ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഈ ഭൗതിക ശരീരങ്ങളിൽ, അകത്തും പുറത്തും, സ്വയം സൃഷ്ടിയായ ഈ രൂപങ്ങളിൽ, എല്ലാ ശക്തികളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നവനായ പരമപുരുഷനായി നീ തന്നെ സന്നിഹിതനാണ്. മനുഷ്യരുടെ മാർഗവും വേദങ്ങളുടെ അന്തവും സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ച ജ്ഞാനികൾ ഭൂമിയിൽ നിന്റെ പാദങ്ങളെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നു; അവർക്ക് നീയെന്ന വിശ്വാസമുണ്ട്. സ്വയം ഗ്രഹിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ ആത്മതത്വം അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച ചിലർ, നിന്റെ അമൃതസ്വഭാവമുള്ള ലീലാസാഗരത്തിൽ പരിശ്രമിച്ചിട്ടും, മോക്ഷം പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, പ്രഭോ. അവർ വീടും ബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഹംസസദൃശ ഭക്തജനങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, നിന്റെ പാദസേവനത്തിൽ മാത്രം തൃപ്തരായി മറ്റൊന്നും ആഗ്രഹിക്കാതെ ജീവിക്കുന്നു. നിന്റെ മാർഗം പിന്തുടരുന്ന ഈ ജീവസമൂഹം, ബന്ധുക്കളായും സുഹൃത്തുക്കളായും പ്രിയപ്പെട്ടവരായും തമ്മിൽ ഇടപഴകുന്നവരെപ്പോലെ ചലിക്കുന്നുവെങ്കിലും, യഥാർത്ഥത്തിൽ നിന്റെ അടുക്കൽ മനസ്സു തിരിയുമ്പോൾ, തങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ ഹിതചിന്തകനെയും ആത്മാവിനെയും കണ്ടെത്തി തൃപ്തരാകുന്നു. പക്ഷേ, മിഥ്യാരാധനയിൽ ആസ്വദിക്കുന്നവരും, സ്വയം ദു:ഖം വരുത്തുന്നവരും, അത്യന്തം ഭാരമായ ശരീരങ്ങൾ ചുമന്ന്, ആശക്തിയിൽ അകപെടുന്നവരും ദു:ഖത്തിൽ അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു. ശ്വാസം, മനസ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്നിവയെ നിയന്ത്രിച്ച് ദൃഢമായ യോഗം അഭ്യസിച്ചു ഹൃദയത്തിൽ നിന്നെ ഭജിക്കുന്ന സന്മുനികൾക്ക്, അവരുടെ ശത്രുക്കൾ പോലും സ്മരണയിലൂടെ നിന്നിൽ ലയിക്കുന്നു. പാമ്പരാജാവിന്റെ അങ്കലാകത്തിൽ മനസ്സു ആസ്വദിച്ച സ്ത്രീകളും, ഞാനും, നിന്റെ പാദാംബുജരസത്തെ ആസ്വദിച്ചവരായി സമാനരാണ്. ഏതൊരാളാണ് സത്യത്തിൽ ഈ സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭം, അവസാനം, വഴി എന്നിവ അറിയുന്നത്? യജ്ഞ്യനിൽ നിന്നു മഹർഷികൾ ഉദിച്ചു, ദേവതകളും മറ്റു ജീവികളും അവനെ പിന്തുടരുന്നു. അതുകൊണ്ടു, അവൻ neither existent nor non-existent, nor both; nor is he subject to time. അവൻ അങ്ങനെയിരിക്കുമ്പോൾ, ഏതൊരു ശാസ്ത്രവും അവനിലെത്താൻ കഴിയില്ല. ആത്മാവ് ജനിക്കുന്നു, മരിക്കുന്നു, ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് എന്നുപറയുന്നവരൊക്കെ അജ്ഞാനികളാണ്, അവർക്ക് ദൃശ്യമായതേ ഓർമ്മയുള്ളൂ. പുരുഷൻ മൂന്നു ഗുണങ്ങളിൽ നിന്നാണ് എന്ന ധാരണയും അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നാണ്; സത്യജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നെക്കുറിച്ചോ അതിന് അതീതമായോ ഇങ്ങനെയൊരു ഭേദം ഇല്ല. പൊന്നിനെ പോലെ—പല രൂപങ്ങൾക്കിടയിലും അതിന്റെ സ്വഭാവം അറിഞ്ഞവർ അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കാറില്ല—അത് പോലെ തന്നെ ആത്മാവിനെ അറിഞ്ഞവർ ഈ ലോകത്തെ മുഴുവനും ആത്മാവായാണ് കാണുന്നത്; മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും അവരെ ഉപേക്ഷിക്കാറില്ല, കാരണം എല്ലായിടത്തും നീയുണ്ട്. നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ആധാരമായവ, മരണത്തിന്റെ തലയ്ക്ക് പോലും ഭയമില്ലാതെ ചവിട്ടുന്നു. ദൈവങ്ങളെയും നീ കാവുകൂട്ടുകാരനെപ്പോലെ കൂട്ടുന്നു. നിന്നോടു സ്നേഹമുള്ളവർ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു; നീയോട് വിരോധമുള്ളവർക്ക് അതില്ല. നീ നിർജ്ഞ, സ്വയംഭൂ, സർവ്വസൃഷ്ടിശക്തികൾ കലർന്നവൻ. ദേവതകൾ, സദാ ഉണർന്നവ, നിന്നെ സമം സേവിക്കുന്നു, രാജാവിന്റെ കൈകൾ അവനെ സേവിക്കുന്നതുപോലെ. ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാക്കൾ, നിന്നാൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവർ, ഭയത്തോടെയാണ് നിന്നെ അഭിവന്ദിക്കുന്നത്. ചലിക്കുന്നതും അചലമായതുമായ ജീവജാതികൾ, കാരണങ്ങളുടെയും അജ്ഞാതന്റെയും സംയോജനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദിക്കുന്നത്; അവ നിന്റെ കാഴ്ചയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എന്നാൽ, അതിൽനിന്ന് മോചിതരാകുമ്പോൾ, പരമേശ്വരനായി മറ്റൊരുത്തനുമില്ല, രണ്ടാമനുമില്ല; ആകാശം എല്ലാം ധരിച്ചിട്ടും തുല്യരഹിതവും ശൂന്യവുമാണതുപോലെ. ശരീരധാരികൾ സത്യത്തിൽ പരിച്ഛേദരഹിതരും സർവ്വവ്യാപികളുമാണെങ്കിൽ, അവർക്കു മേൽ ആധിപത്യം ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല—പക്ഷേ അങ്ങനെ അല്ല. ജനിച്ചതു അജ്ഞാതത്തിൽ നിന്നാണെങ്കിൽ, അതിനെ വിട്ടൊഴിയാതെ, ആധിപതി നിലനിൽക്കും; എല്ലാവരും തുല്യരാണെന്നു സമ്മതിച്ചാലും, ഈ ദർശനം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് തെറ്റായ ധാരണയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. പ്രകൃതിക്കും പുരുഷനും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉത്ഭവം ഇല്ല, രണ്ടും അജ്ഞാതങ്ങളാണ്; അവയുടെ സംയോജനത്തിൽ ഉദിക്കുന്നതൊക്കെ ജലത്തിലെ ബുധ്ബുദങ്ങൾപോലെ സ്ഥിരതയില്ല. പരമേശ്വരാ, നിനക്കുള്ളിൽ ഈ എല്ലാ ഭേദങ്ങളും ഗുണങ്ങളും നദികൾ അവരുടെ രുചികളോടെ സമുദ്രത്തിൽ ലയിക്കുന്നതുപോലെ ലയിക്കുന്നു. മനുഷ്യരിൽ, നിന്റെ മഹാമായയുടെ ശക്തിയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭയങ്കരമായ മായയെ തിരിച്ചറിയുന്നവർ, നിന്റെ സ്മരണയിൽ മനസ്സു നിശ്ചലമാക്കി, ഭക്തിയിൽ വളരുന്നു. നിന്റെ പാത പിന്തുടരുന്നവർക്ക് ലോകഭയമൊന്നും