ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

പൂജയിത്വാ ജഗന്നാഥം പ്രസാദ്യ ഗരുഡധ്വജമ് । തതഃ പ്രീതോഽഭ്യനുജ്ഞാതഃ പരിക്രമ്യാഭിവന്ദ്യ തമ്

ലോകനാഥനായ കൃഷ്ണനെ ആരാധിച്ച്, ഗരുഡധ്വജനായ അവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; പിന്നെ അവനെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം നടത്തി, വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.

സകലത്രസുഹൃത്പുത്രോ ദ്വീപമബ്ധേര്ജഗാമ ഹ । തദൈവ സാമൃതജലാ യമുനാ നിര്വിഷാഭവത് । അനുഗ്രഹാദ് ഭഗവതഃ ക്രീഡാമാനുഷരൂപിണഃ

ഭാര്യകളും സുഹൃത്തുക്കളും പുത്രന്മാരും കൂട്ടായി, അവൻ സമുദ്രത്തിലെ ദ്വീപിലേക്ക് പോയി. അപ്പോൾ തന്നെ, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ കളിച്ച ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, യമുനാ പുഴയിൽ വിഷം ഇല്ലാതായി.

  ഗന്ധധൂപാദിഭിശ്ചാര്ചേദ് ദ്വാദശാക്ഷരവിദ്യയാ

അവൻ സുഗന്ധങ്ങളും ധൂപവും മറ്റ് ഭക്തിസാമഗ്രികളും ഉപയോഗിച്ച്, പന്ത്രണ്ടക്ഷരമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ആരാധന നടത്തി.

സൂത ഉവാച തത്ര ഗോമിഥുനം രാജാ ഹന്യമാനമനാഥവത് । ദണ്ഡഹസ്തം ച വൃഷലം ദദൃശേ നൃപലാഞ്ഛനമ്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അവിടെ രാജാവിന് ഒരു പശുവിനെയും കാളയെയും ആരും സംരക്ഷിക്കാതെ അടിച്ചുതെറിപ്പിക്കുന്നതും, ഒരു ചാവേർ കൈയിൽ ദണ്ഡം പിടിച്ച്, രാജവംശത്തിന് അപമാനമായി അവിടെ നിൽക്കുന്നതും കാണാൻ കഴിഞ്ഞു.

വൃഷം മൃണാലധവലം മേഹന്തമിവ ബിഭ്യതമ് । വേപമാനം പദൈകേന സീദന്തം ശൂദ്രതാഡിതമ്

കാള, താമരക്കൊമ്പിന്റെ നിറത്തിൽ വെള്ളയായിരുന്നു; ഭയത്താൽ മൂത്രം ചോർക്കുന്നപോലെയും, ഒരു കാൽ മാത്രം നില്ക്കയും, കുലുക്കുകയും, ശൂദ്രന്റെ അടികൾ കൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഗാം ച ഘര്മദുഘാം ദീനാം ഭൃശം ശൂദ്രപദാഹതാമ് । വിവത്സാമാശ്രുവദനാം ക്ഷാമാം യവസമിച്ഛതീമ്

പശു, ഒരിക്കൽ ചൂടുള്ള പാലു നൽകുന്നവളായിരുന്നു; ഇപ്പോൾ ദു:ഖിതയായി, ശൂദ്രന്റെ കാൽകൊണ്ടു കനത്ത അടികൾ ഏറ്റു, കിടാവിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട്, കണ്ണീരോടെ, ക്ഷീണിച്ച നിലയിൽ, പുല്ലിനായി ആഗ്രഹിച്ചു നിന്നു.

പപ്രച്ഛ രഥമാരൂഢഃ കാര്തസ്വരപരിച്ഛദമ് । മേഘഗമ്ഭീരയാ വാചാ സമാരോപിതകാര്മുകഃ

പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച രഥത്തിൽ കയറി, ഇടിമുഴക്കമുള്ള ശബ്ദത്തിൽ, വില്ലുയർത്തി, അവരെ രാജാവ് ചോദ്യം ചെയ്തു.

കസ്ത്വം മച്ഛരണേ ലോകേ ബലാദ്ധംസ്യബലാന് ബലീ । നരദേവോഽസി വേഷേണ നടവത്കര്മണാദ്വിജഃ

നീ ആരാണ്? എന്റെ സംരക്ഷണത്തിലുള്ള ഈ ലോകത്ത്, നീ ശക്തനായവൻ ദുർബലരെ അന്യായമായി ഉപദ്രവിക്കുന്നു. നീ രാജാവെന്ന വേഷം ധരിച്ചാലും, നിന്റെ പ്രവൃത്തികൾ നടന്റെതുപോലെയാണ്, ഒരു സത്യവാന്റെതല്ല.

യസ്ത്വം കൃഷ്ണേ ഗതേ ദൂരം സഹഗാണ്ഡീവധന്വനാ । ശോച്യോഽസ്യശോച്യാന് രഹസി പ്രഹരന് വധമര്ഹസി

കൃഷ്ണനും ഗാണ്ഡീവം വഹിച്ചവനും ദൂരേ പോയപ്പോൾ, നീ നിരപരാധികളെ രഹസ്യമായി ആക്രമിക്കുന്നു. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിന് നിനക്ക് മരണശിക്ഷ അർഹമാണ്.

ത്വം വാ മൃണാലധവലഃ പാദൈര്ന്യൂനഃ പദാ ചരന് । വൃഷരൂപേണ കിം കശ്ചിദ്ദേവോ നഃ പരിഖേദയന്

അല്ലെങ്കിൽ, താമരക്കൊമ്പിന്റെപോലെ വെള്ളയുള്ള നീ, കുറവായ കാലുകളിൽ നടക്കുന്നതെന്ത്? നീ കാളയുടെ രൂപത്തിൽ വന്ന ദേവൻ ആണോ, ഞങ്ങളെ ദു:ഖിപ്പിക്കുന്നത്?

ന ജാതു കൌരവേന്ദ്രാണാം ദോര്ദണ്ഡപരിരമ്ഭിതേ । ഭൂതലേഽനുപതന്ത്യസ്മിന് വിനാ തേ പ്രാണിനാം ശുചഃ

കൗരവരുടെ ശക്തമായ ഭുജങ്ങൾ ഭൂമിയെ അണച്ഛദിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, നിന്റെ കാര്യം ഒഴികെ, ഈ ലോകത്തിലെ ജീവികൾക്ക് ദു:ഖം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

മാ സൌരഭേയാത്ര ശുചോ വ്യേതു തേ വൃഷലാദ്ഭയമ് । മാ രോദീരമ്ബ ഭദ്രം തേ ഖലാനാം മയി ശാസ്തരി

സുരഭിയുടെ മകളേ, ഇവിടെ ദു:ഖിക്കേണ്ട; ചാവേറിന്റെ ഭയം നീക്കിക്കൊൾ. അമ്മേ, കരയേണ്ട; നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ. ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ ഇവിടെ ഉണ്ട്.

യസ്യ രാഷ്ട്രേ പ്രജാഃ സര്വാസ്ത്രസ്യന്തേ സാധ്വ്യസാധുഭിഃ । തസ്യ മത്തസ്യ നശ്യന്തി കീര്തിരായുര്ഭഗോ ഗതിഃ

ഒരു രാജാവിന്റെ രാജ്യത്ത്, നല്ലവരും ദുഷ്ടരും ഒരുപോലെ പീഡനമനുഭവിച്ചാൽ, ആ മദമൂർത്തനായ രാജാവിന്റെ കീർത്തിയും ആയുസും ഭാഗ്യവും വഴിയും നശിക്കും.

ഏഷ രാജ്ഞാം പരോ ധര്മോ ഹ്യാര്താനാമാര്തിനിഗ്രഹഃ । അത ഏനം വധിഷ്യാമി ഭൂതദ്രുഹമസത്തമമ്

രാജാക്കന്മാരുടെ പരമധർമ്മം പീഡിതരെ രക്ഷിക്കുകയും അവരെ ഉപദ്രവിക്കുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. അതുകൊണ്ട്, ഈ ഏറ്റവും ദുഷ്ടനായ ജീവിദ്വേഷിയെ ഞാൻ കൊല്ലും.

