ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

പരിക്ഷിത് രാജാവ് ശുകമുനിയോട് ചോദിച്ചു: “ബ്രഹ്മണേ, രാമനും കൃഷ്ണനും സഹോദരിയായ എന്റെ അമ്മായിയമ്മയെ കുറിച്ച് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അർജ്ജുനൻ അവളെ എങ്ങനെ വിവാഹം ചെയ്തു? അവൾ എങ്ങനെ എന്റെ അമ്മായിയമ്മയായി?” ശുകൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: അർജ്ജുനൻ തീർത്ഥാടനത്തിനായി ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നപ്പോൾ പ്രഭാസയിലേക്കെത്തി. അവിടെ തന്റെ മാതുലസഹോദരിയെക്കുറിച്ച് കേട്ടു. ചിലർ പറഞ്ഞു രാമൻ അവളെ ദുര്യോധനന് കൊടുക്കുമെന്നാണ്, എന്നാൽ മറ്റുള്ളവർ അതിനെ എതിർത്തു. അർജ്ജുനന് അവളിൽ ആഗ്രഹം തോന്നി; അതിനാൽ ത്രിദണ്ഡിയോഗിയായ സന്യാസിയായി മാറി ദ്വാരകയിലേക്കു പോയി. അവിടെ അർജ്ജുനൻ തന്റെ ലക്ഷ്യത്തിനായി മാസങ്ങളോളം താമസിച്ചു. നഗരവാസികളും രാമനും അവനെ ആദരിക്കുകയും, രാമൻ അർജ്ജുനനെ തിരിച്ചറിയാതിരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ദിവസം രാമൻ അർജ്ജുനനെ വീട്ടിലേക്ക് ക്ഷണിച്ച് വിശ്വാസത്തോടു കൂടി അത്തിഥിയായി സ്വീകരിച്ചു. അർജ്ജുനൻ ഭിക്ഷയായി ലഭിച്ച അഹാരം കഴിച്ചു. അവിടെ അർജ്ജുനൻ ഒരു മഹത്തായ കന്യയെ കണ്ടു; വീരന്മാരെ ആകർഷിക്കുന്ന അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ അർജ്ജുനന്റെ ഹൃദയം ആകർഷിതമായി, കണ്ണുകളിൽ സ്നേഹം വിരിഞ്ഞു. അവളും അർജ്ജുനനെ കണ്ടപ്പോൾ തന്നെ അവനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു; സ്ത്രീകളിൽ സ്വാഭാവികമായ ആകർഷണത്തോടെ അവളുടെ ഹൃദയവും ദൃഷ്ടിയും അവനിൽ പതിഞ്ഞു. ലജ്ജയോടുകൂടിയ ചിരിയും ചോരുന്ന കണുകളും കൊണ്ട് അവൾ അവനെ നോക്കി. അർജ്ജുനൻ അവളെ നിരന്തരം ചിന്തിച്ചു; ആഗ്രഹം അതിരുകടന്ന് മനസ്സിന് സമാധാനം ലഭിച്ചില്ല. ഒരു വലിയ ഉത്സവദിനത്തിൽ, അവൾ രഥത്തിൽ കയറി കോട്ടയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, അർജ്ജുനൻ അവളുടെ മാതാപിതാക്കളുടെയും കൃഷ്ണന്റെയും അനുമതിയോടെ അവളെ രഥത്തിൽ കയറ്റി കൊണ്ടുപോയി. രഥത്തിൽ നിന്ന് അർജ്ജുനൻ വില്ലെടുത്ത്, വഴിയടഞ്ഞു നിന്ന വീരന്മാരെ തുരത്തുകയും, തന്റെ സ്വന്തം ജനങ്ങളെ പോലും സിംഹം മാൻകളെ പിരിച്ചുവിടുന്നതുപോലെ പിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്തു. ഈ വാർത്ത കേട്ട രാമൻ സമുദ്രം പൂർണ്ണചന്ദ്രനിൽ ആകുലമാകുന്നതുപോലെ ഉണർന്നുപോയി. എന്നാൽ കൃഷ്ണൻ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം രാമന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച് അവനെ ശമിപ്പിച്ചു. വിവാഹത്തിൽ സന്തോഷിച്ച ബാലരാമൻ ധനസമ്പന്നമായ ആനകൾ, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, പുരുഷന്മാർ, സ്ത്രീകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വസ്തുക്കൾ സമ്മാനമായി അയച്ചു. കൃഷ്ണന്റെ ഭക്തന്മാരിൽ ശ്രുതദേവൻ എന്ന പ്രശസ്ത ബ്രാഹ്മണനും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ഏകാഗ്രനായി, എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളിലും തൃപ്തനായി, ശാന്തനും ജ്ഞാനിയും വാസനകളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നവനുമായിരുന്നു. അവൻ മിഥിലയിലെ വിദ്യേഹ ദേശത്ത് ഗൃഹസ്ഥനായി ജീവിച്ചു; യാദൃശ്ചികമായി കിട്ടുന്നതെല്ലാം സ്വീകരിച്ച്, യാതൊരു ബുദ്ധിമുട്ടുമില്ലാതെ തന്റെ കര്‍മ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു. ദിവസവും തീർത്ഥാടനത്തിനായി കിട്ടുന്നതിൽ മാത്രം തൃപ്തനായി, യഥാവശ്യമായ ചടങ്ങുകൾ നിർവഹിച്ചു. ആ ദേശത്തിന്റെ രാജാവായിരുന്ന ബഹുലാശ്വൻ, മൈഥിലൻ, വിനയശീലനായവനായിരുന്നു; ഇരുവരും അച്യുതനു പ്രിയപ്പെട്ടവരായിരുന്നു. അവരിൽ സന്തോഷിച്ച ഭഗവാൻ ദാരുകൻ കൊണ്ടുവന്ന രഥത്തിൽ കയറി, മഹർഷിമാരോടൊപ്പം വിദ്യേഹ ദേശത്തേക്കു പോയി. നാരദൻ, വാമദേവൻ, അത്രി, കൃഷ്ണൻ, രാമൻ, അസിതൻ, അരുണി, ശുകൻ തന്നെ, ബൃഹസ്പതി, കണ്വൻ, മൈത്രേയൻ, ച്യവനൻ തുടങ്ങിയ മഹർഷിമാരെല്ലാം കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. രാജാവേ, എവിടെയെത്തിയാലും ജനങ്ങൾ അർപ്പണങ്ങളുമായി ഭഗവാനെ വരവേറ്റു; സൂര്യൻ ഗ്രഹങ്ങളോടൊപ്പം ഉദിച്ചുവരുന്നതുപോലെ. ആനർത്ത, ധന്വ, കുറു, ജാങല, കങ്ക, മത്സ്യ, പാഞ്ചാല, കുഞ്ഞി, മധു, കേകയ, കോശല, അർണ തുടങ്ങിയ ദേശങ്ങളിലെ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളുമെല്ലാം കൃഷ്ണന്റെ കമളപോലുള്ള മുഖം, ദയാലു കണ്ണുകളും മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയുമുള്ള മുഖം, കണ്ണുകളാൽ ആസ്വദിച്ചു. ഭഗവാന്റെ കാഴ്ചയിൽ അവരുടെ ദൃഷ്ടിയിലെ അന്ധകാരം അകന്നു; ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവായ കൃഷ്ണൻ അവരെ രക്ഷയും തന്റെ ദർശനവും നൽകി. ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും പാടുന്ന സ്തുതികൾ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, ആകാശംപോലെ വെളുത്തതും ദു:ഖം നീക്കുന്നതുമായ ആ മഹത്വം നിറഞ്ഞ ഭഗവാൻ വിദ്യേഹ ദേശത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. അച്യുതൻ എത്തിയെന്നു കേട്ട ജനങ്ങളും നാട്ടുകാരും സന്തോഷത്തോടെ അർപ്പണങ്ങളുമായി ഭഗവാനെ വരവേറ്റു. ഭഗവാനെ കണ്ടപ്പോൾ അവരുടെ മുഖം സന്തോഷത്തിൽ വിരിഞ്ഞു; അവർ കഞ്ഞികൈകളും ചേർത്ത് നമസ്കരിച്ചു; മഹർഷിമാരെയും ആദരിച്ചു. ലോകത്തിന്റെ ഗുരു തങ്ങളുടേതായി വന്നുവെന്നു കരുതി മിഥിലയുടെ രാജാവും ശ്രുതദേവനും ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു. ഇരുവരും കഞ്ഞികൈ ചേർത്ത് ദാശാർഹനും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഒരുമിച്ച് അത്തിഥിസത്കാരം നൽകാൻ ക്ഷണിച്ചു. ഭഗവാൻ ഇരുവരുടെയും മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, ഒരാളും അറിയാതെ രണ്ടുപേരുടെയും വീടുകളിലേക്കും പ്രവേശിച്ചു. മഹാനായ ജനകൻ ദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നെത്തിയവരെ, നല്ല പെരുമാറ്റമില്ലാത്തവരെപ്പോലും, വീട്ടിൽ വരവേറ്റു, ഉത്തമമാസനങ്ങളിൽ ഇരുത്തി, അവരോടു സംസാരിച്ചു. ഭഗവാനോടുള്ള ഭക്തി വളർന്നു, ഹൃദയം സന്തോഷത്തിൽ നിറഞ്ഞു, കണ്ണുകളിൽ കണ്ണീർ; അവൻ അവരുടെ പാദങ്ങൾ നമസ്കരിച്ചു, കഴുകി, ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ആ ജലത്തെ സ്വീകരിച്ചു. കുടുംബത്തോടൊപ്പം ആ ജലം തലയിൽ ചുമന്ന്, സുഗന്ധങ്ങൾ, പുഷ്പമാലകൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, ധൂപം, ദീപം, ഭോജനങ്ങൾ, പശുക്കളും കാളകളും കൊണ്ട് ഭഗവാനെയും മഹർഷിമാരെയും പൂജിച്ചു. മധുരവചനങ്ങൾ കൊണ്ട് അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; വിശ്രമിച്ചിരുന്ന ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ സ്പർശിച്ചു. ബഹുലാശ്വ രാജാവ് പറഞ്ഞു: “നീ തന്നെ എല്ലാ ജീവന്മാരുടെയും ആത്മാവും സാക്ഷിയും ദർശകനുമാണ്. നിന്റെ കമലപാദങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ഓർക്കുമ്പോൾ, നീ ഞങ്ങളുടെ കാഴ്ചയിൽ പ്രത്യക്ഷനായി. ഭക്തന്മാർക്ക് നീ തന്നെയാണ് പ്രിയം, ലക്ഷ്മിയേക്കാൾ ബ്രഹ്മാവിനേക്കാൾ പോലും. നിന്റെ കമലപാദങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ ആരാണ്? നീ യദുകുലത്തിൽ മനുഷ്യരിൽ പ്രത്യക്ഷനായി, ലോകങ്ങളുടെ ദു:ഖം നീക്കി, നിന്റെ മഹത്വം പ്രചരിപ്പിച്ചു.” “അക്ഷയമായ ജ്ഞാനമുള്ള ഭഗവാൻ കൃഷ്ണാ, നാരായണാ, നിശ്ചലമായ തപസ്സ് ചെയ്ത മഹാമുനിയേ, നമസ്കാരം. ദയവായി ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം കുറേ ദിവസം ഞങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ താമസിക്കുക; നിന്റെ പാദധൂളിയിൽ നിമി വംശത്തെ ശുദ്ധീകരിക്കുക.” രാജാവിന്റെ ക്ഷണപ്രകാരം ഭഗവാൻ ലോകങ്ങളുടെ കർത്താവായി അവിടെ താമസിച്ചു; മിഥിലയിലെ പുരുഷന്മാരെയും സ്ത്രീകളെയും അനുഗ്രഹിച്ചു. ശ്രുതദേവൻ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ അച്യുതനെ വീട്ടിൽ വരവേറ്റു; മഹർഷിമാരെ നമസ്കരിച്ചു; സന്തോഷത്തിൽ വസ്ത്രം കുലുക്കി നൃത്തം ചെയ്തു. അവൻ പുല്ലും കാളയൊച്ചയും കൊണ്ടുവന്ന് മഹർഷിമാരെ ഇരുത്തി, ഭാര്യയോടൊപ്പം അവരുടെ പാദങ്ങൾ കഴുകി, ആഹ്ലാദത്തോടെ അത്തിഥിസത്കാരം നൽകി.