അയ്യോ, ഈ ബാലന് എത്ര അപകടങ്ങള് നേരിട്ടിരിക്കുന്നു! ഇതിന് കാരണം, എന്തെങ്കിലും പണ്ടത്തെ നമ്മുടെ പാപം തന്നെയാവാമെന്ന് നന്ദനും മറ്റ് ഗോപുരജനങ്ങളും ആശങ്കപ്പെട്ടു. എങ്കിലും, ആ ഭയാനകമായ ദാനവന്മാര് ഈ ബാലനോട് ഒന്നും ചെയ്യാന് കഴിയുന്നില്ല; അവനെ കൊല്ലാന് ശ്രമിച്ചവരൊക്കെ, ദീപത്തില് വീഴുന്ന ഈച്ചകളെപ്പോലെ, സ്വയം നശിച്ചുപോകുന്നു. ബ്രഹ്മജ്ഞാനികള് പറഞ്ഞ വാക്കുകള് ഒരിക്കലും മിഥ്യയല്ല; ഗര്ഗമുനി പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയാണ് എല്ലാം സംഭവിച്ചത്. ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണനും രാമനും സംബന്ധിച്ച കഥകളില് ആനന്ദം കണ്ടെത്തി, നന്ദനും മറ്റു ഗോപുരജനങ്ങളും ലോകദുഃഖങ്ങള് മറന്നുകൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ സമയം കഴിച്ചു. കുട്ടികള് ഒളിച്ചുകളിയും തടങ്ങള് കെട്ടലും കുരങ്ങുപോലെ ചാടലും കളിച്ചു കൊണ്ട് വൃന്ദാവനത്തില് ബാല്യകാലം ആഘോഷിച്ചു. അപ്പോള് ശൗനകന് ചോദിച്ചു: അശ്വത്താമന് പ്രയോഗിച്ച ബ്രഹ്മശിരോസ്ത്രം കൊണ്ട് ഉത്തരയുടെ ഗര്ഭസ്ഥ ശിശു നശിച്ചെങ്കിലും, ഭഗവാന്റെ കൃപയാല് അവന് വീണ്ടും ജീവന് ലഭിച്ചു. ആ മഹാത്മാവിന്റെ ജനനവും, മഹാപുരുഷനെന്ന നിലയില് ചെയ്ത സത്കര്മങ്ങളും, അവന്റെ മരണവും അതിനു ശേഷം അവന് പോയ ഇടം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങള് കേള്ക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. നിങ്ങള്ക്ക് യുക്തമായെങ്കില് ദയവായി ഈ കഥ ഞങ്ങള്ക്ക് പറയണം; ഞങ്ങള് ഉത്സുകരായി ശ്രവിക്കാന് തയ്യാറാണ്, ശുകദേവന് ഞങ്ങളിലേക്ക് ഈ ജ്ഞാനം പകര്ന്നതുപോലെ. സൂതന് പറഞ്ഞു: രാജാവ് യുദ്ധിഷ്ഠിരന് സ്വന്തം ജനങ്ങളെ പിതാവിനെപ്പോലെ സംരക്ഷിച്ചു; കൃഷ്ണപാദസേവനത്തിലൂടെ എല്ലാ വാഞ്ഛകളില് നിന്നും അകന്നു നിന്നവന് ആണവള് ആകുന്നു. ധനം, യാഗങ്ങള്, രാജ്യങ്ങള്, ഭാര്യമാര്, സഹോദരന്മാര്, ജംബുദ്വീപത്തില് ആധിപത്യം, ആകാശത്തോളം ചെല്ലുന്ന പ്രശസ്തി—ഈ എല്ലാം അവന് സ്വന്തമാക്കി. പക്ഷേ, മുകുന്ദനില് മനസ്സു കേന്ദ്രീകരിച്ചവര്ക്ക്, ദേവന്മാരും ആഗ്രഹിക്കുന്ന സുഖങ്ങള്ക്ക് എന്ത് വിലയുണ്ട്? വിശയാസക്തരായ മറ്റുള്ളവര്ക്ക് എങ്ങനെയോ ആഹ്ലാദം ലഭിക്കുന്നതുപോലെ, അവനു ഈ സുഖങ്ങളും സന്തോഷം നല്കി. ഭ്രിഗുവംശജാ, അവന് അമ്മയുടെ ഗര്ഭത്തില് ഇരിക്കുമ്പോള് തന്നെ, അശ്വത്താമന്റെ ആയുധത്തിന്റെ തീയില് ദഹിക്കപ്പെടുമ്പോള്, അവന് ഒരു അത്യദ്ഭുതരൂപം കണ്ടു. വിരല് വലുപ്പമുള്ള, കനകമകുടം