തന്മേ ധര്മഭൃതാം ശ്രേഷ്ഠ സ്ഥാനം നിര്ദേഷ്ടുമര്ഹസി । യത്രൈവ നിയതോ വത്സ്യ ആതിഷ്ഠംസ്തേഽനുശാസനമ്
ധർമ്മത്തെ ഏറ്റവും നല്ലവനേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ കർശനമായി പാലിച്ച് താമസിക്കാൻ ഒരു സ്ഥലം നിങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കണം.
സൂത ഉവാച അഭ്യര്ഥിതസ്തദാ തസ്മൈ സ്ഥാനാനി കലയേ ദദൌ । ദ്യൂതം പാനം സ്ത്രിയഃ സൂനാ യത്രാധര്മശ്ചതുര്വിധഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ രാജാവ് കലിക്ക് ഈ സ്ഥലങ്ങൾ അനുവദിച്ചു: ചൂതാട്ടം, മദ്യപാനം, സ്ത്രീകൾ, കൊല്ലൽ—ഇവിടെയാണ് നാലു വിധത്തിലുള്ള അധർമ്മം നിലനിൽക്കുന്നത്.
പുനശ്ച യാചമാനായ ജാതരൂപമദാത്പ്രഭുഃ । തതോഽനൃതം മദം കാമം രജോ വൈരം ച പഞ്ചമമ്
കലി വീണ്ടും അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, രാജാവ് അവനു പൊന്നും അനുവദിച്ചു. അതിൽ നിന്ന് അസത്യവും, മദവും, കാമവും, രാഗവും, അഞ്ചാമതായി വൈരവും ഉരുത്തിരിഞ്ഞു.
അമൂനി പഞ്ച സ്ഥാനാനി ഹ്യധര്മപ്രഭവഃ കലിഃ । ഔത്തരേയേണ ദത്താനി ന്യവസത്തന്നിദേശകൃത്
അധർമ്മം വളരുന്ന ഈ അഞ്ചു സ്ഥലങ്ങളും ഉത്തരയുടെ മകനായ രാജാവ് കലിക്ക് നൽകി; അവൻ ആജ്ഞ അനുസരിച്ച് അവിടെ താമസിച്ചു.
അഥൈതാനി ന സേവേത ബുഭൂഷുഃ പുരുഷഃ ക്വചിത് । വിശേഷതോ ധര്മശീലോ രാജാ ലോകപതിര്ഗുരുഃ
ആകയാൽ, ആരെങ്കിലും നല്ലതിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാജാവ്, ജനങ്ങളുടെ നേതാവ്, ഗുരു—ഇവരൊരുവനും ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും പോകരുത്.
വൃഷസ്യ നഷ്ടാംസ്ത്രീന് പാദാന് തപഃ ശൌചം ദയാമിതി । പ്രതിസന്ദധ ആശ്വാസ്യ മഹീം ച സമവര്ധയത്
വൃഷഭത്തിന് നഷ്ടമായിരുന്ന മൂന്ന് കാലുകൾ—തപസ്സും, ശുദ്ധിയും, കരുണയും—അവൻ തിരികെ നൽകി, ആശ്വസിപ്പിച്ചു, ഭൂമിയെ സമൃദ്ധിയിലാക്കി.
സ ഏഷ ഏതര്ഹ്യധ്യാസ്ത ആസനം പാര്ഥിവോചിതമ് । പിതാമഹേനോപന്യസ്തം രാജ്ഞാരണ്യം വിവിക്ഷതാ
ഇപ്പോൾ അവൻ രാജസിംഹാസനം അലങ്കരിക്കുന്നു; രാജാവ് വനവാസം ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ മുത്തശ്ശൻ ഏല്പിച്ചിരുന്നതാണ് അത്.
ആസ്തേഽധുനാ സ രാജര്ഷിഃ കൌരവേന്ദ്രശ്രിയോല്ലസന് । ഗജാഹ്വയേ മഹാഭാഗശ്ചക്രവര്തീ ബൃഹച്ഛ്രവാഃ
ഇപ്പോൾ ആ രാജർഷി, കൗരവരാജാക്കന്മാരുടെ മഹിമയിൽ തിളങ്ങുന്നവൻ, ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ വസിക്കുന്നു; മഹാഭാഗനും ചക്രവർത്തിയും പ്രശസ്തനുമാണ്.
