ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ന ജാതു കൌരവേന്ദ്രാണാം ദോര്ദണ്ഡപരിരമ്ഭിതേ । ഭൂതലേഽനുപതന്ത്യസ്മിന് വിനാ തേ പ്രാണിനാം ശുചഃ

കൗരവരുടെ ശക്തമായ ഭുജങ്ങൾ ഭൂമിയെ അണച്ഛദിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, നിന്റെ കാര്യം ഒഴികെ, ഈ ലോകത്തിലെ ജീവികൾക്ക് ദു:ഖം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

മാ സൌരഭേയാത്ര ശുചോ വ്യേതു തേ വൃഷലാദ്ഭയമ് । മാ രോദീരമ്ബ ഭദ്രം തേ ഖലാനാം മയി ശാസ്തരി

സുരഭിയുടെ മകളേ, ഇവിടെ ദു:ഖിക്കേണ്ട; ചാവേറിന്റെ ഭയം നീക്കിക്കൊൾ. അമ്മേ, കരയേണ്ട; നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ. ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ ഇവിടെ ഉണ്ട്.

യസ്യ രാഷ്ട്രേ പ്രജാഃ സര്വാസ്ത്രസ്യന്തേ സാധ്വ്യസാധുഭിഃ । തസ്യ മത്തസ്യ നശ്യന്തി കീര്തിരായുര്ഭഗോ ഗതിഃ

ഒരു രാജാവിന്റെ രാജ്യത്ത്, നല്ലവരും ദുഷ്ടരും ഒരുപോലെ പീഡനമനുഭവിച്ചാൽ, ആ മദമൂർത്തനായ രാജാവിന്റെ കീർത്തിയും ആയുസും ഭാഗ്യവും വഴിയും നശിക്കും.

ഏഷ രാജ്ഞാം പരോ ധര്മോ ഹ്യാര്താനാമാര്തിനിഗ്രഹഃ । അത ഏനം വധിഷ്യാമി ഭൂതദ്രുഹമസത്തമമ്

രാജാക്കന്മാരുടെ പരമധർമ്മം പീഡിതരെ രക്ഷിക്കുകയും അവരെ ഉപദ്രവിക്കുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. അതുകൊണ്ട്, ഈ ഏറ്റവും ദുഷ്ടനായ ജീവിദ്വേഷിയെ ഞാൻ കൊല്ലും.

കോഽവൃശ്ചത്തവ പാദാംസ്ത്രീന് സൌരഭേയ ചതുഷ്പദ । മാ ഭൂവംസ്ത്വാദൃശാ രാഷ്ട്രേ രാജ്ഞാം കൃഷ്ണാനുവര്തിനാമ്

സുരഭിയുടെ മകളേ, നാലു കാലുള്ളവളായ നീയുടെ മൂന്നു കാലുകൾ ആരാണ് മുറിച്ചുകളഞ്ഞത്? കൃഷ്ണനെ അനുസരിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെ രാജ്യത്ത് നിനക്കുപോലുള്ളവർക്കു ദു:ഖം ഉണ്ടായിരിക്കരുത്.

ആഖ്യാഹി വൃഷ ഭദ്രം വഃ സാധൂനാമകൃതാഗസാമ് । ആത്മവൈരൂപ്യകര്താരം പാര്ഥാനാം കീര്തിദൂഷണമ്

കാളേ, നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; പാപമില്ലാത്ത സജ്ജന്മാരെ ദു:ഖിപ്പിക്കുന്നവൻ ആരാണെന്ന്, പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരുടെ കീർത്തി കളയുന്നവൻ ആരാണെന്ന് എനിക്ക് പറയൂ.

ജനേഽനാഗസ്യഘം യുഞ്ജന് സര്വതോഽസ്യ ച മദ്ഭയമ് । സാധൂനാം ഭദ്രമേവ സ്യാദസാധുദമനേ കൃതേ

നിരപരാധികളോട് ദോഷം ചെയ്യുന്നവനും എല്ലായിടത്തും ഭയം വിതറുന്നവനും, ദുഷ്ടരെ ശാസിച്ചാൽ മാത്രം സജ്ജന്മാർക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകും.

