ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

കൃഷ്ണഭഗവാന്റെ ഭാര്യമാർ ഒരു ദിവസം കൂടിയിരുന്നപ്പോൾ, അവരെക്കുറിച്ച് കൗതുകത്തോടെ ചിലർ ചോദിച്ചു: “കൃഷ്ണൻ ലോകത്തിലെ നാടിക്രമങ്ങൾ അനുകരിച്ച്, തന്റെ ദൈവിക ശക്തിയാൽ നിങ്ങളെ എങ്ങനെ വിവാഹം ചെയ്തു?” എന്നത്. അപ്പോൾ ശ്രീരുക്മിണി പറഞ്ഞു: “യുദ്ധഭൂമിയിൽ ധനുസ്സുകൾ പിടിച്ച യോദ്ധാക്കൾ എന്നെ ചെദിരാജാവിന് സമർപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ — സൈനികരുടെ തലയിൽ തന്റെ പാദധൂളി അണിയിക്കുന്നവൻ — ഒരു സിംഹം ആടുകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ പങ്ക് പിടിച്ചുപോലെ എന്നെ അകറ്റി കൊണ്ടുപോയി. ആ ശ്രീയുടെ ആധാരമായ കൃഷ്ണന്റെ പാദങ്ങൾ എനിക്ക് ആരാധ്യമായിരിക്കട്ടെ.” ശ്രീസത്യഭാമാ പറഞ്ഞു: “എന്റെ സഹഭാര്യയുടെ ശാപം നീക്കാൻ, കൃഷ്ണൻ ഭൂമിയിലെ രാജാവിനെ തോൽപ്പിച്ച് ചിന്താമണി കൊണ്ടുവന്നു. എന്റെ അച്ഛനും മറ്റുള്ളവരെയും ഭയപ്പെടുത്തുകയും, ഞാൻ മറ്റൊരാൾക്ക് നൽകിയിരുന്നിട്ടും, എന്നെ സ്വന്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.” ശ്രീജാംബവതി പറഞ്ഞു: “കൃഷ്ണനാണ് ശരീരങ്ങളുടെ നിർമ്മാതാവും എന്റെ ഭാവി ഭർത്താവും എന്നറിഞ്ഞ്, സീതയുടെ ഭർത്താവ് എന്റെ അച്ഛനുമായി ഇരുപത്തൊന്ന് ദിവസം യുദ്ധം ചെയ്തു. അവൻ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടവൻ ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അച്ഛൻ എന്നെ കൃഷ്ണനോട് സമർപ്പിച്ചു. ഞാൻ അവന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ചും, ചിന്താമണിയും നൽകി, അവന്റെ ദാസിയായി.” ശ്രീകാലിന്ദി പറഞ്ഞു: “ഞാൻ കൃഷ്ണന്റെ പാദങ്ങൾ സ്പർശിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് തപസ്സ് ചെയ്തിരുന്നു. കൃഷ്ണൻ സുഹൃത്ത് ആയി വന്ന് എന്റെ കൈ പിടിച്ചു; അങ്ങനെ ഞാൻ അവന്റെ വീട്ടിൽ ദാസിയായി.” ശ്രീമിത്രവിന്ദാ പറഞ്ഞു: “എന്റെ സ്വയംവരത്തിൽ കൃഷ്ണൻ എത്തിയപ്പോൾ, രാജാക്കന്മാരെ തോൽപ്പിച്ചു, ഒരു ആന തന്റെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് കൂട്ടുകാരിയെ പിടിച്ചുപോലെ എന്നെ അകറ്റി. എന്റെ സഹോദരന്മാരെ ഓടിച്ചുവിട്ട്, ഭാഗ്യത്തിന്റെ ആധാരമായ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് എന്നെ കൊണ്ടുപോയി. അവന്റെ പാദങ്ങൾ സേവിക്കാൻ എനിക്ക് ഭാഗ്യം ലഭിക്കട്ടെ.” ശ്രീസത്യാ പറഞ്ഞു: “എന്റെ അച്ഛൻ, രാജാക്കന്മാരുടെ ബലവും വീര്യവും പരീക്ഷിക്കാൻ, ഏഴ് കഠിന ശൃംഗമുള്ള കാളകളെ ഒരുക്കി. കൃഷ്ണൻ, വീരന്മാരുടെ അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, അവയെ ബാലൻ കാളകളെ കെട്ടുന്നപോലെ എളുപ്പത്തിൽ കീഴടക്കി.” “അങ്ങനെ, രാജാക്കന്മാരെ വഴിയിൽ തോൽപ്പിച്ച്, ദാസിമാരെയും സൈന്യത്തെയും കൂടെ, വീര്യത്തിന് വിലയായി എന്നെ സ്വന്തമാക്കി. ഞാൻ അവന്റെ ദാസിയായി മാറട്ടെ.” ശ്രീഭദ്രാ പറഞ്ഞു: “എന്റെ അച്ഛൻ, അമ്മാവനെ ക്ഷണിച്ച്, കൃഷ്ണനോട് മനസ്സും ചേർന്നിട്ടുള്ളവൻ, എന്നെ കൃഷ്ണനോട് സമർപ്പിച്ചു; സൈന്യവും കൂട്ടുകാരുമായും.” “എല്ലാ ജന്മങ്ങളിലും അവന്റെ പാദസ്പർശം എനിക്ക് ലഭിക്കട്ടെ; അതിലൂടെ, കർമ്മചക്രത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർക്ക് ആത്മാവിന് ഉത്തമഗതി ലഭിക്കുന്നു.” ശ്രീലക്ഷ്മണാ പറഞ്ഞു: “നാരദൻ കൃഷ്ണന്റെ ജന്മവും പ്രവർത്തികളും കുറിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞപ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സ് മുഖുന്ദൻ, പദ്മഹസ്തൻ, ലോകരക്ഷകരെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, അവനിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു.” “എന്റെ മനസ്സ് മനസ്സിലാക്കി, എന്റെ അച്ഛൻ ബ്രിഹത്സേനൻ, സ്നേഹത്തോടെ എന്റെ വിവാഹത്തിന് മാർഗം കണ്ടെത്തി.” “പാണ്ഡവരുടെ ആഗ്രഹത്തിൽ ഒരു രാജകുമാരിയുടെ സ്വയംവരത്തിൽ മത്സ്യം സ്ഥാപിച്ചതുപോലെ, ഇവിടെ ഒരു മത്സ്യം വെള്ളത്തിൽ കാണാവുന്നതായി പുറത്തു മറച്ചു വെച്ചു.” “ഇത് കേട്ട്, ആയുധങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിക്കാൻ പാടവമുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് രാജാക്കന്മാർ, ഗുരുക്കളോടൊപ്പം എന്റെ അച്ഛന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് വന്നു.” “അച്ഛൻ അവരെ ബലവും പ്രായവും അനുസരിച്ച് ആദരിച്ചു; എന്നെ ആഗ്രഹിച്ചവർ അങ്ങ് ബാണങ്ങളും ധനുസ്സുകളും എടുത്തു, സഭയിൽ അമ്പു എറിയാൻ.” “ചിലർ ധനുസ്സെടുത്ത് ഘടിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ കഴിയാതെ പോയി; ചിലർ ധനുസ്സിന്റെ തന്തി നെഞ്ചിലേക്ക് വലിച്ചപ്പോൾ അതിൽ അടിയോടെ വീണു.” “മഗധ, അംബഷ്ട, ചെദി രാജാക്കന്മാർ, ഭീമൻ, ദുര്യോധനൻ, കർണൻ തുടങ്ങിയ വീരന്മാർ ധനുസ്സു ഘടിപ്പിച്ചു, പക്ഷേ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം മനസ്സിലാക്കിയില്ല.” “വെള്ളത്തിൽ മത്സ്യത്തിന്റെ പ്രതിമ കണ്ടു, അതിന്റെ സ്ഥാനം മനസ്സിലാക്കി, അർജുനൻ സൂക്ഷ്മമായി അമ്പു വിട്ടു; അമ്പ് മത്സ്യത്തെ മുറിച്ചില്ല, സ്പർശിച്ചു മാത്രം.” “രാജാക്കന്മാർ പിന്മാറി, അഹങ്കാരം തകർന്നു, കൃഷ്ണൻ ധനുസ്സെടുത്തു, effortlessly ഘടിപ്പിച്ചു.” “വെള്ളത്തിൽ മത്സ്യത്തെ ഒരു തവണ കണ്ടു, അമ്പ് കൊണ്ട് അതിനെ മുറിച്ചു വീഴ്ത്തി, സൂര്യൻ അഭിജിത് നക്ഷത്രത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.” “അപ്പോൾ ഞാൻ അരങ്ങിലേക്ക് കടന്നു, കാൽങ്കലുകൾ ശബ്ദിച്ചുകൊണ്ട്, കൈയിൽ കതിര് നിറഞ്ഞ സ്വർണ്ണമാല, പുതിയ പാറ്റയിൽ, ലജ്ജാശലഭം ചിരിയോടെ, മലയിൽ പൂമാലയോടെ.” “മുഖം ഉയർത്തി, വലിയ കാതണികൾ തിളങ്ങി, കവിളുകൾ പ്രകാശിച്ചു, സ്നേഹപൂർവ്വം ചിരിച്ചുനോക്കി, രാജാക്കന്മാരെ നോക്കി, ഹൃദയം മുരാരിക്ക് സമർപ്പിച്ച്, മാല അവന്റെ ചുമലിൽ വച്ചു.” “ആ സമയത്ത്, മൃദംഗം, kettle drums, ശംഖം, തുര്യങ്ങൾ, മറ്റ് വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി; നൃത്തക്കാർ നൃത്തം ചെയ്തു, ഗായകർ പാട്ടുപാടി.” “കൃഷ്ണനെ ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തപ്പോൾ, മനുജന്മാരുടെ തലവന്മാർ, ദ്രൗപദിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സഹിക്കാതെ, പരസ്പരം മത്സരിച്ചു.” “കൃഷ്ണൻ, നാലു ഉത്തമ കുതിരകളോടു ചേർത്ത രഥത്തിൽ എന്നെ ഇരിപ്പിച്ചു, ശാർംഗം എടുത്തു, കവചം ധരിച്ചു, നാലു കൈകളിൽ യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി.” “ദാരുകൻ, സ്വർണ്ണംകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച രഥം ഓടിച്ചു; രാജാക്കന്മാർ നോക്കി, സിംഹം മറ്റു മൃഗങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ ഇരയെ പിടിച്ചുപോലെ.” “ചില രാജാക്കന്മാർ ആയുധങ്ങളുമായി, ധനുസ്സുകൾ വലിച്ച്, വഴിയിൽ തടയാൻ ശ്രമിച്ചു, ഗ്രാമത്തിലെ സിംഹങ്ങൾ ഹരിയെ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ.” “ശാർംഗം കൊണ്ടുള്ള അമ്പുകളുടെ വലയാൽ, കൈകൾ, കാലുകൾ, കഴുത്ത് മുറിഞ്ഞു, ചിലർ യുദ്ധത്തിൽ വീണു; മറ്റുള്ളവർ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടി.” “അങ്ങനെ യദുക്കളുടെ നാഥൻ, സൂര്യക്കൊണ്ടു തനതായ പതാകകളും ചായംകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച കവാടങ്ങളും ഉള്ള നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു, സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും ആഘോഷിക്കപ്പെട്ട്, കപ്പൽ തനതായ തുറമുഖത്തിൽ എത്തുന്നതുപോലെ.” “എന്റെ അച്ഛൻ, സ്നേഹപൂർവ്വം, സുഹൃത്തുക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും വിലപ്പെട്ട വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും മറ്റു സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി ആദരിച്ചു.” “ദാസിമാരും