ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശ്രീ ലക്ഷ്മണാ തന്റെ അനുഭവങ്ങൾ സ്നേഹപൂർവ്വം പറഞ്ഞു തുടങ്ങി: നാരദമുനിയിൽ നിന്ന് രാജാവിന്റെ ജന്മവും കർമ്മങ്ങളും കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കേട്ടപ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സ് മുകുന്ദനിൽ—പദ്മഹസ്തനായ ഭഗവാനിൽ—അടിയുറച്ച് ചിതറിപ്പോയി. ലോകത്തിന്റെ രക്ഷാധികാരികളെയും ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ മനസ്സ് ആ മഹാപുരുഷനിലേക്കായിരുന്നു. എന്റെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, എന്റെ പിതാവ്, സ്നേഹപൂർവ്വമായ ബൃഹത്സേനൻ, എന്റെ വിവാഹത്തിനായി ഒരു മാർഗ്ഗം ആലോചിച്ചു. എന്റെ സ്വയംവരത്തിൽ, പാണ്ഡവരുടെ ആഗ്രഹത്തിന് വേണ്ടി മീനിനെ ലക്ഷ്യമാക്കി ഒരു പരീക്ഷണം നടത്തിയതുപോലെ, ഇവിടെ ഒരു മീനിനെ പുറത്തു മറച്ചു വെച്ചിരുന്നു; അതിന്റെ പ്രതിബിംബം മാത്രമേ വെള്ളത്തിൽ കാണാനാവൂ. ഇത് അറിഞ്ഞു, എല്ലാ ദിക്കുകളിലെയും ആയുധശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള രാജാക്കന്മാർ ആയിരക്കണക്കിന് പേർ അവരുടെ ഗുരുക്കന്മാരോടൊപ്പം എന്റെ പിതാവിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് എത്തി. അവരെ എല്ലാവരെയും, അവരുടെ ശക്തിക്കും പ്രായത്തിനും അനുസരിച്ച്, എന്റെ പിതാവ് ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. എന്നെ നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർ അങ്ങ് വില്ലും അമ്പും എടുത്തു, സഭയിൽ അമ്പയയ്ക്കാൻ തയ്യാറായി. ചിലർ വില്ലെടുത്ത് അതു കെട്ടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും കഴിയാതെ പോയി; ചിലർ വില്ലിന്റെ നൂൽ നെഞ്ചിലേക്ക് വലിച്ചപ്പോൾ അതിൽ തട്ടി വീണു. മറ്റുള്ള വീരന്മാർ—മഗധരാജാവ്, അംബഷ്ടൻ, ചെദിരാജാവ്, ഭീമൻ, ദുര്യോധനൻ, കർണൻ എന്നിവരും—വില്ല് കെട്ടാൻ കഴിഞ്ഞെങ്കിലും യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണത്തിന്റെ രഹസ്യം മനസ്സിലാക്കിയില്ല. അപ്പോൾ അർജുനൻ വെള്ളത്തിൽ പ്രതിബിംബമായ മീനിന്റെ സ്ഥാനം മനസ്സിലാക്കി, സൂക്ഷ്മതയോടെ അമ്പയച്ചു; അമ്പ് മീനിനെ മുറിക്കാതെ തൊട്ടുമാത്രം. രാജാക്കന്മാർ പരാജയപ്പെട്ട് പിന്മാറിയപ്പോൾ, ഭഗവാൻ വില്ലെടുത്ത് അതിനു കെട്ടി, അത്യന്തം ലഘുവായി അമ്പ് ലക്ഷ്യം വച്ചു. വെള്ളത്തിൽ വെറും ഒരിക്കൽ മാത്രം മീനിനെ കണ്ടതോടെ, അമ്പ് കൊണ്ട് അതിനെ മുറിച്ചു വീഴ്ത്തി. അപ്പോൾ സൂര്യൻ അഭിജിത് നക്ഷത്രത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. എന്നിട്ട് ഞാൻ അരങ്ങിലേക്ക് കടന്നു, കാൽക്കലുങ്കുകൾ നാദമുണ്ടാക്കി, കൈയിൽ മുത്തുകളാൽ അലങ്കരിച്ച പൊൻപൂവ് കൊണ്ടു, പുതുതായി നൂലിട്ട പടവസ്ത്രം ധരിച്ചും മന്ദഹാസത്തോടെയും പൂവാലയാൽ അലങ്കരിച്ച മുടിയോടെയും. എന്റെ മുഖം ഉയർത്തി, വലിയ കാതിലങ്കാരങ്ങൾ തിളങ്ങുമ്പോൾ, കണ്മണികൾ മന്ദഹസിച്ചുകൊണ്ട് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും നോക്കി; ഹൃദയം മുഴുവൻ മുരാരിയിലേക്കാണ്. ഞാൻ ആ പൂമാല ഭഗവാന്റെ ഭുജത്തിൽ വെച്ചു. അപ്പോൾ മൃദംഗം, പകര, ശംഖം, തുരപ്പു തുടങ്ങി വിവിധ വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി; നർത്തകർ നൃത്തം ചെയ്തു, ഗായകർ പാടുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയിരിക്കെ, മായാധിപനായ ഭഗവാനെ ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തപ്പോൾ, മനുഷ്യരുടെ ശിരോമണികൾ, ദ്രൗപദിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെ സഹിക്കാനാവാതെ, പരസ്പരം മത്സരിച്ചു. ഭഗവാൻ എന്നെ നാലു ഉത്തമകുതിരകൾ ചേർത്ത രഥത്തിൽ ഇരുത്തി, ശാരംഗവില്ലെടുത്ത്, കവചം ധരിച്ച്, നാലു ഭുജങ്ങളോടുകൂടി യുദ്ധത്തിനായി നിലകൊണ്ടു. ദാരുകൻ ആ രഥം, പൊൻ അലങ്കാരങ്ങളോടെ, ഓടിച്ചു കൊണ്ടുപോയി; രാജാക്കന്മാർ നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, സിംഹം മറ്റുള്ള മൃഗങ്ങളെ അവഗണിച്ച് ഇരയെ കൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെയായിരുന്നു അത്. ചില രാജാക്കന്മാർ ആയുധങ്ങളുമായി വഴിയിൽ പിന്തുടർന്നു, ഗ്രാമത്തിലെ സിംഹങ്ങൾ ഹരിയെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ. ശാരംഗവില്ലിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ, അവരുടെ കൈകൾ, കാലുകൾ, കഴുത്തുകൾ മുറിഞ്ഞു വീണു; ചിലർ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. അവസാനം, യദുക്കളുടെ പ്രഭു, സൂര്യശീതളതയുള്ള പതാകകളും ചിത്രവാതിലുകളും അലങ്കരിച്ച നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; ആ നഗരം സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടു. ഒരു കപ്പൽ സ്വന്തം തുറമുഖത്തിലെത്തുന്നതുപോലെയായിരുന്നു ഭഗവാന്റെ പ്രവേശനം. എന്റെ പിതാവ് തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും വിലയേറിയ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും മറ്റ് സമ്മാനങ്ങളുമായി ആദരിച്ചു. ദാസിമാർ, ധനസമ്പത്ത്, സൈന്യം, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ എന്നിവയോടെ, ഭക്തിപൂർവ്വം വിലയേറിയ ആയുധങ്ങളും നൽകി. ഞങ്ങൾ, ഭഗവാന്റെ ഭവനത്തിലെ ദാസിമാർ, സത്യതപസ്സിന്റെയും സമ്പൂർണ്ണവൈരാഗ്യത്തിന്റെയും ഫലമായി, സ്വയംപൂർണ്ണനായ അദ്ദേഹത്തെ സേവിക്കാൻ അർഹരായി. ഭഗവതിയുടെ മറ്റൊരു ഭാര്യകൾ പറഞ്ഞു: ഭൗമാസുരനെയും അവന്റെ അനുയായികളെയും യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിച്ച്, ഞങ്ങളെ—അവന്റെ വശീകരണത്തിൽപ്പെട്ട രാജകുമാരികളെ—ഭഗവാൻ മോചിപ്പിച്ചു. ഭഗവാന്റെ പാദപദ്മങ്ങൾ ഓർത്തുകൊണ്ട്, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന അദ്ദേഹം, ഞങ്ങളെ വിവാഹം ചെയ്തു, ലോകബന്ധനത്തിൽനിന്ന് മോചനം നൽകി. ഞങ്ങൾക്ക് സാമ്രാജ്യവും, ആധിപത്യവും, രാജത്വവും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പരമപദവും, ഹരിയുടെ അനന്തലോകവുമൊന്നും ആഗ്രഹമില്ല. ഭഗവാന്റെ മഹിമയുള്ള പാദങ്ങളുടെ ധൂളി—ഭാര്യയുടെ ഉണ്മകളുടെ സുഗന്ധം നിറഞ്ഞത്—തലയിൽ ധരിക്കാനാണ് ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്; ഗദാധാരിയായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ. വ്രജത്തിലെ ഗോപി സ്ത്രീകളും, പുലിന്ദ സ്ത്രീകളും, പുല്ലുകളും ഔഷധികളും, പശുക്കളും, ഗോപബാലന്മാരും—എല്ലാവർക്കും ആ മഹാത്മാവിന്റെ പാദസ്പർശം ലഭിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം; അദ്ദേഹം പശുക്കളെ മേയിപ്പിക്കുമ്പോൾ. ശുകമുനി തുടർന്നു പറഞ്ഞു: കുന്തി, സുഭദ്ര, ദ്രൗപദി, മാധവി, രാജകുമാരിമാർ, അവരുടെ സ്വന്തം ഗോപികൾ—എല്ലാവർക്കും കൃഷ്ണന്റെ അകമഴിഞ്ഞ സ്‌നേഹത്തെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞപ്പോൾ അത്ഭുതം