എങ്ങനെയുണ്ടാകും? കാരണം നിന്നിൽ അഭയം തേടാത്തവർക്കു പോലും നിന്റെ ഒരു കുപിതദൃഷ്ടി ഭയമുണ്ടാക്കുന്നു. ഈ ലോകത്ത്, അശ്വസംയമനം പോലെയുള്ള ചഞ്ചലമായ മനസ്സിനെ ഇന്ദ്രിയപ്രയത്നത്താൽ, ശ്വാസനിയമനത്തിലൂടെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവരും, ഗുരുപാദസേവനം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവരും, അനവധി കഷ്ടങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു; സമുദ്രത്തിൽ കപ്പലിൽ കപ്പിത്താനെ ഉപേക്ഷിച്ച വ്യാപാരികളെപ്പോലെയാണ് അവരാവുന്നത്. നീ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ബന്ധുക്കളിൽ, മക്കളിൽ, സ്വയം, ഭാര്യ, ധനം, വീട്, രഥം എന്നിവയിൽ ആശ്രയമിടുന്നതിൽ എന്താണ് പ്രയോജനം? ഈ സത്യം അറിയാതെ, സന്തോഷത്തിനായി ഇന്ദ്രിയസമാഗമം തേടി അലഞ്ഞുതിരിയുന്നവർക്ക്, സ്വംഹിതം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ ആരാണ് ഈ ലോകത്ത് സന്തോഷം കണ്ടെത്തുക? ഭൂമിയിൽ, തീർത്ഥയാത്രയിലൂടെ ശുദ്ധരായ, ഹൃദയം നിന്റെ പാദജലത്തിൽ ശുദ്ധമായ, ഒരിക്കൽപോലും നിന്റെ ആത്മാനന്ദത്തിൽ മനസ്സു നിശ്ചയിച്ച സന്മുനികൾ, മനുഷ്യന്റെ യഥാർത്ഥം അപഹരിക്കുന്നവരുടെ ലോകങ്ങളിൽ വീണ്ടും ജനിച്ചുപോകുന്നില്ല. "ഇത് സത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദിക്കുന്നത്" എന്നുപറയുന്നവരുടെ വാദം ശരിയല്ല; കാരണം അതിൽ സ്ഥിരതയില്ല, ചിലപ്പോൾ തെറ്റുമാണ്, രണ്ടും യഥാർത്ഥത്തിൽ സംയോജിക്കാറില്ല. പ്രായോഗിക ഇടപാടുകൾക്കായി ഭേദങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; പക്ഷേ, ഈ വാദങ്ങൾ അന്ധപരമ്പരാഗതമാണ്, വാചസ്യത്തിന്റെ വ്യൂഹം, യജ്ഞപാരായണത്തിൽ ചിതലായവരെ തിമിരപ്പെടുത്തുന്നു. മുൻപില്ലാത്തതും, പ്രളയത്തിന് ശേഷം ഇല്ലാത്തതും, ഇടയിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നതും, നിന്റെ ഉള്ളിൽ ഒരേ രുചിയോടെ മായയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട്, സമ്പത്തോ ജാതിയോ എന്ന ഭേദം പോലെയാണ്; പക്ഷേ ജ്ഞാനികൾ മനസ്സിന്റെ ക്രീഡ അനൃജ്ജം ആണെന്നും, അതിന്റെ ആസ്വാദ്യവും മിഥ്യയാണെന്നും തിരിച്ചറിയുന്നു. ആത്മാവ്, അജ്ഞാതനുമായി സംയോജിച്ചപ്പോൾ, ഗുണങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു; അജ്ഞാതനുമായി സ്പർശം കൊണ്ടു അതിൽ സമാനത നേടുന്നു; അതിനുശേഷം, മരണത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, അതിന്റെ ഭാഗം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. നീയും ആ രൂപം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു, പാമ്പ് ചർമ്മം കളയുന്നതുപോലെ; അതിനുശേഷം, നിന്റെ പരമമായ, അളക്കാനാകാത്ത മഹത്വത്തിൽ, നീ അഷ്ടഗുണം കൂടുതൽ, എല്ലാ അളവുകളിലും അതീതൻ. വിരക്തന്മാർ ഹൃദയത്തിലെ കാമതന്ത്രം പൂർണമായും വെട്ടിമാറ്റുന്നില്ലെങ്കിൽ, അർഹതയില്ലാത്തവർക്കു ലഭിക്കാൻ ദുർലഭനായ നീ, ഹൃദയത്തിൽ മറഞ്ഞുകിടക്കുന്നു, കഴുത്തിൽ മറന്നിരിക്കുന്ന രത്നംപോലെ. ആത്മനിഷ്ഠയിൽ തൃപ്തരല്ലാത്തവർക്ക്, ഇരുവശത്തും ദു:ഖം മാത്രം, പ്രഭോ; കാരണം അവർ മരണാതീതമായ, ഉറപ്പുള്ള നിന്റെ സ്ഥിതിയിൽ എത്തുന്നില്ല. സകലമംഗള-അമംഗളങ്ങളുടെ ആധാരമായ നിന്നെ തിരിച്ചറിയാത്തവൻ, നിന്നിൽ നിന്ന് ഉദിക്കുന്ന ഗുണദോഷങ്ങളും, ശരീരധാരികളുടെ വാക്കുകളും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല. എങ്കിലും, ഓരോ യുഗത്തിലും, ഗുണങ്ങൾക്കുള്ളവനായ പ്രഭോ, നീ നിരന്തരമായി ഗായിക്കപ്പെടുന്നു; നിന്നെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുന്ന മനുഷ്യർ മോക്ഷത്തിലേക്ക് നയിക്കപ്പെടുന്നു. സ്വർഗ്ഗാധിപന്മാർക്കും, അനന്തനായ നിന്റെ അന്ത്യത്തേയും, നിന്റെ ഇടയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന സാവർണമണ്ഡലങ്ങളേയും, ആണ്ടുചക്രങ്ങളേയും അറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ആകാശത്തിൽ കണികൾ കാറ്റിൽ പറക്കുന്നതുപോലെ, വേദങ്ങളും, കാലവും, എല്ലാം കടന്നു പോകുന്നു; പക്ഷേ, നിന്നിൽ അവ ഫലപ്രദമാകുന്നു, അസത്യം ഉപേക്ഷിച്ച്, നിന്നിൽ ലയിക്കുന്നു. ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു: ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നു ഈ ഉപദേശങ്ങൾ കേട്ടപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രന്മാരായ സിദ്ധന്മാർ, ആത്മയാനമാർഗ്ഗം അറിഞ്ഞ സനന്ദനനെ ആദരിച്ചു. ഇങ്ങനെ, വേദ, പുരാണ, ഉപനിഷത്ത് എന്നിവയുടെ സാരാംശം, ആകാശമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച മുൻകാല മഹാത്മാക്കളാൽ സംഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മപുത്രനായ നീ, ഈ ആത്മോപദേശത്തെ വിശ്വാസപൂർവ്വം ഏറ്റുവാങ്ങി, ഈ ഭൂമിയിൽ ഇഷ്ടപ്രകാരമുള്ള ജീവിതം നയിച്ചുകൊണ്ട്, മനുഷ്യരുടെ കാമങ്ങൾ ദഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുക. ശ്രീശുകൻ പറയുന്നു: ഇങ്ങനെ, ആ മഹർഷിയിൽ നിന്നു വിശ്വാസത്തോടും സംയമനത്തോടും കൂടിയ ഉപദേശം സ്വീകരിച്ച്, പൂർണ്ണനും പണ്ഡിതനും ആയിരുന്ന വീരവ്രതമുനി പ്രസംഗിച്ചു. നാരദൻ പറയുന്നു: സകല സൃഷ്ടി-ലയശക്തികളും വഹിക്കുന്ന, നിർമലകീര്ത്തിയുള്ള കൃഷ്ണഭഗവാനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ആ പ്രാചീനമുനിയെയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹാനായ ശിഷ്യന്മാരെയും വന്ദിച്ച്, ഞാൻ എന്റെ പിതാവായ ദ്വൈപായനന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി. ഭഗവാന്റെ ആദരവു ലഭിച്ച്, ആസനം സ്വീകരിച്ചശേഷം, നാരായണന്റെ വചനം ഞാൻ കേട്ടതെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന് വിവരിച്ചു. രാജാ, നീ ചോദിച്ചതു പോലെ—നിർവചനാതീതനും ഗുണരഹിതനുമായ ബ്രഹ്മണിൽ മനസ്സെങ്ങനെ നിശ്ചയിക്കാമെന്ന്—ഇങ്ങനെ വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ സർവസൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭം, നടുവ്, അവസാനം എന്നിവ നിരീക്ഷിക്കുന്നവൻ, അവ്യക്തത്തിന്റെയും ജീവികളുടെയും ആധിപതിയായവൻ; ഈ ലോകം സൃഷ്ടിച്ചശേഷം അതിൽ പ്രവേശിച്ച്, മഹർഷിമാരുടെ മുഖാന്തിരം അതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ; അവനെ പ്രാപിച്ചശേഷം, ശരീരധാരി പക്ഷി ഉറങ്ങുമ്പോൾ കൂടാരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ, ആത്മാവ് ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ജനനരഹിതനും ഭയരഹിതനുമായ ഹരിയെ നിരന്തരം ധ്യാനിക്കേണ്ടതാണ്. ഇങ്ങനെ, ഭഗവത്പുരാണത്തിലെ പാരമഹംസശാസ്ത്രമായ ദശമസ്കന്ധത്തിലെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിലെ എൺപത്തിയേഴാം അധ്യായമായ "വേദസ്തുതികൾ" സമാപിക്കുന്നു. പിന്നീട്, രാജാവ് ചോദിച്ചു: ദേവതകളിലും അസുരന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും, അശുഭമായതിനെ ശുഭമായി ആരാധിക്കുന്നവരിൽ, ധനികനായ ഭുപതിമാർ കൂടുതലാണ്; ലക്ഷ്മീപതിയായ ഹരിയുടെ ഭക്തന്മാർ അങ്ങനെ അല്ല. ഇത് ഞങ്ങൾക്കു മനസ്സിലാക്കണമെന്നുണ്ട്; കാരണം, എവിടെയാണ് എതിർധർമ്മങ്ങളായ രണ്ടു ദൈവങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്നവർക്ക് എതിര്‍ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നത് എന്നുള്ള വലിയ സംശയം ഞങ്ങൾക്കുണ്ട്. ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ശിവൻ സദാ ശക്തിയോടൊപ്പം ഐക്യമായവൻ; സത്ത്വം, രജസ്, തമസ് എന്നീ ഗുണങ്ങളിൽ മുഴുകിയവൻ; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ മൂന്നു ഗുണങ്ങളിലുമാണ്. അവനിൽ നിന്നു പതിനാറ് വിധത്തിലുള്ള വിവിധ പരിണാമങ്ങൾ ഉദിച്ചു; അവൻ എല്ലാ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച്, എല്ലായിടത്തെയും അവസ്ഥയിലേക്കും എത്തുന്നു. പക്ഷേ, ഹരി ഗുണാതീതനും പരമപുരുഷനുമാണ്; പ്രകൃതിക്കും അതീതനാണ്; അവൻ സാക്ഷിയും പരിപാലകനുമാണ്. അവനെ ആരാധിച്ചാൽ, ഗുണങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകാം. അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നിലച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, നിന്റെ തിരുമുമ്മൻ ഭഗവാന്റെ ധർമ്മങ്ങൾ കേട്ട്, അച്യുതനോടു ചോദിച്ചു. ഭഗവാൻ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏകാഗ്ര സേവനത്തിൽ തൃപ്തനായി, മനുഷ്യരുടെ പരമമംഗളത്തിനായി, യദുകുലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ഒരാളെ പ്രത്യേകമായി അനുഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ സമ്പത്ത് ക്രമേണ അകറ്റുന്നു; പിന്നെ അവന്റെ ബന്ധുക്കൾ അവനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു, അവൻ ദു:ഖിതനായി കൂടുതൽ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നു.