ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

മഹാരാജാവായ ധ്രുവൻ തന്റെ ഗുരുവായ നാരദമുനിയുടെ ഉപദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ആദരപൂർവ്വം അദ്ദേഹത്തെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു നമസ്കരിച്ചു. ശേഷം, ഭഗവാന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ കൊണ്ട് വിശുദ്ധമായ മധുവനത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹം യാത്രയായി. ധ്യാനത്തിനും തപസ്സിനും അനുയോജ്യമായ ആ വനത്തിൽ ധ്രുവൻ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, നാരദമുനി രാജമഹലിന്റെ അകത്തളങ്ങളിൽ കടന്നു, രാജാവിന്റെ അത്തരം ആദരവിനും സൌകര്യത്തിനും അർഹമായ രീതിയിൽ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു. സുഖാസീനനായ്, നാരദൻ രാജാവിനോട് സംസാരിച്ചു: "രാജാവേ, നീ ഇത്രയും ദു:ഖത്തോടെ ആലോചനയിൽ മുങ്ങി ഇരിക്കുന്നതെന്ത്? ധനം ചേർന്ന ഇഷ്ടം അല്ലെങ്കിൽ കർത്തവ്യം നിറവേറ്റപ്പെടാതിരിയ്ക്കുന്നുവോ?" എന്ന് ചോദിച്ചു. രാജാവ് ഉത്തരം നൽകി: "ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ അഞ്ചുവയസ്സുള്ള കുഞ്ഞു മകനെയും അവന്റെ അമ്മയെയും ഒരു ക്രൂരഹൃദയ സ്ത്രീ വനത്തിലേക്ക് പിന്വലിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ കുട്ടി മഹാനായൊരു സന്യാസിയാണ്. അവൻ അശരണനായ്, കഠിനമായ വനത്തിൽ വിശ്രമിച്ച്, ക്ഷീണിച്ചു, വിശന്നും, ഉണങ്ങിയ കമലസദൃശമുഖത്തോടെ കിടക്കുമ്പോൾ, മൃഗങ്ങൾ അവനെ ഉപദ്രവിക്കരുതേ എന്ന് ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു. ഞാൻ എത്ര ദുർഭാഗ്യവാനാണ്! ഒരു സ്ത്രീയുടെ പ്രഭാവത്തിൽ ഞാൻ ജയിക്കപ്പെട്ടു. സ്നേഹത്തോടെ എന്റെ മടിയിൽ കയറാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ നിർദോഷിയെ ഞാൻ സ്വീകരിച്ചില്ല—എത്ര ദുർബലനാണ് ഞാൻ!" നാരദൻ രാജാവിനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു: "ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകനേ, നിന്റെ മകനെക്കുറിച്ച് ദു:ഖിക്കേണ്ട. ദേവതകൾ അവനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. അവന്റെ മഹത്വം നീ അറിയുന്നില്ല; എന്നാൽ അവന്റെ കീർത്തി ലോകമാകെ വ്യാപിക്കും. ലോകപാലന്മാർക്കു പോലും ദുഷ്കരമായ പ്രവർത്തി നിർവഹിച്ച ശേഷം, രാജാവേ, അവൻ നിനക്കു അപാരമായ കീർത്തി നേടിക്കൊടുക്കും." ഇങ്ങനെ ദൈവീകമുനിയുടെ വചനങ്ങൾ കേട്ട രാജാവ്, തന്റെ രാജസമ്പത്തിനെ അവഗണിച്ച്, മനസ്സിൽ മകനേ മാത്രം ചിന്തിച്ചു. അവിടെ, വിശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം, ഒരു രാത്രി ഉപവാസം പാലിച്ചും ഏകാഗ്രതയോടെ പരമപുരുഷനെ നിശ്ചയമനുസരിച്ച് സേവിച്ചും അദ്ദേഹം കഴിഞ്ഞു. ഓരോ മൂന്ന് രാത്രികൾക്ക് ശേഷം വില്ലുവിള, ഇലന്തി പഴങ്ങൾ മാത്രം കഴിച്ച്, ഒരു മാസം ഹരിയെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു. രണ്ടാം മാസത്തിൽ, ഓരോ ആറാം ദിവസവും, വീണ ഇല, പുല്ല് എന്നിവകൊണ്ട് ഭക്ഷണം ഒരുക്കി, ഭഗവാനെ ആരാധിച്ചു. മൂന്നാം മാസത്തിൽ, ഓരോ ഒൻപതാം ദിവസവും വെള്ളം മാത്രം കഴിച്ച്, ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി മഹാത്മാവിനെ സമീപിച്ചു. നാലാം മാസത്തിൽ, ഓരോ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസവും വായു മാത്രം ആഹാരമാക്കി, ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച്, ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ചു. അഞ്ചാം മാസം എത്തിയപ്പോൾ, ശ്വാസം പൂര്‍ണ്ണമായി നിയന്ത്രിച്ച ധ്രുവൻ ഒരു കാലിൽ നിൽക്കയും, അചഞ്ചലനായ് അദ്വിതീയനിൽ ധ്യാനമഗ്നനായി നില്ക്കുകയും ചെയ്തു. മനസ്സിനെ എല്ലായിടത്തുനിന്നും പിന്‍വലിച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ—ഭൂതങ്ങളുടെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും ആധാരത്തിൽ—ഭഗവാന്റെ സാക്ഷാത് രൂപത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. അപ്പോൾ, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയും മഹാഭൂതങ്ങളുടെയും ആധാരനായ പരമാത്മാവിനെ ധ്യാനിച്ചതോടെ, മൂന്നു ലോകവും വിറച്ചു. രാജകുമാരൻ ഒരു കാലിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ വലുതായ വിരലാൽ ഭൂമി തളർന്നു, ആനയുടെ തളത്തിൽപോലെ വശങ്ങളിലേക്ക് ചായിച്ചു. അവൻ ജഗത്തിൻറെ ആത്മാവിൽ ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, ഇന്ദ്രിയദ്വാരങ്ങൾ അടച്ചും അചഞ്ചലമായ ഏകാഗ്രതയോടെ, ലോകങ്ങളും ലോകപാലന്മാരും ശ്വാസം മുട്ടിയും ദുരിതത്തിൽ, ഹരിയിലേക്കാണ് അഭയം തേടിയത്. ദേവതകൾ പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, സഞ്ചാരികളായും അചഞ്ചലങ്ങളായും എല്ലാ ജീവികളിലും ഇത്രയും കഠിനമായ പ്രാണനിയന്ത്രണം ഞങ്ങൾ കണ്ടിട്ടില്ല. ഈ ദുരിതത്തിൽനിന്ന് ഞങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കണമേ; ഞങ്ങൾ ഉത്തമാശ്രയമായ നിങ്ങളെ അഭയാർത്ഥിച്ചു." ശ്രീഭഗവാൻ ഉത്തരം നൽകി: "ഭയപ്പെടേണ്ട. ആ ബാലന് ഈ കഠിനമായ തപസ്സിൽ നിന്ന് ഞാൻ വിരമിപ്പിക്കും. നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ലോകങ്ങളിൽ മടങ്ങൂ. അവൻ എന്നോട് ഏകീകരിച്ചിട്ടാണ് നിങ്ങളുടെ ശ്വാസം തടഞ്ഞത്, ഉത്താനപാദപുത്രന്മാരേ." ഇങ്ങനെ, തന്റെ പ്രജകൾക്ക് ദോഷം സംഭവിക്കുമോ എന്ന ഭയത്താലും, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അറിയാനുള്ള ആഗ്രഹത്താലും, രാജാവ് ദേവവ്രതൻ കിടന്നിരുന്നിടത്തേക്ക് പോയി. അപ്പോൾ, സ്വർണ്ണം അലങ്കരിച്ച കുതിരകളോടുകൂടിയ രഥങ്ങളിൽ സഹോദരന്മാർ, കൂടെ വൈസ, ധൗമ്യ എന്നിവർ, അർജുനനും ശ്രീകൃഷ്ണനും ചേർന്ന്, രാജാവിനെ അനുഗമിച്ചു. ആ സംഘത്തിൽ, രാജാവ് യക്ഷരാശിയിൽ കുബേരനെപ്പോലെ ഭാസുരനായി തിളങ്ങി. ഭീഷ്മൻ നിലത്തുകിടക്കുന്ന 모습을, സ്വർഗ്ഗത്തിൽനിന്ന് വീണ ദേവനെപ്പോലെ, പാണ്ഡവരും അവരുടെ അനുചിതരും ചക്രധാരി കൃഷ്ണനും ചേർന്ന് വന്ദിച്ചു. അവിടെ, ബ്രാഹ്മണർഷിമാരിൽ പ്രധാനരായ മഹർഷിമാരും, ദൈവമുനിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരും, രാജർഷിമാരും ഭരതവംസത്തിലെ ഭീഷ്മനെ കാണാൻ ഒത്തുചേർന്നു. പാർവത, നാരദ, ധൗമ്യ, വന്ദനീയനായ ബദരായണ, ബൃഹദശ്വ, ശിഷ്യസമേതനായ ഭാരദ്വാജ, രേണുകാപുത്രൻ തുടങ്ങിയവർ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. വസിഷ്ഠ, ഇന്ദ്രപ്രമദ, ത്രിത, ഗൃത്സമദ, അസിത, കക്ഷീവൻ, ഗൗതമ, അത്രി, കൗശിക, സുദർശന എന്നിവർ അവിടെയെത്തി. കശ്യപ, അങ്കിരസ് തുടങ്ങിയ ശുദ്ധഹൃദയരായ മറ്റു മഹർഷിമാരും ശിഷ്യസമേതം അവിടെ എത്തി. അവിടെയെത്തിയ മഹാഭാഗ്യശാലികളായ മഹർഷിമാരെ, ധർമ്മവും ദേശകാലവിവേചനവും അറിയുന്ന വസുഷ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മൻ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. അവിടെ, സ്വമഹിമ അറിയുന്ന, ബ്രഹ്മഹൃദയത്തിൽ സന്നിഹിതനായ, സ്വമായയാൽ രൂപം ധരിച്ച ലോകനാഥനായ കൃഷ്ണനെയും ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു. പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ അവിടെയിരുന്നപ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ അവരെ സ്നേഹപൂർവ്വം, കൺനീരോടെ, വിനയത്തോടെ അഭിമുഖീകരിച്ചു: "ഹായ, ധർമ്മപുത്രന്മാരേ, നീതിക്ക്, ബ്രാഹ്മണഭക്തിക്കും അച്യുതനോടുള്ള ഭക്തിക്കും പ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്ന നിങ്ങളെപോലുള്ളവർക്ക് ഈ ദു:ഖവും അന്യായവും അനുഭവിക്കേണ്ടതല്ല. മഹാബലശാലിയായ പാണ്ഡു ഇല്ലാതായശേഷം, കുഞ്ഞുങ്ങളോടുകൂടിയ കുന്തി, നിങ്ങളുടെ വേണ്ടി, ഒരു മാതാവുപോലെ, വീണ്ടും വീണ്ടും അനേകം കഷ്ടങ്ങൾ സഹിച്ചു. നിങ്ങൾക്കുണ്ടാകുന്ന ദു:ഖങ്ങൾ എല്ലാം കാലത്തിന്റെ പ്രവാഹമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; ലോകവും അതിലെ ഭൂപാലകരും എല്ലാം കാറ്റിൽ പറക്കുന്ന മേഘങ്ങളെപ്പോലെ കാലത്തിന് കീഴിലാണ്. ഇവിടെ ധർമ്മപുത്രൻ രാജാവായിരിക്കുമ്പോൾ, ഭീമൻ ഗദയുമായി, അർജുനൻ ഗാന്ഡീവം കൈവശം വെച്ചും, കൃഷ്ണൻ നിങ്ങളുടെ സുഹൃത്ത് ആയിരിക്കുമ്പോൾ, എങ്ങനെയാണു ദുരിതം സംഭവിക്കുക? രാജാവേ, അവന്റെ മനസ്സ് എന്താണെന്നു ആരും അറിയില്ല; അതിൽ താല്പര്യമുള്ളവരും, ജ്ഞാനികൾ പോലും അതിൽ കുഴഞ്ഞുപോകുന്നു. അതുകൊണ്ടു, ഭരതശ്രേഷ്ഠനായ നീ, ഇതെല്ലാം വിധിയുടെ ക്രമമായാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്. ഇങ്ങനെ നിർണയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ, പ്രജകളുടെ രക്ഷകനായി നീ പ്രവർത്തിക്കണം. കൃഷ്ണൻ—സ്വയം നാരായണൻ—വൃഷ്ണികളിൽ ഒളിച്ചുനിൽക്കുന്നു; തന്റെ മായയാൽ ലോകത്തെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു. അവന്റെ പരമരഹസ്യമായ ശക്തി, ഭഗവാൻ ശിവനും ദൈവമുനിയായ നാരദനും ഭഗവാൻ കപിലനും മാത്രമേ അറിയുന്നുള്ളൂ, രാജാവേ." ഇങ്ങനെ, മഹർഷിമാരുടെയും ഭഗവാൻ കൃഷ്ണന്റെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ, ഭീഷ്മൻ പാണ്ഡവന്മാരെയും അവിടെയെത്തിയവരെയും ഉപദേശിച്ചു, ധൈര്യവും ആത്മവിശ്വാസവും പകർന്നു.