തോന്നി; കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു. സ്ത്രീകൾ സ്ത്രീകളോടും പുരുഷന്മാർ പുരുഷന്മാരോടും സംസാരിക്കുമ്പോൾ, കൃഷ്ണനെയും ബാലരാമനെയും കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് മഹർഷിമാർ അവിടെ എത്തി. വ്യാസൻ, നാരദൻ, ച്യവനൻ, ദേവലൻ, അസിതൻ, വിശ്വാമിത്രൻ, ശതാനന്ദൻ, ഭരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ എന്നിവരും എത്തിയിരുന്നു. രാമൻ തന്റെ ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം, വസിഷ്ഠൻ, ഗാലവൻ, ഭൃഗു, പുലസ്ത്യൻ, കശ്യപൻ, അത്രി, മാർകണ്ഡേയൻ, ബൃഹസ്പതി എന്നിവരും വന്നതായിരുന്നു. ദ്വിത, തൃത, ഏകത, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാർ, അംഗിരാസ്, അഗസ്ത്യൻ, യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ, വാമദേവൻ തുടങ്ങിയവരും എത്തിയിരുന്നു. അവരെ കണ്ടപ്പോൾ, മുമ്പ് ഇരുന്നിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ, പാണ്ഡവർ, കൃഷ്ണൻ, ബാലരാമൻ—എല്ലാവരും ഉടൻ എഴുന്നേറ്റ് ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന മഹർഷിമാരെ വന്ദിച്ചു. അവർ എല്ലാവരെയും യഥാവിധി പൂജിച്ചു; രാമനും അച്യുതനും വാക്കുകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും പാദപ്രക്ഷാലനജലം, അർപ്പണങ്ങൾ, പൂമാലകൾ, ധൂപം, ചന്ദനം എന്നിവയുമായി ആദരിച്ചു. ധർമ്മത്തിന്റെ സ്വരൂപനായ ഭഗവാൻ, അവർ സുഖമായി ഇരിക്കുമ്പോൾ, വചനങ്ങൾ അളന്നുപറഞ്ഞു; മഹാസഭ മുഴുവൻ ആ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു. ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഈ ലോകത്തിൽ ജനിച്ച നമുക്ക് ദൈവങ്ങൾക്കുപോലും ലഭിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള പരമഫലം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു—യോഗാധിപന്മാരെ ദർശിക്കാനുള്ള ഭാഗ്യം. ദൈവാരാധനയിൽ അധികം തപസ്സില്ലാത്ത മനുഷ്യരും ലോകത്തിന്റെ കണ്ണുകളായ ദേവതകളെ ആരാധിക്കുമ്പോൾ, അത്തരം മഹാത്മാക്കളെ കാണാനും, സ്പർശിക്കാനും, ചോദിക്കാനും, പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങാനും അവസരം ലഭിക്കുന്നതിനെന്താണ് പറയാൻ? കുടികല്ലും മണ്ണുമൂർത്തികളുമൊന്നും ഈ വിധം ശുദ്ധിയുണ്ടാക്കുന്നില്ല; മഹാത്മാക്കളുടെ ദർശനം മാത്രമാണ്, ഒരു നിമിഷം പോലും, പാപങ്ങളെ നീക്കുന്നത്. അഗ്‌നി, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും, ഭൂമി, ജലം, ആകാശം, വായു, വാക്ക്, മനസ്സ്—വ്യത്യസ്തമായി ആരാധിച്ചാലും—പാപം നീക്കുന്നില്ല; ജ്ഞാനികൾക്ക് സേവനം ചെയ്താൽ മാത്രം പാപം നശിക്കും. ത്രീധാതു ശരീരത്തിൽ ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ, ഭാര്യയെയും ബന്ധുക്കളെയും മാത്രം തനിക്കുള്ളതെന്ന് കരുതി, ഭൂമിയെ ദേവതയായി ആരാധിച്ചു, തീർത്ഥങ്ങളെ വെറും വെള്ളമെന്നോണം കണ്ടാൽ, ജ്ഞാനികളെ തേടാതിരുന്നാൽ, അത്തരം ആളുകൾ പശുവോ കഴുതയോ പോലെയാണ്. ശുകമുനി പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണന്റെ ഈ അതിദീപ്തമായ ജ്ഞാനവാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, മഹർഷിമാർ അതിന്റെ ആഴത്തിൽ വിചാരമുളവാക്കി, മൗനത്തിൽ ഇരുന്നു. ഇങ്ങനെ ഭഗവാനെക്കുറിച്ചും അവന്റെ വിവാഹവും, ഭക്തിമൂല്യവും, മഹർഷിമാരുടെ വരവുമൊക്കെ മഹാഭാവപൂർവ്വം ഓർത്തു, മഹാസഭയിൽ എല്ലാവരും ഭഗവാന്റെ മഹത്വത്തിൽ ആഴംതൊട്ടു.