ഇത്ഥമ്ഭൂതാനുഭാവോഽയമഭിമന്യുസുതോ നൃപഃ । യസ്യ പാലയതഃ ക്ഷൌണീം യൂയം സത്രായ ദീക്ഷിതാഃ
അഭിമന്യുവിന്റെ മകനായ ഈ രാജാവിന്റെ ശക്തി ഇതാണ്: ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾ എല്ലാവരും മഹായാഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഏവംവിധോ നരപതിഃ വിമാനേനാര്കവര്ചസാ । വിധൂയ ഇഹ അശുഭം കൃത്സ്നം ഇംദ്രേണ സഹ മോദതേ
ഇത്തരം ഒരു രാജാവ്, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, ദുർഭാഗ്യം മുഴുവൻ വിട്ട്, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.
സീദന് വിപ്രഃ വണിക് വൃത്ത്യാ പണ്യൈഃ ഏവാപദം തരേത് । ഖഡ്ഗേന വാ ആപദാക്രാംതോ ന ശ്വവൃത്ത്യാ കഥഞ്ചന
ബ്രാഹ്മണൻ കഷ്ടതയിൽ ആണെങ്കിൽ, വ്യാപാരമോ വസ്തുക്കൾ വിൽക്കലോ ചെയ്ത് ജീവിക്കാം; അതിനാൽ കഴിയില്ലെങ്കിൽ, ആയുധം ഉപയോഗിച്ചും ജീവിക്കാം; പക്ഷേ, ഒരിക്കലും നായയുടെ ജീവിതം പോലെ നിന്ദ്യമായ ഉപജീവനം സ്വീകരിക്കരുത്.
വൈശ്യവൃത്ത്യാ തു രാജന്യോ ജീവേത് മൃഗയയാപദി । ചരേദ് വാ വിപ്രരൂപേണ ന ശ്വവൃത്ത്യാ കഥഞ്ചന
ക്ഷത്രിയൻ കഷ്ടതയിൽ ആണെങ്കിൽ, വൈശ്യന്റെ ജോലി ചെയ്യാം, വേട്ടയാടാം, അല്ലെങ്കിൽ ബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാം; പക്ഷേ, നായയുടെ ജീവിതം പോലെ നിന്ദ്യമായ ഉപജീവനം ഒരിക്കലും സ്വീകരിക്കരുത്.
ശൂദ്രവൃത്തിം ഭജേദ് വൈശ്യഃ ശൂദ്രഃ കാരുകടക്രിയാമ് । കൃച്ഛ്രാന് മുക്തോ ന ഗര്ഹ്യേണ വൃത്തിം ലിപ്സേത കര്മണാ
വൈശ്യൻ ശൂദ്രന്റെ ജോലി ചെയ്യാം; ശൂദ്രൻ താഴ്ന്ന തൊഴിൽ സ്വീകരിക്കാം; എന്നാൽ കഷ്ടത കഴിഞ്ഞാൽ, ആരും നിന്ദ്യമായ ജോലി തേടരുത്.
വേദാധ്യായ സ്വധാ സ്വാഹാ ബലി അന്നാദ്യൈഃ യഥോദയമ് । ദേവര്ഷിപിതൃഭൂതാനി മദ് രൂപാണി അന്വഹം യജേത്
വേദപഠനം, പിതൃകാർമ്മങ്ങൾ, ഹോമങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, ഭക്ഷണം എന്നിവ ലഭ്യമായതുപോലെ ഉപയോഗിച്ച്, ദേവന്മാരെയും, ഋഷിമാരെയും, പിതാക്കന്മാരെയും, ഭൂതങ്ങളെയും—എന്റെ രൂപങ്ങളായ ഇവരെ—ദിവസേന ആരാധിക്കണം.
യദൃച്ഛയാ ഉപപന്നേന ശുക്ലേന ഉപാര്ജിതേന വാ । ധനേന അപീഡയന് ഭൃത്യാന് ന്യായേന ഏവ ആഹരേത് ക്രതൂന്
യാദൃശ്ചികമായി ലഭിച്ചോ, സത്യസന്ധമായി സമ്പാദിച്ചോ, മറ്റുള്ളവരെ പീഡിപ്പിക്കാതെ സമ്പാദിച്ചോ സമ്പത്ത് ഉപയോഗിച്ച്, ഭൃത്യന്മാരെ പോഷിക്കണം, യാഗങ്ങൾ നടത്തണം; എല്ലായ്പ്പോഴും നീതിപാലിച്ച് മാത്രം ചെയ്യണം.
