ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

മഹാഭാഗവതം മഹാപുരാണത്തിലെ ഈ ഭാഗത്തിൽ, സ്നേഹത്തിന്റെ മഹത്വവും, ബന്ധങ്ങളുടെ ഗൗരവവും, ധാർമ്മികതയുടെ ആഴവും നിറഞ്ഞ ഒരു കഥ തുറക്കുന്നു. മഹാത്മാക്കൾ സ്നേഹത്തോടെ സ്ഥാപിച്ച സൗഹൃദം, അതിന് മറുപടി നൽകാത്തവരോടും, സൗഹൃദഫലങ്ങൾ സൗഹൃദത്തിനായി അർപ്പിക്കുന്നതുമായ ബന്ധം ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത് എന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു. മുൻകാലങ്ങളിൽ സഹോദരങ്ങൾ പരസ്പരമൊന്നും ഭാവനയോടെ പ്രവർത്തിച്ചില്ല; ഇപ്പോൾ, സമൃദ്ധിയുടെ അഹങ്കാരത്തിൽ കണ്ണ് മറഞ്ഞ്, മുന്നിലിരിക്കുന്നവരെ കാണാൻ പോലും കഴിയുന്നില്ല. യഥാർത്ഥ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻക്ക്, അധികാരത്തിന്റെ തേജസ് ഒരിക്കലും വരരുത്; അധികാരത്തിന്റെ ച blinded by vision, one fails to see his own people and relatives. ഇങ്ങനെ, സ്നേഹത്തിൽ ഹൃദയം മൃദുവായ അനകദുന്ദുഭി വസുദേവൻ, സൗഹൃദം ഓർത്ത് കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീർവിട്ട് കരയുന്നു. യദുവർഗം, ഗോവിന്ദനും രാമനും തന്നോടുള്ള സ്നേഹത്തിന്റെ പേരിൽ നന്ദയെ ആദരിക്കുന്നു; നന്ദൻ 'ഇന്ന്, നാളെ' എന്ന് ആലോചിച്ച് അവിടെ മൂന്നു മാസം താമസിക്കുന്നു. ആശകളാൽ നിറഞ്ഞ നന്ദനും, അവന്റെ ബന്ധുക്കളും, വ്രജജനങ്ങളും, ഉത്തമാഭരണങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, വിലയേറിയ ദാനങ്ങൾ എന്നിവയോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. വസുദേവൻ, ഉഗ്രസേനൻ, കൃഷ്ണൻ, ഉദ്ഢവൻ, ബലരാമൻ എന്നിവരിൽനിന്ന് ധാരാളം സമ്മാനങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച്, യദുവർഗം കൂടെ, നന്ദൻ യാത്ര തിരിക്കുന്നു. നന്ദനും, പശുപാലകരും, പശുപാലനാരികളും, മനസ്സിൽ ഗോവിന്ദന്റെ പാദപങ്കജത്തിൽ ലയിച്ച്, അവയെ വിട്ടുനിൽക്കാൻ കഴിയാതെ, മഥുരയിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നു. ബന്ധുക്കൾ യാത്ര ചെയ്തപ്പോൾ, കൃഷ്ണനെ ദൈവമായി ആരാധിക്കുന്ന വൃഷ്ണികൾ, മഴക്കാലം അടുത്തതറിഞ്ഞ്, വീണ്ടും ദ്വാരകയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. യദു ദേവതകളുടെ മഹോത്സവവും, തീർത്ഥയാത്രയിലുണ്ടായ സൗഹൃദസമാഗമങ്ങളും, മറ്റ് സംഭവങ്ങളും അവർ നാട്ടുകാരെ വിവരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഭാഗവതത്തിലെ 'തീർത്ഥവിവരണം' എന്ന അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. അടുത്ത അദ്ധ്യായത്തിൽ, രാജാവ് പരിച്ഛിതൻ ശുകമുനിയോടു ചോദിക്കുന്നു: "ബ്രഹ്മണേ, രാമ-കൃഷ്ണ സഹോദരിയായ എന്റെ അമ്മമ്മയെ, അർജുനൻ എങ്ങനെ വിവാഹം ചെയ്തു, അവൾ എങ്ങനെ എന്റെ അമ്മമ്മയായി?" ശുകൻ പറയുന്നു: തീർത്ഥയാത്രയിൽ അർജുനൻ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ച് പ്രഭാസയിലേയ്ക്ക് എത്തുന്നു, അവിടെ അവന്റെ മാതൃപക്ഷ ബന്ധുവിനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുന്നു. ചിലർ രാമൻ അവളെ ദുര്യോധനനു നൽകുമെന്നു പറയുന്നു, മറ്റു ചിലർ അതിനെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല; അവളെ ആഗ്രഹിച്ച അർജുനൻ, മൂന്നുനിലയിൽ വ്രതസ്ഥനായി, ദ്വാരകയിലേയ്ക്ക് പോകുന്നു. അവിടെ, തന്റെ ലക്ഷ്യത്തിനായി, പല മാസങ്ങൾ അവൻ താമസിക്കുന്നു; നഗരവാസികളും രാമനും അവനെ ആവർത്തിച്ച് ആദരിക്കുന്നു, രാമൻ അർജുനനെ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല. ഒരുദിവസം, രാമൻ അവനെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ച്, വിശ്വാസത്തോടെ അർജുനന് അന്നം നൽകുന്നു; അർജുനൻ ഭിക്ഷയായി ലഭിച്ച അന്നം കഴിക്കുന്നു. അവിടെ, വീരന്മാർക്ക് ആകർഷകമായ ഒരു മഹാകന്യയെ അർജുനൻ കാണുന്നു; സ്നേഹത്താൽ ഉണർന്ന ഹൃദയവും പൂക്കുന്ന കണ്ണുകളും അവളിൽ പതിക്കുന്നു. അവൾയും അർജുനനെ കണ്ടപ്പോൾ, സ്വാഭാവികമായ സ്ത്രീധർമ്മത്തിൽ, അവളും അവനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു; ലജ്ജയോടെ ചിരിച്ചും, കുന്തകണ്ണുകളോടെ നോക്കിയും, ഹൃദയവും ദൃഷ്ടിയും അവന്റെ മേൽ പതിക്കുന്നു. അർജുനൻ അവളെ നിരന്തരം ചിന്തിച്ച്, ആഗ്രഹിച്ച്, മനസ്സിൽ സമാധാനം കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്നില്ല; അത്യധികം ആകർഷണത്തിൽ മനസ്സിൽ കുഴപ്പമുണ്ടാകുന്നു. ഒരു മഹോത്സവത്തിൽ, അവൾ രഥത്തിൽ കയറി കോട്ടയിലേയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, അർജുനൻ, അവളുടെ മാതാപിതാക്കൾക്കും കൃഷ്ണനും അനുമതി നൽകി, അവളെ കൊണ്ടുപോകുന്നു. രഥത്തിൽ നിന്നു നില്ക്കുന്നു, തൻ്റെ വില്ലെടുത്ത്, ധീരന്മാരെ അകറ്റുന്നു; തന്റെ ജനങ്ങളെ സിംഹം മൃഗങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നപോലെ ചിതറിക്കുന്നു. ഇതു കേട്ട രാമൻ, പൂർണചന്ദ്രനിൽ സമുദ്രം കലങ്ങുന്നതുപോലെ, ഉല്ലാസം കാണിക്കുന്നു; എന്നാൽ, കൃഷ്ണൻ അവന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ച്, സുഹൃത്തുക്കൾക്കൊപ്പം, അവനെ ശാന്തനാക്കുന്നു. വിവാഹത്തിൽ സന്തോഷം നേടിയ ബലരാമൻ, ആനകൾ, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, പുരുഷന്മാർ, സ്ത്രീകൾ എന്നിവയുള്ള ധാരാളം സമ്മാനങ്ങൾ അയയ്ക്കുന്നു. കൃഷ്ണന്റെ ഭക്തരിൽ ശ്രുതദേവ എന്ന ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണൻ, കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ മാത്രം സമ്പൂർണ്ണനായ, സമാധാനവും ജ്ഞാനവും ഉളളവൻ, ലാളിത്യം വിട്ടവൻ, മിതിലയിൽ, വിഡേഹജനങ്ങളിലേയ്ക്ക്, ഗൃഹസ്ഥനായി, യാദൃശ്ചികമായി ലഭിച്ചതിൽ മാത്രം തൃപ്തിയോടെ, സ്വന്തം ധർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു ജീവിക്കുന്നു. തീർത്ഥയാത്രയ്ക്കായി ലഭിച്ചതിൽ മാത്രം തൃപ്തിയോടെ, ആവശ്യമായ യാഗങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നു. അവിടെ, ഭൂപതിയായ ബഹുലാശ്വ, മൈഥിലൻ, വിനയത്തിൽ പ്രശസ്തൻ; ഇരുവരും അച്യുതനു പ്രിയമാണ്. ഇരുവരെയും സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, ദാരുകൻ കൊണ്ടുവന്ന രഥത്തിൽ കയറി, കൃഷ്ണൻ, സന്യാസികളും കൂട്ടിരിക്കുന്നു, വിഡേഹദേശത്തേക്ക് പോവുന്നു. നാരദൻ, വാമദേവൻ, അത്രി, കൃഷ്ണൻ, രാമൻ, അസിതൻ, അരുണി, ശുകൻ (ഞാൻ), ബൃഹസ്പതി, കണ്വൻ, മൈത്രേയൻ, ച്യവനൻ തുടങ്ങി മഹർഷികൾ അകമ്പടിയുണ്ട്. അവിടെയൊക്കെ, കൃഷ്ണൻ എത്തിയപ്പോൾ, ജനങ്ങളും ദേശവാസികളും, സൂര്യൻ ഗ്രഹങ്ങളുമായി ഉദിക്കുന്നതുപോലെ, സമർപ്പണങ്ങൾ കൊണ്ടു വരുന്നു. ആനർട്ട, ധൻവ, കുറു, ജാങ്ഗല, കങ്ക, മത്സ്യ, പാഞ്ചാല, കുന്തി, മധു, കേകയ, കോശല, അർണ തുടങ്ങിയ ദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾ, കൃഷ്ണന്റെ പദ്മംപോലുള്ള മുഖം, ഉജ്വലമായ ചിരിയും, മൃദുവായ കണ്ണുകളും, സ്വന്തം കണ്ണുകളാൽ നോക്കുന്നു; പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ഒരുപോലെ ആനന്ദിക്കുന്നു. കൃഷ്ണന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ, അവരുടെ ദൃഷ്ടിയിലെ ഇരുണ്ടത്വം നീങ്ങി, ലോകത്തിന്റെ ഗുരു അവർക്കു സുരക്ഷയും, തന്റെ ദർശനവും നൽകുന്നു. ദേവതകളും മനുഷ്യരും പാടുന്ന സ്തുതികൾ, ആകാശം പോലെ വെളുത്ത്, ദുഃഖം നശിപ്പിച്ച്, കൃഷ്ണൻ ക്രമേണ വിഡേഹത്തിലേക്ക് കടന്നു. അച്യുതൻ എത്തിയെന്നു കേട്ട ജനങ്ങളും ദേശവാസികളും, ആനന്ദത്തോടെ, കൈകളിൽ സമർപ്പണങ്ങൾ കൊണ്ടു കൃഷ്ണനെ സമീപിക്കുന്നു. പ്രഭയുള്ള കൃഷ്ണനെ കണ്ടപ്പോൾ, മുഖം പുഷ്പിപ്പിച്ച്, കൈകൾ ചേർത്ത്, മഹർഷികളെ നേരിൽ കണ്ടതിൽ ആനന്ദത്തോടെ നമസ്ക്കരിക്കുന്നു. ലോകഗുരു തങ്ങൾക്കു അനുഗ്രഹത്തിനായി വന്നതാണെന്നു കരുതി, മിതിലാ രാജാവും ശ്രുതദേവനും, കൃഷ്ണന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു. മിതിലാ രാജാവും ശ്രുതദേവനും, കൈകൾ ചേർത്ത്, ദാശാർഹനെ (കൃഷ്ണനെ) ബ്രാഹ്മണരോടൊപ്പം ഒരേ സമയം തങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ ക്ഷണിക്കുന്നു. കൃഷ്ണൻ, ഇരുവരുടെയും മനസ്സുള്ളത് തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഇരുവരെയും സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ, പരസ്പരം അറിയാതെ, ഇരുവരുടെയും വീടുകളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. മഹാമനസ്സുള്ള ജനക, ദൂരത്തുനിന്നു വന്നവരെയും, നല്ല പെരുമാറ്റമില്ലാത്തവരെയും, സ്വന്തം വീട്ടിൽ കൊണ്ടുവന്ന്, ഉത്തമാസനങ്ങളിൽ ഇരുത്തി, അവരുടെ വാക്കുകൾ ആലോചിക്കുന്നു. ഭക്തിയിൽ ഹൃദയം ഉർജ്ജിതമായ, കണ്ണിൽ കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ്, കുടുംബത്തോടൊപ്പം, അവരുടെ പാദങ്ങളിൽ വീണു, പാദജലം കഴുന്നു; ലോകം ശുദ്ധമാക്കുന്ന ആ ജലം, കുടുംബത്തോടൊപ്പം തലയിൽ ചുമന്നു, കൃഷ്ണനെയും മഹർഷികളെയും സുഗന്ധം, പുഷ്പം, വസ്ത്രം, ധൂപം, ദീപം, ഭോജ്യം, പശുവും കാളകളും എന്നിവയാൽ പൂജിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, സ്നേഹവും ഭക്തിയും നിറഞ്ഞ ഈ മഹത്വമായ കഥ, ഭാഗവതത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്നു.