വിവിധ സമ്പത്തും, സൈന്യവും രഥങ്ങളും കുതിരകളും, വിലപ്പെട്ട ആയുധങ്ങളും സമർപ്പിച്ചു.” “അവന്റെ ദാസിമാരായി, സത്യതപസ്സും, സമ്പൂർണ്ണ വൈരാഗ്യവും കൊണ്ട്, സ്വയം തൃപ്തനായ കൃഷ്ണനെ സേവിച്ചു.” ഭാര്യമാർ പറഞ്ഞു: “ഭൗമാസുരനും അനുയായികളും യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ ഞങ്ങളെ — അവന്റെ കീഴിൽ കീഴടക്കപ്പെട്ട രാജകുമാരികളെ — മോചിപ്പിച്ചു. അവന്റെ പദ്മപാദങ്ങൾ ഓർത്തു, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവൻ, ഞങ്ങളെ വിവാഹം ചെയ്തു, ലോകബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകി.” “ഞങ്ങൾ ഭരണം, അധികാരം, രാജത്വം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പരമപദം, ഹരിയുടെ അനന്ത വാസസ്ഥാനം എന്നിവ ഒന്നും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.” “കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വമുള്ള പാദങ്ങൾ, ഭാര്യയുടെ ഉരുവിന്റെ സുഗന്ധം പടർന്ന പാദധൂളി, തലയിൽ ചുമക്കാൻ മാത്രം ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഗദാധാരിയായ അവന്റെ പാദങ്ങൾ.” “വ്രജത്തിലെ ഗോപികൾ, പുലിന്ദ സ്ത്രീകൾ, പുല്ലും ഔഷധികളും, പശുവുകളും, ഗോപബാലരും — കൃഷ്ണൻ പശുവുകളെ ചാരുമ്പോൾ അവന്റെ പാദസ്പർശം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.” ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: “കുന്തി, സുഭദ്രാ, ദ്രൗപദി, മാധവി, രാജകുമാരികൾ, അവരുടെ സ്വന്തം ഗോപികൾ — കൃഷ്ണൻ, പരമാത്മാവ്, അവരെക്കൊണ്ടുള്ള ആഴത്തിലുള്ള സ്നേഹം കേട്ടപ്പോൾ, എല്ലാവരും അത്ഭുതപ്പെട്ടു, കണ്ണിൽ കണ്ണീരോടെ.” “സ്ത്രീകൾ തമ്മിൽ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, പുരുഷന്മാർ തമ്മിൽ സംവദിച്ചപ്പോൾ, കൃഷ്ണനെയും ബാലരാമനെയും കാണാൻ ഉത്സുകരായ സന്യാസികൾ അവിടെ എത്തി.” “വ്യാസൻ, നാരദൻ, ച്യവനൻ, ദേവലൻ, അസിതൻ, വിശ്വാമിത്രൻ, ശതാനന്ദൻ, ഭാരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ എത്തി.” “രാമൻ ശിഷ്യരോടൊപ്പം, വസിഷ്ഠൻ, ഗാലവൻ, ഭൃഗു, പുലസ്ത്യൻ, കശ്യപൻ, അത്രി, മാർക്കണ്ടേയൻ, ബൃഹസ്പതി എന്നിവരും അവിടെ എത്തി.” ഈ പോലെ കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യമാർ ഓരോരുത്തരും, തങ്ങളുടെ വിവാഹം, ആഗാധ സ്നേഹം, പാദസേവനത്തിന്റെ മഹത്വം, കൃഷ്ണന്റെ ദൈവികത, സന്യാസികളുടെ വരവ് എന്നിവയെക്കുറിച്ച് സ്നേഹപൂർവ്വം, ഭക്തിപൂർവ്വം, മനസ്സിൽ നിറയെ ഓർമ്മിച്ചു, അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞു.