ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഭഗവാൻ അവരിൽ പരമപവിത്രരായ നരനും നാരായണനും, ലോകത്തിന്റെ സ്ഥിരതയ്ക്കും ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും വേണ്ടി, തങ്ങൾക്കാവശ്യമായ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ടിട്ടും, സത്പഥം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതാണെന്ന് പറഞ്ഞു ഉപദേശിച്ചു. ആ പരമേശ്വരന്റെ ഉപദേശം അനുസരിച്ച്, ആ രണ്ട് കൃഷ്ണന്മാർ, 'ഓം' എന്ന് പ്രണാമം അർപ്പിച്ച്, ബ്രാഹ്മണ കുട്ടികളെയും മഹാഭാഗവതനെയും കൂട്ടി അവിടുന്ന് തിരിച്ചു പോയി. അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ, അവർ തങ്ങളുടെ സ്വസ്ഥലത്തേക്ക് തിരിച്ചെത്തി, ഓരോ കുട്ടിയെയും അവന്റെ രൂപത്തിനും വയസ്സിനും യോജിച്ചവണ്ണം ബ്രാഹ്മണനു തിരികെ നൽകി. കൃഷ്ണന്റെ ആ വൈഷ്ണവലോകത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ, പാർഥൻ അത്ഭുതഭരിതനായി. മനുഷ്യർക്ക് ഉള്ള എല്ലാ വീര്യവും കൃഷ്ണന്റെ കൃപയാൽ മാത്രമാണെന്ന് അവൻ മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു. ഇങ്ങനെ അനേകം അത്ഭുത പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാഴ്ചവച്ച്, കൃഷ്ണൻ ലോകസുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു, മറ്റൊന്നിനേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ യാഗങ്ങൾ നടത്തി. ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കുമൊക്കെ, യഥാസമയം, അവരാശിച്ച അനുഗ്രഹങ്ങൾ കൃഷ്ണൻ നൽകിയതു പോലെ, ഇന്ദ്രൻ ആകാശത്തിൽ അധികാരം നേടിയ ശേഷം മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെയാണ്. അധർമരാജാക്കളെ അർജുനനും മറ്റുള്ളവരും വഴി സംഹരിച്ച്, ധർമ്മപുത്രന്മാരെയും മറ്റ് ധാർമ്മികരെയും മുഖേന ധർമ്മം സ്ഥാപിച്ചു. ഈ രീതിയിൽ കൃഷ്ണൻ ലോകത്തിൽ സത്പഥം നിലനിറുത്തി. ശുകദേവൻ തുടർന്നു പറഞ്ഞു: ശ്രീമൻഭഗവാൻ ദ്വാരകയിൽ, സമ്പത്തും ഐശ്വര്യവും നിറഞ്ഞ നഗരത്തിൽ, വൃഷ്ണിവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സന്തോഷത്തോടെ പാർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. അവിടത്തെ മഹിളകൾ, മനോഹര വസ്ത്രഭൂഷണങ്ങളാലും യുവാവയവഭാവത്താലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, രാജപ്രാസാദങ്ങളിൽ പന്തുകളുമായി കളിച്ചും, മിന്നുന്ന മേഘക്കൊണ്ടു പോലെയും പ്രകാശം പകർന്നു. നഗരത്തിലെ വീഥികൾ എല്ലാം എപ്പോഴും തിരക്കിലും ഉല്ലാസത്തിലും, മദോന്മത്തമായാനകളാലും, വീരന്മാരാലും, കുതിരകളാലും, പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളാലും നിറഞ്ഞിരുന്നു. പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ കാനനങ്ങളിലും, കുഞ്ജങ്ങളിലും, മധുരഗാനങ്ങൾ പാടുന്ന തേനീച്ചകളും പക്ഷികളും എല്ലായിടത്തും. അവിടെ കൃഷ്ണൻ പതിനാറായിരം ഭാര്യമാരുടെ ഏക പ്രിയനായി, ഓരോരുത്തരുടെയും ഭവനങ്ങളിൽ അത്ഭുതരൂപങ്ങൾ കാണിച്ചുകൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ പാർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. പൂർണ്ണവികസിതമായ താമരകളും കല്ലോളങ്ങളും നീലശതപത്രങ്ങളുമാണ് അവിടത്തെ വെള്ളത്തിൽ സുഗന്ധം