ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ന വയം ക്ലേശബീജാനി യതഃ സ്യുഃ പുരുഷര്ഷഭ । പുരുഷം തം വിജാനീമോ വാക്യഭേദവിമോഹിതാഃ

നമ്മിൽ ദുരിതത്തിന്റെ വിത്തുകളൊന്നുമില്ല, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ. വാക്കുകളുടെ വ്യത്യാസം കൊണ്ടു ഞങ്ങൾ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായി ആ വ്യക്തിയെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല.

കേചിദ്വികല്പവസനാ ആഹുരാത്മാനമാത്മനഃ । ദൈവമന്യേഽപരേ കര്മ സ്വഭാവമപരേ പ്രഭുമ്

ചിലർ തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ട് ആത്മാവിനെ തന്നെ ആത്മാവാണെന്ന് പറയുന്നു; മറ്റുചിലർ വിധിയാണെന്ന്, ചിലർ പ്രവൃത്തിയാണെന്ന്, മറ്റൊരുവിഭാഗം സ്വഭാവമാണ് പ്രഭുവെന്ന് പറയുന്നു.

അപ്രതര്ക്യാദനിര്ദേശ്യാദിതി കേഷ്വപി നിശ്ചയഃ । അത്രാനുരൂപം രാജര്ഷേ വിമൃശ സ്വമനീഷയാ

ചിലർക്കു തീർച്ചയായും അതു മനസ്സിലാക്കാനോ വിവരിക്കാനോ കഴിയാത്തതാണെന്ന് വിശ്വാസമുണ്ട്. രാജർഷിയേ, ഇതെല്ലാം നിന്റെ ബുദ്ധിയുപയോഗിച്ച് ആലോചിക്കുക.

സൂത ഉവാച ഏവം ധര്മേ പ്രവദതി സ സമ്രാഡ്ദ്വിജസത്തമാഃ । സമാഹിതേന മനസാ വിഖേദഃ പര്യചഷ്ട തമ്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവു മനസ്സിൽ ശ്രദ്ധയോടെ അവനോടു തന്റെ ദു:ഖം തുറന്നു പറഞ്ഞു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

രാജോവാച ധര്മം ബ്രവീഷി ധര്മജ്ഞ ധര്മോഽസി വൃഷരൂപധൃക് । യദധര്മകൃതഃ സ്ഥാനം സൂചകസ്യാപി തദ്ഭവേത്

രാജാവ് പറഞ്ഞു: നീ ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, നീ ധർമ്മം തന്നെയാണ്, കാളയുടെ രൂപത്തിൽ. അകൃത്യങ്ങൾ നടക്കുന്നിടത്ത്, അതു കാണിച്ചുതരുന്നവനും അതിന്റെ ഫലത്തിൽ പങ്കാളിയാകും.

അഥവാ ദേവമായായാ നൂനം ഗതിരഗോചരാ । ചേതസോ വചസശ്ചാപി ഭൂതാനാമിതി നിശ്ചയഃ

അല്ലെങ്കിൽ, ദൈവമായയുടെ വഴി മനസ്സിനും വാക്കിനും അതീതമാണ്, ജീവികൾക്കു അതിൽ പ്രവേശിക്കാനാവില്ലെന്നു തീർച്ചയാണ്.

തപഃ ശൌചം ദയാ സത്യമിതി പാദാഃ കൃതേ കൃതാഃ । അധര്മാംശൈസ്ത്രയോ ഭഗ്നാഃ സ്മയസങ്ഗമദൈസ്തവ

തപസ്, ശുദ്ധി, കരുണ, സത്യം — ഇവയാണ് സത്യയുഗത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന നിന്റെ നാലു കാലുകൾ. അവയിൽ മൂന്നു, അഹങ്കാരം, ആസക്തി, മദം എന്നിവകൊണ്ട് തകർന്നു പോയി.