ധരിച്ച, കൃഷ്ണവര്ണ്ണം, മഞ്ഞവസ്ത്രം ധരിച്ച, മനോഹരമായ, അച്യുതനായ ആ രൂപം അവിടെ തെളിഞ്ഞു. ആ രൂപം നാലു നീണ്ട കൈകളും, കനകകുന്ദലങ്ങളും, രക്തവര്ണ്ണ കണ്ണുകളും, ഗദയും കൈവശം വഹിച്ചു, ഗദയെ ജ്വലിച്ചുപോകുന്ന ഒരു ഉല്ക്കപോലെ ചുറ്റിയ്ക്കും ചുറ്റി കുഞ്ഞിനോട് സംരക്ഷണം നല്കുന്നു. തന്റെ ഗദയാല് ആ ആയുധത്തിന്റെ തീയുടെ ശക്തി അകറ്റി, പശുക്കളുടെ അധിപന് മഞ്ഞ് അകറ്റുന്നതുപോലെ, കുഞ്ഞ് അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി: “ഇവന് ആര്?” എന്ന് വിചാരിച്ചു. അങ്ങനെ ആ ഭയം അകറ്റിയശേഷം, അളവറ്റ ദൈവം, ധര്മ്മത്തിന്റെ രക്ഷകന്, സകലവ്യാപിയായ ഭഗവാന്, പത്താമാസം കഴിഞ്ഞപ്പോള് ആ കുഞ്ഞിന്റെ കണ്ണിന് മുമ്പില് തന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി. പിന്നീട്, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും തെളിഞ്ഞു, ഗ്രഹങ്ങള് അനുകൂലമായി, പാണ്ഡുവംശത്തില് പാണ്ഡുവിന്റെ ശക്തിയോടെ പുത്രന് വീണ്ടും ജനിച്ചു. രാജാവ് അതീവ സന്തോഷത്തോടെ, ധൗമ്യന്, കൃപാചാര്യന് എന്നിവരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിളിച്ചു ജാതകം നോക്കി, ശാന്തിപൂജാദികള് നടത്തി. ധര്മ്മം അറിയുന്ന രാജാവ്, ജനനസ്ഥലത്ത് സ്വര്ണം, പശു, ഭൂമി, ഗ്രാമങ്ങള്, ആനകള്, കുതിരകള്, ഉത്തമഭോജ്യങ്ങള് എന്നിവ ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് ദാനം ചെയ്തു. തൃപ്തരായ ബ്രാഹ്മണന്മാര് വിനീതനായ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: “പുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായോ, ഇതാ നിന്റെ വംശത്തില് ഇദ്ദേഹമാണ് പ്രധാനന്.” “വിഷ്ണുവിന്റെ അനന്തശക്തിയാല്, വിധിയുടെ അനിവാര്യതയാല്, വെള്ളമുടി (ശിരഃപിടി) അവസാനിക്കുമ്പോള്, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായി ഈ കുട്ടി രംഗത്ത് വന്നിരിക്കുന്നു.” “അതിനാല്, ഇദ്ദേഹം ലോകത്ത് വിഷ്ണുരാത എന്ന പേരില് അറിയപ്പെടും—വിഷ്ണുവാല് സംരക്ഷിതനെന്ന അർത്ഥത്തില്. സംശയമില്ല, ഇദ്ദേഹം മഹാഭക്തനായി മഹാത്മാവായി പ്രശസ്തനാകും.” യുദ്ധിഷ്ഠിരന് ചോദിച്ചു: “നമ്മുടെ രാജവംശത്തിലെ മഹര്ഷിമാരുടെ സദ്വൃത്തികളെയും മഹത്വങ്ങളെയും പിന്തുടരുന്നവനാകും ഈ കുട്ടിയോ? നല്ലവരും ജ്ഞാനികളും പുകഴ്ത്തുന്നവനാകുമോ?” ബ്രാഹ്മണന്മാര് പറഞ്ഞു: “പ്രിതയുടെ പുത്രാ, ഇദ്ദേഹം ജനങ്ങളുടെ യഥാര്ത്ഥ രക്ഷകനാകും. മനുഷ്യരില് ഇക്ഷ്വാകുവിനെപ്പോലെയും, ബ്രാഹ്മണഭക്തനും സത്യവാനുമായ ദശരഥപുത്രരാമനെപ്പോലെയും, ഉഷീനരവംശത്തിലെ ശിബിയെപ്പോലെയും ധാന്യദാനിയും അഭയദായകനുമായവനും, ദുശ്യന്തപുത്രനെപ്പോലെ വംശപ്രശസ്തി വ്യാപിപ്പിക്കുന്നവനും, അർജുനന്മാരെപ്പോലെയുള്ള ധനുര്വിദ്യയില് പ്രധാനവുമാകും. അഗ്നിയെപ്പോലെ അപരാജിതനും, കടന്നുപോകുവാന് ദുർഘടമായ സമുദ്രം പോലെയും, മൃഗങ്ങളില് സിംഹം പോലെയും, ഹിമാലയപര്വതം പോലെയും ദൃഢനും, ഭൂമിയെപ്പോലെ ക്ഷമയുള്ളവനും, മാതാപിതാക്കളെപ്പോലെ സഹിഷ്ണുവും, തന്റെ പിതാമഹനെപ്പോലെ സമദർശിയുമാകും. ശിവനെപ്പോലെ ദയാമയനും, ലക്ഷ്മിക്ക് നാഥനായ ഭഗവാനെപ്പോലെ പൂർണ്ണശരണ്യനും, കൃഷ്ണഭക്തനായവനും, രന്തിദേവനെപ്പോലെ ഉദാരനും, യയാതിയെപ്പോലെ ധര്മ്മനിഷ്ഠനും. ബലിയെപ്പോലെ ദൃഢനിശ്ചയവും, പ്രഹ്ലാദനെപ്പോലെ കൃഷ്ണഭക്തിയും, അശ്വമേധയാഗങ്ങള് നടത്തി മുതിര്ന്നവരെ സേവിക്കുകയും ചെയ്യും. രാജര്ഷികളുടെ വംശം നിലനിര്ത്തുകയും, അധര്മ്മികളെ ശാസിക്കുകയും, ഭൂമിയില് കലിയെ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യും. തക്ഷകനെ അയയ്ക്കുന്ന ശാപം കേട്ടശേഷം, എല്ലാ ആസക്തികളും ഉപേക്ഷിച്ച് ഹരിയുടെ ലോകം പ്രാപിക്കും. ആത്മതത്ത്വം അറിയാനാഗ്രഹിച്ച്, വ്യാസപുത്രനില് നിന്ന് ഉപദേശം കേട്ട്, ഗംഗാതീരത്ത് ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ഭയരഹിതനായി പരമധാമം പ്രാപിക്കും.” ഇങ്ങനെ രാജാവിന് ഉപദേശം നല്കി, ബ്രാഹ്മണന്മാര് എല്ലാവരും ആദരവോടെ സ്വന്തം വീടുകളിലേക്ക് മടങ്ങി. അവന് ലോകത്ത് പരീക്ഷിത് എന്ന പേരിലാണ് പ്രശസ്തി നേടുന്നത്; മുമ്പ് കണ്ട അത്ഭുതം ഓര്ത്തു, ഇഹലോകത്തില് മനുഷ്യരെ പരീക്ഷിക്കുന്നവനാകുമെന്നതിന്റെ പേരാണ് ഇത്. ആ രാജകുമാരന് ദിവസേന വളര്ന്നു, വളരുന്ന ചന്ദ്രനെപ്പോലെ, പിതാവിന്റെ സംരക്ഷണത്തില് പടിപടിയായി ശക്തനായി. ബന്ധുക്കളോടുള്ള അപരാധം പരിഹരിക്കാന് അശ്വമേധയാഗം നടത്തണമെന്നാഗ്രഹിച്ച്, രാജാവ് സമ്പത്ത് സമ്പാദിച്ചു, നികുതി ശിക്ഷകള് ഒഴിവാക്കി മറ്റ് മാര്ഗ്ഗങ്ങള് ആലോചിച്ചു. രാജാവിന്റെ മനോഭാവം മനസ്സിലാക്കി, അച്യുതന്റെ പ്രേരണയാല് സഹോദരന്മാര് ഉത്തരദിശയില് നിന്ന് ധനസമ്പത്ത് കൊണ്ടുവന്നു. അങ്ങനെ സമ്പത്തൊക്കെയും സമാഹരിച്ച്, ധര്മ്മപുത്രനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരന് ഭയഭക്ത്യോടെയും ആഹ്ലാദത്തോടെയും മൂന്നു അശ്വമേധയാഗങ്ങള് നടത്തി, ഹരിയെ ആരാധിച്ചു. രാജാവിന്റെ ക്ഷണപ്രകാരം, ഭഗവാന് ബ്രാഹ്മണന്മാര് അഭിഷേകം നടത്തിയശേഷം, സുഹൃത്തുക്കളോടുള്ള സ്നേഹത്താല് കുറേ മാസം അവിടെ താമസിച്ചു.