ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഏതദര്ഥം തു സത്കര്മ സുരര്ഷേ ത്വം സമാചര । തത്തേ കര്മാഭിധാസ്യന്തി സാധവഃ സാധുഭൂഷണാഃ

ഇതിനായി, ദേവന്മാരിലെ ഋഷിയേ, നീ നല്ല പ്രവൃത്തികള്‍ ചെയ്യണം. നിന്റെ ഈ കര്‍മ്മം ധര്‍മ്മപരായണരായ മഹന്മാര്‍ പ്രശംസിക്കും.

സത്കര്മണി കൃതേ തസ്മിന് സനിദ്രാ വൃദ്ധതാനയോഃ । ഗമിഷ്യതി ക്ഷണാദ്‌ഭക്തിഃ സര്വതഃ പ്രസരിഷ്യതി

ആ നല്ല പ്രവൃത്തി ചെയ്താല്‍ അവരിലുണ്ടായിരുന്ന ഉറക്കവും വൃദ്ധതയും ഉടന്‍ മാറിപ്പോകും. ഭക്തി എല്ലായിടത്തും വ്യാപിക്കും.

ഇത്യാകാശവചഃ സ്പഷ്ടം തത്സര്വൈരപി വിശ്രുതമ് । നാരദോ വിസ്മയം ലേഭേ നേദം ജ്ഞാതമിതി ബ്രുവന്

ഇങ്ങനെ ആകാശവാണി വ്യക്തമായി എല്ലാവരും കേട്ടു. നാരദന്‍ അതില്‍ അത്ഭുതപ്പെട്ടു: 'ഇത് എനിക്ക് അറിയാമായിരുന്നില്ല' എന്നു പറഞ്ഞു.

നാരദ ഉവാച - അനയാഽഽകാശവാണ്യാപി ഗോപ്യത്വേന നിരൂപിതമ് । കിം വാ തത്സാധനം കാര്യം യേന കാര്യം ഭവേത് തയോഃ

നാരദന്‍ പറഞ്ഞു: 'ഈ ആകാശവാണിയിലൂടെയും കാര്യത്തിന്റെ രഹസ്യം വെളിപ്പെടുത്തിയില്ല. അവരുടെ ലക്ഷ്യം സാധ്യമാകാന്‍ വേണ്ടിയുള്ള വഴി എന്താണ്? എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്?'

ക്വ ഭവിഷ്യന്തി സന്തസ്തേ കഥം ദാസ്യന്തി സാധനമ് । മയാത്ര കിം പ്രകര്തവ്യം യദുക്തം വ്യോമഭാഷയാ

'എവിടെയാണ് ആ മഹന്മാര്‍ ഉണ്ടാവുക? അവര്‍ എങ്ങനെ വഴി കാണിക്കും? ആകാശവാണിയില്‍ പറഞ്ഞതുപോലെ ഇവിടെ ഞാന്‍ എന്ത് ചെയ്യണം?'

സൂത ഉവാച - തത്ര ദ്വൌ അപി സംസ്ഥാപ്യ നിര്ഗതോ നാരദോ മുനിഃ । തീര്ഥം തീര്ഥം വിനിഷ്ക്രമ്യ പൃച്ഛന് മാര്ഗേ മുനീശ്വരാന്

സൂതന്‍ പറഞ്ഞു: 'അവരെ ഇരുവരെയും അവിടെ നിര്‍ത്തിയിട്ട്, നാരദമുനി പുറത്ത് പോയി. തീര്‍ത്ഥം തീര്‍ത്ഥം സന്ദര്‍ശിച്ചു, വഴിയില്‍ മഹര്‍ഷിമാരോടും ചോദിച്ചു.'

വൃത്താന്തഃ ശ്രൂയതേ സര്വൈഃ കിംചിത് നിശ്ചിത്യ നോച്യതേ । അസാധ്യം കേചന പ്രോചുഃ ദുര്ജ്ഞേയമിതി ചാപരേ । മൂകീഭൂതാസ്തഥാന്യേ തു കിയന്തസ്തു പലായിതാഃ

സമസ്തര്‍ക്കും ഈ സംഭവവിവരം കേള്‍ക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞു. പക്ഷേ, ആലോചിച്ചശേഷം ആരും ഉത്തരം പറഞ്ഞില്ല. ചിലര്‍ അതിന് സാധ്യമല്ലെന്നു പറഞ്ഞു, മറ്റുചിലര്‍ അതു മനസ്സിലാക്കാന്‍ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്നു പറഞ്ഞു; ചിലര്‍ മിണ്ടാതായി, കുറെപേര്‍ അവിടെ നിന്ന് പോയി.