ഇദാനീം ധര്മ പാദസ്തേ സത്യം നിര്വര്തയേദ്യതഃ । തം ജിഘൃക്ഷത്യധര്മോഽയമനൃതേനൈധിതഃ കലിഃ

ഇപ്പോൾ ധർമ്മമേ, സത്യം മാത്രമാണ് നിനക്ക് ശേഷിച്ച കാലായി നിലനിൽക്കുന്നത്; എന്നാൽ കള്ളം അടിസ്ഥാനമാക്കി കലിയുഗം അതും പിടിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

ഇയം ച ഭൂമിര്ഭഗവതാ ന്യാസിതോരുഭരാ സതീ । ശ്രീമദ്ഭിസ്തത്പദന്യാസൈഃ സര്വതഃ കൃതകൌതുകാ

ഈ ഭൂമി, വലിയ ഭാരമേറ്റു, ഭഗവാൻ ഏൽപ്പിച്ചതാണ്; മഹത്വമുള്ളവന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ കൊണ്ട് എല്ലായിടത്തും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ശോചത്യശ്രുകലാ സാധ്വീ ദുര്ഭഗേവോജ്ഝിതാ സതീ । അബ്രഹ്മണ്യാ നൃപവ്യാജാഃ ശൂദ്രാ ഭോക്ഷ്യന്തി മാമിതി

ആ പുണ്യവതി, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതും ദുർഭാഗ്യവതിയും, കണ്ണീരൊഴുക്കി വിലപിക്കുന്നു: 'ബ്രാഹ്മണ്യരല്ലാത്ത രാജാക്കന്മാർ, രാജാവെന്ന പേരിൽ, ശൂദ്രന്മാർ എന്നെ അനുഭവിക്കും.'

ഇതി ധര്മം മഹീം ചൈവ സാന്ത്വയിത്വാ മഹാരഥഃ । നിശാതമാദദേ ഖഡ്ഗം കലയേഽധര്മഹേതവേ

ഇങ്ങനെ ധർമ്മത്തെയും ഭൂമിയെയും ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, മഹാരഥി തന്റെ മൂർച്ചയുള്ള വാൾ എടുത്തു, അകൃത്യത്തിന് കാരണമാകുന്നവനെ ശിക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറായി.

തം ജിഘാംസുമഭിപ്രേത്യ വിഹായ നൃപലാഞ്ഛനമ് । തത്പാദമൂലം ശിരസാ സമഗാദ്ഭയവിഹ്വലഃ

കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് സമീപിച്ചവൻ, രാജചിഹ്നം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഭയത്തിൽ വിറെച്ച്, അവന്റെ പാദങ്ങൾക്കരികിൽ തലകൂന്തി വീണു.

പതിതം പാദയോര്വീരഃ കൃപയാ ദീനവത്സലഃ । ശരണ്യോ നാവധീച്ഛ്ലോക്യ ആഹ ചേദം ഹസന്നിവ

വീരൻ, ദയയോടെ ദു:ഖിതരെ സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ, തന്റെ കാലിൽ വീണവനെ കൊല്ലാതെ, ആശ്രയാർത്ഥിയെന്ന നിലയിൽ, അല്പം പുഞ്ചിരിയോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

രാജോവാച ന തേ ഗുഡാകേശയശോധരാണാം ബദ്ധാഞ്ജലേര്വൈ ഭയമസ്തി കിഞ്ചിത് । ന വര്തിതവ്യം ഭവതാ കഥഞ്ചന ക്ഷേത്രേ മദീയേ ത്വമധര്മബന്ധുഃ

രാജാവ് പറഞ്ഞു: കൈകൾ ചേർത്ത് വിനയത്തോടെ നിന്നിരിക്കുന്ന നിനക്കു ഗുഡാകേശന്റെ വംശജന്മാരിൽ നിന്നു ഒരു ഭയവും ഇല്ല. നീ എന്റെ രാജ്യത്ത് ഒരിക്കലും തുടരരുത്, അകൃത്യത്തിന്റെ കൂട്ടുകാരാ.