അനാഗഃസ്വിഹ ഭൂതേഷു യ ആഗസ്കൃന്നിരങ്കുശഃ । ആഹര്താസ്മി ഭുജം സാക്ഷാദമര്ത്യസ്യാപി സാങ്ഗദമ്

ഈ ലോകത്ത് പാപമില്ലാത്തവരിൽ പാപം ചെയ്യുന്നവൻ, എത്ര വലിയവനാണെങ്കിലും, ഞാൻ നേരിട്ട് അവന്റെ കൈ പിടിച്ചെടുക്കും.

രാജ്ഞോ ഹി പരമോ ധര്മഃ സ്വധര്മസ്ഥാനുപാലനമ് । ശാസതോഽന്യാന് യഥാശാസ്ത്രമനാപദ്യുത്പഥാനിഹ

രാജാവിന് ഏറ്റവും പ്രധാനമായ ധർമ്മം, തന്റെ കർത്തവ്യം പാലിക്കുകയും, മറ്റുള്ളവരെ ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ഭരിക്കുകയും, കഷ്ടതകളിൽ പോലും തെറ്റുവഴിയിലേക്കു പോകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്.

ധര്മ ഉവാച ഏതദ്വഃ പാണ്ഡവേയാനാം യുക്തമാര്താഭയം വചഃ । യേഷാം ഗുണഗണൈഃ കൃഷ്ണോ ദൌത്യാദൌ ഭഗവാന് കൃതഃ

ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: പാണ്ഡവപുത്രന്മാരേ, നിങ്ങൾ പറയുന്ന ഈ വാക്കുകൾ പീഡിതർക്കു ആശ്വാസം നൽകുന്നവർക്കു യോജിച്ചതാണ്; അവരുടെ ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു തന്നെ കൃഷ്ണൻ ദൂതനായി, നേതാവായി പ്രവർത്തിച്ചു.

ന വയം ക്ലേശബീജാനി യതഃ സ്യുഃ പുരുഷര്ഷഭ । പുരുഷം തം വിജാനീമോ വാക്യഭേദവിമോഹിതാഃ

നമ്മിൽ ദുരിതത്തിന്റെ വിത്തുകളൊന്നുമില്ല, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ. വാക്കുകളുടെ വ്യത്യാസം കൊണ്ടു ഞങ്ങൾ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായി ആ വ്യക്തിയെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല.

കേചിദ്വികല്പവസനാ ആഹുരാത്മാനമാത്മനഃ । ദൈവമന്യേഽപരേ കര്മ സ്വഭാവമപരേ പ്രഭുമ്

ചിലർ തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ട് ആത്മാവിനെ തന്നെ ആത്മാവാണെന്ന് പറയുന്നു; മറ്റുചിലർ വിധിയാണെന്ന്, ചിലർ പ്രവൃത്തിയാണെന്ന്, മറ്റൊരുവിഭാഗം സ്വഭാവമാണ് പ്രഭുവെന്ന് പറയുന്നു.

അപ്രതര്ക്യാദനിര്ദേശ്യാദിതി കേഷ്വപി നിശ്ചയഃ । അത്രാനുരൂപം രാജര്ഷേ വിമൃശ സ്വമനീഷയാ

ചിലർക്കു തീർച്ചയായും അതു മനസ്സിലാക്കാനോ വിവരിക്കാനോ കഴിയാത്തതാണെന്ന് വിശ്വാസമുണ്ട്. രാജർഷിയേ, ഇതെല്ലാം നിന്റെ ബുദ്ധിയുപയോഗിച്ച് ആലോചിക്കുക.

സൂത ഉവാച ഏവം ധര്മേ പ്രവദതി സ സമ്രാഡ്ദ്വിജസത്തമാഃ । സമാഹിതേന മനസാ വിഖേദഃ പര്യചഷ്ട തമ്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവു മനസ്സിൽ ശ്രദ്ധയോടെ അവനോടു തന്റെ ദു:ഖം തുറന്നു പറഞ്ഞു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

രാജോവാച ധര്മം ബ്രവീഷി ധര്മജ്ഞ ധര്മോഽസി വൃഷരൂപധൃക് । യദധര്മകൃതഃ സ്ഥാനം സൂചകസ്യാപി തദ്ഭവേത്

രാജാവ് പറഞ്ഞു: നീ ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, നീ ധർമ്മം തന്നെയാണ്, കാളയുടെ രൂപത്തിൽ. അകൃത്യങ്ങൾ നടക്കുന്നിടത്ത്, അതു കാണിച്ചുതരുന്നവനും അതിന്റെ ഫലത്തിൽ പങ്കാളിയാകും.

