ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശ്രുതദേവൻ അതിഥികളെ സ്നേഹപൂർവ്വം ഇരുത്തി ആദരിച്ചതിനുശേഷം, ഭാര്യയെയും മക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും കൂട്ടി അവരുടെ പാദങ്ങൾ സ്പർശിച്ചു. അതിനുശേഷം ശ്രുതദേവൻ വിനയപൂർവ്വം പറഞ്ഞു: “ഇന്ന് പരമപുരുഷൻ, തന്റെ ശക്തികൾകൊണ്ട് ഈ ലോകം സൃഷ്ടിച്ച്, സ്വയം അതിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവൻ, ആദ്യമായല്ല നമുക്കു ദർശനമായത്. ഒരു മനുഷ്യൻ കിടന്നുറങ്ങി സ്വമനസ്സിൽ സ്വപ്നലോകം സൃഷ്ടിച്ച് അതിൽ പ്രവേശിച്ച് പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, അവനും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. ആരെങ്കിലും ശ്രവിക്കുകയോ സംസാരിക്കുകയോ, ആരാധിക്കുകയോ, നമസ്കരിക്കുകയോ, ഹൃദയത്തിൽ നിന്നു സത്യസന്ധമായി സംവദിക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, ശുദ്ധഹൃദയത്തിലുള്ളവർക്കു നീ സ്വയം വെളിപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ, മനസ്സു പ്രവർത്തികളാൽ ചിതറുന്നവരിൽ നീ ഹൃദയത്തിൽ വസിച്ചിട്ടും ദൂരെയായിരിക്കുന്നു; സ്വശക്തിയാൽ അപ്രാപ്യനാകുന്ന നീ, വസ്തുസ്വഭാവങ്ങളോടു ആസക്തരായവർക്കു ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നില്ല. അഗ്നാനത്തെ മാറ്റുന്ന പരമാത്മാവേ, അന്തർആത്മാവേ, ആത്മാവിനെ മരണത്തിൽനിന്നു വേർതിരിക്കുന്നവനേ, കാരണം കൂടിയതും ഇല്ലാത്തതുമായ രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവനേ, മഹാമായയാൽ ദൃഷ്ടിയെ മറയ്ക്കുന്നവനേ, നിനക്കു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, കൃപാനിധിയായ പ്രഭോ, നിന്റെ ദാസന്മാരായ ഞങ്ങളെ ഉപദേശിക്കേണമേ; മനുഷ്യരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ദുരിതം, നീ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് അപ്രാപ്യനാകുന്നതാണ്.” ഈ വാക്കുകൾ ശ്രുതദേവൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭക്തന്മാരുടെ കഷ്ടത നീക്കുന്ന കൃഷ്ണൻ ശ്രുതദേവന്റെ കൈ പിടിച്ച്, സ്നേഹപൂർവ്വം പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: “ബ്രാഹ്മണാ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായാണ് ഈ മഹർഷിമാർ എന്റെ കൂടെ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നത്; അവർ ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച് അവരുടെ പാദധൂളിയിൽ അവയെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. ദേവതകളും തീർത്ഥങ്ങളും പുണ്യജലങ്ങളും കാഴ്ച, സ്പർശനം, പൂജ എന്നിവയിലൂടെ ക്രമേണ ശുദ്ധിയിലാകുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠരുടെ ദർശനത്തിൽ അവയ്ക്കു തൽക്ഷണത്തിൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു. ഇവിടെ എല്ലാ ജീവികളിലും ജന്മത്താൽ ബ്രാഹ്മണൻ ശ്രേഷ്ഠനാണ്; അതിൽ തപസ്സും ജ്ഞാനവും സംതൃപ്തിയും, പ്രത്യേകിച്ച് എന്റെ ഭക്തിയും ഉള്ളവൻ എത്രയോ ഉന്നതൻ. എന്റെ ഈ ചതുര്ബാഹു രൂപം എനിക്കു ബ്രാഹ്മണനോളം പ്രിയമല്ല; ബ്രാഹ്മണാ, നീ എല്ലാ വേദങ്ങളുടെയും മൂർത്തിയാണ്; ഞാൻ എല്ലാ ദേവതകളുടെയും മൂർത്തിയാണ്. ഇതറിയാതെ, അസൂയയോടും അവമാനത്തോടും കൂടിയവരും, ഗുരുവിനെയും ബ്രാഹ്മണനെയും സ്വയം ആത്മാവിനെയും പൂജയിൽ വെറും വിഗ്രഹങ്ങളായി കാണുന്നു. ഈ സഞ്ചാരലോകത്തിൽ ചലനമുള്ളതും അചലനമുള്ളതും, അവയുടെ എല്ലാ കാരണങ്ങളും, ബ്രാഹ്മണൻ എന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ തന്റെ മനസ്സിൽ എന്റെ രൂപങ്ങളായാണു കാണുന്നത്. അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണാ, ഈ ബ്രാഹ്മണമഹർഷിമാരെ എന്റെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം; ഇങ്ങനെ ആരാധിച്ചാൽ മാത്രമേ ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ പൂജിക്കപ്പെടൂ, വലിയ സമൃദ്ധിയോടുകൂടിയ ആരാധനയാലും അല്ല.” ഭഗവാന്റെ ഈ ഉപദേശങ്ങൾ കേട്ടശേഷം, മിഥിലയുടെ രാജാവായ ശ്രുതദേവൻ, കൃഷ്ണനെയും ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരെയും സ്വയം തുല്യരായി കണക്കാക്കി, അവരെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു, അതിലൂടെ പരമഗതിയെ പ്രാപിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ, തന്റെ ഭക്തന്മാരോടും ഭക്തിയോടും അഗാധമായ സ്നേഹമുള്ളവൻ, അവിടെ താമസിച്ച് ഉചിതമായ മാർഗ്ഗം ഉപദേശിച്ച്, വീണ്ടും ദ്വാരകയിലേക്കു മടങ്ങി. ഇതോടെ ഭഗവതം ദശമസ്കന്ധത്തിന്റെ രണ്ടാം പാദത്തിലെ അറുപത്തിയാറാം അധ്യായമായ “ശ്രുതദേവന്റെ അനുഗ്രഹം” എന്ന അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം, പാരീക്ഷിതൻ ശുകമുനിയോട് ചോദിച്ചു: “ബ്രഹ്മം എന്നത് നിർവചനം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതും അതീതവുമാണ്; ഗുണങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ വേദങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് സത്തയും അസത്തും അതീതമായ ബ്രഹ്മവുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നത്?” ശുകൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: “ഭഗവാൻ ബുദ്ധിയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും പ്രാണനും സൃഷ്ടിച്ചു; അവയെ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾക്കായി, ലോകോപകാരത്തിനായി, സ്വയം ആത്മാവിനായി, അഹംഭാവം ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനായി സൃഷ്ടിച്ചു. ഇതാണ് പുരാതനകാലത്തു മഹാത്മാക്കൾ ആചരിച്ച ബ്രഹ്മോപനിഷത്ത്; വിശ്വാസപൂർവ്വം ഇതിനെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നവൻ, ഒന്നുമില്ലാത്തവനാണെങ്കിലും, മംഗളപ്രാപ്തിയിലാകും. ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിനക്കു നാരായണസൂക്തവും നാരദനും നാരായണമുനിയുമായി നടന്ന സംവാദവും വിവരിക്കാം. ഒരിക്കൽ, ഭഗവാന്റെ പ്രിയനായ നാരദൻ ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ശാശ്വതനായ നാരായണമുനിയെ കാണാൻ അവന്റെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി. ഭാരതഭൂമിയിൽ ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനും മംഗളത്തിനുമായി, സത്യം, ധർമ്മം, ജ്ഞാനം, ശാന്തി എന്നിവയോടെ, യುಗാരംഭത്തിൽ മുതൽ തപസ്സു ചെയ്തിരുന്നവനാണ് ആ നാരായണമുനി. അവിടെ, കലാപഗ്രാമത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹർഷിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്ന നാരായണമുനിയെ നാരദൻ നമസ്കരിച്ചു, പിന്നെ ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ, മഹർഷിമാർ കേൾക്കുമ്പോൾ, നാരായണമുനി ഈ ബ്രഹ്മതത്ത്വം ഉപദേശിച്ചു; ഇത് ജനലോകവാസികളായ പുരാതനമഹാത്മാക്കൾ കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന തത്ത്വമാണ്. ഒരു ദിവസം, ജനലോകത്തിൽ സ്വായംഭുവവംശജന്മാർ ബ്രഹ്മയാഗം നടത്തി; അവിടെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച ബ്രഹ്മർഷിമാർ, ബ്രഹ്മചാരികൾ, ഒരുമിച്ച് ഉണ്ടായിരുന്നു. അന്ന് നീ ശ്വേതദ്വീപിൽ അവിടുത്തെ ഭഗവാനെ കാണാൻ പോയിരുന്നപ്പോൾ, അവിടെ വേദങ്ങൾ വിശ്രമിക്കുന്നതും, ബ്രഹ്മതത്ത്വത്തെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിൽ ചർച്ച ചെയ്തതും, ഇപ്പോൾ നീ എന്നോടു ചോദിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള സംശയം അവിടെ ഉണർന്നതുമാണ്. അവരിൽ എല്ലാവർക്കും ജ്ഞാനത്തിലും തപസ്സിലും ആചരണത്തിലും സമത്വം ഉണ്ടായിരുന്നു; സമാനമായ സ്വത്തുക്കളും ശത്രുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളുമായിരുന്നു; ചിലർ ഉപദേശിച്ചു, മറ്റു ചിലർ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു. അപ്പോൾ, ശ്രീ സനന്ദനൻ പറഞ്ഞു: “ഭഗവാൻ ഈ സൃഷ്ടിയെ ആവിഷ്കരിച്ച് തന്റെ ശക്തികളോടുകൂടി വിശ്രമിച്ചു; അപ്പോൾ, അവസാനം വേദങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങളാൽ അവനെ ഉണർത്തി. ഒരു രാജാവിനെ പുലരിയിൽ ഭടന്മാർ അവന്റെ വീര്യം പാടിക്കൊണ്ട് ഉണർത്തുന്നതുപോലെ, വേദങ്ങൾ ഭഗവാനെ ഉണർത്തി. വേദങ്ങൾ പറഞ്ഞു: ജയം, ജയം! അജജനേ, അജയനേ, ഗുണങ്ങളാൽ ലഭിച്ച ദോഷങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കേണമേ! സ്വഭാവത: എല്ലാ ശക്തികളും പൂർണ്ണമായി ഉള്ളവനാണ് നീ. അവ്യക്തലോകത്തെയും വ്യക്തലോകത്തെയും എല്ലാ ശക്തികളും ഉണർത്തുന്നവനാണ് നീ; വേദങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ നിന്നെ പിന്തുടരുമ്പോഴും, നീ സ്വയം ഗമിക്കുന്നതിൽ അവയ്ക്കു നിന്നെ എത്രയും പെട്ടെന്നു പ്രാപിക്കാനാവില്ല. ഈ വിശാലമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡം, സത്തായി കാണപ്പെടുന്നെങ്കിലും, അതിന്റെ അന്തിമസത്തയില്ലായ്മ ജ്ഞാനികൾ തിരിച്ചറിയുന്നു; മണ്ണിൽ രൂപാന്തരങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും നശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നപോലെ, അതിന്റെ സത്ത മണ്ണിലാണ്, രൂപാന്തരങ്ങളിൽ അല്ല. അതുകൊണ്ട്, സന്യാസികൾ മനസ്സും വാക്കും കർമ്മവും നിനക്കു സമർപ്പിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യരുടെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ എങ്ങനെ സത്യമായിരിക്കുമെന്നതുപോലെയാണ് ഈ ലോകം. അങ്ങനെ, മുപ്പത്തിമൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ ഭഗവാന്റെ കഥകളെന്ന അമൃതസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയ ജ്ഞാനികൾ തപസ്സുകളെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. സമയത്തിന്റെയും ആഗ്രഹത്തിന്റെയും എല്ലാ ആകാംക്ഷകളും ശുദ്ധീകരിച്ചവരും ഭഗവാന്റെ തന്നെ ലോകത്തിൽ വസിച്ച് പരമപദത്തിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നവരും നിരന്തരാനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു. എങ്ങനെയോ, പ്രാണൻ ശരീരത്തെ നിലനിര്‍ത്തുന്നതുപോലെ, മഹാഭൂതങ്ങൾ അഗ്നിയെ തുടക്കംകൂട്ടി, ഭഗവാന്റെ കൃപയാൽ അണ്ഡം സൃഷ്ടിച്ചു. അന്നം മുതലായുള്ള സൃഷ്ടിക്രമം ഭഗവാന്റെ തന്നെ അവതാരമാണ്; എന്നാൽ, ഭഗവാൻ സത്യത്തിനും അസത്യത്തിനുമപ്പുറമാണ്; ശേഷിക്കുന്നതെല്ലാം അവന്റെ അമൃതസ്വഭാവം. ദർശനപരിമിതിയുള്ളവർ, മഹർഷിമാരിൽ താഴെയുള്ള മാർഗം അനുസരിക്കുന്നവർ, ഹൃദയത്തെ മാർഗമായി, അതിലെ സൂക്ഷ്മാകാശത്തെ വഴി ആയി ഭാവിക്കുന്നു. അവിടെനിന്ന്, അനന്തനായ ഭഗവാന്റെ പരമപദം തലയിൽ ഉയർന്നതായാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്; അതിലെത്തുന്നവർ വീണ്ടും മരണത്തിന്റെ വായിലേക്കു വീഴുകയില്ല. നാനാത്വബോധം വിട്ടു, അഹംഭാവം ഇല്ലാത്തവരിൽ, ഭഗവാന്റെ പരമപദം സമമായി ദൃശ്യമാവുന്നു; അത്തരം വിശുദ്ധഹൃദയങ്ങൾ ഭഗവാനെ, ഏകരസമായവനെ, അനുസരിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ സൃഷ്ടിയായ ഈ ശരീരങ്ങളിൽ, അകത്തും പുറത്തും, അവൻ തന്നെ സർവശക്തിയുള്ള പുരുഷനായി എല്ലായിടത്തും വസിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, മനുഷ്യരുടെ മാർഗവും വേദാന്തവും വിശകലനം ചെയ്ത ജ്ഞാനികൾ, ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നു. സ്വാത്മതത്ത്വം അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ചിലർ, ഭഗവാന്റെ അമൃതവുമായ കർമ്മസമുദ്രത്തിൽ പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും, മോക്ഷം പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ഭഗവാന്റെ പാദപങ്കജത്തിൽ ഹംസസദൃശരായ ഭക്തരുടെ കൂട്ടത്തിൽ താമസിക്കാൻ ഗൃഹം ഉപേക്ഷിച്ചവർക്കു വേറൊന്നും ആവശ്യമില്ല. ഭഗവാന്റെ മാർഗം പിന്തുടരുന്ന ഈ ജീവസമൂഹം, ബന്ധുക്കളോടും സുഹൃത്തുകളോടും പ്രിയപ്പെട്ടവരോടും കൂടിയുള്ളതുപോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; എന്നാൽ, ഭഗവാനെ, യഥാർത്ഥ സ്നേഹിതനെയും ആത്മാവിനെയും, അഭിമുഖീകരിക്കുമ്പോൾ, അവർ പരിപൂർണ്ണത പ്രാപിക്കുന്നു. ദുഃഖകരമായ ദേഹബാധയുമായി, മിഥ്യാരാധനയിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തി, ആത്മാവിനെ ദോഷപ്പെടുത്തുന്നവർ ദുർദിനങ്ങളിൽ അലയുന്നു; കാരണം, അവർ ഭഗവാനോടുള്ള ആസക്തി നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഈ മഹാത്മ്യങ്ങൾ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.