ദീര്ഘമായി ആലോചിച്ച ശേഷം, ലോകനാഥനായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ നോക്കി, മഹർഷിമാര് ഹൃദയത്തില് ഒരു മന്ദഹാസത്തോടെ പറഞ്ഞു: “നിന്റെ ഈ രാജാധികാരം ജനങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിക്കാനാണ്.” മഹർഷിമാര് തുടര്ന്നു: “നീതിയേറിയവനായോ, സത്യമറിയുന്നവനേ, നിന്റെ മായയാല് ഞങ്ങളെയും ലോകസൃഷ്ടാക്കന്മാരെയും പോലും ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നു. നിന്റെ ആധിപത്യം നിന്റെ തന്നെ അത്ഭുതകരമായ ശക്തിയില് മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഈശ്വരന്റെ പ്രവൃത്തികള് എത്ര അത്ഭുതകരം! നിനക്കു ഒരു ആഗ്രഹവും ഇല്ലെങ്കിലും നീ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും, സംരക്ഷിക്കുകയും, പിന്വലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എങ്കിലും, ഭൂമി പല രൂപങ്ങളിലും പേരുകളിലുമാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് എങ്കിലും അവള് മാറ്റം വരാത്തതുപോലെ, നീയും അതില് ബന്ധിതനല്ല. നിന്റെ മഹത്വത്തിന്റെ പ്രവൃത്തികള് അത്ഭുതകരവും രഹസ്യപരവുമാണ്! സമയമാകുമ്പോള് നീ നിന്റെ ജനങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും, ദുഷ്ടരുടെ സംഹാരത്തിനും സത്യസന്ധതയുടെ ഗുണം സ്വീകരിക്കുന്നു. നിന്റെ ലീലാവിലാസത്തിലൂടെ, നീ ശാശ്വതമായ വെദമാര്ഗം നിലനിര്ത്തുന്നു, ധര്മത്തിന്റെ ആത്മാവായ പരമപുരുഷനേ. ബ്രഹ്മന്, നിന്റെ ഹൃദയം ശുദ്ധമാണ്; തപസ്സ്, പഠനം, ആത്മനിയന്ത്രണം എന്നിവയിലൂടെ അതു ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതില് പ്രത്യക്ഷവും അപ്രത്യക്ഷവുമായതും അതിലുപരിയായതും എല്ലാം അനുഭവപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ബ്രഹ്മന്, നീ ബ്രാഹ്മണ സമൂഹത്തെ ആദരിക്കുന്നു; അവരാണ് ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും നിന്റെയും ഉത്ഭവം. അതുവഴി നീ ബ്രഹ്മനിഷ്ഠരില് അത്യുത്തമനാകുന്നു. ഇന്ന് ഞങ്ങളുടെ ജനനം, വിജ്ഞാനം, തപസ്സ്, ദര്ശനം—ഇവയെല്ലാം ഫലപ്രദമായി. കാരണം, പരമലക്ഷ്യമായ നിന്നെ കണ്ടുമുട്ടിയതിലൂടെ ഞങ്ങള് പരമമംഗളത്തെ പ്രാപിച്ചു. അജയ്യനായ കൃഷ്ണന്, യോഗമായയാല് നിന്റെ മഹത്വം മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനേ, പരമാത്മാവായ അദ്വിതീയനേ, നമസ്കാരം. ഈ രാജാക്കുമാരും, കൃഷ്ണനില് മാത്രം ആനന്ദിക്കുന്ന വൃഷ്ണികള് പോലും, യഥാര്ത്ഥത്തില് നിന്നെ അറിയുന്നില്ല. നീ കാലസ്വരൂപിയും, ആത്മാവും, മായയുടെ മറവില് ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നവനുമാണ്. യാതൊരു വ്യക്തിയും ഉറങ്ങുമ്പോള്, അവന് ഭൗതികതത്വങ്ങളും ഗുണങ്ങളും അനുഭവിച്ചാലും, നാമ-രൂപങ്ങളെയും ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെയും വിട്ട് വേറെയായിരിക്കുന്ന തന്റെ യഥാര്ത്ഥ സ്വരൂപം അറിയുന്നില്ല. അങ്ങനെ തന്നെ, മായയുടെ ഭ്രമണത്താല്, നാമ-രൂപ-ഇന്ദ്രിയങ്ങളില് ആസക്തിയുള്ള മനസ്സ് ഓര്മയുടെ വ്യാകുലതയാല് നിന്നെ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല. ഇന്ന് ഞങ്ങള് നിന്റെ പാദങ്ങളെ ദര്ശിച്ചു—അവ പാപസമൂഹം