അഥവാ ദേവമായായാ നൂനം ഗതിരഗോചരാ । ചേതസോ വചസശ്ചാപി ഭൂതാനാമിതി നിശ്ചയഃ

അല്ലെങ്കിൽ, ദൈവമായയുടെ വഴി മനസ്സിനും വാക്കിനും അതീതമാണ്, ജീവികൾക്കു അതിൽ പ്രവേശിക്കാനാവില്ലെന്നു തീർച്ചയാണ്.

തപഃ ശൌചം ദയാ സത്യമിതി പാദാഃ കൃതേ കൃതാഃ । അധര്മാംശൈസ്ത്രയോ ഭഗ്നാഃ സ്മയസങ്ഗമദൈസ്തവ

തപസ്, ശുദ്ധി, കരുണ, സത്യം — ഇവയാണ് സത്യയുഗത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന നിന്റെ നാലു കാലുകൾ. അവയിൽ മൂന്നു, അഹങ്കാരം, ആസക്തി, മദം എന്നിവകൊണ്ട് തകർന്നു പോയി.

ഇദാനീം ധര്മ പാദസ്തേ സത്യം നിര്വര്തയേദ്യതഃ । തം ജിഘൃക്ഷത്യധര്മോഽയമനൃതേനൈധിതഃ കലിഃ

ഇപ്പോൾ ധർമ്മമേ, സത്യം മാത്രമാണ് നിനക്ക് ശേഷിച്ച കാലായി നിലനിൽക്കുന്നത്; എന്നാൽ കള്ളം അടിസ്ഥാനമാക്കി കലിയുഗം അതും പിടിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

ഇയം ച ഭൂമിര്ഭഗവതാ ന്യാസിതോരുഭരാ സതീ । ശ്രീമദ്ഭിസ്തത്പദന്യാസൈഃ സര്വതഃ കൃതകൌതുകാ

ഈ ഭൂമി, വലിയ ഭാരമേറ്റു, ഭഗവാൻ ഏൽപ്പിച്ചതാണ്; മഹത്വമുള്ളവന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ കൊണ്ട് എല്ലായിടത്തും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ശോചത്യശ്രുകലാ സാധ്വീ ദുര്ഭഗേവോജ്ഝിതാ സതീ । അബ്രഹ്മണ്യാ നൃപവ്യാജാഃ ശൂദ്രാ ഭോക്ഷ്യന്തി മാമിതി

ആ പുണ്യവതി, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടതും ദുർഭാഗ്യവതിയും, കണ്ണീരൊഴുക്കി വിലപിക്കുന്നു: 'ബ്രാഹ്മണ്യരല്ലാത്ത രാജാക്കന്മാർ, രാജാവെന്ന പേരിൽ, ശൂദ്രന്മാർ എന്നെ അനുഭവിക്കും.'

ഇതി ധര്മം മഹീം ചൈവ സാന്ത്വയിത്വാ മഹാരഥഃ । നിശാതമാദദേ ഖഡ്ഗം കലയേഽധര്മഹേതവേ

ഇങ്ങനെ ധർമ്മത്തെയും ഭൂമിയെയും ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, മഹാരഥി തന്റെ മൂർച്ചയുള്ള വാൾ എടുത്തു, അകൃത്യത്തിന് കാരണമാകുന്നവനെ ശിക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറായി.

തം ജിഘാംസുമഭിപ്രേത്യ വിഹായ നൃപലാഞ്ഛനമ് । തത്പാദമൂലം ശിരസാ സമഗാദ്ഭയവിഹ്വലഃ

കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് സമീപിച്ചവൻ, രാജചിഹ്നം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഭയത്തിൽ വിറെച്ച്, അവന്റെ പാദങ്ങൾക്കരികിൽ തലകൂന്തി വീണു.

പതിതം പാദയോര്വീരഃ കൃപയാ ദീനവത്സലഃ । ശരണ്യോ നാവധീച്ഛ്ലോക്യ ആഹ ചേദം ഹസന്നിവ

വീരൻ, ദയയോടെ ദു:ഖിതരെ സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ, തന്റെ കാലിൽ വീണവനെ കൊല്ലാതെ, ആശ്രയാർത്ഥിയെന്ന നിലയിൽ, അല്പം പുഞ്ചിരിയോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

രാജോവാച ന തേ ഗുഡാകേശയശോധരാണാം ബദ്ധാഞ്ജലേര്വൈ ഭയമസ്തി കിഞ്ചിത് । ന വര്തിതവ്യം ഭവതാ കഥഞ്ചന ക്ഷേത്രേ മദീയേ ത്വമധര്മബന്ധുഃ

രാജാവ് പറഞ്ഞു: കൈകൾ ചേർത്ത് വിനയത്തോടെ നിന്നിരിക്കുന്ന നിനക്കു ഗുഡാകേശന്റെ വംശജന്മാരിൽ നിന്നു ഒരു ഭയവും ഇല്ല. നീ എന്റെ രാജ്യത്ത് ഒരിക്കലും തുടരരുത്, അകൃത്യത്തിന്റെ കൂട്ടുകാരാ.

ത്വാം വര്തമാനം നരദേവദേഹേഷ്വനുപ്രവൃത്തോഽയമധര്മപൂഗഃ । ലോഭോഽനൃതം ചൌര്യമനാര്യമംഹോ ജ്യേഷ്ഠാ ച മായാ കലഹശ്ച ദമ്ഭഃ

നീ മനുഷ്യരിൽ വസിക്കുമ്പോൾ, അകൃത്യങ്ങളുടെ കൂട്ടം ഉയർന്നു: ലാഭം, കള്ളം, മോഷണം, അശുദ്ധി, പാപം, വഞ്ചന, കലഹം, കപടത്വം.

ന വര്തിതവ്യം തദധര്മബന്ധോ ധര്മേണ സത്യേന ച വര്തിതവ്യേ । ബ്രഹ്മാവര്തേ യത്ര യജന്തി യജ്ഞൈര്യജ്ഞേശ്വരം യജ്ഞവിതാനവിജ്ഞാഃ

അകൃത്യത്തിന്റെ കൂട്ടുകാരാ, നീ ഇവിടെ തുടരരുത്; ധർമ്മത്തിലും സത്യത്തിലും മാത്രം നിലകൊള്ളണം, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രഹ്മാവർതത്തിൽ, യജ്ഞങ്ങൾക്കുവഴി യജ്ഞേശ്വരനെ അറിഞ്ഞ് ആരാധിക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾ ഉള്ളിടത്ത്.

യസ്മിന് ഹരിര്ഭഗവാനിജ്യമാന ഇജ്യാത്മമൂര്തിര്യജതാം ശം തനോതി । കാമാനമോഘാന് സ്ഥിരജങ്ഗമാനാമന്തര്ബഹിര്വായുരിവൈഷ ആത്മാ

ഹരി, ഭഗവാൻ, യജ്ഞരൂപത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നിടത്ത്, യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർക്കു ക്ഷേമം നൽകുന്നു; അവൻ, വായുവുപോലെ, അകത്തും പുറത്തും, ചലനമുള്ളവർക്കും ചലനമില്ലാത്തവർക്കും ആത്മാവാണ്.

സൂത ഉവാച പരീക്ഷിതൈവമാദിഷ്ടഃ സ കലിര്ജാതവേപഥുഃ । തമുദ്യതാസിമാഹേദം ദണ്ഡപാണിമിവോദ്യതമ്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പരിചാരികൻ കലിയെ നിർദ്ദേശിച്ചപ്പോൾ, കലികാലൻ ഭയത്തിൽ വിറെച്ചു; വാൾ ഉയർത്തിയ രാജാവിനെ, ശിക്ഷയ്ക്ക് തയ്യാറായവനെ, അവൻ അഭിമുഖീകരിച്ചു.

കലിരുവാച യത്ര ക്വ വാഥ വത്സ്യാമി സാര്വഭൌമ തവാജ്ഞയാ । ലക്ഷയേ തത്ര തത്രാപി ത്വാമാത്തേഷുശരാസനമ്

കലി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാനെവിടെയായാലും താമസിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞയാൽ, നിങ്ങൾ വില്ലും അമ്പും കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്നതെവിടെയും ഞാൻ കാണുന്നു.