ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ദേശകാലാര്ഥയുക്താനി ഹൃത്താപോപശമാനി ച । ഹരന്തി സ്മരതാശ്ചിത്തം ഗോവിന്ദാഭിഹിതാനി മേ

ദേശവും സമയവും സാഹചര്യവും അനുസരിച്ച്, ഹൃദയവേദന ശമിപ്പിക്കുന്നതും, ഓർക്കുന്നവരുടെ മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുന്നതുമായ, ഗോവിന്ദൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ.

സൂത ഉവാച । ഏവം ചിന്തയതോ ജിഷ്ണോഃ കൃഷ്ണപാദസരോരുഹമ । സൌഹാര്ദേനാതിഗാഢേന ശാന്താഽഽസീദ്വിമലാ മതിഃ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, അർജുനൻ കൃഷ്ണന്റെ കമലപാദങ്ങളെ അത്യന്തം സ്നേഹത്തോടെ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ മനസ്സ് ശാന്തവും നിർമ്മലവുമായി.

വാസുദേവാംഗഘ്യനുധ്യാനപരിബൃംഹിതരംഹസാ । ഭക്ത്യാ നിര്മഥിതാശേഷകഷായാധിഷണോഽര്ജുനഃ

വാസുദേവന്റെ പാദങ്ങളെ നിരന്തരം ധ്യാനിച്ച്, ഭക്തിയോടെ മനസ്സിലെ എല്ലാ അവശിഷ്ട അശുദ്ധികളും അർജ്ജുനൻ നീക്കി, പരമാവസ്ഥയിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടു.

ഗീതം ഭഗവതാ ജ്ഞാന യത തത സംഗ്രാമമുര്ധനി । കാലകര്മതമോരുദ്ധം പുനരധ്യഗമദ വിഭുഃ

യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഭഗവാൻ ഉപദേശിച്ച ജ്ഞാനം ഓർത്ത്, അർജ്ജുനൻ കാലം, വിധി, അജ്ഞാനം എന്നിവയുടെ ഇരുണ്ടത്വം അതിജയിച്ചു.

വിശോകോ ബ്രഹ്മാസമ്പത്യാ സംഛിന്നദ്വൈതസംശയഃ । ലീനപ്രകൃതിനൈര്ഗുണ്യാദലിംഗത്വാദസമ്ഭവഃ

ബ്രഹ്മാവസ്ഥ പ്രാപിച്ച് ദു:ഖം വിട്ട്, ഭേദബുദ്ധിയുടെ സംശയങ്ങൾ മുഴുവൻ മുറിച്ച്, പ്രകൃതിയിലോ ഗുണങ്ങളിലോ ലയിച്ചവനായി, ശരീരബോധം ഇല്ലാതെ ജനനമില്ലാത്തവനായി അർജ്ജുനൻ മാറി.

നിശമ്യ ഭഗവന്മാര്ഗ സംസ്ഥാം യദുകുലസ്യ ച । സ്വഃപഥായ മതിം ചക്രേ നിഭൄതാത്മാ യുധിഷ്ഠിരഃ

ഭഗവാന്റെ തിരോധാനവും യദുകുലത്തിന്റെ അവസാനംകൂടി കേട്ട യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, മനസ്സു ശാന്തനാക്കി, സ്വർഗ്ഗമാർഗ്ഗം പിന്തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു.

പൃഥാപ്യനുശ്രുത്യ ധനത്ര്ജ്യയോദിതം നാശ യദുനാം ഭഗവദ്ഗതിം ച താമ । ഏകാന്തഭക്ത്യാ ഭഗവത്യധോക്ഷജേ നിവേശിതാത്മോപരാമ സംസൃതേഃ

പൃഥയും അർജ്ജുനനിൽ നിന്ന് യദുക്കളുടെ നാശവും ഭഗവാന്റെ തിരോധാനവും കേട്ടപ്പോൾ, മനസ്സിനെ അദൃശ്യനായ ഭഗവാനിൽ ഏകഭക്തിയോടെ ഏകാഗ്രമാക്കി, ജനനമരണചക്രത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നു.

