ഭഗവത്ഗീതയിലെ ഈ ഘട്ടത്തിൽ, കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം, ഭക്തരുടെ ഭാവങ്ങൾ, മഹർഷിമാരുടെ വരവ്, അവരുടെ ഉപദേശങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് മനോഹരമായ ഒരു കഥപോലെ സംഭവങ്ങൾ വിരിയുന്നു. ഭൂമാസുരനെയും അവന്റെ അനുചിതരെയും യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിക്കുകയും, അവന്റെ പിടിയിലായിരുന്ന രാജകുമാരിമാരെ മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തശേഷം, കൃഷ്ണൻ അവരെ വിവാഹം കഴിച്ചു. രാജകുമാരിമാർ പറയുന്നു: കൃഷ്ണന്റെ പാദസ്മരണയിലൂടെ ലോകബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായി, തങ്ങളുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റിയവരായി അവർ അനുഭവിച്ചു. ഭൗമാസുരന്റെ വീഴ്ചയ്ക്കുശേഷം, കൃഷ്ണൻ ഭക്തിപൂർവ്വം ദാസിമാരോടൊപ്പം സമ്പത്തു, സൈന്യം, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, വിലയേറിയ ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയും നൽകി. അവരുടെ വീട്ടിലെ ദാസിമാർ, കഠിനമായ തപസ്സും പൂർണ്ണമായ വൈരാഗ്യവും അനുസരിച്ച്, സ്വയംതൃപ്തനായ കൃഷ്ണനെ സേവിക്കാനാണ് അർഹരായത്. രാജ്ഞികൾ പറയുന്നു: “അവൻ്റെ പാദധൂളി, അവൻ്റെ വജ്രായുധം പിടിച്ചിരിക്കുന്ന കയ്യിൽ നിന്നുള്ള പവിത്രമായ സുഗന്ധം, അതാണ് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ബ്രഹ്മാദിപദവിയോ, ലോകാധിപത്യമോ, ഹരിയുടെ അനന്തലോകമോ ഞങ്ങൾക്കു വേണ്ടതല്ല. അവൻ്റെ പാദസ്പർശം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഇടയിൽ വ്രജത്തിലെ ഗോപികമാർ, പുലിന്ദസ്ത്രികളുടെപോലുള്ളവരും, പുല്ലുകളും ഔഷധികളും, പശുക്കളും, ഗോപബാലന്മാരുമുണ്ട്; അവൻ പശുക്കളെ മേയിപ്പിക്കുമ്പോൾ അവരൊക്കെയും അവൻ്റെ പാദസ്പർശം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.” കുന്തി, സുഭദ്ര, ദ്രൗപദി, മാധവി, രാജപത്നിമാർ, അവരുടെ സ്വന്തം ഗോപികമാർ—കൃഷ്ണൻ അവരെ കാണിച്ച അനന്തമായ സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ എല്ലാവരും അത്ഭുതത്തിൽ മുങ്ങി; കണ്ണുകളിൽ കരുണാരസം നിറഞ്ഞു. സ്ത്രീകൾ തമ്മിൽ സംസാരിക്കുകയും, പുരുഷന്മാർ തമ്മിൽ സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, മഹർഷിമാർ കൃഷ്ണനെയും ബാലരാമനെയും കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവിടെ എത്തി. വ്യാസൻ, നാരദൻ, ച്യവനൻ, ദേവളൻ, അസിതൻ, വിശ്വാമിത്രൻ, ശതാനന്ദൻ, ഭാരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ—എല്ലാവരും എത്തി. രാമനും ശിഷ്യന്മാരും, വസിഷ്ഠൻ, ഗാലവൻ, ഭൃഗു, പുലസ്ത്യൻ, കശ്യപൻ, അത്രി, മാർകന്ഡേയൻ, ബൃഹസ്പതി—ഇവരും എത്തിയിരുന്നു. ദ്വിത, തൃത, ഏകത—ബ്രഹ്മപുത്രന്മാർ, അങ്കിരസൻ, അഗസ്ത്യൻ, യാജ്ഞവൽക്യൻ, വാമദേവൻ തുടങ്ങിയവരും അവിടെ എത്തി. അവരെ കണ്ടപ്പോൾ, മുമ്പ് ഇരുന്നിരുന്ന രാജാക്കന്മാരും, പാണ്ഡവരും, കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും ഉടൻ എഴുന്നേറ്റു, ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന ആ മഹർഷിമാർക്ക് വന്ദനം ചെയ്തു. യഥാവിധി മഹർഷിമാരെ എല്ലാവരും പൂജിച്ചു; രാമനും അച്യുതനും അവരെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ച്, സീറ്റ്, പാദപ്രക്ഷാളനം, അർപ്പണങ്ങൾ, പുഷ്പമാലകൾ, ധൂപം, ചന്ദനം എന്നിവ നൽകി. മഹർഷിമാർ സുഖമായി ഇരിക്കുമ്പോൾ, ധർമ്മശരീരനായ കൃഷ്ണൻ അവരോട് സംസാരിച്ചു; വലിയ സഭ മുഴുവൻ ശാന്തതയിൽ ആ സദ്വാക്യങ്ങൾ കേട്ടു. കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: “നാം ജന്മം കണ്ട ഈ ലോകത്തിൽ, യോഗശ്രേഷ്ഠന്മാരെ ദർശിക്കുന്നത് ദേവന്മാർക്കുപോലും പ്രാപ്തിയല്ലാത്ത പരമഫലമാണ്. ദേവതാരാധനയിലൂടെയും, അൽപതപസ്സുള്ള മനുഷ്യർക്കും, ലോകദർശികളായ മഹാത്മാക്കളെ കാണാനും, സ്പർശിക്കാനും, ചോദിക്കാനും, പാദത്തിൽ വന്ദനം ചെയ്യാനും അവസരം കിട്ടുന്നു. കല്ലിലും മണ്ണിലും നിർമ്മിതമായ ദേവതകളോ, തീര്ത്തതീരങ്ങളോ, തീയും സൂര്യനും ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഭൂമി, ജലം, ആകാശം, വായു, വാക്ക്, മനസ്സ്—ഇവയെല്ലാം വേറിട്ടു ആരാധിച്ചാലും പാപം നീക്കാറില്ല; അതു മഹാത്മാക്കളെ സേവിച്ചാൽ മാത്രം നീങ്ങും. ആത്മാവിനെ ത്രിദോഷശരീരമായും, ഭാര്യയെയും ബന്ധുവിനെയും തനിക്കു സ്വന്തം എന്ന് കരുതിയും, ഭൂമിയെ തീർത്ഥമായി ആരാധിച്ചും, തീർത്ഥയാത്രയെ വെറും ജലമെന്നു കണ്ടും, മഹാത്മാക്കളെ അന്വേഷിക്കാത്തവൻ—അവൻ പശുവോ കഴുതയോ പോലെയാണ്.” കൃഷ്ണന്റെ ഈ ഗഹനമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, മഹർഷിമാർ ആലോചനയിൽ മുങ്ങി, മൗനത്തിൽ ഇരുന്നു. ദീർഘമായ ചിന്തയ്ക്കുശേഷം, അവർ കൃഷ്ണനോട് സ്നേഹപൂർവ്വം ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു: “പ്രഭോ, നിന്റെ ഈ ഐശ്വര്യം ജനങ്ങളെ ഒന്നിച്ച് കൂട്ടാൻ വേണ്ടിയുള്ളതാണല്ലോ. നിന്റെ മായാവശാൽ ലോകസൃഷ്ടിക്കാരായ ഞങ്ങള്ക്കു പോലും ഭ്രമം ഉണ്ടാകുന്നു. നിന്റെ മഹത്വം നിന്റെ തന്നെ മായയിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അത്ഭുതം നിറഞ്ഞതാണ് നിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ. നിനക്ക് ആഗ്രഹമില്ലെങ്കിലും, സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, ലയനം—ഇവയെല്ലാം നീ നിർവഹിക്കുന്നു; എങ്കിലും ഭൂമി പല പേരിലും രൂപങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷമായിട്ടും, അവൾക്ക് മാറ്റമില്ലാത്തതുപോലെ, നീയുമാണ്. സമയോചിതമായി, നിന്റെ ജനങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും ദുഷ്ടന്മാരുടെ നിഗ്രഹത്തിനും, നീ സത്വഗുണം സ്വീകരിക്കുന്നു; നിന്റെ ലീലകളിലൂടെ വെദമാർഗം നിലനിര്ത്തുന്നു; വർണ്ണാശ്രമധർമ്മത്തിന് ആത്മാവായ പരമപുരുഷൻ നീയാണല്ലോ. നിന്റെ ഹൃദയം, തപസ്സിലൂടെ, സ്വാധ്യായത്തിലൂടെ, സംയമനംകൊണ്ടു ശുദ്ധമാണ്; അതിൽ പ്രകടവും അപ്രകടവുമായതും അതിലപ്പുറമുള്ളതും അനുഭവപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് നീ ബ്രാഹ്മണസമൂഹത്തെ ആദരിക്കുന്നത്, അതാണ് വേദങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം, അതുവഴിയാണ് നീ ബ്രാഹ്മണഭക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി മാറുന്നത്. ഇന്ന് ഞങ്ങളുടെ ജന്മം, വിദ്യ, തപസ്, ദർശനം—ഇവയൊക്കെയും ഫലപ്രദമായി; നിന്റെ ദർശനത്തിലൂടെ പരമഗതി