ഹാഹാകാരോ മഹാനാസീത് ത്രൈലോക്യേ വിസ്മയാവഹഃ । വേദവേദാന്തഘോഷൈശ്ച ഗീതാപാഠൈര്വിബോധിതമ്

മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വലിയ ഒരു ആഹ്ലാദവും അത്ഭുതവും ഉണ്ടായി; വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും ഗീതാപാരായണവും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു.

ഭക്തിജ്ഞാനവിരാഗാണാം നോദതിഷ്ഠത് ത്രികം യദാ ഉപായോ നാപരോഽസ്തീതി കര്ണേ കര്ണേഽജപഞ്ജനാഃ

ഭക്തിയും ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും ഉണ്ടാകാതെ വന്നപ്പോള്‍, എല്ലാവരും തമ്മില്‍ ചെറുതായി പറഞ്ഞത്: 'മറ്റൊരു മാര്‍ഗ്ഗമില്ല.'

യോഗിനാ നാരദേനാപി സ്വയം ന ജ്ഞായതേ തു യത് । തത്കഥം ശക്യതേ വക്തും ഇതരൈരിഹ മാനുഷൈഃ

യോഗിയായ നാരദന്‍ പോലും ഇതിന്റെ അര്‍ത്ഥം മനസ്സിലാക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല. പിന്നെ മനുഷ്യരില്‍ മറ്റാര്‍ക്ക് ഇതു പറയാന്‍ കഴിയുമെന്നു ചോദിക്കാനാവുമോ?

ഏവം ഋഷിഗണൈഃ പൃഷ്ടൈഃ നിര്ണീയോക്തം ദുരാസദമ്

ഇങ്ങനെ, മഹര്‍ഷിമാര്‍ ചോദിച്ചപ്പോള്‍, അതു വളരെ പ്രാപ്യമല്ലെന്നു തീരുമാനിച്ചു പറഞ്ഞു.

തതശ്ചിന്താതുരഃ സോഽഥ ബദരീവനമാഗതഃ । തപശ്ചരാമി ചാത്രേതി തദര്ഥം കൃതനിശ്ചയഃ

അങ്ങനെ വിഷമത്തില്‍ ആഴപ്പെട്ട നാരദന്‍ ബദരിവനത്തിലേക്ക് വന്നു. അതിനായി തപസ്സു ചെയ്യാന്‍ അവന്‍ ഉറച്ച മനസ്സാക്കി.

താവദ് ദദര്ശ പുരതഃ സനകാദീന് മുനീശ്വരാന് । കോടിസൂര്യസമാഭാസാന് ഉവാച മുനിസത്തമഃ

അപ്പോള്‍ അവന്‍ മുന്നില്‍ കോടിയോളം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള സനകാദിമഹര്‍ഷിമാരെ കണ്ടു. അപ്പോള്‍ മഹര്‍ഷിമാരില്‍ പ്രധാനനായവന്‍ സംസാരിച്ചു.

നാരദ ഉവാച - ഇദാനീം ഭൂരിഭാഗ്യേന ഭവദ്‌ഭിഃ സംഗമോഽഭവത് । കുമാരാ ബ്രുവതാം ശീഘ്രം കൃപാം കൃത്വാ മമോപരി

നാരദന്‍ പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോള്‍ വലിയ ഭാഗ്യത്താലാണ് നിങ്ങളെ കാണാന്‍ കഴിഞ്ഞത്. കുമാരന്മാരേ, ദയവായി എനിക്ക് ദയ കാണിച്ച് ഉടന്‍ പറഞ്ഞുതരിക.'

ഭവന്തോ യോഗിനഃ സര്വേ ബുദ്ധിമന്തോ ബഹുശ്രുതാഃ । പഞ്ചഹായനസംയുക്താഃ പൂര്വേഷാമപി പൂര്വജാഃ

നിങ്ങള്‍ എല്ലാവരും യോഗികളും, ജ്ഞാനികളും, പഠിച്ചവരുമാണ്. അഞ്ചു വിധത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങളോടുകൂടിയവരും, പണ്ടത്തെ മഹാന്മാരുടെ മുന്‍ഗാമികളും തന്നെയാണ്.

സദാ വൈകുണ്ഠനിലയാ ഹരികീര്തനതത്പരാഃ । ലീലാമൃതരസോന്മത്താഃ കഥാമാത്രൈകജീവിനഃ

എപ്പോഴും വൈകുണ്ഠത്തിൽ വസിക്കുന്നവരും, ഹരിയുടെ മഹത്വം പാടുന്നതിൽ മുഴുകിയവരുമായ ഇവർ, അവന്റെ ലീലകളുടെ അമൃതം ആസ്വദിച്ച് ഉന്മാദരായി, അവന്റെ കഥകൾക്കായാണ് മാത്രം ജീവിക്കുന്നത്.

ഹരിഃ ശരണമേവ ഹി നിത്യം യേഷാം മുഖേ വചഃ । അഥ കാലസമാദിഷ്ടാ ജരാ യുഷ്മാന്ന ബാധതേ

ഹരിയെ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് അവന്റെ നാമം എപ്പോഴും വായിൽ ഉച്ചരിക്കുന്നവരെ, കാലചക്രം നിർദേശിച്ച വൃദ്ധാവസ്ഥ എപ്പോഴും വേദനിപ്പിക്കില്ല.

യേഷാം ഭ്രൂഭങ്‍ഗമാത്രേണ ദ്വാരപാലൌ ഹരേഃ പുരാ । ഭ്രൂമൌ നിപതിതൌ സദ്യോ യത്കൃപാതഃ പുരം ഗതൌ

അവരുടെ ഭ്രൂഭംഗം മാത്രം കൊണ്ടു, ഒരിക്കൽ ഹരിയുടെ രണ്ട് വാതില്പാലുകാരും ഉടൻ അവരുടെ കാലടിയിൽ വീണു; അവരുടെ കരുണകൊണ്ട് ആ വാതില്പാലുക്കാർ നഗരത്തിലേക്ക് തിരികെ പോയി.

അഹോ ഭാഗ്യസ്യ യോഗേന ദര്ശനം ഭവതാമിഹ । അനുഗ്രഹസ്തു കര്തവ്യോ മയി ദീനേ ദയാപരൈഃ

അയ്യോ, യോഗത്തിന്റെ ഭാഗ്യത്താൽ ഞാൻ ഇവിടെ നിങ്ങളെ കാണാൻ സാധിച്ചു; ദയയിൽ സമ്പന്നരായ നിങ്ങൾ, ദയനീയനായ എന്നോട് കരുണ കാണിക്കണം.

അശരീരഗിരോക്തം യത് തത്കിം സാധനമുച്യതാമ് । അനുഷ്ഠേയം കഥം താവത് പ്രബ്രുവന്തു സവിസ്തരമ്

ശരീരമില്ലാത്ത ശബ്ദം പറഞ്ഞത് എന്താണ്, അതിന് മാർഗ്ഗം എന്താണെന്ന് ദയവായി വിശദമായി പറഞ്ഞുതരൂ; അതെങ്ങനെ ആചരിക്കാമെന്ന് വിശദീകരിക്കണം.

ഭക്തിജ്ഞാനവിരാഗാണാം സുഖം ഉത്പദ്യതേ കഥമ് । സ്ഥാപനം സര്വവര്ണേഷു പ്രേമപൂര്വം പ്രയത്‍നതഃ

ഭക്തിയും ജ്ഞാനവും വിരക്തിയും ഉള്ളവർക്കു സന്തോഷം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും? സ്നേഹത്തോടെയും പരിശ്രമത്തോടെയും അത് എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളിലും എങ്ങനെ സ്ഥാപിക്കാം?

കുമാരാ ഊചുഃ - മാ ചിന്താം കുരു ദേവര്ഷേ ഹര്ഷം ചിത്തേ സമാവഹ । ഉപായഃ സുഖസാധ്യോഽത്ര വര്തതേ പൂര്വ ഏവ ഹി

കുമാരന്മാർ പറഞ്ഞു: ദേവർഷേ, ചിന്തിക്കേണ്ട; മനസ്സിൽ സന്തോഷം നിറയ്ക്കണം. ഇവിടെ തന്നെ എളുപ്പത്തിൽ നേടാവുന്ന മാർഗ്ഗം ഇതിനകം ഉണ്ട്.