യയാഹരദൃ ഭുവോ ഭാരം താം തനും വിജഹാവജഃ । കണ്ടകം കണ്ടകേനേവ ദ്വയം ചാപീശിതൂഃ സമമ

ഭൂഭാരമെടുത്ത അജൻ, ആ ശരീരം ഒരു മുള്ളുകൊണ്ട് മറ്റൊരു മുള്ള് നീക്കംചെയ്യുന്നതുപോലെ ഉപേക്ഷിച്ചു; രണ്ടും ഒരുപോലെ ഉപേക്ഷിച്ചു.

യഥാ മത്സ്യാദിരുപാണി ധത്തേ ജാഹ്യാദ യഥാ നടഃ । ഭൂഭരഃ ക്ഷപിതോ യേന ജഹൌ തച്ച കലേവരമ

ഒരു നടൻ മത്സ്യാദി രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് പിന്നെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ, ഭൂഭാരം നീക്കിയവൻ ആ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു.

യദാ മുകുന്ദോ ഭഗവാനിമാം മഹീം ജഹൌ സ്തതന്വാ ശ്രവണീയസത്കഥഃ । തദാഹരേവാപ്രതിബുദ്ധചേതസാ മധര്മഹേതൂഃ കലിരന്വവര്തത

മുകുന്ദൻ, ഭഗവാൻ, തന്റെ ശുഭരൂപത്തോടൊപ്പം ഭൂമിയെ വിട്ടുപോയപ്പോൾ, അതേ സമയത്ത്, ഉണരാത്ത മനസ്സുള്ളവരിൽ അധർമ്മത്തിന് കാരണമാകുന്ന കലി പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു.

യുധിഷ്ഠിരസ്തത്പര്സര്പണം ബുധഃ പുരേ ച രാഷ്ട്രേ ച ഗൃഹേ തഥാഽഽത്മനി । വിഭഗ്യ ലോഭാനൃതജിഹ്നാഹിംസനാ ദ്യധര്മചക്രം ഗമനായ പര്യധാത

നഗരത്തിലും രാജ്യത്തിലും വീട്ടിലും സ്വന്തം മനസ്സിലും, അത്യാഗ്രഹം, കള്ളം, ഹിംസ എന്നിവയായി കലിയുടെ വ്യാപനം യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ കണ്ടു; അതിനാൽ യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായി.

സ്വരാട പൌത്രം വിനയിനമാത്മനഃ സുസമം ഗുണൈഃ । തോയനീവ്യാഃ പതിം ഭൂമേരഭ്യഷിചംദ ഗജാഹൃയേ

സ്വന്തം ഗുണങ്ങളിലും ശീലങ്ങളിലും തുല്യനായ തന്റെ മകനായ പുത്രനെ, ഗംഗയുടെ തീരത്തുള്ള ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ ഭൂമിയുടെ അധിപനായി യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ അഭിഷേകം ചെയ്തു.

മഥൂരായാം തഥാ വജ്രം ശുരസേനപതിം തതഃ । പ്രാജാപത്യാം നിരുപ്യോഷ്ടിമഗ്നീനപിബദീശ്വരഃ

മഥുരയിൽ വജ്രനെ ശൂരസേനരുടെ തലവനായി നിയമിച്ച്, യുക്തമായ ക്രമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച്, യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ യാഗാഗ്നി ആസ്വദിച്ചു.

വിസൃജ്യ തത്ര തത സര്വ ദുകുനലവലയാദികമ । നിര്മമോ നിരഹംകാരഃ സംഛിന്നാശേഷബന്ധനഃ

അവിടെ എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും, അനുയായികളും, സമ്പത്തും ഉപേക്ഷിച്ച്, യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ മമതയും അഹങ്കാരവും വിട്ട്, എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളും മുറിച്ചു.

