ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

(വസംതതിലകാ) യം പ്രവ്രജന്തമനുപേത്യമപേതകൃത്യം ദ്വൈപായനോ വിരഹകാതര ആജുഹാവ । പുത്രേതി തന്മയതയാ തരവോഽഭിനേദുഃ തം സര്വഭൂതഹൃദയം മുനിമാനതോഽസ്മി

എല്ലാ ജീവികളുടെയും ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹർഷിയെ ഞാൻ ആദരിക്കുന്നു. ദ്വൈപായനൻ, അവൻ സന്യാസത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, വേർപാടിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ അവനെ വിളിച്ചു. ആ മഹർഷിയോടു ചേർന്ന് മരങ്ങൾ പോലും 'മകനേ' എന്ന് സ്വരത്തിൽ വിളിച്ചു.

(അനുഷ്ടുപ്) നൈമിഷേ സൂതം ആസീനം അഭിവാദ്യ മഹാമതിമ് । കഥാമൃത രസാസ്വാദ കുശലഃ ശൌനകോഽബ്രവീത്

നൈമിശാരണ്യത്തിൽ, മഹാമതിയായ സൂതനെ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ച്, കഥകളുടെ അമൃതം ആസ്വദിക്കാൻ പ്രാവീണ്യമുള്ള ശൗനകൻ ചോദിച്ചു.

ശൌനക ഉവാച - അജ്ഞാനധ്വാന്തവിധ്വംസ കോടിസൂര്യസമപ്രഭ । സൂതാഖ്യാഹി കഥാസാരം മമ കര്ണരസായനമ്

ശൗനകൻ പറഞ്ഞു: അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുട്ട് നശിപ്പിക്കുന്നവനും കോടിയധികം സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ളവനും ആയ സൂതാ, എന്റെ ചെവികൾക്ക് അമൃതമായ കഥകളുടെ സാരം ദയവായി പറയൂ.

ഭക്തിജ്ഞാനവിരാഗാപ്തോ വിവേകോ വര്ധതേ മഹാന് । മായാമോഹനിരാസശ്ച വൈഷ്ണവൈഃ ക്രിയതേ കഥമ്

ഭക്തിയും ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും ലഭിച്ചാൽ, വലിയ വിവേകം വളരുന്നു. എന്നാൽ വൈഷ്ണവന്മാർ മായയുടെ മോഹം എങ്ങനെ അകറ്റുന്നു?

ഇഹ ഘോരേ കലൌ പ്രായോ ജീവശ്ചാസുരതാം ഗതഃ । ക്ലേശാക്രാന്തസ്യ തസ്യൈവ ശോധനേ കിം പരായണമ്

ഈ ഭയങ്കരമായ കലിയുഗത്തിൽ, ജീവികൾ കൂടുതലും അസുരസ്വഭാവം കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇങ്ങനെ കഷ്ടങ്ങളിൽ പെടുന്നവർക്കു ശുദ്ധീകരണത്തിന് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മാർഗ്ഗം ഏതാണ്?

ശ്രേയസാം യദ് ഭവേത് ശ്രേയഃ പാവനാനാം ച പാവനമ് । കൃഷ്ണപ്രാപ്തികരം ശശ്വത് സാധനം തദ്‌വദാധുനാ

എല്ലാ ശുഭഫലങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമവും, ശുദ്ധികളിൽ ഏറ്റവും വിശുദ്ധവും, ശ്രീകൃഷ്ണനെ നേടാൻ സഹായിക്കുന്ന ശാശ്വതമായ മാർഗ്ഗവും ഏതാണെന്ന് ദയവായി ഇപ്പോൾ പറയൂ.

ചിന്താമണിര്ലോകസുഖം സുരദ്രുഃ സ്വര്ഗസംപദമ് । പ്രയച്ഛതി ഗുരുഃ പ്രീതോ വൈകുണ്ഠം യോഗിദുര്ലഭമ്

ചിന്താമണി ലോകസുഖം നൽകുന്നു, സ്വർഗവൃക്ഷം സ്വർഗ്ഗസമ്പത്ത് നൽകുന്നു, പക്ഷേ ഗുരു സന്തോഷിച്ചാൽ യോഗികൾക്കു പോലും ദുർലഭമായ വൈകുണ്ഠം നൽകുന്നു.

