പരമേശ്വരനായി കൃഷ്ണന് മുന്നില് നില്ക്കുന്ന ദൂതന്മാര് വിനയപൂര്വ്വം അപേക്ഷിച്ചു: “പരമോന്നതനായ പ്രഭോ, ഞങ്ങളുടെ സേവകരും സഹായികളുമാണ് ഞങ്ങള്; മഹർഷിയുടെ അനുഗ്രഹത്താല് നിങ്ങളുടെ ദർശനം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. ദയവായി ഞങ്ങള്ക്ക് വിടപറയാന് അനുവാദം നല്കുക.” അവരുടെ ഹൃദയങ്ങൾ കൃപയോടെ നിറഞ്ഞു. “ഞങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ നിങ്ങളുടെ മഹത്വം പാടാനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടട്ടെ; ഞങ്ങളുടെ ചെവികൾ നിങ്ങളുടെ കഥകൾ കേള്ക്കാനായി; കൈകൾ നിങ്ങളുടെ സേവനം ചെയ്യാനായി; മനസ്സ് നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളിൽ നിത്യേന നിലനിര്ത്താനായി; തലകൾ നിങ്ങളുടെ സ്മരണയിൽ നമിച്ചിരിക്കട്ടെ, ലോകത്തിന്റെ ആധാരമായ നിങ്ങളെ; കണ്ണുകൾ നിങ്ങളുടെ രൂപം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന പുണ്യജനങ്ങളെ ദർശിക്കാനായി.” ശുകദേവന് പറഞ്ഞു: ഈരണ്ടു ദൂതന്മാര് കൃഷ്ണനെ സ്തുതിച്ചപ്പോള്, ഗോകുലത്തിലെ യജ്ഞപാത്രത്തിൽ കെട്ടിയ കൃഷ്ണന് ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ദേവതകളോട് സംസാരിച്ചു. “ഈ സംഭവങ്ങൾ എനിക്ക് നേരത്തെ തന്നെ അറിയാമായിരുന്നു. കൃപാലു മഹർഷി എന്നോട് വെളിപ്പെടുത്തിയതുപോലെ, ധനത്തിനാൽ അന്ധരായവരുടെ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് നിങ്ങളെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും, എന്റെ കൃപ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. എനിക്ക് പൂര്ണ്ണമായ ഭക്തിയുള്ള, സദാചാരവും സമചിതത്വവും പുലർത്തുന്നവർക്കു, എന്നെ ദർശിച്ചതില് ബദ്ധതയില്ല; സൂര്യൻ മനുഷ്യരുടെ കണ്ണുകളെ ബന്ധിക്കാത്തതുപോലെ. നാലകൂബരാ, ഇനി നിങ്ങളുടെ ലോകത്തേക്ക് പോകുക. നിങ്ങളുടേയും ഹൃദയങ്ങളിൽ എന്റെ ഉന്നത ഭക്തി ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു.” ശുകദേവന് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഇരുവരും അദ്ദേഹത്തെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിച്ചു, യജ്ഞപാത്രത്തിൽ കെട്ടിയ കൃഷ്ണനെ വിടപറഞ്ഞ്, വടക്കോട്ട് യാത്ര തിരിച്ചു. ഈ രീതിയിൽ, പരമാത്മാവ് ഭക്തിയിലൂടെ ദർശിക്കപ്പെടുന്നു; ഭക്തിയില്ലാതെ, ജ്ഞാനികൾ പോലും അവനെ കാണാനാവില്ല. കൃഷ്ണന്റെ ജനനം, പ്രവർത്തികൾ എന്നിവ മറ്റുള്ളവരുടെ നിയമങ്ങൾക്കു വിധേയമല്ല; അവയെ മായയിലൂടെ കൃത്യതയില്ലാത്തവയാക്കുന്നു, കർത്തൃത്വം നിരസിക്കാനായി. ഇത് ബ്രഹ്മയുടെ കല്പയാണെന്ന് പറയുന്നു; അതിൽ സൃഷ്ടിയുടെ പൊതുവായ പ്രക്രിയ, പ്രാഥമികവും ദ്വിതീയവുമാണ് നടക്കുന്നത്. നിങ്ങൾക്ക് സമയം, കല്പയുടെ രൂപം, പദ്മ കല്പയുടെ വിവരണം—all ഞാൻ വിശദീകരിക്കും; കേൾക്കൂ. ശൗനകമുനി ചോദിച്ചു: “സൂതാ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഭക്തശ്രേഷ്ഠനായ വിദ്യുരൻ, ഉപേക്ഷിക്കാനാകാത്ത