ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഭദ്രാ ദേവി തന്റെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെച്ചു: “എന്റെ പിതാവ്, എന്റെ അമ്മാവനെയും ക്ഷണിച്ച്, എന്നെ കൃഷ്ണനോടു കല്യാണം കഴിച്ചു നൽകി. കൃഷ്ണന്റെ മനസ്സ് എല്ലായ്പ്പോഴും തന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ ആകർഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നോടൊപ്പം ഒരു വലിയ സൈന്യവും സുഹൃത്തുക്കളും അപ്പൻ കൃഷ്ണനു സമ്മാനിച്ചു. ഓരോ ജന്മത്തിലും കൃഷ്ണന്റെ പാദസമ്പർക്കം ലഭിക്കണമെന്നതാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം. കാരണം, അങ്ങനെ ലഭിച്ച ആ അനുഗ്രഹം കൊണ്ട് കർമ്മ ചക്രത്തിൽ അലഞ്ഞു നടക്കുന്ന ഒരാളും പരമോന്നത ഗതിയിലേക്കു ഉയർന്നുചേരും.” ലക്ഷ്മണാ ദേവി പറഞ്ഞു: “നാരദമുനിയുടെ വായിൽ നിന്ന് രാജാവിന്റെ ജനനവും കൃത്യങ്ങളും ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും കേട്ടപ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സാക്ഷര്യമായി മുല്ലതുള്ളി കൃഷ്ണനിലേക്കു ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു. ലോകത്തിലെ ദേവതകളെ പോലും ഞാൻ മറന്നുപോയി. എന്റെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, സ്നേഹസമൃദ്ധനായ പിതാവ് ബൃഹത്സേനൻ എന്റെ വിവാഹത്തിനായി ഒരു ഉപായം ആലോചിച്ചു. പാണ്ഡവരുടെ സ്വയംവരത്തിൽ പോലെ, ഇവിടെ ഒരു മത്സ്യത്തെ ദർശനത്തിന്ന് വെള്ളത്തിൽ പ്രതിഫലിപ്പിച്ചു, അതിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്ഥാനം മറച്ചു വെച്ചു.” “ഇത് കേട്ട രാജാക്കന്മാർ ആയിരക്കണക്കിനു, വിവിധ ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും അവരുടെ ഗുരുക്കന്മാരോടൊപ്പം എന്റെ പിതാവിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് എത്തിയതായിരുന്നു. എല്ലാവരെയും അവരുടെ ശക്തിക്കും വയസ്സിനും അനുസരിച്ച് മാമനു ആദരിച്ചു. എന്നെ നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർക്കു വില്ലും അമ്പും നൽകി മത്സരത്തിനായി വിളിച്ചു. ചിലർ വില്ലെടുത്തു കെട്ടാൻ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു; ചിലർ വില്ല് കെട്ടി വലിച്ചപ്പോൾ തന്നെ അതിനാൽ വീണുപോയി. മഗധ, അംബഷ്ട, ചേദിരാജാക്കന്മാർ, ഭീമ, ദുര്യോധന, കർണൻ തുടങ്ങിയ വീരന്മാർ വില്ല് കെട്ടാൻ കഴിഞ്ഞെങ്കിലും യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണത്തിന്റെ ഗൂഢത്വം മനസ്സിലാക്കിയില്ല. അർജുനൻ മാത്രം വെള്ളത്തിൽ പ്രതിഫലിച്ച മത്സ്യത്തെ ശ്രദ്ധിച്ചു, അതിന്റെ സ്ഥാനം മനസ്സിലാക്കി, സൂക്ഷ്മതയോടെ അമ്പ് വിട്ടു — അത് മത്സ്യത്തെ മുറിച്ചില്ല, സ്പർശിച്ചുവേ.” “പിന്നീട്, രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ അഭിമാനം തകർന്ന് പിന്മാറിയപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ വില്ല് എടുത്ത് വളരെ എളുപ്പത്തിൽ കെട്ടി. അവൻ ലക്ഷ്യം നോക്കി, വെറും ഒരു നോട്ടം മത്സ്യത്തെ വെള്ളത്തിൽ കണ്ടു, അമ്പ് വിട്ട് മത്സ്യത്തെ വീഴ്ത്തി — അപ്പോഴാണ് സൂര്യൻ അഭിജിത് നക്ഷത്രത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നത്. അപ്പോൾ ഞാൻ അരങ്ങത്ത് കയറി, പുതുമയുള്ള പാവാട ധരിച്ച്, കിരീടം, പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച മുടി, കൈയിൽ മുത്തുമണികൾ കൊണ്ടുള്ള സ്വർണ്ണഹാരവും ചാരുതയോടെ നാണം ചിരിയുമായി. എന്റെ മുഖം ഉയർത്തി, വലിയ കുണ്ടലങ്ങൾ പ്രകാശിക്കുകയും ചുണ്ടിൽ സ്നേഹപൂർവമായ പുഞ്ചിരി വിരിയിക്കുകയും ചെയ്തു. രാജാക്കന്മാരെ നോക്കി, പക്ഷേ എന്റെ മനസ്സിൽ മുരാരിയോടുള്ള അർപ്പണയോടെ, ഞാൻ ഹാരം കൃഷ്ണന്റെ ഭുജത്തിൽ വെച്ചു.” “അപ്പോൾ മൃദുവായ ശബ്ദത്തിൽ മൃദംഗം, പഞ്ചമൂഖവാദ്യങ്ങൾ, ശംഖം, തുരക്കങ്ങൾ മുഴങ്ങി. നർത്തകർ നൃത്തം ചെയ്തു, ഗായകർ പാടുകയും ചെയ്തു. കൃഷ്ണനെ ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തതറിഞ്ഞപ്പോൾ, രാജസമൂഹം, ദ്രൗപദിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തപ്പോൾ ഉണ്ടായതു പോലെ, അസൂയയും ആഗ്രഹവും കൊണ്ടു പരസ്പരം മത്സരിച്ചു. കൃഷ്ണൻ എന്നെ നാലു ഉത്തമകുതിരകൾ കെട്ടിയ രഥത്തിൽ ഇരുത്തി, ശാരംഗം വില്ലും കിരീടവും ധരിച്ച് നാല് കൈകളോടെ യുദ്ധത്തിനായി നിലകൊണ്ടു. ദാരുകൻ ആ രഥം ഓടിച്ചു. മറ്റുള്ള രാജാക്കന്മാർ കൃഷ്ണനെ തടയാനായി പിന്മടങ്ങി, എന്നാൽ കൃഷ്ണൻ ശാരംഗവില്ലിൽ നിന്ന് അമ്പുകൾ മഴയായി വിട്ടപ്പോൾ ചിലരുടെ കൈകളും കാലുകളും കഴുത്തും വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടു, അവർ യുദ്ധത്തിൽ വീണു; മറ്റുള്ളവർ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.” “പിന്നീട് കൃഷ്ണൻ, യാദവരുടെ നാഥൻ, സൂര്യകിരണങ്ങളിൽ തിളങ്ങുന്ന പതാകകളും മനോഹരമായ കവാടങ്ങളും അലങ്കരിച്ച നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ആ നഗരം സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും പ്രശസ്തമായിരുന്നു. എന്റെ പിതാവ് കൃഷ്ണന്റെ സുഹൃത്തുക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും വിലയേറിയ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും നൽകി ആദരിച്ചു. ദാസിമാർ, ധനം, സൈന്യം, രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയും ഭക്തിപൂർവ്വം സമ്മാനിച്ചു. ഞങ്ങൾ, അവന്റെ ഭവനത്തിലെ ദാസിമാർ, സത്യസാധനയുടെയും വൈരാഗ്യത്തിന്റെയും ഫലമായി, സ്വയംതൃപ്തനായ കൃഷ്ണനു സേവനം ചെയ്യാൻ അർഹരായി.” കൃഷ്ണപത്നിമാർ പറഞ്ഞു: “ഭൗമാസുരനെയും അവന്റെ അനുചിതരെയും യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ച്, കൃഷ്ണൻ ഞങ്ങളെ — അവനാൽ ജയിക്കപ്പെട്ട രാജകുമാരികളായ ഞങ്ങളെ — മോചിപ്പിച്ചു. അവന്റെ പാദപദ്മങ്ങൾ ഓർത്തുകൊണ്ട്, അവൻ ഞങ്ങളെ വിവാഹം കഴിച്ചു, ലോകബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകി. ഞങ്ങൾക്കു രാജ്യം, ഐശ്വര്യം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥാനമോ, ഹരിയുടെ അനന്തലോകമോ ആഗ്രഹമില്ല. കൃഷ്ണന്റെ മഹിമയുള്ള ചരണധൂളി, അവന്റെ പ്രിയഭാര്യയുടെ കുങ്കുമവാസന നിറഞ്ഞത്, ഞങ്ങൾ തലയിൽ ധരിക്കണമെന്നതാണു മാത്രം ആഗ്രഹം. വ്രജത്തിലെ ഗോപികമാർ, പുലിന്ദസ്ത്രികൾ, പുല്ലുകളും ഔഷധികളും, പശുക്കളും, ഗോപബാലന്മാരും — കൃഷ്ണൻ പശുക്കളെ മേയിക്കാൻ പോയപ്പോൾ അവന്റെ പാദസമ്പർശം ലഭിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.” ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: “കുന്തി, സുഭദ്ര, ദ്രൗപദി, മാധവി, രാജപത്നിമാർ, അവരുടെ സ്വന്തം ഗോപികമാർ — ഇവർ എല്ലാവരും കൃഷ്ണൻ അവരോടുള്ള ആഴമുള്ള സ്നേഹം അറിഞ്ഞപ്പോൾ അത്ഭുതപെട്ടു, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ. സ്ത്രീകൾ സ്ത്രീകളോടും പുരുഷന്മാർ പുരുഷന്മാരോടും സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മഹർഷിമാർ കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവിടെ എത്തി. വ്യാസൻ, നാരദൻ, ച്യവനൻ, ദേവളൻ, അസിതൻ, വിശ്വാമിത്രൻ, ശതാനന്ദൻ, ഭാരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ എന്നിവരും, രാമൻ ശിഷ്യസഹിതം, വസിഷ്ഠൻ, ഗാലവൻ, ഭൃഗു, പുലസ്ത്യൻ, കശ്യപൻ, അത്രി, മാർക്കണ്ഡേയൻ, ബൃഹസ്പതി എന്നിവരും, ദ്വിത, തൃത, ഏകത, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാർ, അങ്കിരാ, അഗസ്ത്യ, യാജ്ഞവൽക്യ, വാമദേവൻ, മറ്റ് മഹർഷിമാർ എന്നിവരും എത്തിയിരുന്നു.” “അവരെ കണ്ടപ്പോൾ, മുമ്പ് ഇരുന്നിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ, പാണ്ഡവർ, കൃഷ്ണൻ, ബാലരാമൻ എന്നിവർ ഉടൻ എഴുന്നേറ്റ് ലോകമൂല്യങ്ങൾ കാത്തു മഹർഷിമാരെ വന്ദിച്ചു. അവരെ യഥാവിധി ആദരിക്കുകയും, രാമനും അച്യുതനും സ്നേഹപൂർവ്വം വരവേൽപ്പിക്കുകയും, സീറ്റ്, പാദപ്രക്ഷാളനജലം, അർഘ്യം, പുഷ്പഹാരം, ധൂപം, ചന്ദനം എന്നിവ നൽകി. അവർ സുഖമായി ഇരുന്നപ്പോൾ, ധർമ്മസ്വരൂപനായ കൃഷ്ണൻ സാവധാനം സംസാരിച്ചു; മഹാസഭയിൽ എല്ലാവരും മൗനത്തിൽ ആ വചനങ്ങൾ കേട്ടു.” ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: “അയ്യോ, ഈ ലോകത്തിൽ ജനിച്ച നമുക്ക് ഈ മഹാത്മാക്കളെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞത് ദൈവങ്ങൾക്കും പ്രാപിക്കാനാവാത്ത പരമഫലമാണ്. ദേവതകളെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കും, ചെറിയ തപസ്സുള്ള മനുഷ്യർക്കും ഈ മഹാത്മാക്കളെ കാണാനും, സ്പർശിക്കാനും, ചോദിക്കാനും, അവർക്കു പാദപ്രണാമം ചെയ്യാനും അവസരം ലഭിക്കുന്നത് അത്യന്തം അപൂർവമാണ്. മണ്ണും കല്ലും നിർമ്മിതമായ ദേവതകളും, തീയും സൂര്യനും ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഭൂമിയും ജലവും ആകാശവും വായുവും വാക്കും മനസ്സും എത്ര ആരാധിച്ചാലും പാപം നീക്കില്ല; മഹാത്മാക്കളെ ഒരു നിമിഷം സേവിച്ചാൽ പോലും പാപം നശിക്കും. മഹാത്മാക്കളെ ദർശിച്ചാൽ പോലും മനുഷ്യൻ ശുദ്ധനാകും; തീർത്ഥജലം പോലും അത്ര ഫലപ്രദമല്ല.” ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണന്റെ മഹിമയും ഭക്തിമാർഗ്ഗത്തിന്റെ മഹത്ത്വവും അവിടെയുള്ളവർക്കെല്ലാം അനുഭവമായി.