സൂത ഉവാച - പ്രീതിഃ ശൌനക ചിത്തേ തേ ഹ്യതോ വച്മി വിചാര്യ ച । സര്വസിദ്ധാന്ത നിഷ്പന്നം സംസരഭയനാശനമ്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ശൗനകാ, നിന്റെ മനസ്സിൽ സ്നേഹം ഉണർന്നതിനാൽ, ഞാൻ ആലോചിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. എല്ലായ്പ്പോഴും സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ സാരവും, സംസാരഭയത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്.

ഭക്ത്യോഘവര്ധനം യച്ച കൃഷ്ണസംതോഷഹേതുകമ് । തദഹം തേഽഭിധാസ്യാമി സാവധാനതയാ ശ്രൃണു

ഭക്തിയുടെ പ്രവാഹം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, ശ്രീകൃഷ്ണനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതെന്താണെന്ന് ഞാൻ പറയാം; അതു ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

കാലവ്യാലമുഖാഗ്രാസ ത്രാസനിര്ണാശഹേതവേ । ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതം ശാസ്ത്രം കലൌ കീരേണ ഭാഷിതമ്

കാലത്തിന്റെ പാമ്പ് വിഴുങ്ങുന്ന ഭയത്തെ അകറ്റാൻ, ഈ കലിയുഗത്തിൽ കീരൻ പറഞ്ഞത് ശ്രീമദ് ഭാഗവതം എന്ന ശാസ്ത്രമാണ്.

ഏതസ്മാദ് അപരം കിംചിദ് മനഃശുദ്ധ്യൈ ന വിദ്യതേ । ജന്മാന്തരേ ഭവേത് പുണ്യം തദാ ഭാഗവതം ലഭേത്

മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കാൻ ഇതിന് പുറമെ മറ്റൊന്നുമില്ല; മുൻജന്മത്തിൽ പുണ്യം ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ ഭാഗവതം ലഭിക്കൂ.

പരീക്ഷിതേ കഥാം വക്തും സഭായാം സംസ്ഥിതേ ശുകേ । സുധാകുംഭം ഗൃഹീത്വൈവ ദേവാസ്തത്ര സമാഗമന്

പരീക്ഷിതൻ സഭയിൽ ഇരുന്നു കഥ കേൾക്കാൻ ഒരുക്കമായപ്പോൾ, ശുകൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ, ദേവന്മാർ അമൃതം നിറച്ച കലശം കൊണ്ടുവന്ന് അവിടെ കൂടി.

ശുകം നത്വാവദന് സര്വേ സ്വകാര്യകുശലാഃ സുരാഃ । കഥാസുധാം പ്രയച്ഛസ്വ ഗൃഹീത്വൈവ സുധാം ഇമാമ്

ശുകനെ വന്ദിച്ച്, എല്ലാ ദക്ഷരായ ദേവന്മാരും പറഞ്ഞു: ഞങ്ങൾ ഈ അമൃതം കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ട്, അതിനാൽ കഥകളുടെ അമൃതം ഞങ്ങൾക്കു ദയവായി നൽകൂ.

ഏവം വിനിമയേ ജാതേ സുധാ രാജ്ഞാ പ്രപീയതാമ് । പ്രപാസ്യാമോ വയം സര്വേ ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതാമൃതമ്

ഇങ്ങനെ പരസ്പരം മാറ്റം നടന്നപ്പോൾ, രാജാവിന് അമൃതം കുടിക്കാൻ അനുവദിച്ചു; ഞങ്ങൾ എല്ലാം ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിന്റെ അമൃതം ആസ്വദിക്കും.