വാചം ജുഹാവ മനസി തത്പ്രാണ ഇതരേ ച തമ । മൃത്യാവപാനം സോത്സര്ഗം തം പംചത്വേ ഹ്യാജോഹവീത

വാക്ക് മനസ്സിൽ സമർപ്പിച്ചു, മനസ്സ് പ്രാണനിൽ, മറ്റ് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അജ്ഞാനത്തിൽ, പുറമ്പോക്ക് ശ്വാസം മരണത്തിൽ സമർപ്പിച്ച്, യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ പഞ്ചഭൂതലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

ത്രേത്വേ ഹുത്വാഥ പംചത്വം തച്ചേകത്വേഽജുഹോന്മുനിഃ । സര്വമാത്മന്യജുഹവീദ ബ്രഹ്മണ്യാത്മാനമവ്യയേ

അവൻ അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളെ പരസ്പരം ലയിപ്പിച്ച്, പിന്നെ ഏകതയിൽ ലയിപ്പിച്ചു, എല്ലാം ആത്മാവിൽ സമർപ്പിച്ചു, ആത്മാവിനെ അക്ഷരമായ ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിപ്പിച്ചു.

ചീരവാസാ നിരാഹാരോ ബദ്ധവഡ മുക്തമൂര്ധജഃ । ദര്ശയന്നാത്മനോ രുപം ജഡോന്മത്തപിശാചവത

ചീരം ധരിച്ച്, ഉപവാസം പാലിച്ച്, മുടി കെട്ടി, തല തുറന്നവനായി, ഭ്രമിച്ചവനോ പിശാചബാധിതനോ പോലെ, യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം വെളിപ്പെടുത്തി.

അനപേക്ഷമാണോ നിരഗാദശ്രൃണ്വന്ബധിരോ യഥാ । ഉദീചീം പ്രവിവേശാംശം ഗതപുര്വാ മഹാത്മഭിഃ । ഹൃദി ബ്രഹ്മാ പരം ധ്യായാന്നവര്തേത യതോ ഗതഃ

ഏതൊന്നിലും ആസക്തിയില്ലാതെ, കേൾക്കാത്തവനായി പുറത്ത് പോയി, മഹാത്മാക്കൾ ചെയ്തതുപോലെ ഉത്തരദിക്കിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; ഹൃദയത്തിൽ പരബ്രഹ്മത്തെ ധ്യാനിച്ച്, പിന്നെ തിരികെ വരാതിരുന്നതായി.

സര്വ തമനു നിര്ജഗ്മുര്ഭ്രാതരഃ കൃതനിശ്ചയാഃ । കലിനാധര്മമിത്രേണ ദൃഷ്ടാ സ്പൃഷ്ടാഃ പ്രജാ ഭുവി

അവന്റെ സഹോദരന്മാർ ഉറച്ച മനസ്സോടെ അവനെ പിന്തുടർന്നു; ഭൂമിയിലെ ജനങ്ങൾ കലിയുടെ അശുഭസ്പർശം അനുഭവിച്ചിരുന്നതിനാൽ.

തേ സാധുകൃതസര്വാര്ഥാ ജ്ഞാത്വഽഽത്യന്തികമാതമനഃ । മനസാ ധാരയാമാസുര്വൈകുഠചരണാമ്ബുജമ

സകല കര്‍ത്തവ്യങ്ങളും നന്നായി നിർവഹിച്ച്, ആത്മാവിന്റെ പരമലക്ഷ്യം മനസ്സിലാക്കി, അവർ മനസ്സിനെ വൈകുണ്ഠനാഥന്റെ പാദപദ്മങ്ങളിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി.

തദ്ധനോദ്രിക്യയാ ഭക്ത്യാ വിശുദ്ധധിഷണാഃ പരേ । തസ്മിന നാരായണപദേ ഏകാന്തമതയോ ഗതിമ

അവർ ഭക്തിയോടും ശുദ്ധമായ മനസ്സോടും കൂടി, ആ പരമമായ നാരായണപദത്തിൽ മാത്രം മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി.

അവാപുര്ദുരവാപാം തേ അസദ്ഭിര്വിഷയാത്മഭിഃ । വിഹുതകല്മഷാസ്ഥാനേ വിരജേനാത്മനൈവ ഹി

ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിലും അശുദ്ധികളിലുമാണ് മനസ്സു പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നവർക്ക് അത്രയും അപൂർവമായ അവസ്ഥ അവർ, പാപങ്ങൾ വിട്ടു ശുദ്ധമായ ആത്മാവോടെ, പ്രാപിച്ചു.