പകർന്നത്; പക്ഷികളുടെ ഗാനം നിറഞ്ഞിരുന്നു. കൃഷ്ണൻ കുളങ്ങളിൽ കയറുമ്പോൾ, ഭാര്യമാർ അവനെ അങ്കലാപ്പിച്ച്, അവരുടെ കുഞ്ചുമനസ്സുകളിൽ നിന്നും ഉരുണ്ട കുങ്കുമം കൃഷ്ണന്റെ ശരീരത്തിൽ പുരട്ടിയിരുന്നു. ഗാന്ധർവന്മാർ ആനന്ദത്തോടെ പാടുകയും, മൃദംഗം, താളം, പഹള എന്നിവ മുഴക്കുകയും, ചാരിത്രികന്മാർ, സുതന്മാർ, ഗായകർ വീണയുമായി സംഗീതം അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ആ സ്ത്രീകൾ കൃഷ്ണനെ ചിരിച്ചും കളിച്ചും പുഷ്പങ്ങൾ തളിച്ചും, യക്ഷരാജാവിനെ പോലെ കൃഷ്ണൻ അവരോടൊപ്പം ക്രീഡിച്ചു. അവരുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ നനഞ്ഞു, വീര്യമായ കുഞ്ചുമനസ്സുകൾ തുറന്നും, വലിയ പുഷ്പക്കൂമ്പാരങ്ങൾ കൊണ്ട് കൃഷ്ണനെ തളിച്ചും, ആനന്ദഭരിതമായി അവരെ അങ്കലാപ്പിച്ച് കൃഷ്ണൻ കളിച്ചു. കൃഷ്ണന്റെ നെഞ്ചിൽ കുങ്കുമം പുരട്ടിയ മാലകൾ, കളിയുടെ ആവേശത്തിൽ ചിതറിയ മുടി, യുവതികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കൃഷ്ണനെ തളിച്ചപ്പോൾ, ആനയുടെ ചുറ്റുമുള്ള ആനകളെപ്പോലെ കൃഷ്ണൻ ആ സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ആനന്ദിച്ചു. നർത്തകിമാർക്കും ഗായികമാർക്കും സംഗീതജ്ഞന്മാർക്കും ഭൂഷണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും കൃഷ്ണൻ സമ്മാനിച്ചു. കൃഷ്ണൻ ചിരിച്ചും കണ്ണിറുക്കിയും, ചിരുപ്രഹസനങ്ങളാലും അങ്കലാപ്പുകളാലും ആ സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സുകൾ പൂർണ്ണമായും ആകർഷിച്ചു. അവരുടെ മനസ്സുകൾ മുഴുവൻ മുകുന്ദനിൽ ആകേന്ദ്രിതമായിരുന്നു; അവരുടെ വാക്കുകൾ മദ്യപാനികളുടേതുപോലും അജ്ഞന്മാരുടേതുപോലും അർത്ഥംകെട്ടില്ലാത്തതായിരുന്നു; അവർ കൃഷ്ണനെ ഓർത്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "കുരരി പക്ഷിയെ, നീ ഉറങ്ങാതെ ദുഃഖത്തോടെ വിളിച്ചുപാടുന്നു; ലോകനാഥൻ കൃഷ്ണൻ ഞങ്ങളുടെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് അകന്നിരിക്കുന്നു. നീയും ഞങ്ങൾപോലെ കൃഷ്ണന്റെ കരുണാഭരിതമായ കാഴ്ചകൊണ്ടും ചിരിയാലും ഹൃദയം തുളച്ച് ദുഃഖിച്ചിരിക്കുന്നവളോ? ചക്രവാകി, നീയും രാത്രിയിൽ കണ്ണടച്ചു, കൂട്ടുകാരനിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾപ്പോലെ അച്യുതന്റെ കാൽസേവനം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്; അല്ലെങ്കിൽ നീ കേശത്തിൽ ധരിക്കാൻ പുഷ്പമാലയോ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? നീ ജലാശയത്തിനരികിൽ എപ്പോഴും ദു:ഖത്തോടെ നില്ക്കുന്നു, ഉറങ്ങാതെ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു; മുകുന്ദൻ നിന്റെ ആത്മാവിന്റെ ചിഹ്നം എടുത്തുകൊണ്ടു പോയതുകൊണ്ടാണോ നീയും ഞങ്ങൾപോലെ സഹിക്കാനാവാത്ത വേദന അനുഭവിക്കുന്നത്? ചന്ദ്രനേ, നീ ഗുരുതരമായ ക്ഷയരോഗം ബാധിച്ചവനായി, നിന്റെ പ്രകാശം ക്ഷയിച്ച്, ഇരുട്ട് നീക്കാൻ കഴിയാതെ ഇരിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾപോലെ തന്നെ, കൃഷ്ണനെ ഓർത്ത്, നിന്റെ വാക്കുകൾ അർത്ഥംകെട്ടില്ലാത്തതായോ? അതുകൊണ്ടാണോ നീ മൗനത്തിൽ ആഴപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്? മലയപർവ്വതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കാറ്റേ, ഞങ്ങൾ നിന്നോട് എന്തെങ്കിലും തെറ്റ് ചെയ്‌തോ? ഗോവിന്ദന്റെ കൺചായ glance-ൽ തുളച്ച്, നീ ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ longing-ന്റെ വേദന ഉണർത്തുന്നു. മേഘമേ, നീ യദുക്കുലശ്രേഷ്ഠനോട് പ്രിയപ്പെട്ടവനാണ്; ഞങ്ങൾപോലെ തന്നെ, ശ്രീവത്സം ധരിച്ചവനെ ഓർത്തുകൊണ്ട്, അനുരാഗത്തിൽ പകർന്ന്, കൃഷ്ണനെ ഓർത്ത്, നീ വീണ്ടും വീണ്ടും കണ്ണുനീർ ചൊരിയുന്നു. കുയിൽപ്പക്ഷിയെ, നിന്റെ നടുങ്ങുന്ന കണ്ഠത്തിൽ നിന്നുള്ള മധുരഗാനങ്ങൾ മരിച്ചവരെയും ഉണർത്തുന്നു. പ്രിയമേ, ഇന്ന് ഞാനെന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? നീ പ്രിയനാമം വിളിച്ചിരിക്കുന്നു. പർവ്വതമേ, നീ സഞ്ചരിക്കുകയോ സംസാരിക്കുകയോ ഇല്ല; നീ വലിയ ഒരു ഉദ്ദേശത്തിൽ ആലോചിക്കുന്നതുപോലെയാണ്. ഞങ്ങൾപോലെ തന്നെ, വസുദേവപുത്രന്റെ പാദങ്ങൾ അങ്കലാപ്പിക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സമുദ്രഭാര്യമാർ, അവരുടെ തടാകങ്ങൾ ഉണങ്ങി, കൈകൾ ഉണക്കി, താമരകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പ്രിയനില്ലാതെ അവർക്കും സൗന്ദര്യം നഷ്ടപെട്ടിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾപോലെ തന്നെ, കൃഷ്ണന്റെ സ്നേഹദൃഷ്ടി കിട്ടാതെ, വേദന അനുഭവിക്കുന്നു. ഹംസമേ, സ്വാഗതം! നീ വെള്ളം കുടിച്ചിരിക്കുക. പ്രിയൻ ശൗരിയുടെ വാർത്ത പറയൂ. നീ അവന്റെ ദൂതനോ? അവൻ സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നു പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയോ? അല്ലെങ്കിൽ അവന്റെ സ്നേഹം ഞങ്ങളോടു കുറഞ്ഞുപോയോ? അവൻ ഞങ്ങളെ മറന്നാൽ, ഞങ്ങൾ അവനെ സേവിക്കേണ്ടതെന്തിന്? അവന്റെ കൃപയൊഴികെ സ്ത്രീകൾക്കു മറ്റൊരു ആശ്രയമില്ല." ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണനോടുള്ള ആനുരാഗത്താൽ, മാധവന്റെ സ്ത്രീകൾ പരമാവസ്ഥയെ പ്രാപിച്ചു. കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം കേൾക്കുമ്പോൾ പോലും സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുന്നു; നേരിൽ കണ്ടവരുടെ കാര്യത്തിൽ പറയേണ്ടതില്ല. പ്രപഞ്ചനാഥനെ ഭർത്താവായി സേവിച്ച്, അവന്റെ പാദസേവനമൊക്കെ ചെയ്തവരുടെ പുണ്യഫലങ്ങൾ വിവരണം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ഇങ്ങനെ, വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ട്, കൃഷ്ണൻ ഗൃഹസ്ഥർക്ക് മാതൃകയായി ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയിലൂടെ ജീവിതം നയിച്ചു. ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ പരമോന്നത ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാൻ കൃഷ്ണനു പതിനാറായിരത്തിയൂറിലധികം ഭാര്യമാരുണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ മുഖ്യമായ എട്ട് ഭാര്യമാർ, രുക്മിണിയെ മുൻനിർത്തി, സ്ത്രീകളിൽ ഉത്തമരായിരുന്നു. അവർക്കു ജനിച്ച പുത്രന്മാരുടെ പേരുകൾ ക്രമമായി പറയാം: ഓരോ ഭാര്യമാരിൽ നിന്നും കൃഷ്ണൻ പത്ത് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു. അവരിൽ, മഹാശക്തിയുള്ള പതിനെട്ട് മഹാരഥികൾ പ്രസിദ്ധരായി. അവരാണു: പ്രദ്യുമ്നൻ, അനിരുദ്ധൻ, ദീപ്തിമാൻ, ഭാനു, സാമ്ബ, മധു, ബൃഹദ്ഭാനു, ചിത്രഭാനു, വൃക, അരുണൻ...