ക്വ സുധാ ക്വ കഥാ ലോകേ ക്വ കാചഃ ക്വ മണിര്മഹാന് । ബ്രഹ്മരാതോ വിചാര്യൈവം തദാ ദേവാഞ്ജഹാസ ഹ

ലോകത്ത് അമൃതം എവിടെയാണ്, കഥകൾ എവിടെയാണ്, കാച്ച് എവിടെയാണ്, മഹാമാണിക്യം എവിടെയാണ്? ബ്രഹ്മരാതൻ ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ദേവന്മാരെ ചിരിച്ചു.

അഭക്താന് താംശ്ച വിജ്ഞായ ന ദദൌ സ കഥാമൃതമ് । ശ്രീമദ്‌ഭാഗവതീ വാര്താ സുരാണാം അപി ദുര്ലഭാ

അവരെ ഭക്തിയില്ലാത്തവരാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ശുകൻ അവർക്കു കഥകളുടെ അമൃതം നൽകിയില്ല; ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ കഥകൾ ദേവന്മാർക്കു പോലും ദുർലഭമാണ്.

രാജ്ഞോ മോക്ഷം തഥാ വീക്ഷ്യ പുരാ ധാതാപി വിസ്മിതഃ । സത്യലോക തുലാം ബദ്ധ്വാ തോലയത് സാധനാന്യജഃ

രാജാവിന്റെ മോക്ഷം കണ്ടപ്പോൾ, സൃഷ്ടാവും അത്ഭുതപ്പെട്ടു; സത്യലോകത്തിൽ തുലാസു കെട്ടി, അജൻ മോക്ഷസാധനങ്ങൾ തൂക്കി നോക്കി.

ലഘൂന്യന്യാനി ജാതാനി ഗൌരവേണ ഇദം മഹത് । തദാ ഋഷിഗണാഃ സര്വേ വിസ്മയം പരമം യയുഃ

മറ്റുള്ളവയെക്കാൾ ചെറുതും ലഘുവും ആയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോഴും, ഈ ഗ്രന്ഥം അതിന്റെ ഭാരത്തിലും മഹത്വത്തിലും വളരെ വലിയതാണ്. അതുകൊണ്ടു തന്നെ എല്ലാ ഋഷിമാരും അതിനെ കണ്ടു അതിയായ അത്ഭുതത്തിൽ ആകപ്പെട്ടു.

മേനിരേ ഭഗവദ്‌രൂപം ശാസ്ത്രം ഭാഗവതം കലൌ । പഠനാത് ശ്രവണാത് സദ്യോ വൈകുണ്ഠഫലദായകമ്

ഭാഗവതം എന്ന ശാസ്ത്രം ഭഗവാന്റെ തന്നെ രൂപമാണെന്ന് അവർ കരുതുകയായിരുന്നു. കലിയുഗത്തിൽ ഇത് വായിച്ചാലോ കേട്ടാലോ ഉടനെ വൈകുണ്ഠഫലം ലഭിക്കും എന്ന വിശ്വാസം അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.

സപ്താഹേന ശ്രുതം ചൈതത് സര്വഥാ മുക്തിദായകമ് । സനകാദ്യൈഃ പുരാ പ്രോക്തം നാരദായ ദയാപരൈഃ

ഇത് ഏഴു ദിവസം കേട്ടാൽ മുഴുവനായും മോക്ഷം നൽകുന്നവയാണ്. പഴയകാലത്ത് ദയയുള്ള സനകാദികൾ ഇത് നാരദനോട് പറഞ്ഞിരുന്നു.

യദ്യപി ബ്രഹ്മസംബംധാത് ശ്രുതമേതത് സുരര്ഷിണാ । സപ്താഹശ്രവണവിധിഃ കുമാരൈസ്തസ്യ ഭാഷിതഃ

ബ്രഹ്മയുമായി ബന്ധം ഉള്ളതിനാൽ ദേവർഷി ഇത് കേട്ടെങ്കിലും, ഏഴു ദിവസം കേൾക്കേണ്ട വിധി കുമാരന്മാർ തന്നെയാണ് വിശദീകരിച്ചത്.