കുടുംബേഷു ന സജ്ജേത ന പ്രമാദ്യേത് കുടുംബീ അപി । വിപശ്ചിത് നശ്വരം പശ്യേദ് അദൃഷ്ടമപി ദൃഷ്ടവത്
കുടുംബത്തിൽ ആസ്വാദനമോ അശ്രദ്ധയോ കാണിക്കരുത്—even as a householder; ജ്ഞാനികൾ, നശ്വരമായത് കാണാത്തതും കാണുന്നതുപോലെ കാണുന്നു.
പുത്രദാരാ ആപ്തബംധൂനാം സംഗമഃ പാംഥസങ്ഗമഃ । അനുദേഹം വിയന്ത്യേതേ സ്വപ്നോ നിദ്രാനുഗോ യഥാ
മക്കളും ഭാര്യയും ബന്ധുക്കളും തമ്മിലുള്ള കൂടിച്ചേരൽ യാത്രക്കാരുടെ കൂടിച്ചേരലുപോലെയാണ്; ഇവർ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വേർപിരിയുന്നത് ഉറക്കത്തിന് ശേഷം സ്വപ്നം മാറുന്നതുപോലെയാണ്.
ഇത്ഥം പരിമൃശന് മുക്തോ ഗൃഹേഷു അതിഥിവദ് വസന് । ന ഗൃഹൈഃ അനുബധ്യേത നിര്മമോ നിരഹങ്കൃതഃ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് മോചിതനായവൻ വീട്ടിൽ അതിഥിപോലെ താമസിക്കും; വീട്ടിനോടു ബന്ധം ഇല്ലാതെയും, സ്വന്തമെന്ന ഭാവവും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാതെയും.
കര്മഭിഃ ഗൃഹമേധീയൈഃ ഇഷ്ട്വാ മാമേവ ഭക്തിമാന് । തിഷ്ഠേദ് വനം വോപവിശേത് പ്രജാവാന് വാ പരിവ്രജേത്
വീട്ടുകാരുടെ കര്മ്മങ്ങള് ഭക്തിയോടെ എനിക്ക് വേണ്ടി നിര്വഹിച്ച്, ആൾ വീട്ടിൽ തന്നെ കഴിയാമെങ്കിലും, കാട്ടിലേക്ക് പോകാമെങ്കിലും, മക്കളുണ്ടെങ്കിൽ സന്യാസിയായി യാത്ര ചെയ്യാമെങ്കിലും അതിൽ ദോഷമില്ല.
യസ്തു ആസക്തമതിഃ ഗേഹേ പുത്രവിത്തൈഷണാ ആതുരഃ । സ്ത്രൈണഃ കൃപണധീഃ മൂഢോ മമ അഹം ഇതി ബധ്യതേ
വീട്ടിനോടും മക്കളോടും ധനത്തിനോടും അമിതമായ ആസക്തിയുള്ളവനും, സ്ത്രീകളിൽ ലയിച്ച മനസ്സും, ദയനീയമായ ചിന്തകളും, 'എനിക്ക്' എന്ന ഭാവവും ഉള്ളവൻ അജ്ഞാനത്തിൽ കുടുങ്ങിപ്പോകുന്നു.
അഹോ മേ പിതരൌ വൃദ്ധൌ ഭാര്യാ ബാലാത്മജഽഽത്മജാഃ । അനാഥാ മാമൃതേ ദീനാഃ കഥം ജീവന്തി ദുഃഖിതാഃ
അയ്യോ, എന്റെ വയോധികരായ മാതാപിതാക്കൾ, ഭാര്യ, ബാല്യത്തിലിരിക്കുന്ന മക്കൾ—എനിക്ക് ഇല്ലാതെ അവർക്കെങ്ങനെ ജീവിക്കാനാകും? അവര് അനാഥരായി ദുഃഖത്തോടെ കഴിയുന്നു.
ഏവം ഗൃഹാശയാക്ഷിപ്ത ഹൃദയോ മൂഢധീഃ അയമ് । അതൃപ്തസ്താന് അനുധ്യായന് മൃതോഽന്ധം വിശതേ തമഃ
ഇങ്ങനെ വീട്ടിനോടുള്ള ആസക്തിയിൽ ഹൃദയം പിടിക്കപ്പെട്ട്, അജ്ഞാനത്തിൽ ആഴ്ന്ന്, ഒരിക്കലും തൃപ്തിയില്ലാതെ അവരെക്കുറിച്ച് നിരന്തരം ചിന്തിച്ച്, മരിച്ചാൽ ആൾ കനലായ അന്ധകാരത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു.