കോഽവൃശ്ചത്തവ പാദാംസ്ത്രീന് സൌരഭേയ ചതുഷ്പദ । മാ ഭൂവംസ്ത്വാദൃശാ രാഷ്ട്രേ രാജ്ഞാം കൃഷ്ണാനുവര്തിനാമ്

സുരഭിയുടെ മകളേ, നാലു കാലുള്ളവളായ നീയുടെ മൂന്നു കാലുകൾ ആരാണ് മുറിച്ചുകളഞ്ഞത്? കൃഷ്ണനെ അനുസരിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെ രാജ്യത്ത് നിനക്കുപോലുള്ളവർക്കു ദു:ഖം ഉണ്ടായിരിക്കരുത്.

ആഖ്യാഹി വൃഷ ഭദ്രം വഃ സാധൂനാമകൃതാഗസാമ് । ആത്മവൈരൂപ്യകര്താരം പാര്ഥാനാം കീര്തിദൂഷണമ്

കാളേ, നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; പാപമില്ലാത്ത സജ്ജന്മാരെ ദു:ഖിപ്പിക്കുന്നവൻ ആരാണെന്ന്, പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരുടെ കീർത്തി കളയുന്നവൻ ആരാണെന്ന് എനിക്ക് പറയൂ.

ജനേഽനാഗസ്യഘം യുഞ്ജന് സര്വതോഽസ്യ ച മദ്ഭയമ് । സാധൂനാം ഭദ്രമേവ സ്യാദസാധുദമനേ കൃതേ

നിരപരാധികളോട് ദോഷം ചെയ്യുന്നവനും എല്ലായിടത്തും ഭയം വിതറുന്നവനും, ദുഷ്ടരെ ശാസിച്ചാൽ മാത്രം സജ്ജന്മാർക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകും.

അനാഗഃസ്വിഹ ഭൂതേഷു യ ആഗസ്കൃന്നിരങ്കുശഃ । ആഹര്താസ്മി ഭുജം സാക്ഷാദമര്ത്യസ്യാപി സാങ്ഗദമ്

ഈ ലോകത്ത് പാപമില്ലാത്തവരിൽ പാപം ചെയ്യുന്നവൻ, എത്ര വലിയവനാണെങ്കിലും, ഞാൻ നേരിട്ട് അവന്റെ കൈ പിടിച്ചെടുക്കും.

രാജ്ഞോ ഹി പരമോ ധര്മഃ സ്വധര്മസ്ഥാനുപാലനമ് । ശാസതോഽന്യാന് യഥാശാസ്ത്രമനാപദ്യുത്പഥാനിഹ

രാജാവിന് ഏറ്റവും പ്രധാനമായ ധർമ്മം, തന്റെ കർത്തവ്യം പാലിക്കുകയും, മറ്റുള്ളവരെ ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ഭരിക്കുകയും, കഷ്ടതകളിൽ പോലും തെറ്റുവഴിയിലേക്കു പോകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്.

ധര്മ ഉവാച ഏതദ്വഃ പാണ്ഡവേയാനാം യുക്തമാര്താഭയം വചഃ । യേഷാം ഗുണഗണൈഃ കൃഷ്ണോ ദൌത്യാദൌ ഭഗവാന് കൃതഃ

ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: പാണ്ഡവപുത്രന്മാരേ, നിങ്ങൾ പറയുന്ന ഈ വാക്കുകൾ പീഡിതർക്കു ആശ്വാസം നൽകുന്നവർക്കു യോജിച്ചതാണ്; അവരുടെ ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു തന്നെ കൃഷ്ണൻ ദൂതനായി, നേതാവായി പ്രവർത്തിച്ചു.

ന വയം ക്ലേശബീജാനി യതഃ സ്യുഃ പുരുഷര്ഷഭ । പുരുഷം തം വിജാനീമോ വാക്യഭേദവിമോഹിതാഃ

നമ്മിൽ ദുരിതത്തിന്റെ വിത്തുകളൊന്നുമില്ല, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ. വാക്കുകളുടെ വ്യത്യാസം കൊണ്ടു ഞങ്ങൾ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായി ആ വ്യക്തിയെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്നില്ല.

