ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

കൃഷ്ണനും രാമനും അവരുടെ മാതാപിതാക്കളെ ആലിംഗനം ചെയ്തു, ഭക്തിപ്രവാഹത്തിൽ കണ്ണീരാൽ ശബ്ദം മുടങ്ങി, വന്ദനം അർപ്പിച്ചു; എന്നാൽ വാക്കുകളൊന്നും അവരുടെ വായിൽനിന്ന് പുറത്ത് വന്നില്ല, കുരുവംശശ്രേഷ്ഠനായോനോ. യശോദയും നന്ദഗോശനും തങ്ങളുടെ സ്നേഹമുള്ള മക്കളെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുത്തി ഇരുവശത്തും ആലിംഗനം ചെയ്തു. അപ്പോൾ അവരിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന സകല ദുഃഖങ്ങളും ഒറ്റയടിക്ക് അകന്നു പോയി. അപ്പോൾ രോഹിണിയും ദേവകിയും വ്രജരാജ്ഞിയായ യശോദയെ ആലിംഗനം ചെയ്തു. അവൾ നൽകിയ സ്നേഹവും സൗഹൃദവും ഓർത്ത് അവരുടെയും കണ്ണുനീരിൽ ശബ്ദം മങ്ങിപ്പോയി. അവർ പറഞ്ഞു: “വ്രജരാജ്ഞിയായ്, നിന്നെ കാണുന്നവർക്ക് ഈ അചഞ്ചല സൗഹൃദം മറക്കുവാൻ കഴിയുമോ? ഇന്ദ്രപദം ലഭിച്ചു ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടും, ഈ ഭൂമിയിൽ അതിന് പ്രാതിഫല്യം ഇല്ല. ഞങ്ങൾ കണ്ടതെന്തെന്നാൽ—നിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, വളർത്തി, സംരക്ഷിച്ചു, അവരുടെ കർത്തവ്യം നിർവഹിച്ചു. പീലികൾ കണ്ണിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ, ധാർമികന്മാർക്ക് സ്വർഗ്ഗം ലക്ഷ്യമല്ല; ഭയമില്ല.” ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഗോപികൾ, ഏറെക്കാലത്തെ കാത്തിരിപ്പിനുശേഷം പ്രിയനായ കൃഷ്ണനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവരുടെ കാഴ്ച തടയുന്ന കണ്പീലികളെ അവർ ശപിച്ചു. കണ്ണുകളാൽ കൃഷ്ണനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ഹൃദയത്തിൽ അവനെ ആഴ്ത്തി, യുക്തരായ യോഗികൾക്കും ദുർലഭമായ ഭക്തിയിലേക്കാണ് അവർ ഉയർന്നത്. കൃഷ്ണപർമാത്മാവ്, അവരെ ഒറ്റയ്ക്കുള്ള സമയത്ത് സമീപിച്ചു, അവരെ ആലിംഗനം ചെയ്തു, സുഖദുഃഖങ്ങൾ ചോദിച്ചു, ചിരിച്ച്这样 പറഞ്ഞു: “നമ്മുടെ സൗഹൃദം നിങ്ങൾക്ക് ഓർമ്മയുണ്ടോ? ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ, ശത്രുവിന്റെ വംശം നശിപ്പിക്കാൻ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, ദീർഘകാലം വിട്ടുപോയത് ഓർത്തുവോ? ഞങ്ങൾ കൃതഘ്നരാണെന്നോ, നിങ്ങളെ അവഗണിച്ചെന്നോ സംശയിച്ചുവോ? യഥാർത്ഥത്തിൽ, പ്രഭു തന്നെ എല്ലായിടത്തും ജീവികളെ ഒന്നിച്ചു ചേർക്കുകയും വേർപെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കാറ്റ് മേഘങ്ങൾ, പുല്ല്, പഞ്ചസാര, പൊടി എന്നിവ കൂട്ടുകയും പിരിയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുപോലെ, സർഗ്ഗദാതാവും ജീവികളെ ഒന്നിപ്പിക്കുകയും വേർതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിലേക്കുള്ള ഭക്തി അമൃതസ്വരൂപമാണ്. ഭാഗ്യവശാൽ നിങ്ങൾക്കു എന്നിലേക്കുള്ള അനുരാഗം ഉയർന്നിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും ഇല്ലാതായി. ഞാൻ സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആദിയും അന്തവും, അകത്തും പുറത്തുമുള്ള സാരവും തന്നെയാണ്—യഥാ ആകാശം, ജലം, ഭൂമി, വായു, പ്രകാശം പഞ്ചഭൂതങ്ങൾക്ക് സാരമായിരിക്കുന്നതുപോലെ. ഈ ജീവികൾ, ആത്മാവിലും പരമാത്മാവിലും, പരമാവധി ജ്ഞാനികൾക്ക് എന്നിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഈവിധം കൃഷ്ണൻ ആത്മവിദ്യ പഠിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ഗോപികൾ കൃഷ്ണനെ ഓർത്തുകൊണ്ടു ജീവശക്തികൾ ലയിച്ചു, വ്യക്തിത്വം മറന്നു. അവർ പറഞ്ഞു: “യോഗികൾ ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിക്കുന്ന, ഭവസാഗരത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപെടാൻ ആശ്രയമായ, കമലപാദനായ കൃഷ്ണൻ, ഞങ്ങൾ വീട്ടിലിരുന്നാലും, ഞങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ എപ്പോഴും ഉദിക്കട്ടെ.” ഇങ്ങനെ, പുണ്യഭാഗവതപുരാണത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ രണ്ടാംപാദത്തിലെ 'വൃഷ്ണികളും ഗോപരും കൂടിച്ചേരുന്ന കഥ' എന്ന അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ശുകദേവൻ തുടർന്നു പറഞ്ഞു: ഗോപികൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകിയശേഷം, കൃഷ്ണൻ, ഗുരുവും അഭയവും ആയ അവൻ, യുദിഷ്ഠിരനും ഭക്തരായ കൂട്ടുകാരുടെയും കാര്യങ്ങൾ അന്വേഷിച്ചു. ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ പാദദർശനത്തിൽ പാപങ്ങൾ അകന്ന്, സന്തോഷഹൃദയത്തോടെ അവർ ഉത്തരം പറഞ്ഞു. “ഭഗവാൻ, അശുഭം ഉണ്ടാവാൻ എങ്ങനെ കഴിയും? നിങ്ങളുടെ പാദാമൃതം, ചിലപ്പോഴെങ്കിലും വായിൽ നിന്നു ഒഴുകുന്നത്, കാതുകൾ കൊണ്ട് പാനമാക്കിയവർക്ക് ശരീരബന്ധവും ദേഹാഭിമാനവും മുറിച്ചുകളയാൻ മതിയാകുന്നു. ഞങ്ങൾ സ്വരൂപത്തിന്റെ മൂന്നുവിധാവസ്ഥകൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, സകലകർമങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിച്ച്, അഖണ്ഡാനന്ദവും നിർവ്യാഹതമായ ജ്ഞാനവും പ്രാപിച്ചു. യോഗശാസ്ത്രവും കാലവും അനുസരിച്ച്, പരമഹംസന്മാർക്ക് പാതയായ നിങ്ങളുടെ രൂപത്തിന് ഞങ്ങൾ പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു—അതെ, അത് മായയാൽ സൃഷ്ടിച്ച രൂപം തന്നെയാണെങ്കിലും.” മഹർഷി പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ, അന്ധക-കൗരവ വംശത്തിലെ ഭാര്യമാർ ഒരുമിച്ചു കൂടിയപ്പോൾ, മഹാപുരുഷന്മാരുടെ കിരീടമായ കൃഷ്ണനെ അവർ സ്തുതിച്ചു. അവർ തമ്മിൽ കൂടിയപ്പോൾ, ലോകത്രയത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഗോവിന്ദന്റെ കഥകൾ പരസ്പരം പാടി. ഞാൻ അവയെ വിവരിക്കുന്നു, ശ്രദ്ധിക്കൂ. ശ്രീദ്രൗപദി ചോദിച്ചു: “വൈദർഭി, ഭദ്രാ, ജാംബവതി, കൗശലാ, സത്യഭാമാ, കാലിന്ദി, ശൈബ്യാ, രോഹിണി, ലക്ഷ്മണാ—കൃഷ്ണഭാര്യമാരെ, ദൈവീശക്തിയാൽ സ്വയം ലോകരീതി അനുകരിച്ച്, കൃഷ്ണൻ നിങ്ങളെ എങ്ങനെ വിവാഹം കഴിച്ചു എന്നത് പറവിൻ.” ശ്രീരുക്മിണി പറഞ്ഞു: “വീരന്മാർ വാളെടുത്ത് എന്നെ ചേദിരാജാവിന് സമർപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഭടന്മാരുടെ തലയിൽ പാദധൂളി ചാർത്തിയ കൃഷ്ണൻ, സിംഹം ആടുകളെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പിടിച്ചുപോലെ എന്നെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. ആ ശ്രീനിവാസന്റെ പാദങ്ങൾ എനിക്ക് എപ്പോഴും പൂജ്യമായിരിക്കട്ടെ.” ശ്രീസത്യഭാമ പറഞ്ഞു: “സഹഭാര്യയുടെ ശാപം നീക്കാൻ, ഭൂഭൃത്പതിയെ ജയിച്ച്, സ്യാമന്തകമണിയെ കൊണ്ടുവന്ന കൃഷ്ണൻ, എന്റെ പിതാവിനെയും മറ്റുള്ളവരെയും ഭയപ്പെടുത്തി, മറ്റൊരാൾക്കു നൽകപ്പെട്ടിരുന്ന എന്നെ തന്റെതാക്കി.” ശ്രീജാംബവതി പറഞ്ഞു: “ദേഹധാരിയായും ഭർത്താവായും കൃഷ്ണനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, സീതാപതിയായ കൃഷ്ണൻ എന്റെ പിതാവുമായി ഇരുപത്തൊന്നു ദിവസം യുദ്ധം ചെയ്തു. അവൻ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടതായി മനസ്സിലാക്കി, പിതാവ് എന്നെ കൃഷ്ണനു സമർപ്പിച്ചു; ഞാൻ കൃഷ്ണന്റെ ദാസിയായി.” ശ്രീകാലിന്ദി പറഞ്ഞു: “കൃഷ്ണപാദം സ്പർശിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു ഞാൻ കഠിനതപസ്സു ചെയ്തതറിഞ്ഞ്, സ്നേഹത്തോടെ കൃഷ്ണൻ വന്നു, എന്റെ കൈ പിടിച്ചു, എന്നെ തന്റെ വീട്ടിലെ ദാസിയായി സ്വീകരിച്ചു.” ശ്രീമിത്രവിന്ദ പറഞ്ഞു: “എന്റെ സ്വയംവരത്തിൽ കൃഷ്ണൻ വന്നു, രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ച്, ആന തന്റെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് കൂട്ടാളിയെ പിടിച്ചുപോലെ എന്നെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. സഹോദരന്മാരെ അകറ്റി, ശ്രീപുരിയിൽ എന്നെ കൊണ്ടുപോയ കൃഷ്ണന്റെ പാദസേവനം എനിക്ക് ലഭിക്കട്ടെ.” ശ്രീസത്യാ പറഞ്ഞു: “എന്റെ പിതാവ്, രാജാക്കന്മാരുടെ വീരവും ശക്തിയും പരീക്ഷിക്കാൻ, ഏഴ് കഠിനകൊമ്പുള്ള കാളകളെ ഒരുക്കി. കൃഷ്ണൻ അവരെ ബാലൻ കാളക്കുഞ്ഞുങ്ങളെ കെട്ടുന്നപോലെ എളുപ്പത്തിൽ കീഴടക്കി, എന്നെ വീര്യശുല്കമായി നേടി, സഹചരികളും സൈന്യവും ഉൾപ്പടെ ഏറ്റുവാങ്ങി.” ശ്രീഭദ്രാ പറഞ്ഞു: “എന്റെ പിതാവ്, അമ്മാവനെ ക്ഷണിച്ച്, കൃഷ്ണനിൽ മനസ്സു നിൽക്കുമ്പോൾ എന്നെ കൃഷ്ണനു സമർപ്പിച്ചു, സൈന്യവും കൂട്ടരും നൽകിയുകൊണ്ട്.” “പ്രത്യക്ഷമായും, ഓരോ ജന്മത്തിലും കൃഷ്ണപാദസ്പർശം എനിക്ക് ലഭിക്കട്ടെ; അതിനാൽ, കർമചക്രത്തിൽ അലഞ്ഞു നടക്കുന്നവർക്ക് പരമശ്രേയസ് ലഭിക്കും.” ശ്രീലക്ഷ്മണാ പറഞ്ഞു: “നാരദൻ കൃഷ്ണന്റെ ജനനവും കർമ്മങ്ങളും പാടിക്കൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സ് മുകുന്ദനിലേക്കായി ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു, ലോകപാലകരെയും ഉപേക്ഷിച്ചു. എന്റെ മനോഭാവം മനസ്സിലാക്കിയ പിതാവ്, ഭൃത്സേനൻ, വിവാഹത്തിനായി ഉപായം ആലോചിച്ചു.” “പാണ്ഡവരുടെ ഇച്ഛയാൽ സ്വയംവരത്തിൽ മീനത്തെ ഒരു ഉപാധിയായി വെച്ചതുപോലെ, ഇവിടെ ഒരു മീനത്തെ പുറത്തു മറിച്ചു, വെള്ളത്തിൽ കാണാവുന്നവിധം ഒരുക്കി. രാജാക്കന്മാർ ആയിരക്കണക്കിന്, ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, ഗുരുക്കന്മാരോടൊപ്പം നഗരത്തിലെത്തി. പിതാവു അവരെ ബലാനുസൃതമായി ആദരിച്ചു; എന്നെ നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർ അമ്പുകൊണ്ടു ലക്ഷ്യം നോക്കി.” “ചിലർ വില്ലെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും വലിച്ചു കെട്ടാൻ കഴിയാതെ പോയി; ചിലർ വില്ല് വലിച്ചപ്പോൾ തന്നെ വീണു. മഗധരാജാവും അംബഷ്ടനും ചേദിരാജാവും, ഭീമനും ദുര്യോധനനും കർണ്ണനും, വില്ല് വലിച്ചെങ്കിലും യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണത്തെ മനസ്സിലാക്കാതിരുന്നതു. അപ്പോൾ അർജ്ജുനൻ, വെള്ളത്തിൽ മീനത്തിന്റെ പ്രതിബിംബം കണ്ടു, അതിന്റെ സ്ഥാനം മനസ്സിലാക്കി, അമ്പ് അച്ചുതമായി വിട്ടു; ലക്ഷ്യം മുറിച്ചില്ല, സ്പർശിച്ചുമാത്രം.” ഇങ്ങനെയാണ് കൃഷ്ണന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നിറഞ്ഞു നിന്ന ആ സ്നേഹവും, ഭക്തിയും, വിവാഹങ്ങളുടെയും, ഗോപികളുടെയും, രാജ്ഞിമാരുടെയും ഓർമ്മകളുടെയും കഥകൾ.