ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഭഗവാനെ ശുദ്ധജലവും പുഷ്പങ്ങളും കാട്ടിൽ കിട്ടുന്ന കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും ഇലപുതിപ്പുകളും പുതുമയുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രിയപ്പെട്ട തുളസി ദളങ്ങളും കൊണ്ടു ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കണമെന്ന് ആചാര്യന്മാർ ഉപദേശിച്ചു. മണ്ണോ ജലമോ മറ്റേതെങ്കിലും ഭൗതിക വസ്തുക്കളാൽ നിർമ്മിച്ച പ്രതിമ ലഭിച്ചാൽ, ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്ന, മനസ്സിലേയും വാക്കിലേയും ആഹാരത്തിലേയും നിയന്ത്രണമുള്ള സന്യാസി അതിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം. ഉയർന്ന ഗീതികളാൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്ന ഭഗവാൻ, തന്റെ അതിശയകരമായ ശക്തിയാൽ, സ്വേച്ഛയുള്ള കർമ്മങ്ങളാൽ പ്രത്യക്ഷനാകും; ആ ഭഗവാനെ ഹൃദയത്തിൽ സാന്നിദ്ധ്യമുള്ളവനായി ധ്യാനിക്കണം. മുമ്പ് ചെയ്തിരുന്ന എല്ലാ സേവനങ്ങളും, ഇപ്പോൾ മന്ത്രശുദ്ധിയോടെ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഭഗവത്വസ്വരൂപത്തിന്, മനസ്സിൽ മന്ത്രം ആലോചിച്ച് സമർപ്പിക്കണം. ഈവിധത്തിൽ ശരീരവും മനസ്സും വാക്കും ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭക്തിയും കൊണ്ട് ഭഗവാനെ സേവിക്കുമ്പോൾ, അവിടുന്ന് യഥാർത്ഥ ആരാധനയാകും. വഞ്ചനയില്ലാതെ യഥാവിധി ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു, അവിടുന്ന് അവരുടെ ഭക്തിയെ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, സാധാരണ കർമ്മങ്ങൾകൊണ്ട് ലഭിക്കാത്ത പരമോന്നതമായ ഫലവും അനുഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ അസക്തനായവൻ, ഭക്തിയോഗത്തിലൂടെ സ്ഥിരമായ സത്യസന്ധമായ ഭക്തിയോടെ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കണം, പരിപൂർണ്ണ മോക്ഷത്തിനായി. ഈവിധം ഉപദേശങ്ങൾ ലഭിച്ച ശേഷം, രാജകുമാരൻ ഭഗവാന്റെ തിരുവടികൾ കൊണ്ടു പുണ്യമായ മധുവനത്തിലേക്ക് ചുറ്റി വണങ്ങി പോയി. അവിടെ, വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള കാടിൽ എത്തിയ ശേഷം, സന്യാസി രാജാവിന്റെ അകത്തളങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചു, രാജാവിന്റെ ആദരവോടെ സുഖമായി ഇരുന്ന് സംസാരിച്ചു. നാരദൻ ചോദിച്ചു: "രാജാ, നീ ദീർഘമായി ആലോചനയിൽ ഇരിക്കുന്നു, ദുഃഖത്തിൽ മുഖം ഉണങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ധനം ചേർന്ന ഇഷ്ടം അല്ലെങ്കിൽ കർത്തവ്യം നിറവേറ്റപ്പെടുന്നില്ലേ?" രാജാവ് പറഞ്ഞു: "ബ്രാഹ്മണനേ, എന്റെ അഞ്ച് വയസ്സുള്ള കുഞ്ഞുമകനെയും അവന്റെ മാതാവിനെയും ക്രൂരഹൃദയയായ സ്ത്രീ കാടിലേക്ക് പുറത്താക്കി. ആ കുട്ടി മഹർഷിയാണ്. അവൻ കാട്ടിൽ അനാഥനായി വിശന്നും ക്ഷീണിച്ചും കിടക്കുമ്പോൾ, മൃഗങ്ങൾ അവനെ ആക്രമിക്കരുതേ എന്ന് ഞാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. തന്റെ സ്നേഹത്തിൽ എന്റെ മടിയിൽ കയറാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ നിർദോഷിയെ ഞാൻ സ്വീകരിക്കാതിരുന്നുവല്ലോ; എനിക്ക് എത്ര വലിയ ദുർഭാഗ്യമാണ്!" നാരദൻ പറഞ്ഞു: "ജനസംരക്ഷകനേ, ദേവന്മാർ സംരക്ഷിക്കുന്ന നിന്റെ മകനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കേണ്ട. അവന്റെ മഹത്വം അറിയാതെ നീ വിലപിക്കുന്നു. അവന്റെ കീർത്തി ലോകമാകെ പരക്കും. ലോകപാലന്മാർക്കും ദുഷ്കരമായ കർമ്മം അവൻ നിർവഹിക്കും; രാജാവേ, നിനക്ക് മഹത്തായ കീർത്തി ഉടൻ ലഭിക്കും." മൈത്രേയൻ പറഞ്ഞു: ദൈവികസന്യാസിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ്, രാജസമ്പത്ത് അവഗണിച്ച്, മകനെ മാത്രം ചിന്തിച്ചു. അവിടെ, ശുദ്ധീകരണം കഴിഞ്ഞ്, രാത്രി വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ഉപദേശിച്ചതു പോലെ പരമപുരുഷനെ സേവിച്ചു. മൂന്നു ദിവസങ്ങൾക്കൊരിക്കൽ വടപഴവും ഇലന്തപ്പഴവും മാത്രം ഭക്ഷിച്ച്, ഒരു മാസം ഹരിയെ ആരാധിച്ചു. രണ്ടാം മാസത്തിൽ ആറു ദിവസങ്ങൾക്കൊരിക്കൽ വീണ ഇലകളും പുല്ലും മുതലായവ കൊണ്ടു ഭക്ഷണം ഒരുക്കി ഭഗവാനെ സേവിച്ചു. മൂന്നാം മാസം ഒമ്പതു ദിവസങ്ങൾക്കൊരിക്കൽ വെള്ളം മാത്രം കഴിച്ചു, ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി ഭഗവാനെ സമീപിച്ചു. നാലാം മാസം പന്ത്രണ്ടു ദിവസങ്ങൾക്കൊരിക്കൽ വായുവിൽ മാത്രം നിലനിന്ന്, ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച് ഭഗവാനെ ധ്യാനിച്ചു. അഞ്ചാം മാസം എത്തിയപ്പോൾ, രാജകുമാരൻ ശ്വാസത്തെ പൂർണ്ണമായി നിയന്ത്രിച്ച്, ഒരു കാൽ നിലത്ത് നിർത്തി, അചഞ്ചലനായി പരമാത്മാവിനെ ധ്യാനിച്ചു. മനസ്സിനെ എല്ലായിടത്തുനിന്നും പിൻവലിച്ച് ഹൃദയത്തിൽ, അർത്ഥങ്ങളുടെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും ആധാരസ്ഥാനത്തിൽ, ഭഗവാന്റെ രൂപത്തിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, മറ്റൊന്നും കാണാതെ ധ്യാനിച്ചു. ആ മഹാപ്രപഞ്ചാധാരിയായ ഭഗവാനെ ധരിച്ചപ്പോൾ, മൂലപ്രകൃതിയുടെ അധിഷ്ഠിതനായ ഭഗവാനെ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളും വിറച്ച് നടുങ്ങി. രാജകുമാരൻ ഒരു കാൽ നിലത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ വലിയ വിരലാൽ ഭൂമി ഒതുങ്ങി താഴ്ന്നു, ആനയുടെ ഭാരത്തിൽ തൂക്കമാറുന്ന പീഠംപോലെ. അവൻ സർവ്വഭൂതാത്മാവിനെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, ഇന്ദ്രിയദ്വാരങ്ങൾ അടച്ചുകൊണ്ട്, അചഞ്ചലമായ ഏകാഗ്രതയോടെ, ലോകങ്ങളും അവയുടെ രക്ഷാകർതാക്കളും ശ്വാസം മുട്ടി വിഷമിച്ചു, ഹരിയിൽ അഭയം തേടി. ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, നീയല്ലാതെ ഇങ്ങനെയൊരു പ്രാണനിയന്ത്രണം ഞങ്ങൾ കണ്ടിട്ടില്ല. ദയവായി ഞങ്ങളുടെ ഈ വിഷമം നീക്കി തരേണമേ; ഞങ്ങൾ ഉത്തമാശ്രയനായ നിനക്കു മുന്നിൽ വന്നു." ഭഗവാൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: "ഭയപ്പെടേണ്ട. ഈ ബാലൻ ഈ കഠിനമായ തപസ്സ് ഉപേക്ഷിക്കും. നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ലോകങ്ങളിൽ മടങ്ങി പോവുക. അവൻ എന്നിൽ ലയിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങളുടെ ശ്വാസം തടയപ്പെട്ടത്, ഉത്താനപാദപുത്രന്മാരേ." ഇവിടെ സുതൻ പറഞ്ഞു: "അവൻ തന്റെ رعാജ്യത്തിലെ ജനങ്ങൾക്കു ദു:ഖം വരുത്താതിരിക്കാൻ, സമസ്ത ധർമ്മങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ദേവവ്രതൻ കിടന്നിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്കു പോയി." അപ്പോൾ, എല്ലാ സഹോദരന്മാരും പൊന്നാൽ അലങ്കൃതമായ കുതിരകളിൽ, രഥങ്ങളിലേറി, വ്യാസൻ, ധൗമ്യൻ മുതലായ സന്യാസിമാരും അവനെ അനുഗമിച്ചു. ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനും ധനഞ്ജയനുമൊപ്പം രഥത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു; അവരുടെ ഇടയിൽ രാജാവ്, യക്ഷന്മാരിൽ കുബേരനെപ്പോലെ, അതിപ്രഭയോടെ തിളങ്ങി. ഭൂമിയിൽ വീണു കിടന്നിരുന്ന ഭീഷ്മനെ, ദിവ്യപുരുഷൻ സ്വർഗത്തിൽ നിന്നു വീണതുപോലെ, പാണ്ഡവരും അവരുടെ അനുയായികളും ചക്രധാരി കൃഷ്ണനും വന്ദിച്ചു. അവിടെ, ബ്രാഹ്മണരിൽ മഹർഷിമാരും ദൈവമഹർഷിമാരിൽ പ്രധാനരും രാജർഷിമാരും ഭരതവംശത്തിലെ മുഖ്യനായകനായ ഭീഷ്മനെ കാണാൻ സമാഗമിച്ചു. പാർവത, നാരദ, ധൗമ്യ, ബദരായണ, ബൃഹദശ്വ, ഭരദ്വാജൻ ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം, രേണുകാപുത്രൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു. വസിഷ്ഠൻ, ഇന്ദ്രപ്രമദൻ, തൃത, ഗൃത്സമദൻ, അസിതൻ, കക്ഷിവാൻ, ഗൗതമൻ, അത്രി, കൗശിക, സുദർശൻ എന്നിവരും അവിടെ എത്തി. കശ്യപൻ, അംഗിരസ് തുടങ്ങിയ ശുദ്ധഹൃദയരായ മറ്റ് മഹർഷിമാരും ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം എത്തിയിരുന്നു. അവിടെ വന്നിരുന്ന ഈ മഹാഭാഗ്യശാലികളായ സന്മാർന്നെ, ധർമ്മവും ദേശകാലവിവേചനവും അറിയുന്ന ഭീഷ്മൻ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. തന്റെ മഹിമ അറിയുന്ന, ലോകനാഥനായ കൃഷ്ണനെ, ഹൃദയത്തിൽ സന്നിഹിതനായി, മായയാൽ പ്രത്യക്ഷമായ രൂപത്തിൽ ഇരുന്നവനെ, ഭീഷ്മൻ ആരാധിച്ചു. പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ വിനയത്തോടെയും സ്‌നേഹത്തോടെയും കണ്ണുനീരോടെ ഇരുന്നപ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ അവരോട് പറഞ്ഞു: "ഹായ്, എത്ര ദു:ഖകരവും അന്യായവുമാണ്! ധർമ്മപുത്രന്മാരായ നിങ്ങൾ, ബ്രാഹ്മണഭക്തരും ധർമ്മനിഷ്ഠരും അച്യുതഭക്തരുമായ നിങ്ങൾ, ഇങ്ങനെ ദു:ഖിക്കാൻ അർഹരല്ല, ദുരിതത്തിൽ ജീവിക്കാനും അർഹരല്ല.