ശൌനക ഉവാച - ലോകവിഗ്രഹമുക്തസ്യ നാരദസ്യാസ്ഥിരസ്യ ച । വിധിശ്രവേ കുതഃ പ്രീതിഃ സംയോഗഃ കുത്ര തൈഃ സഹ

ശൗനകൻ ചോദിച്ചു: ലോകബന്ധങ്ങൾ വിട്ടു സഞ്ചരിക്കുന്ന നാരദൻ എങ്ങനെ ആ യാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തവരോടു സ്നേഹവും ബന്ധവും അനുഭവിച്ചു?

സൂത ഉവാച - അത്ര തേ കീര്തയിഷ്യാമി ഭക്തിയുക്തം കഥാനകമ് । ശുകേന മമ യത്പ്രോക്തം രഹഃ ശിഷ്യം വിചാര്യ ച

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഭക്തിയോടുകൂടിയ ഈ കഥ ഞാൻ ഇവിടെ നിങ്ങളോട് പറയാം. ശുകൻ എന്നെ ശിഷ്യനായി കരുതി രഹസ്യമായി എന്നോട് പറഞ്ഞതാണിത്.

ഏകദാ ഹി വിശാലായാം ചത്വാര ഋഷയോഽമലാഃ । സത്സങ്ഗാര്ഥം സമായാതാ ദദൃശുസ്തത്ര നാരദമ്

ഒരു ദിവസം വിശാലയിൽ നാലു വിശുദ്ധ ഋഷിമാർ സന്മിത്രത്വത്തിനായി കൂടിയപ്പോൾ അവിടെ അവർ നാരദനെ കണ്ടു.

കുമാരാഃ ഊചുഃ - കഥം ബ്രഹ്മന് ദീനമുഖം കുതശ്ചിന്താതുരോ ഭവാന് । ത്വരിതം ഗമ്യതേ കുത്ര കുതശ്ചാഗമനം തവ

കുമാരന്മാർ ചോദിച്ചു: ബ്രാഹ്മണാ, എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങളുടെ മുഖം ദുഃഖഭരിതവും മനസ്സിൽ ചിന്തയോടെയും കാണുന്നത്? എവിടേക്കാണ് ഈ വേഗത്തിൽ പോകുന്നത്? എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്?

ഇദാനീം ശൂന്യചിത്തോഽസി ഗതവിത്തോ യഥാ ജനഃ । തവേദം മുക്തസങ്‌ഗസ്യ നോചിതം വദ കാരണമ്

ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സിൽ ശൂന്യതയുണ്ട്, ധനം നഷ്ടപ്പെട്ട സാധാരണ മനുഷ്യനെപ്പോലെയാണ്. ബന്ധങ്ങൾ വിട്ടവനായി ഇതൊന്നും യോജിക്കുന്നില്ല—കാരണം പറയൂ.

നാരദ ഉവാച - അഹം തു പൃഥിവീം യാതോ ജ്ഞാത്വാ സര്വോത്തമമിതി । പുഷ്കരം ച പ്രയാഗം ച കാശീം ഗോദാവരീം തഥാ

നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഭൂമിയിൽ എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിച്ചു, അതിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതി, പുഷ്കരം, പ്രയാഗം, കാശി, ഗോദാവരി എന്നിവിടങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു.

ഹരിക്ഷേത്രം കുരുക്ഷേത്രം ശ്രീരങ്‌ഗം സേതുബന്ധനമ് । ഏവമാദിഷു തീര്ഥേഷു ഭ്രമമാണ ഇതസ്തതഃ

ഹരിക്ഷേത്രം, കുരുക്ഷേത്രം, ശ്രീരംഗം, സേതുബന്ധനം തുടങ്ങിയ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഞാൻ ഇവിടെ അവിടെ സഞ്ചരിച്ചു.

നാപശ്യം കുത്രചിത് ശര്മ മനസ്സംതോഷകാരകമ് । കലിനാധര്മമിത്രേണ ധരേയം ബാധിതാധുനാ

എവിടെയും മനസ്സിന് സന്തോഷം നൽകുന്ന സുഖം ഞാൻ കണ്ടില്ല; ഇപ്പോൾ ഭൂമി കലിയുടെ, അധർമ്മത്തിന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ, ബാധയിൽ കഷ്ടപ്പെടുന്നു.