ത്വാം വര്തമാനം നരദേവദേഹേഷ്വനുപ്രവൃത്തോഽയമധര്മപൂഗഃ । ലോഭോഽനൃതം ചൌര്യമനാര്യമംഹോ ജ്യേഷ്ഠാ ച മായാ കലഹശ്ച ദമ്ഭഃ

നീ മനുഷ്യരിൽ വസിക്കുമ്പോൾ, അകൃത്യങ്ങളുടെ കൂട്ടം ഉയർന്നു: ലാഭം, കള്ളം, മോഷണം, അശുദ്ധി, പാപം, വഞ്ചന, കലഹം, കപടത്വം.

ന വര്തിതവ്യം തദധര്മബന്ധോ ധര്മേണ സത്യേന ച വര്തിതവ്യേ । ബ്രഹ്മാവര്തേ യത്ര യജന്തി യജ്ഞൈര്യജ്ഞേശ്വരം യജ്ഞവിതാനവിജ്ഞാഃ

അകൃത്യത്തിന്റെ കൂട്ടുകാരാ, നീ ഇവിടെ തുടരരുത്; ധർമ്മത്തിലും സത്യത്തിലും മാത്രം നിലകൊള്ളണം, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രഹ്മാവർതത്തിൽ, യജ്ഞങ്ങൾക്കുവഴി യജ്ഞേശ്വരനെ അറിഞ്ഞ് ആരാധിക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾ ഉള്ളിടത്ത്.

യസ്മിന് ഹരിര്ഭഗവാനിജ്യമാന ഇജ്യാത്മമൂര്തിര്യജതാം ശം തനോതി । കാമാനമോഘാന് സ്ഥിരജങ്ഗമാനാമന്തര്ബഹിര്വായുരിവൈഷ ആത്മാ

ഹരി, ഭഗവാൻ, യജ്ഞരൂപത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നിടത്ത്, യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർക്കു ക്ഷേമം നൽകുന്നു; അവൻ, വായുവുപോലെ, അകത്തും പുറത്തും, ചലനമുള്ളവർക്കും ചലനമില്ലാത്തവർക്കും ആത്മാവാണ്.

സൂത ഉവാച പരീക്ഷിതൈവമാദിഷ്ടഃ സ കലിര്ജാതവേപഥുഃ । തമുദ്യതാസിമാഹേദം ദണ്ഡപാണിമിവോദ്യതമ്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പരിചാരികൻ കലിയെ നിർദ്ദേശിച്ചപ്പോൾ, കലികാലൻ ഭയത്തിൽ വിറെച്ചു; വാൾ ഉയർത്തിയ രാജാവിനെ, ശിക്ഷയ്ക്ക് തയ്യാറായവനെ, അവൻ അഭിമുഖീകരിച്ചു.

കലിരുവാച യത്ര ക്വ വാഥ വത്സ്യാമി സാര്വഭൌമ തവാജ്ഞയാ । ലക്ഷയേ തത്ര തത്രാപി ത്വാമാത്തേഷുശരാസനമ്

കലി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാനെവിടെയായാലും താമസിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞയാൽ, നിങ്ങൾ വില്ലും അമ്പും കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നതെവിടെയും ഞാൻ കാണുന്നു.

തന്മേ ധര്മഭൃതാം ശ്രേഷ്ഠ സ്ഥാനം നിര്ദേഷ്ടുമര്ഹസി । യത്രൈവ നിയതോ വത്സ്യ ആതിഷ്ഠംസ്തേഽനുശാസനമ്

ധർമ്മത്തെ ഏറ്റവും നല്ലവനേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ കർശനമായി പാലിച്ച് താമസിക്കാൻ ഒരു സ്ഥലം നിങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കണം.

സൂത ഉവാച അഭ്യര്ഥിതസ്തദാ തസ്മൈ സ്ഥാനാനി കലയേ ദദൌ । ദ്യൂതം പാനം സ്ത്രിയഃ സൂനാ യത്രാധര്മശ്ചതുര്വിധഃ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ രാജാവ് കലിക്ക് ഈ സ്ഥലങ്ങൾ അനുവദിച്ചു: ചൂതാട്ടം, മദ്യപാനം, സ്ത്രീകൾ, കൊല്ലൽ—ഇവിടെയാണ് നാലു വിധത്തിലുള്ള അധർമ്മം നിലനിൽക്കുന്നത്.