അഹോ നാരദ ധന്യോഽസി വിരക്താനാം ശിരോമണിഃ । സദാ ശ്രീകൃഷ്ണദാസാനാം അഗ്രണീഃ യോഗഭാസ്കരഃ

നാരദാ, നീ ഭാഗ്യവാനാണ്; വിരക്തരിൽ ഉന്നതനും, ശ്രീകൃഷ്ണഭക്തരിൽ എപ്പോഴും മുൻപന്തിയിലും, യോഗികളിൽ സൂര്യനുമാണ്.

ത്വയി ചിത്രം ന മന്തവ്യം ഭക്ത്യര്ഥം അനുവര്തിനി । ഘടതേ കൃഷ്ണദാസസ്യ ഭക്തേഃ സംസ്ഥാപനാ സദാ

ഭക്തിമാർഗ്ഗം എപ്പോഴും പിന്തുടരുന്ന നിനക്കു, കൃഷ്ണഭക്തന്റെ ഭക്തി സ്ഥാപിക്കൽ എപ്പോഴും സാധാരണമായ കാര്യമാണ്.

ഋഷിര്ബഹവോ ലോകേ പന്ഥാനഃ പ്രകടീകൃതാഃ । ശ്രമസാധ്യാശ്ച തേ സര്വേ പ്രായഃ സ്വര്ഗഫലപ്രദാഃ

ലോകത്ത് അനേകം ഋഷിമാർ പല വഴികളും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്; അവ എല്ലാം പ്രയത്നത്തോടെ നേടേണ്ടതും, കൂടുതലും സ്വർഗ്ഗഫലം നൽകുന്നതുമാണ്.

വൈകുണ്ഠസാധകം പന്ഥാഃ സ തു ഗോപ്യോ ഹി വര്തതേ । തസ്യോപദേഷ്ടാ പുരുഷഃ പ്രായോ ഭാഗ്യേന ലഭ്യതേ

പക്ഷേ, വൈകുണ്ഠത്തിലെത്തുന്ന വഴി രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ ഉപദേശകൻ ഭാഗ്യവാന്മാർക്ക് മാത്രം അപൂർവ്വമായി ലഭിക്കും.

സത്കര്മ തവ നിര്ദിഷ്ടം വ്യോമവാചാ തു യത്പുരാ । തദുച്യതേ ശ്രൃണുഷ്വാദ്യ സ്ഥിരചിത്തഃ പ്രസന്നധീഃ

നിനക്ക് മുമ്പ് ആകാശവാണി നിർദ്ദേശിച്ച സത്കർമ്മം ഇപ്പോൾ വിശദമായി പറയും; സ്ഥിരമായ മനസ്സോടെ, തെളിഞ്ഞ ബുദ്ധിയോടെ ഇന്ന് കേൾക്കണം.

ദ്രവ്യയജ്ഞാസ്തപോയജ്ഞാ യോഗയജ്ഞാസ്തഥാപരേ । സ്വാധ്യായജ്ഞാനയജ്ഞാശ്ച തേ തു കര്മവിസൂചകാഃ

ചിലർ ദ്രവ്യയജ്ഞം, ചിലർ തപസ്സിലൂടെ, മറ്റുചിലർ യോഗയജ്ഞം, ചിലർ സ്വാധ്യായവും ജ്ഞാനവും വഴിയാണ് യജ്ഞം ചെയ്യുന്നത്; ഇവയെല്ലാം കര്‍മങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു.

സത്കര്മസൂചകോ നൂനം ജ്ഞാനയജ്ഞഃ സ്മൃതോ ബുധൈഃ । ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതാലാപഃ സ തു ഗീതഃ ശുകാദിഭിഃ

ഇവയിൽ ജ്ഞാനയജ്ഞം സത്കർമ്മത്തിന്റെ അടയാളമായാണ് പണ്ഡിതന്മാർ കരുതുന്നത്; ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംവാദം ശുകനും മറ്റുള്ളവരും പാടിയിരിക്കുന്നു.