സൂത ഉവാച । യോ വൈ ദ്രൌണ്യസ്ത്രവിപ്ലുഷ്ടോ ന മാതുരുദരേ മൃതഃ । അനുഗ്രഹാദ് ഭഗവതഃ കൃഷ്ണസ്യാദ്ഭുതകര്മണഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അശ്വത്താമാന്റെ ആയുധം കൊണ്ട് ദഹിക്കപ്പെട്ടിട്ടും അമ്മയുടെ ഗർഭത്തിൽ മരിക്കാതിരുന്നവൻ, അത്ഭുതകരമായ കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന കൃഷ്ണന്റെ കൃപയാൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
ബ്രഹ്മകോപോത്ഥിതാദ് യസ്തു തക്ഷകാത് പ്രാണവിപ്ലവാത് । ന സമ്മുമോഹോരുഭയാദ് ഭഗവത്യര്പിതാശയഃ
ബ്രാഹ്മണന്റെ കോപത്തിൽ ജനിച്ച തക്ഷകന്റെ വിഷം കൊണ്ടു ജീവൻ ഭീഷണിയിലായപ്പോഴും, ഭഗവാന്റെ ചരണങ്ങളിൽ മനസ്സു സമർപ്പിച്ചവനാകയാൽ, മരണവേദനയാൽ അവൻ അലയില്ല.
ഉത്സൃജ്യ സര്വതഃ സങ്ഗം വിജ്ഞാതാജിതസംസ്ഥിതിഃ । വൈയാസകേര്ജഹൌ ശിഷ്യോ ഗങ്ഗായാം സ്വം കലേവരമ്
എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ജയിക്കാനാകാത്ത അവസ്ഥയെ മനസ്സിലാക്കി, വ്യാസന്റെ ശിഷ്യൻ ഗംഗയിലായിരുന്നു തന്റെ ശരീരം വിട്ടത്.
നോത്തമശ്ലോകവാര്താനാം ജുഷതാം തത്കഥാമൃതമ് । സ്യാത്സമ്ഭ്രമോഽന്തകാലേഽപി സ്മരതാം തത്പദാമ്ബുജമ്
ഭഗവാന്റെ മഹിമയുള്ള കഥകളുടെ അമൃതം ആസ്വദിക്കുന്നവർക്ക്, മരണസമയത്തും ആശങ്കയോ ഭ്രമമോ ഉണ്ടാകില്ല; അവർ അവന്റെ കമലപാദങ്ങളെ ഓർക്കുന്നു.
താവത്കലിര്ന പ്രഭവേത് പ്രവിഷ്ടോഽപീഹ സര്വതഃ । യാവദീശോ മഹാനുര്വ്യാം ആഭിമന്യവ ഏകരാട്
അഭിമന്യുവിന്റെ പുത്രനായ മഹാഭക്തൻ ഭൂമിയിൽ രാജാവായി ഭരിക്കുന്നതുവരെ, കലി എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടെങ്കിലും അധികാരമില്ല.
യസ്മിന്നഹനി യര്ഹ്യേവ ഭഗവാന് ഉത്സസര്ജ ഗാമ് । തദൈവേഹാനുവൃത്തോഽസൌ അധര്മപ്രഭവഃ കലിഃ
ഭഗവാൻ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട അതേ ദിവസം, അതേ സമയത്ത് തന്നെ, അധർമ്മത്തിന് കാരണമാകുന്ന കലി അവിടെ പ്രവേശിച്ചു.
നാനുദ്വേഷ്ടി കലിം സമ്രാട് സാരങ്ഗ ഇവ സാരഭുക് । കുശലാന്യാശു സിദ്ധ്യന്തി നേതരാണി കൃതാനി യത്
സമ്രാട്ട് കലിയെ വെറുക്കുന്നില്ല; പൂവിൽ നിന്ന് തേൻ എടുക്കുന്ന തേനീച്ചപോലെയാണ് അവൻ. അവനു നല്ല ഫലങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ലഭിക്കും; മറ്റുള്ളവർക്ക് അങ്ങനെ ഇല്ല.
കിം നു ബാലേഷു ശൂരേണ കലിനാ ധീരഭീരുണാ । അപ്രമത്തഃ പ്രമത്തേഷു യോ വൃകോ നൃഷു വര്തതേ
ബലഹീനരോടു ധൈര്യവും ശക്തരോടു ഭയവും ഉള്ള കലിക്ക് ധീരനും ഭയമില്ലാത്തവനുമെന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? അശ്രദ്ധയുള്ളവരിൽ കലിക്ക് മനുഷ്യരിൽ ചെന്നായുപോലെയാണ് പെരുമാറ്റം.