പ്രാപിച്ചു. അനന്തബുദ്ധിയുള്ള, സ്വമായയിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന, പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണനേ, നമസ്കാരം. ഈ രാജാക്കന്മാർക്കും, വൃഷ്ണികള്ക്കും, അവനിൽ മാത്രം സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നവർക്കും പോലും, അവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നില്ല; മായയുടെ മറവിൽ അവൻ കാലനും ആത്മാവുമാണ്. ഉറക്കത്തിലിരിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഗുണങ്ങളും അനുഭവിച്ചാലും, തൻറെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയാത്തതുപോലെ, മായാഭ്രമത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും കാര്യങ്ങൾക്കും പേരുകൾക്കുമുള്ള ആസക്തിയിൽ മനസ്സ് ഭ്രമിച്ചാൽ, ഓർമ്മയുടെ വ്യാകുലത കൊണ്ടു, അവൻ നിന്നെ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല. ഇന്ന് നിന്റെ പാദങ്ങൾ ഞങ്ങൾ കണ്ടു; അതു പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നു, തീർത്ഥങ്ങളുടെ ആധാരമാണ്, യോഗത്തിൽ പൂർണ്ണതയെത്തിയവരുടെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിതമാണ്; ഭക്തിയിൽ ഉല്ലാസം നിറഞ്ഞവരുടെ അന്തഃക്കരണമെന്നു വെട്ടിത്തുറന്നവരിൽ, നിന്റെ മാർഗം അവർ പ്രാപിക്കുന്നു; കൃപയോടെ അവരോട് നീ അനുഗ്രഹം നൽകണമേ.” ശുകദേവൻ പറയുന്നു: ഇങ്ങനെ ദാശാർഹനായ കൃഷ്ണനോടും ധൃതരാഷ്ട്രനോടും യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടും വിടപറഞ്ഞ് മഹർഷിമാർ തങ്ങളുടെ ആശ്രമങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു. അവരെ കണ്ടു, മഹാപുരുഷനായ വസുദേവൻ സമീപിച്ചു, വന്ദനം ചെയ്തു, ആദരപൂർവ്വം സംസാരിച്ചു: “മഹർഷിമാരേ, ഞാൻ നിങ്ങളെ ദേവതകളായി വന്ദിക്കുന്നു. ദേഹിക കർമ്മബന്ധം എങ്ങനെ നശിപ്പിക്കാമെന്ന് ദയവായി പഠിപ്പിക്കണം.” നാരദൻ പറഞ്ഞു: “ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, വസുദേവൻ പരമോന്നതമായ പദം അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഞങ്ങളോടു ചോദിക്കുന്നത് അത്ഭുതകരമല്ല; കാരണം, കൃഷ്ണനെ സ്വന്തം പുത്രനായി കാണുന്നവനാണ് അവൻ. ലോകത്തിൽ, അടുത്ത ബന്ധം പലപ്പോഴും അവഗണനയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; ഗംഗയെ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റെന്തെങ്കിലും വെള്ളം ശുദ്ധീകരണത്തിനായി അന്വേഷിക്കുന്നതുപോലെ. സൃഷ്ടി, ലയം, കാലം എന്നിവയാൽ സ്വയം അല്ലാതെയും, മറ്റൊന്നിനാലും, ഗുണങ്ങളാലും, അവനവന്റെ യഥാർത്ഥം ക്ഷയിക്കാത്തവൻ. അനുഭവങ്ങൾ ദുഃഖം, കർമ്മം, ഗുണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പ്രവാഹത്തിൽ തടസ്സപ്പെടുന്നില്ല; എന്നിരുന്നാലും, അവൻ സ്വമായയാൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; മേഘം, മഞ്ഞ്, ഗ്രഹണം എന്നിവ സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, ചിലപ്പോൾ ആളുകൾ അവനെ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല.” ഇങ്ങനെ മഹർഷിമാർ, അനകദുന്ദുഭിയായ വസുദേവനോട് പ്രസ്താവിച്ച്, അച്യുതവംശജരായ കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും രാജാക്കന്മാരുടെ സന്നിധിയിൽ ഉപദേശം നൽകി.