വിദുരോഽപി പരിത്യജ്യ പ്രഭാസേ ദേഹമാത്മവാന । കൃഷ്ണാവേശേന തച്ചിത്തഃ പിതൃഭിഃ സ്വക്ഷയം യയൌ

വിദുരനും പ്രഭാസയിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, കൃഷ്ണചിന്തയിൽ ലയിച്ച മനസ്സോടെ, പിതാക്കന്മാരോടൊപ്പം തന്റെ സ്വസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.

ദ്രൌപദീ ച തദാഽഽജ്ഞായ പതീനാമനപേക്ഷതാമ । വാസുദേവേ ഭഗവതി ഹ്യോകാന്തമതിരാപ തമ

അപ്പോൾ ദ്രൗപദി ഭർത്താക്കന്മാരുടെ വിരക്തി മനസ്സിലാക്കി, ഭഗവാൻ വാസുദേവനിൽ മാത്രം മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ആ അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തി.

യഃ ശ്രദ്ധയൈതദ ഭഗവത്പ്രിയാണാം പാണ്ഡോഃ സുതാനാമിതീ സമ്പ്രയാണമ । ശ്രുണോത്യലം സ്വത്യയനം പവിത്രം ലബ്ധ്യാ ഹരൌ ഭക്തിമുപൈതി സിദ്ധിമ

പാണ്ഡുവിന്റെ പ്രിയപുത്രന്മാരുടെ യാത്രയെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ pavithramaya കഥ വിശ്വാസപൂർവ്വം കേൾക്കുന്നവൻ, ഹരിയിൽ ഭക്തിയും സിദ്ധിയും നേടുന്നു.

സൂത ഉവാച തതഃ പരീക്ഷിദ്ദ്വിജവര്യശിക്ഷയാ മഹീം മഹാഭാഗവതഃ ശശാസ ഹ । യഥാ ഹി സൂത്യാമഭിജാതകോവിദാഃ സമാദിശന് വിപ്ര മഹദ്ഗുണസ്തഥാ

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം, മഹാഭാഗവതനായ പരീക്ഷിത്, പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം, ഒരു നല്ല കുഞ്ഞിനെ വിദഗ്ധർ വളർത്തുന്നതുപോലെ, ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു.

സ ഉത്തരസ്യ തനയാമുപയേമ ഇരാവതീമ് । ജനമേജയാദീംശ്ചതുരസ്തസ്യാമുത്പാദയത്സുതാന്

അവൻ ഉത്തരയുടെ മകളായ ഇരാവതിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവളിൽ നിന്ന് ജനമേജയൻ തുടങ്ങിയ നാല് പുത്രന്മാർ അവനുണ്ടായി.

ആജഹാരാശ്വമേധാംസ്ത്രീന് ഗങ്ഗായാം ഭൂരിദക്ഷിണാന് । ശാരദ്വതം ഗുരും കൃത്വാ ദേവാ യത്രാക്ഷിഗോചരാഃ

അവൻ ഗംഗാതീരത്ത് മൂന്നു അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി, ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകി. ശാരദ്വതൻ ഗുരുവായി, ദേവന്മാരും അവിടെ ദർശനമാകുന്നതായിരുന്നു.

നിജഗ്രാഹൌജസാ വീരഃ കലിം ദിഗ്വിജയേ ക്വചിത് । നൃപലിങ്ഗധരം ശൂദ്രം ഘ്നന്തം ഗോമിഥുനം പദാ

ഒരു പ്രാവശ്യം ദിക്കുകൾ ജയിക്കാൻ പോയപ്പോൾ, വീരനായ രാജാവ്, രാജാവിന്റെ വേഷം ധരിച്ചെങ്കിലും ശൂദ്രനായ കലി, ഒരു പശുവിനെയും കാളയെയും കാൽകൊണ്ടു അടിക്കുന്നതും കണ്ടു പിടിച്ചു.