ബന്ധുക്കളെ വിട്ട്, ഭൂമിയിലെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചു. വിദ്യുരനും കൗശാരവമുനിയും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം ആത്മവിചാരത്തിൽ ആധാരമായിരുന്നു; അതോ, ആ മഹാത്മാവ് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, സത്യം പറഞ്ഞു. ദയയോടെ പറയൂ, വിദ്യുരൻ എന്ത് ചെയ്തു? എങ്ങിനെയാണ് കുടുംബം ഉപേക്ഷിച്ച് വീണ്ടും തിരിച്ചുവന്നത്?” സൂതൻ പറഞ്ഞു: “മഹർഷി, രാജാവ് പരീക്ഷിതനോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ ഉത്തരം പറഞ്ഞത് ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം; രാജാവിന്റെ ചോദ്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച് കേൾക്കൂ.” രാജാവ് ചോദിച്ചു: “ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവും എന്റെ ആത്മാവുമായ കൃഷ്ണന് ചെയ്തതിൽ ഏതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹത്വം വർദ്ധിപ്പിച്ചത്? ദയവായി വിശദീകരിക്കൂ.” നാരദമുനി പറഞ്ഞു: “അസുരന്മാർ, ദേവന്മാർക്കു യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റപ്പോൾ, ദേവന്മാർക്ക് ശക്തി നൽകിയതും, അവർ മായ, മായാവിന്റെ അധിപൻ, സംരക്ഷണം തേടുകയായിരുന്നു. അവൻ, ശക്തനായ മായ, മൂന്നു നഗരം—തങ്ങാനാകാത്ത സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, ഇരുമ്പ്—നിർമ്മിച്ചു; അവ പരസ്പരം സൂക്ഷ്മമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, അത്യന്തം ശക്തമായ പ്രതിരോധങ്ങളോടുകൂടി. അസുരസേനകളും അവരുടെ നേതാക്കളും, പഴയ വൈരാഗ്യം ഓർത്ത്, ആ നഗരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. ലോകങ്ങളുടെ അധിപന്മാർ, ദേവതകൾ, കൃഷ്ണനോട് സമീപിച്ചു, നമസ്കരിച്ചു: “ദേവാ, രക്ഷിക്കൂ! ട്രിപുരയുടെ വാസികൾ ഞങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു.” അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ, അവരെ കൃപയോടെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു: “ഭയപ്പെടരുത്,” എന്ന് പറഞ്ഞു, ബാണം ചുരുക്കി, ആ നഗരം ലക്ഷ്യമാക്കി അസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു. സൂര്യന്റെ അർബത്തിൽ നിന്ന് തീപോലുള്ള അസ്ത്രങ്ങൾ ഉയർന്നു; അതിന്റെ പ്രകാശം പോലെ, നഗരങ്ങളിലേക്കെത്തുമ്പോൾ കാണാനാകാത്തവയായിരുന്നു. അവയാൽ ആ നഗരത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളും മരണപ്പെട്ട് വീണുപോയി; മായ, മഹാ യോഗി, അവരെ സമാഹരിച്ചു, അമൃതം നിറഞ്ഞ കിണറ്റിൽ ഇടിച്ചു. അമൃതം സ്പർശിച്ചപ്പോൾ, അവർ വജ്രത്തോളം ശക്തരായി, മഹാശക്തിയോടെ, മേഘങ്ങൾ ചിതറിക്കുന്ന വജ്രം പോലെ ഉയർന്നു. തന്റെ ഉദ്ദേശം തകര്ന്നതും, വൃഷധ്വജന് നിരാശനായതും കണ്ടു, വിശ്ണു ആ സ്ഥലത്ത് മറ്റൊരു മാർഗം ചിന്തിച്ചു. അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാ കാളയായി, വിശ്ണു പശുവായി, ശരിയായ സമയത്ത് ട്രിപുരയിൽ പ്രവേശിച്ചു, കിണറ്റിലെ അമൃതം കുടിച്ചു. അസുരന്മാർ കണ്ടെങ്കിലും, മായയാൽ അജ്ഞരായിരുന്നുവെന്ന്, തടയാനായില്ല; ഇത് മനസ്സിലാക്കി, മഹാ യോഗി മായ, അമൃത സംരക്ഷകരോട് പറഞ്ഞു. ചിരിച്ചും ദുഃഖമില്ലാതെ, ദുഃഖഭാരിതരായവരെ ഓർത്ത്, വിധിയുടെ പ്രവർത്തനം മനസ്സിലാക്കി; ദേവൻ, അസുരൻ, മനുഷ്യൻ, ആരും സ്വതന്ത്രരല്ല. സ്വയം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവൻകൂടി, വിധി നിശ്ചയിച്ചതു മാറ്റാൻ കഴിയില്ല; വിധി അതിജീവിക്കുന്നു. പിന്നെ, തന്റെ ശക്തിയാൽ, ശിവന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തി ചെയ്തു. ധർമ്മം, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം, ഐശ്വര്യം, തപസ്, പഠനം, പ്രവർത്തനം—ഇവയിലൂടെ, രഥം, രഥസാരഥി, പതാക, കുതിരകൾ, ധനുസ്, കവർ, അസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയെ സൃഷ്ടിച്ചു. പൂർണ്ണമായ ആയുധങ്ങളുമായി, രഥത്തിൽ കയറി, ബാണവും ധനുസും എടുത്തു; ബാണം ഘടിപ്പിച്ച്, ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് വിജയത്തിന്റെ അധിപൻ തയ്യാറായി. ആ ബാണം ഉപയോഗിച്ച്, രാജാവേ, ഹരൻ മൂന്ന് ദുർജയമായ നഗരങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ചു; ആകാശത്തിൽ താളങ്ങൾ മുഴങ്ങി, നൂറുകണക്കിന് ദേവതാ വാഹനങ്ങൾ നിറഞ്ഞു. ദേവതകൾ, സപ്തർഷികൾ, പിതൃകൾ, സിദ്ധർ—all സന്തോഷത്തോടെ പൂക്കൾ ചിതറിച്ചു, ജയഘോഷം ചെയ്തു; അപ്പ്സരസുകൾ സന്തോഷത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്തു. മൂന്ന് നഗരങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ചതിനുശേഷം, നഗരനാശനനായ പ്രഭു, ബ്രഹ്മാ മുതലായവർ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ഹരിയുടെ ഈ പ്രവർത്തികൾ, തന്റെ ശക്തിയാൽ, മനുഷ്യരുടെ രീതികൾ അനുകരിച്ച്, സപ്തർഷികൾ പാടുന്നു; ഇതിൽ കൂടുതൽ പറയാനില്ല, ഇവ ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. സൂതൻ പറഞ്ഞു: അനാർത്ത ദേശവും തന്റെ സമൃദ്ധമായ പ്രദേശങ്ങളും സമീപിച്ച കൃഷ്ണൻ, ദുഃഖം അകറ്റുന്നതുപോലെ, തന്റെ കംഠം മുഴക്കി. ആ കംഠം, വെള്ളയുള്ള, ഉയർന്ന ശബ്ദമുള്ളത്, ശക്തനായ കൃഷ്ണന്റെ കമലപോലുള്ള കൈയിൽ, ചുവപ്പ് ചുണ്ടിന്റെ സ്പർശനത്തോടെ, കമലക്കുളത്തിലെ ഹംസയുടെ വിളിപ്പോലെ മുഴങ്ങി. ആ ശബ്ദം കേട്ടു, ഭയം അകറ്റുന്ന കംഠം, ജനങ്ങൾ—all കൃഷ്ണനെ കാണാൻ ആകാംക്ഷയോടെ പുറത്ത് വന്നു. അവിടെയെത്തിയവർ, ശക്തി പുതുക്കി, കൃഷ്ണനെ അന്ധകാരത്തിൽ വിളക്കിനെ പോലെ ആദരിച്ചു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ടു തന്നെ, അവർ സ്വയം തൃപ്തരായി, സന്തോഷം നിറഞ്ഞു. മുഖങ്ങൾ സന്തോഷം കൊണ്ട് വിരിഞ്ഞു, കഠിനമായ സന്തോഷത്തിൽ ശബ്ദം തളർന്നു, അവര് പിതാവിനോട് സംസാരിക്കുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളെപ്പോലെ, കൃഷ്ണനോട് സംസാരിച്ചു—അവൻ അവരുടെ രക്ഷകനും പ്രിയ സുഹൃത്തുമായിരുന്നു.