നീക്കുന്നു, എല്ലാ തീര്ഥങ്ങളുടെയും ആധാരമാണ്, യോഗത്തില് പാക്വതയുള്ളവരുടെ ഹൃദയത്തില് സ്ഥാപിതമാണ്. ഭക്തി കൊണ്ട് ഹൃദയത്തിന്റെ മറവുകള് തുളച്ച് നിന്റെ പഥം പ്രാപിക്കുന്ന ഭക്തന്മാരെ ദയചെയ്യണമേ.” ശുകദേവന് തുടര്ന്നു: ഇങ്ങനെ ദാശാര്ഹനായ കൃഷ്ണനും, ധൃതരാഷ്ട്രനും, രാജർഷിയായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും വിടപറഞ്ഞ്, മഹർഷിമാര് തങ്ങളുടെ ആശ്രമങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങാന് മനസ്സു നിശ്ചയിച്ചു. അവരെ കണ്ടു, പ്രസിദ്ധനായ വസുദേവന് സമീപിച്ചു, വന്ദിച്ചു, ആദരവോടെ അവരോടു പറഞ്ഞു: “മഹർഷിമാരെ, നിങ്ങളെ—all ദേവന്മാരെ—ഞാന് വന്ദിക്കുന്നു. കര്മ്മബന്ധം എങ്ങനെയാണ് കര്മംകൊണ്ട് തന്നെ നശിപ്പിക്കാവുന്നത് എന്ന് ദയവായി പഠിപ്പിക്കൂ.” ശ്രീനാരദന് പറഞ്ഞു: “ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, വസുദേവന് ഉത്തമലക്ഷ്യത്തെ അറിയുവാന് ആഗ്രഹിച്ച് ഞങ്ങളോടു ചോദിക്കുന്നത് അത്ഭുതകരമല്ല. കാരണം, കൃഷ്ണനെ തന്റെ സ്വന്തം മകനായി കരുതുന്നു. ഇവിടെ, മനുഷ്യരില്, അടുത്ത ബന്ധം ഉണ്ടായാല് അവഗണനയുണ്ടാകുന്നു—ഗംഗയെ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റെങ്ങെങ്കിലും ശുദ്ധജലം തേടുന്നതുപോലെ. സ്വയം, മറ്റുള്ളവരാല്, ഗുണങ്ങളാല്, എവിടെയും, കാലം, സൃഷ്ടി, ലയം എന്നിവയാല് പോലും, യഥാര്ത്ഥാനുഭവം കുറഞ്ഞുപോകാത്തവനാണ് അവന്. ആ ഈശ്വരന്, അവിഭക്തനും, ദുഃഖം, കര്മം, ഗുണം എന്നിവയുടെ പ്രവാഹം തടസ്സപ്പെടുത്താത്തവനും, തന്റെ പ്രാണാദി ശക്തികളാല് തന്നെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനും, മേഘം, മഞ്ഞ്, ഗ്രഹണം എന്നിവയാല് സൂര്യനെ പോലെ, ആളുകള് തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നവനും ആണു. അതിനുശേഷം, രാജാവേ, മഹർഷിമാര് അനകദുണ്ടുഭിയായ വസുദേവനോടു, അച്ച്യുതന്റെ രണ്ടു സന്തതികളുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും സാന്നിധ്യത്തില് പ്രസംഗിച്ചു: “കര്മ്മനാശം കര്മത്തിലൂടെയാണ് ജ്ഞാനികള് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്; വിശ്വാസത്തോടെ, യജ്ഞങ്ങളിലൂടെ യജ്ഞേശ്വരനായ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കണം. മനസ്സിന്റെ ഈ ശാന്തി, കാവ്യദര്ശികളായ മഹാന്മാര് ശാസ്ത്രദൃഷ്ട്യാ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്; യോഗമാര്ഗ്ഗം സുഗമവും ആനന്ദകരവുമാണ്. ദ്വിജാതി ഗൃഹസ്ഥന് ഭക്തിയോടെ, ശുദ്ധമായ മാര്ഗ്ഗത്തിലൂടെ, സ്വന്തമായി സമ്പാദിച്ച സമ്പത്തുപ്രകാരം ഈ മംഗളമാര്ഗ്ഗം ആചരിക്കണം. യജ്ഞവും ദാനവും വഴി സമ്പത്തിനെ, കുടുംബജീവിതം വഴി ഭാര്യയും മക്കളെയും, സ്വര്ഗലോകം വഴി ആത്മാന്വേഷണത്തെയും, യഥാക്രമം, സമയമാകുമ്പോള് ഉപേക്ഷിക്കണം; ഗ്രാമത്തിലെ എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, വനംപ്രവേശിച്ച് തപസ്സില് ഉറച്ചവരാണ് ഉന്നതര്. ദ്വിജന് ജനിക്കുമ്പോള് ത്രൈരുണം—ദേവന്മാര്, ഋഷിമാര്, പിതാക്കള്—എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു കടങ്ങള് ഉണ്ടാകുന്നു; യജ്ഞം, പഠനം, പുത്രന്മാര് എന്നിവയിലൂടെ അവ repay ചെയ്യണം; അവ പൂര്ത്തിയാക്കാതെ വിടുന്നവന് വീഴുന്നു. നീ ഇന്ന്, ജ്ഞാനിയേ, ഋഷിമാരോടും പിതാക്കളോടും ഉള്ള കടം തീര്ത്തിരിക്കുന്നു; ദേവതകളോടുള്ള കടം യജ്ഞങ്ങളിലൂടെ തീര്ത്തു; ഇനി നീ കടബദ്ധനല്ല, ആശ്രയരഹിതനാണ്. വസുദേവാ, ലോകനാഥനായ ഹരിയെ പരമഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചതിനാലാണ് അവന് നിന്റെ മകനായി ജനിച്ചത്. ശുകദേവന് തുടര്ന്നു: ഇവ കേട്ടു, മഹാമനസ്സായ വസുദേവന് തലവാങ്ങി മഹർഷിമാരെയും പുരോഹിതന്മാരെയും പ്രസാദിപ്പിച്ചു, അവരെ യജ്ഞത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു. മഹർഷിമാര് ധര്മാനുസൃതമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട്, ആ യജ്ഞഭൂമിയില് ഉത്തമമായ ക്രമത്തില് യജ്ഞങ്ങള് നടത്തി. യജ്ഞാദിക്രമം ആരംഭിച്ചപ്പോള്, വൃഷ്ണികള് കമലമാലകള് ധരിച്ച്, ശുദ്ധജലത്തില് സ്നാനം ചെയ്തു, മനോഹരമായ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞു; രാജാക്കന്മാരും ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അവന്റെ പത്നിമാര്, സന്തോഷത്തോടെ, മാലകളില്ലാതെ, മനോഹരവസ്ത്രം ധരിച്ചു, അഭിഷേകശാലയിലേക്ക് സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങള് കരുതിയും എത്തി. ചെണ്ട, മൃദംഗം, പകര്, ശംഖം, കാഹളം തുടങ്ങി വിവിധ വാദ്യങ്ങള് മുഴങ്ങി; നര്ത്തകര് നൃത്തം ചെയ്തു; ഗായകര് ഗാനം പാടുകയും, ഗാന്ധര്വസ്ത്രികള് ഭര്ത്താക്കളോടൊപ്പം മധുരഗാനങ്ങള് ആലപിക്കുകയും ചെയ്തു. പുരോഹിതന്മാര് യഥാക്രമം, സ്നാനവും ലേഖനവും കഴിഞ്ഞ്, പതിനെട്ട് ഭാര്യമാരോടുകൂടി, രാജാവിനെ ചന്ദ്രനെ നക്ഷത്രങ്ങള് അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നതുപോലെ അഭിഷേകം ചെയ്തു. അവരെ സില്ക്കും കങ്കണവും മാലയും പാദസരം കാതിരിങ്ങുമൊക്കെ അണിയിച്ച്, യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച്, അദ്ദേഹം ദിവ്യമായി തിളങ്ങി. പുരോഹിതന്മാരും, സില്ക് വസ്ത്രങ്ങളും രത്നാഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, സഭയുമായി ചേര്ന്ന്, ഇന്ദ്രന് യജ്ഞത്തില് തിളങ്ങുന്നതുപോലെ തിളങ്ങി. അപ്പോള് രാമനും കൃഷ്ണനും, സ്വന്തം ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം, പുത്രന്മാരോടും ഭാര്യമാരോടും കൂടി, ജീവന്മാരുടെ അധിപതിമാരായി തങ്ങളുടെ തേജസ്സോടെ തിളങ്ങി. അദ്ദേഹം യഥാക്രമം, അഗ്നിഹോത്രാദി യജ്ഞങ്ങളിലൂടെ, സാധാരണവും പ്രത്യേകവുമായ യജ്ഞങ്ങളിലൂടെ, യജ്ഞത്തിന്റെ, ജ്ഞാനത്തിന്റെ, കര്മ്മത്തിന്റെ അധിപതിയായ ദൈവത്തെ ആരാധിച്ചു. ശേഷം, യഥാസമയം, പുരോഹിതന്മാര്ക്ക് വിധിപ്രകാരം പശുക്കളും ഭൂമിയും പുത്രിമാരും മഹാസമ്പത്തും നല്കി അവരെ സ്നേഹപൂര്വ്വം ആദരിച്ചു. ഭാര്യകള്ക്കായുള്ള കര്മങ്ങളും അന്തിമസ്നാനവും കഴിഞ്ഞ്, മഹർഷിമാരും പുരോഹിതന്മാരും യജ്ഞദാതാവുമായി ചേര്ന്ന് രാമതീര്ഥത്തില് സ്നാനം ചെയ്തു. സ്നാനത്തിന് ശേഷം, തന്റെ ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും ഗായകര്ക്കും സ്ത്രീകള്ക്കും നല്കി; പിന്നെ സ്വയം അലങ്കരിച്ച്, പുരോഹിതന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും ഉത്തമമായ അന്നദാനത്തോടെ ആദരിച്ചു.