പുനശ്ച യാചമാനായ ജാതരൂപമദാത്പ്രഭുഃ । തതോഽനൃതം മദം കാമം രജോ വൈരം ച പഞ്ചമമ്

കലി വീണ്ടും അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, രാജാവ് അവനു പൊന്നും അനുവദിച്ചു. അതിൽ നിന്ന് അസത്യവും, മദവും, കാമവും, രാഗവും, അഞ്ചാമതായി വൈരവും ഉരുത്തിരിഞ്ഞു.

അമൂനി പഞ്ച സ്ഥാനാനി ഹ്യധര്മപ്രഭവഃ കലിഃ । ഔത്തരേയേണ ദത്താനി ന്യവസത്തന്നിദേശകൃത്

അധർമ്മം വളരുന്ന ഈ അഞ്ചു സ്ഥലങ്ങളും ഉത്തരയുടെ മകനായ രാജാവ് കലിക്ക് നൽകി; അവൻ ആജ്ഞ അനുസരിച്ച് അവിടെ താമസിച്ചു.

അഥൈതാനി ന സേവേത ബുഭൂഷുഃ പുരുഷഃ ക്വചിത് । വിശേഷതോ ധര്മശീലോ രാജാ ലോകപതിര്ഗുരുഃ

ആകയാൽ, ആരെങ്കിലും നല്ലതിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, പ്രത്യേകിച്ച് ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാജാവ്, ജനങ്ങളുടെ നേതാവ്, ഗുരു—ഇവരൊരുവനും ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും പോകരുത്.

വൃഷസ്യ നഷ്ടാംസ്ത്രീന് പാദാന് തപഃ ശൌചം ദയാമിതി । പ്രതിസന്ദധ ആശ്വാസ്യ മഹീം ച സമവര്ധയത്

വൃഷഭത്തിന് നഷ്ടമായിരുന്ന മൂന്ന് കാലുകൾ—തപസ്സും, ശുദ്ധിയും, കരുണയും—അവൻ തിരികെ നൽകി, ആശ്വസിപ്പിച്ചു, ഭൂമിയെ സമൃദ്ധിയിലാക്കി.

സ ഏഷ ഏതര്ഹ്യധ്യാസ്ത ആസനം പാര്ഥിവോചിതമ് । പിതാമഹേനോപന്യസ്തം രാജ്ഞാരണ്യം വിവിക്ഷതാ

ഇപ്പോൾ അവൻ രാജസിംഹാസനം അലങ്കരിക്കുന്നു; രാജാവ് വനവാസം ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ മുത്തശ്ശൻ ഏല്പിച്ചിരുന്നതാണ് അത്.

ആസ്തേഽധുനാ സ രാജര്ഷിഃ കൌരവേന്ദ്രശ്രിയോല്ലസന് । ഗജാഹ്വയേ മഹാഭാഗശ്ചക്രവര്തീ ബൃഹച്ഛ്രവാഃ

ഇപ്പോൾ ആ രാജർഷി, കൗരവരാജാക്കന്മാരുടെ മഹിമയിൽ തിളങ്ങുന്നവൻ, ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ വസിക്കുന്നു; മഹാഭാഗനും ചക്രവർത്തിയും പ്രശസ്തനുമാണ്.

ഇത്ഥമ്ഭൂതാനുഭാവോഽയമഭിമന്യുസുതോ നൃപഃ । യസ്യ പാലയതഃ ക്ഷൌണീം യൂയം സത്രായ ദീക്ഷിതാഃ

അഭിമന്യുവിന്റെ മകനായ ഈ രാജാവിന്റെ ശക്തി ഇതാണ്: ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾ എല്ലാവരും മഹായാഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഏവംവിധോ നരപതിഃ വിമാനേനാര്കവര്ചസാ । വിധൂയ ഇഹ അശുഭം കൃത്സ്നം ഇംദ്രേണ സഹ മോദതേ

ഇത്തരം ഒരു രാജാവ്, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, ദുർഭാഗ്യം മുഴുവൻ വിട്ട്, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു.