ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഗോവിന്ദനു പ്രിയനായ രഥികൻ തന്റെ പാളയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി. അവിടെ, തന്റെ കൊല്ലപ്പെട്ട പുത്രന്മാരെ വിലപിക്കുന്ന ഭാര്യയോടു നടന്ന സംഭവങ്ങൾ വിവരിച്ചു. ആ സമയത്ത്, ദ്രോണാചാര്യരുടെ പുത്രനെ കെട്ടി, മുഖം താഴ്ത്തിയ നിലയിൽ, തന്റെ കർമ്മത്തിന്റെ ലജ്ജയിൽ തിളക്കം നഷ്ടപ്പെട്ട് കൃഷ്ണനാൽ മഹിമയറ്റവനായി കൊണ്ടുവരുന്നത് കൃപീ കണ്ടു. സ്വഭാവത്തിൽ സ്നേഹപൂർവകയായ കൃപീ, കരുണയോടെ തലകുനിഞ്ഞു. കെട്ടിയിട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്ന ദൃശ്യം സഹിക്കാനാവാതെ, വിശ്വസ്തയായ ഭാര്യ പറഞ്ഞു: “അവനെ വിട്ടുവിടൂ, വിട്ടുവിടൂ! അവൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനാണ്, സത്യത്തിൽ ഗുരുവാണ്.” അസ്ത്രവിദ്യയുടെ രഹസ്യങ്ങളും അതിന്റെ പ്രയോഗവും പിൻവലിക്കലും, ആയുധങ്ങളുടെ സമാഹാരവും—ഇവയെല്ലാം നീ അവനിൽനിന്നു അനുഗ്രഹമായി പഠിച്ചല്ലോ. ആ മഹാനായ ദ്രോണാചാര്യൻ ഇപ്പോൾ തന്റെ പുത്രൻ മുഖാന്തിരം നിലനിൽക്കുന്നു; കൃപീയിൽ, അവളുടെ മകൻ മുഖാന്തിരം, അവന്റെ പാതി ഇപ്പോഴും ജീവിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്ന മഹാനേ, മഹത്വം നിറഞ്ഞ നിന്റെ വംശം ഈ പ്രവർത്തിയിൽ അപകീർത്തി വരുത്തരുത്. ഭർതൃഭക്തയായ ഗൗതമി തന്റെ പുത്രനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ എന്റെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് കണ്ണുനനഞ്ഞ മുഖത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും വിലപിച്ചതുപോലെ വിലപിക്കേണ്ടതില്ല. ബ്രാഹ്മണവർഗ്ഗം ക്രൂരമായ ക്ഷത്രിയന്മാരാൽ പ്രകോപിതരായാൽ, അവർ അതിവേഗം—even if they are pure—അവരും അവരുടെ ബന്ധുക്കളും നശിപ്പിക്കും. ഇതെല്ലം കേട്ട രാജാവായ ധർമ്മപുത്രൻ, രാജ്ഞിയുടെ ഈ ധർമ്മപരവും നീതിയുള്ളതുമായ, കരുണയും സത്യവും സമതയും നിറഞ്ഞ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചു. അപ്പോൾ, നകുലൻ, സഹദേവൻ, യൂയുദ്ധാനൻ, ധനഞ്ജയൻ, ദേവകിപുത്രനായ കൃഷ്ണൻ, മറ്റ് പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നു. എന്നാൽ ഭീമൻ, കോപത്തോടെ, പറഞ്ഞു: “ഏതെങ്കിലും കാരണം കൂടാതെ ഉറങ്ങുന്ന കുട്ടികളെ കൊല്ലുന്നവനു, തന്റെ യജമാനനോ തനിക്കോ വേണ്ടി അല്ലാതെ ചെയ്താൽ, മരണമാണ് യുക്തമായ ശിക്ഷ.” ഭീമന്റെയും ദ്രൗപദിയുടെയും വാക്കുകൾ കേട്ട്, നാലു കൈകളുള്ള കൃഷ്ണൻ, സുഹൃത്തിന്റെ മുഖം നോക്കി, ഒരു മൃദുവായ പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: “ബ്രാഹ്മണനാണെങ്കിലും, അക്രമി ആണെങ്കിൽ കൊല്ലരുത്; എന്നാൽ അക്രമിക്ക് ശിക്ഷ യുക്തമാണ്. ഞാൻ ഇരുപക്ഷവും പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്—എന്റെ ഉപദേശം പാലിക്കൂ. കുരുവംശത്തോടു നൽകിയ വാഗ്ദാനം പാലിക്കണം; അതു പ്രിയപ്പെട്ടവരെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ തന്നതല്ലോ. ഭീമനും ദ്രൗപദിയും എനിക്കു പ്രിയപ്പെട്ടതും നിർവഹിക്കണം.” കൃഷ്ണന്റെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കിയ അർജുനൻ, തന്റെ വാളുകൊണ്ട് ആ ബ്രാഹ്മണപുത്രന്റെ തലയിൽ നിന്നുള്ള മാണിക്യവും കേശവും ഒറ്റയടിയിൽ മുറിച്ചു. കുട്ടിക്കൊലയുടെ പാപത്തിൽ തിളക്കം നഷ്ടപ്പെട്ടവനെ, കെട്ടിയിരുന്ന കെട്ടു വിട്ട്, മാണിക്യത്തിന്റെ പ്രകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടവനായി പാളയത്തിന് പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ബ്രാഹ്മണനെന്ന പേരിൽ മാത്രം അർഹതയുള്ളവർക്ക് ശരീരശിക്ഷയായി തല മുണ്ണിക്കൽ, ധനം എടുത്തുകൽക്കൽ, ദേശം വിട്ടയക്കൽ—ഇതല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമില്ല. പുത്രനാശത്തിൽ ദുഃഖിതരായ പാണ്ഡവന്മാരും കൃഷ്ണയും ചേർന്ന്, മൃതദേഹങ്ങൾക്കു വേണ്ട ചടങ്ങുകൾ നിർവഹിച്ചു. അതിനുശേഷം, departed relatives-നായി ജലമർപ്പിക്കാൻ കൃഷ്ണയെ മുൻനിർത്തി സ്ത്രീകൾ ഗംഗയിലേക്കു പോയി. അവിടെ, ജലം അർപ്പിച്ച് വീണ്ടും ദുഃഖത്തോടെ വിലപിച്ച്, ഹരിയുടെ പത്മപാദങ്ങൾ കൊണ്ടും ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടും പരിശുദ്ധമായ നദിയിൽ അവൾക്കൊപ്പമുള്ളവർ കുളിച്ചു. അവിടെ മാധവൻ, കുരുരാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രനെ, സഹോദരനോടൊപ്പം, സങ്കടത്തിൽ മുങ്ങിയ ഗന്ധാരി, പൃഥ, കൃഷ്ണ എന്നിവരോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നതും കണ്ടു. അവർക്കൊപ്പമുള്ള മഹർഷിമാരോടൊപ്പം, ബന്ധുക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ട് ദുഃഖിതരായവരെ, ഹരിയും സാന്ത്വനമർപ്പിച്ചു; എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളിലെയും അനിവാര്യമായ കാലചക്രത്തിന്റെ സ്വഭാവം അവർക്കു മനസ്സിലാക്കിച്ചു. അജാതശത്രുവിന് തന്റെ രാജ്യം തിരികെ നൽകി, ജുവാരികളാൽ നഷ്ടപ്പെട്ടതും, കചയുടെ സ്പർശം കൊണ്ടു പാപം പിടിച്ചിരുന്ന ദുഷ്ടരാജാക്കന്മാരെ സംഹരിച്ചു, തന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി. ഇവിടെ ഒരു മനോഹരമായ പക്ഷി കുടുംബത്തിന്റെ കഥയും പറയുന്നു. ആ കുടുംബത്തിൽ, മാതാപിതാക്കൾ സന്താനങ്ങളെ സ്നേഹത്തോടെ വളർത്തി, അവരുടെ മധുരമായ ശബ്ദം ആസ്വദിച്ചു. കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ഇളകൽ, ചിറകിന്റെ സ്പർശം, അകമ്പടി—all parents felt joy. വിഷ്ണുവിന്റെ മായയാൽ അവരിൽ സ്നേഹബന്ധം ശക്തമായി, മനസ്സിൽ ആശങ്കയും ഭ്രമവും നിറഞ്ഞു. ഒരു ദിവസം, കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കായി ഭക്ഷണം ശേഖരിക്കാൻ ഇരുവരും കാടിലേക്ക് പോയി. ആ സമയത്ത്, ഒരു വേട്ടക്കാരൻ അവിടെയെത്തി, കുഞ്ഞുങ്ങൾ കൂടിനടുത്തേക്ക് വന്നപ്പോൾ വലവീശി അവരെ കുടുക്കി. മാതാപിതാക്കൾ ഭക്ഷണം കണ്ടെത്തി കൂടിലേക്കു മടങ്ങി. അമ്മപ്പക്ഷി തന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ വലയിൽ കുടുങ്ങിയതറിഞ്ഞു, ദുഃഖത്താൽ നിലവിളിച്ചു അവരിലേക്കു ഓടി. സ്നേഹവും ദുഃഖവും കൊണ്ട് അവൾ ഭ്രമിച്ചു, അവരെ കാണുമ്പോൾ തന്നെ വലയിൽ കുടുങ്ങി. അപ്പപ്പക്ഷി, തന്റെ ജീവനെക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ട കുട്ടികളും, തനിക്കു തുല്യയായ ഭാര്യയും കുടുങ്ങിയതറിഞ്ഞ്, വലിയ ദുഃഖത്തിൽ വിലപിച്ചു: “എന്റെ പ്രയാസം, അർഹതയില്ലാത്ത മനസ്സും, അശാന്തമായ ഗൃഹസ്ഥജീവിതം—all is ruined. എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യയും, സത്യസന്ധരായ മക്കളും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോയി; ഞാൻ ശൂന്യമായ വീട്ടിൽ ഒറ്റപ്പെടുന്നു. ദുഃഖം നിറഞ്ഞ ജീവിതം തുടരേണ്ടതെന്തിന്?” അങ്ങനെ, വളഞ്ഞു കിടക്കുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, മരണത്തിന്റെ പിടിയിൽ അകപ്പെട്ട്, ദയനീയമായ പക്ഷി അജ്ഞാനത്തിൽ വീണു. വേട്ടക്കാരൻ തൃപ്തനായി, ആ കുടുംബത്തെ—all householders—വീടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ഈ കഥയിലൂടെ, മനസ്സിൽ ശാന്തിയില്ലാതെ, ബന്ധങ്ങളിൽ കുടുങ്ങി, ഇരട്ടത്വങ്ങളിൽ ആസ്വദിച്ചു കുടുംബം വളർത്തുന്നവൻ, പക്ഷിയെപ്പോലെ ബന്ധനത്തിൽ അകപ്പെടുന്നു. മുക്തിയുടെ വാതിൽ തുറന്നിരിക്കുന്ന മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചിട്ടും, പക്ഷിയെപ്പോലെ കുടുംബബന്ധത്തിൽ അകപ്പെട്ട് കഴിയുന്നവൻ—അവൻ ഉയർന്നു വീണവനാണ്. ഇതെല്ലാം കഴിഞ്ഞ്, departed relatives-നു ജലം അർപ്പിക്കാൻ കൃഷ്ണയെ മുൻനിർത്തി സ്ത്രീകൾ ഗംഗയിലേക്കു പോയി. അവിടെ, ജലം അർപ്പിച്ച്, വീണ്ടും ദുഃഖത്തോടെ വിലപിച്ച്, ഹരിയുടെ പാദങ്ങൾ കൊണ്ടും ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടും പരിശുദ്ധമായ നദിയിൽ കുളിച്ചു. അവിടെ മാധവൻ, ധൃതരാഷ്ട്രനും സഹോദരനും, ഗന്ധാരി, പൃഥ, കൃഷ്ണ എന്നിവരോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നതും കണ്ടു. മഹർഷിമാരോടൊപ്പം, ബന്ധുക്കളെ നഷ്ടപ്പെട്ടവരെ ഹരി സാന്ത്വനമർപ്പിച്ചു; എല്ലായുള്ളവരിലും അനിവാര്യമായ കാലചക്രത്തിന്റെ സ്വഭാവം അവർക്കു മനസ്സിലാക്കിച്ചു. അജാതശത്രുവിന് തന്റെ രാജ്യം തിരികെ നൽകി, ദുഷ്ടരാജാക്കന്മാരെ സംഹരിച്ചു, തന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി.