ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ജന്മമില്ലാത്തവനും അനന്തനും സത്യസ്വരൂപനുമായ പരമാത്മാവിന് ഞാൻ വന്ദനം അർപ്പിക്കുന്നു. ഈ ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയും നിലനില്പും ലയവും അവന്റെ അദ്ഭുതമായ ശക്തിയുടെ ഫലമാണ്. സ്വർഗ്ഗത്തിലെ ബ്രഹ്മാവും ഇന്ദ്രനും ശിവനും പോലുള്ള ദേവന്മാർക്കു പോലും അവനെ പൂർണ്ണമായി വാഴ്ത്തുവാൻ കഴിയില്ല; അപ്രമാദിയായ ആ പരമേശ്വരനാണ് സകലത്തിന്റെയും ആധാരം. ദേവതകളിൽ പരമോന്നതനായ, സ്വയം സഞ്ചിതമായ ശക്തിയാൽ ചലനവും അചലനവുമായ ലോകങ്ങളെ തന്റെ ഉള്ളിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന, ഭാഗ്യവാന്മാർക്കേ സാക്ഷാൽക്കരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ആ ദൈവത്തിന് ഞാൻ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു. സ്വാന്തസുഖത്തിൽ ലീനനായ, മറ്റൊന്നിലും ആസക്തിയില്ലാത്ത, ജയിക്കാനാവാത്ത ഭഗവാന്റെ ലീലയിൽ ആകർഷിതനായി, കരുണാലവാൽ സകലപാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ പുരാണം വെളിപ്പെടുത്തിയ വ്യാസപുത്രനോടും ഞാൻ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു. സൂതൻ പറഞ്ഞു: വൈദിക സത്യത്തിന്റെ മാർഗ്ഗം മഹർഷി മൈത്രേയനിൽ നിന്ന് തീർത്ഥയാത്രയ്ക്കിടെ അറിഞ്ഞ്, വിജ്ഞാനപിപാസു തീർന്ന വൈദുരൻ ഹസ്തിനാപുരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി വന്നു. കൗഷാരവനായ സന്യാസിയോടു ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഗൊവിന്ദനിലേക്കുള്ള അനന്യഭക്തി വൈദുരനിൽ വളർന്നു, പിന്നീട് അവൻ ചോദ്യം ചെയ്യൽ നിർത്തി. അവന്റെ ബന്ധുവായ വൈദുരനെ തിരികെ വന്നത് കണ്ട ധർമപുത്രനും സഹോദരന്മാരും, ധൃതരാഷ്ട്രനും, യുവത്സുവും, സൂതനും, കൃപയും, പൃഥയും, ഗാന്ധാരി, ദ്രൗപദി, ബ്രാഹ്മണനേ, സുഭദ്ര, ഉത്തര, കൃപി, പാണ്ഡുവിന്റെ മറ്റൊരു ഭാര്യമാർ, അവരുടെ പുത്രന്മാർ, സ്ത്രീബന്ധുമാർ—എല്ലാവരും, ജീവൻ തന്നെ ശരീരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയതുപോലെ ആനന്ദത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ്, യഥാവിധി സമീപിച്ചു, അങ്കലായിച്ചു, ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ചു. ദീർഘകാലം വേർപിരിഞ്ഞിരുന്ന സ്നേഹത്തിന്റെ ആകാംക്ഷയിൽ അവർ കണ്ണുനീരൊഴിച്ച് അവനെ സ്വീകരിച്ചു. രാജാവ് അവനു ആസനവും ആദരവും നൽകി. അവൻ അഹാരം കഴിച്ചു, വിശ്രമിച്ചു, സുഖമായി ഇരിക്കുമ്പോൾ, രാജാവ് വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു, എല്ലാവരും കേൾക്കുന്നപോലെ ചോദിച്ചു. യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ അഭയത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചിരുന്നുവല്ലോ, വിഷം, അഗ്‌നി തുടങ്ങിയ അനേകം അപകടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെയും അമ്മയെയും രക്ഷിച്ചത് നിങ്ങൾ തന്നെയല്ലേ—ഇതൊക്കെ നിങ്ങൾക്ക് ഓർമ്മയുണ്ടാകുമോ? ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾ എങ്ങനെ ജീവിച്ചു? പ്രധാന തീർത്ഥക്ഷേത്രങ്ങളും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും സന്ദർശിച്ചോ? ഭഗവൻ, നിങ്ങളുടെ പോലുള്ള ഭക്തന്മാർ തന്നെയാണ് തീർത്ഥം; അവരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഗദാധാരിയെ വഹിക്കുന്നതുകൊണ്ട് അവർ തീർത്ഥങ്ങളെയും پاڪീകരിക്കുന്നു. പ്രിയനേ, കൃഷ്ണഭക്തരായ ഞങ്ങളുടെ ബന്ധുക്കളെ കണ്ടോ, കേട്ടോ? യാദവർ അവരുടെ നഗരത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നുണ്ടോ? ഇങ്ങനെ ധർമ്മരാജൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, വൈദുരൻ തന്റെ അനുഭവങ്ങൾ യഥാക്രമം വിശദീകരിച്ചു; എന്നാൽ യാദവവംശത്തിന്റെ വിനാശം മാത്രം മറച്ചു വച്ചു. ആ ദു:ഖകരമായ, സഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത സംഭവത്തെ, മറ്റുള്ളവരുടെ ദു:ഖം കാണാൻ മനസ്സില്ലാത്തതിനാൽ, അവൻ പരാമർശിച്ചില്ല. അവിടെ ദൈവസമാനമായി ആദരിക്കപ്പെട്ടും സന്തോഷത്തോടെയും വൈദുരൻ ഒരു കാലം താമസിച്ചു; മൂത്തസഹോദരനും കുടുംബത്തിനും സൗഖ്യവും സന്തോഷവും നൽകി. അര്യാമൻ അക്രമികളെ ശിക്ഷിച്ചു; യമൻ ശാപം മൂലം നൂറുവർഷം ശൂദ്രാവസ്ഥയിൽ തുടരേണ്ടി വന്നു. യുധിഷ്ഠിരൻ രാജ്യം വീണ്ടെടുത്തു, തന്റെ പൗത്രനെ വംശാവതാരിയായി കണ്ടു, ലോകപാലന്മാരെപ്പോലെയുള്ള സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം പരമസമൃദ്ധിയിൽ ആനന്ദിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഗൃഹാസക്തരായി, അനാദരവോടെ ലോകകാര്യങ്ങളിൽ ലീനരായി, അവർക്ക് അതികഠിനമായ കാലത്തിന്റെ സഞ്ചാരം മനസ്സിലാവാതെ കടന്നു പോയി. ഇത് മനസ്സിലാക്കിയ വൈദുരൻ ധൃതരാഷ്ട്രനോടു പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, ദൈനംദിനം ഭയം അടുത്തു വന്നിരിക്കുന്നു; ദയവായി വേഗം പുറപ്പെടൂ." "ഇവിടെ, എവിടെയും, എപ്പോഴും രക്ഷയില്ല; പരമകാലം, സാക്ഷാൽ ഭഗവാൻ, എല്ലാവർക്കും വരികയാണ്." "പ്രിയപ്പെട്ടവരെ പോലും, ജീവൻകൊണ്ടും, ഈ സമയൻ അകറ്റുന്നു; സമ്പത്തും മറ്റും എത്രയും എളുപ്പത്തിൽ അകന്നുപോകും." "പിതാക്കന്മാർ, സഹോദരന്മാർ, സുഹൃത്തുക്കളും പുത്രന്മാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു; യുവാവസ്ഥ പോയി; ജരയാൽ ക്ഷയിച്ച ആത്മാവോടെ നിങ്ങൾ അന്യവാസത്തിലാണല്ലോ." "ജീവിച്ചിരിക്കാൻ ഉള്ള ആഗ്രഹം എത്ര വലിയതാണെന്നു കാണൂ; നിങ്ങൾ ഭീമൻ ഉപേക്ഷിച്ച ഭക്ഷ്യവും പരിപാലകനായി സ്വീകരിക്കുന്നു!" "അഗ്‌നി കത്തിച്ചു, ദാനങ്ങൾ നൽകി, വിഷം നൽകിയ, ഭാര്യമാർ അപമാനപ്പെട്ടു, ഭൂമി-സമ്പത്ത് കവർന്നു—ഇതൊക്കെ വേണ്ടി ജീവൻ നൽകി; ഇനി എന്താണ് ശേഷിക്കുന്നത്?" "വൃദ്ധതയാൽ ക്ഷയിച്ച ഈ ശരീരം, ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചാലും, ഒരിക്കൽ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വരും; പഴയ വസ്ത്രംപോലെ അത് വിട്ടുപോകും." "ഈ ശരീരത്തിൽ ഉദ്ദേശ്യം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, ബന്ധങ്ങൾ വിട്ട്, അനാസക്തനായി പുറപ്പെടുന്നവനാണ് ജ്ഞാനി." "സ്വന്തമായി അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരാളുടെ കാരണത്താലോ, വിവേകബുദ്ധിയോടെ ഹരിയെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ഗൃഹം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ." "അതുകൊണ്ട്, നിങ്ങളുടെ യാത്ര വടക്കോട്ടായിരിക്കട്ടെ; മറ്റാർക്കും അറിയാതിരിക്കട്ടെ; ഇനി ഇവിടെ നിന്ന് കാലം ഗുണങ്ങളുടെ സ്വാധീനത്തിൽ മനുഷ്യരെ അകറ്റുന്നു." ഇങ്ങനെ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ, വൈദുരന്റെ ഉപദേശത്തിൽ ഉണർന്നു, ബന്ധുസ്നേഹത്തിന്റെ ശക്തമായ ബന്ധങ്ങൾ മുറിച്ചു, സഹോദരൻ കാണിച്ച വഴി പിന്തുടർന്നു. സുബലപുത്രിയായ ധർമ്മപത്നി ഗാന്ധാരി, ഭർത്താവിനെ അനുഗമിച്ചു; അധികാരത്തിന്റെ ദണ്ഡം ഉപേക്ഷിച്ചു, മഹാത്മാക്കൾ ബന്ധങ്ങൾ അവസാനത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ. അജാതശത്രു, എല്ലാവരോടും സൗഹാർദ്ദം പുലർത്തി, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ എള്ള്, പശു, ഭൂമി, പൊന്ന് എന്നിവ നൽകി ആദരിച്ചു; വീട്ടിലേക്ക് ചെന്നപ്പോൾ മാതാപിതാക്കളെയും സുബലപുത്രിയെയും കാണാനായില്ല. അവിടെ സഞ്ജയനെ ഇരിക്കുന്നതുകണ്ട്, അജാതശത്രു ആശങ്കയോടെ ചോദിച്ചു: "ഗാവൽഗണാ, കാഴ്ചയില്ലാത്ത നമ്മുടെ വൃദ്ധനായ പിതാവ് എവിടെ?" "മകന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ട ദുഃഖത്തിൽ കഴിയുന്ന അമ്മ എവിടെ? അമ്മാവനും സുഹൃത്തായ വൈദുരനും എവിടെ? ഞാൻ വിവേകശൂന്യനാണെന്ന് കരുതി, ബന്ധുക്കൾ ഇല്ലാതായപ്പോൾ, അവർ ദുഃഖമോചനം തേടി ഗംഗയിൽ പോയിരിക്കുമോ?"—ഇങ്ങനെ വിചാരിച്ചു, ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി. "പിതാവായ പാണ്ഡു മരിച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അമ്മാവന്മാർ ഞങ്ങളുടെ ബന്ധുക്കളെയും കുട്ടികളെയും കഷ്ടതകളിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ചു; ഇപ്പോൾ ആ രക്ഷകരെ വിട്ടുപോയി, ഞങ്ങളെ ഉപേക്ഷിച്ച് എവിടേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു?" സൂതൻ പറഞ്ഞു: സഞ്ജയൻ, അനുകമ്പയിലും വേർപാടിന്റെ വേദനയിലും ആകുലനായി, ഉള്ളിൽ ഭഗവാനെ കാണാൻ കഴിയാതെ, മറുപടി പറയാൻ കഴിയാതെ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി. കൈകളാൽ കണ്ണുനീർ തുടച്ചു, മനസ്സു സമാധാനപ്പെടുത്തി, അജാതശത്രുവിന്റെ മുന്നിൽ കൃഷ്ണപാദം ഓർത്തു, സഞ്ജയൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു. സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു: "കുരുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദം, നിങ്ങളുടെ മാതാപിതാക്കളുടെയും ഗാന്ധാരിയുടെയും തീരുമാനങ്ങൾ എനിക്ക് അറിയില്ല; ഈ മഹാത്മാക്കളാൽ ഞാൻ വഞ്ചിതനായി." അപ്പോൾ മഹർഷി നാരദനും തുംബുരുവും അവിടെ എത്തി. യുദ്ധിഷ്ഠിരനും സഹോദരന്മാരും എഴുന്നേറ്റ്, മഹർഷിയെ ആദരപൂർവ്വം പൂജിച്ചു.