കേചിദ്വികല്പവസനാ ആഹുരാത്മാനമാത്മനഃ । ദൈവമന്യേഽപരേ കര്മ സ്വഭാവമപരേ പ്രഭുമ്

ചിലർ തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ട് ആത്മാവിനെ തന്നെ ആത്മാവാണെന്ന് പറയുന്നു; മറ്റുചിലർ വിധിയാണെന്ന്, ചിലർ പ്രവൃത്തിയാണെന്ന്, മറ്റൊരുവിഭാഗം സ്വഭാവമാണ് പ്രഭുവെന്ന് പറയുന്നു.

അപ്രതര്ക്യാദനിര്ദേശ്യാദിതി കേഷ്വപി നിശ്ചയഃ । അത്രാനുരൂപം രാജര്ഷേ വിമൃശ സ്വമനീഷയാ

ചിലർക്കു തീർച്ചയായും അതു മനസ്സിലാക്കാനോ വിവരിക്കാനോ കഴിയാത്തതാണെന്ന് വിശ്വാസമുണ്ട്. രാജർഷിയേ, ഇതെല്ലാം നിന്റെ ബുദ്ധിയുപയോഗിച്ച് ആലോചിക്കുക.

സൂത ഉവാച ഏവം ധര്മേ പ്രവദതി സ സമ്രാഡ്ദ്വിജസത്തമാഃ । സമാഹിതേന മനസാ വിഖേദഃ പര്യചഷ്ട തമ്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവു മനസ്സിൽ ശ്രദ്ധയോടെ അവനോടു തന്റെ ദു:ഖം തുറന്നു പറഞ്ഞു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.

രാജോവാച ധര്മം ബ്രവീഷി ധര്മജ്ഞ ധര്മോഽസി വൃഷരൂപധൃക് । യദധര്മകൃതഃ സ്ഥാനം സൂചകസ്യാപി തദ്ഭവേത്

രാജാവ് പറഞ്ഞു: നീ ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, നീ ധർമ്മം തന്നെയാണ്, കാളയുടെ രൂപത്തിൽ. അകൃത്യങ്ങൾ നടക്കുന്നിടത്ത്, അതു കാണിച്ചുതരുന്നവനും അതിന്റെ ഫലത്തിൽ പങ്കാളിയാകും.

അഥവാ ദേവമായായാ നൂനം ഗതിരഗോചരാ । ചേതസോ വചസശ്ചാപി ഭൂതാനാമിതി നിശ്ചയഃ

അല്ലെങ്കിൽ, ദൈവമായയുടെ വഴി മനസ്സിനും വാക്കിനും അതീതമാണ്, ജീവികൾക്കു അതിൽ പ്രവേശിക്കാനാവില്ലെന്നു തീർച്ചയാണ്.

തപഃ ശൌചം ദയാ സത്യമിതി പാദാഃ കൃതേ കൃതാഃ । അധര്മാംശൈസ്ത്രയോ ഭഗ്നാഃ സ്മയസങ്ഗമദൈസ്തവ

തപസ്, ശുദ്ധി, കരുണ, സത്യം — ഇവയാണ് സത്യയുഗത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന നിന്റെ നാലു കാലുകൾ. അവയിൽ മൂന്നു, അഹങ്കാരം, ആസക്തി, മദം എന്നിവകൊണ്ട് തകർന്നു പോയി.

ഇദാനീം ധര്മ പാദസ്തേ സത്യം നിര്വര്തയേദ്യതഃ । തം ജിഘൃക്ഷത്യധര്മോഽയമനൃതേനൈധിതഃ കലിഃ

ഇപ്പോൾ ധർമ്മമേ, സത്യം മാത്രമാണ് നിനക്ക് ശേഷിച്ച കാലായി നിലനിൽക്കുന്നത്; എന്നാൽ കള്ളം അടിസ്ഥാനമാക്കി കലിയുഗം അതും പിടിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.

ഇയം ച ഭൂമിര്ഭഗവതാ ന്യാസിതോരുഭരാ സതീ । ശ്രീമദ്ഭിസ്തത്പദന്യാസൈഃ സര്വതഃ കൃതകൌതുകാ

ഈ ഭൂമി, വലിയ ഭാരമേറ്റു, ഭഗവാൻ ഏൽപ്പിച്ചതാണ്; മഹത്വമുള്ളവന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ കൊണ്ട് എല്ലായിടത്തും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.