ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശ്രീശുകചാര്യർ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ, രാമനും കൃഷ്ണനും ദ്വാരകയിൽ താമസിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു മഹത്തായ സൂര്യഗ്രഹണം സംഭവിച്ചു. ഒരു കല്പാവസാനത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന വിധത്തിൽ അതു അത്യന്തം വിശിഷ്ടമായതായിരുന്നു. രാജൻ, അദ്ഭുതകരമായ ഈ സംഭവത്തെ അറിഞ്ഞു, എല്ലാ ദിക്കുകളിലുമുള്ള ജനങ്ങൾ ശുഭം പ്രാപിക്കാൻ സമന്തപഞ്ചകക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകി വന്നു. അവിടം, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമഭദ്രൻ, ഭൂമിയെ ക്ഷത്രിയരില്ലാത്തതാക്കുകയും, രാജന്മാരുടെ രക്തം ഒഴുകിയ തടാകങ്ങൾ അവിടെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെയുള്ള സ്ഥലത്ത്, കർമ്മത്തിൽ അകപ്പെട്ടില്ലെങ്കിലും, ഭഗവാൻ രാമൻ, പാപം അകറ്റാൻ മറ്റുള്ളവർ ചെയ്യുന്നപോലെ, ജനങ്ങളെ കൂട്ടി യജ്ഞം നടത്തി. ആ മഹാ തീർത്ഥയാത്രയിൽ ഭാരതവംശജരും, വൃഷ്ണികളും, അക്രൂരും, വസുദേവനും, അഹുകനും മറ്റു പ്രമുഖരും അവിടെ എത്തി. ഗദ, പ്രദ്യുമ്ന, സാംബ, സുചന്ദ്ര, ശുക, സാരണമാരും, അനിരുദ്ധൻ രക്ഷയ്ക്ക് അവിടെ നിലകൊണ്ടു. കൃതവർമ്മയും പ്രധാനിയായി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ദൈവചിഹ്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച രഥങ്ങളിലും വേഗമുള്ള കുതിരകളുമായി അവർ പ്രകാശിച്ചു. മേഘങ്ങൾ പോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്ന ആനകളോടും, വിദ്യാധരന്മാരും ദേവതകളും കൂടെ, പൊന്നാലങ്കരിച്ച പുഷ്പഹാരങ്ങളാൽ ഭസുരന്മാരായ മനുഷ്യരും, ആ യാത്രയിൽ ദീപ്തിയാർന്നവരായി തിളങ്ങി. ദൈവിക പുഷ്പഹാരങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, കാവചങ്ങൾ ധരിച്ച്, ഭാര്യമാരോടൊപ്പം, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവരെപ്പോലെ അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവിടെ, സ്നാനം കഴിച്ച്, മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ചു. അവർ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പശുക്കളും വസ്ത്രങ്ങളും പുഷ്പഹാരങ്ങളും പൊന്നാലങ്കാരങ്ങളും ദാനം ചെയ്തു. പിന്നീട്, രാമന്റെ തടാകങ്ങളിൽ വൃഷ്ണികൾ വിധിപ്രകാരം വീണ്ടും സ്നാനം ചെയ്തു. തങ്ങളുടെ അന്നം ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സമർപ്പിച്ച്, "കൃഷ്ണഭക്തി ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കട്ടെ" എന്നു പ്രാർത്ഥിച്ചു. അനുമതി ലഭിച്ച ശേഷം, കൃഷ്ണഭക്തരായ വൃഷ്ണികൾ സ്വയം അന്നം കഴിച്ചു. ഭക്ഷണം കഴിച്ചു കഴിഞ്ഞ്, ഇഷ്ടാനുസൃതമായി, തണലുള്ള സുന്ദരവൃക്ഷങ്ങളുടെ കീഴിൽ ഇരുന്നു. അവിടെ എത്തിയിരുന്ന രാജാക്കന്മാരെയും, സുഹൃത്തുക്കളെയും, ബന്ധുക്കളെയും അവർ കണ്ടു. മത്സ്യ, ശീന, കൗശല്യ, വിദർഭ, കുറു, ശ്രഞ്ജയ, കാംബോജ, കൈകേയ, മദ്ര, കുന്തി, അനർത്ത, കേരള എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. രാജാവേ, നൂറുകണക്കിന് സ്വജനങ്ങളും, വിരോധികളായവരും, നന്ദനും മറ്റു കൂട്ടുകാരും, ഗോപന്മാരും, ദീർഘകാലം കാത്തിരുന്ന ഗോപികകളും അവിടെ എത്തി. ഒരുമിച്ച് കാണാനായത് കൊണ്ടുള്ള അത്യന്തം സന്തോഷത്തിൽ, അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളും മുഖങ്ങളും താമരപൂക്കൾ പോലെ വിരിഞ്ഞു. പരസ്പരം അങ്ങേയറ്റം ചേർന്നു, കണ്ണുനീരൊഴുകി, രോമാഞ്ചം കൊണ്ടു, വാക്ക് മുട്ടിപ്പോയ അവസ്ഥയിൽ, പരമാനന്ദം അനുഭവിച്ചു. സ്ത്രീകൾ പരസ്പരം അകമഴിഞ്ഞു കണ്ടു, വിശുദ്ധമായ കണ്ണുകൊണ്ടു പുഞ്ചിരിച്ചു, ചേർന്ന് കെട്ടിപ്പിടിച്ചു. കുങ്കുമം പുരണ്ട മുലകൾ പരസ്പരം ചേർത്ത്, കരങ്ങളാൽ പിടിച്ചു, പ്രേമാശ്രു നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ എല്ലാവരും സന്തോഷിച്ചു. പിന്നീട്, മുതിർന്നവരെ നമസ്കരിച്ച്, ഇളയവരിൽ നിന്നു സ്നേഹപൂർവ്വം വരവേൽപ്പും ആശംസകളും കൈമാറി, കൃഷ്ണനെക്കുറിച്ചുള്ള സംവാദങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. പൃഥ, സഹോദരന്മാരെയും സഹോദരിമാരെയും അവരുടെ പുത്രന്മാരെയും മാതാപിതാക്കളെയും സഹോദരിമാരുടെ ഭാര്യമാരെയും മുഖുന്ദനെയും കണ്ടു, സംസാരത്തിലൂടെ ദു:ഖം വിട്ടുകളഞ്ഞു. കുന്തി പറഞ്ഞു: "പ്രിയ സഹോദരന്മാരേ, ഞാൻ ഭാഗ്യശാലിയല്ലെന്ന് കരുതുന്നു. കാരണം, ദുരിതകാലങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ എന്റെ സ്ഥിതി ഓർക്കാറില്ല." സൗഹൃദം, ബന്ധു, പുത്രൻ, സഹോദരൻ, അപ്പൻ, അമ്മ — ആരും ദു:ഖം വന്നാൽ പരസ്പരം ഓർക്കാറില്ല. ശ്രീവസുദേവൻ പറഞ്ഞു: "അമ്മേ, ഈ പുരുഷന്മാരെ കുറ്റപ്പെടുത്തരുത്. ഭഗവാന്റെ കയ്യിൽ കളിപ്പാട്ടങ്ങളെപ്പോലെ എല്ലാവരും വിധിയുടെ അടിമകളാണ്. ലോകം ഭഗവാന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. അവൻ തന്നെയാണ് കാരണവും, നിർദേശകനും." "കംസന്റെ പീഡനത്തിൽ നമ്മൾ എല്ലാം ചിതറിപ്പോയിരുന്നു. എന്നാൽ, സഹോദരിയെ, വിധിയുടെ ക്രിപയാൽ നമുക്ക് വീണ്ടും തക്കസ്ഥാനം ലഭിച്ചു." ശ്രീശുകചാര്യർ പറഞ്ഞു: വസുദേവനും ഉഗ്രസേനനും യദുക്കളും രാജാക്കന്മാരെ ആദരിച്ചപ്പോൾ, അച്യുതനെ കണ്ടു, അവർ പരമാനന്ദത്തിലും തൃപ്തിയിലും മുഴുകി. ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണൻ, അംബികാപുത്രൻ, ഗന്ധാരിയും പുത്രന്മാരും, പാണ്ഡവന്മാർ ഭാര്യകളോടൊപ്പം, കുന്തി, സഞ്ജയൻ, വിദ്യുര്, കൃപാചാര്യൻ, കുന്തിഭോജൻ, വിരാടൻ, ഭീഷ്മകൻ, മഹാനായ നഗ്‌നജിത്, പുരുജിത്, ദ്രുപദൻ, ശല്യൻ, ധൃഷ്ടകേതു, കാശിരാജാവ്, ദമഘോഷൻ, വിശാലാക്ഷൻ, മിഥിലാരാജാവ്, മദ്ര-കൈകേയരാജാക്കന്മാർ, യുധാമന്യു, സുഷർമ, ബാഹ്ലികപുത്രന്മാർ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. യുധിഷ്ഠിരനോടു ഭക്തിയുള്ള എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും, ശ്രീമാനായ ശൗരിയുടെ ഭംഗിയാർന്ന രൂപം, ഭാര്യമാരോടൊപ്പം കണ്ടപ്പോൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. രാമനും കൃഷ്ണനും യഥാവിധി ആദരിച്ചതിനുശേഷം, അവർ സന്തോഷത്തോടെ കൃഷ്ണസഹചരികളായ വൃഷ്ണികളെ സ്തുതിച്ചു. "ഹോ, ഭോജരാജാവേ, നിങ്ങൾ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരാണ്. യോഗികൾക്കു പോലും ദുർലഭനായ കൃഷ്ണനെ നിങ്ങൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കാണുന്നു. വേദങ്ങൾ ആരാധിക്കുന്നതും, പവിത്രകീർത്തിയും, പാദതീർത്തവും, വചനവും ഉപദേശവും ശുദ്ധമാക്കുന്നതുമായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം, ഭാഗ്യരഹിതമായ ഈ ഭൂമിക്കും അനുഗ്രഹം വിതരുന്നു." "അവനെ കാണുകയും, സ്പർശിക്കുകയും, പാദാനുവർത്തനം ചെയ്യുകയും, സംസാരിക്കുകയും, കിടക്കയും ഇരിപ്പിടവും ഭക്ഷണവും ബന്ധവും പങ്കിടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ—even though you live in samsāra—സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നല്കുന്ന വിഷ്ണു തന്നെ നിങ്ങളുടെ കൂട്ടുകാരനായി." ശ്രീശുകചാര്യർ പറഞ്ഞു: യദുക്കളെ കൃഷ്ണൻ നയിച്ചു വന്നതായി അറിഞ്ഞ നന്ദൻ, ഗോപന്മാരെ കൂട്ടി, യോഗ്യമായ സമ്മാനങ്ങൾ കൈകൊണ്ടു അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ, വൃഷ്ണികൾ അത്യന്തം ആഹ്ലാദിച്ചു. ദീർഘകാലത്തെ വേർപാടിന് ശേഷം, ജീവൻ തിരിച്ചുപോയതുപോലെ, അവർ അവനെ ചേർന്നു പിടിച്ചു. വസുദേവൻ, അത്യന്തം സ്നേഹത്തോടെ നന്ദനെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു. കംസന്റെ പീഡനവും ഗോകുലത്തിൽ പുത്രനെ സമർപ്പിച്ചതും ഓർമ്മവന്നു. കൃഷ്ണനും രാമനും മാതാപിതാക്കളെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, പാദപ്രണാമം ചെയ്തു. എന്നാൽ പ്രേമാശ്രു കൊണ്ടു വാക്ക് മുട്ടിപ്പോയി. തങ്ങളുടെ സീറ്റിൽ ഇരുത്തി, ഇരുചെവികളാൽ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, ഭാഗ്യശാലിയായ യശോദയും ഭർത്താവും പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ ദു:ഖങ്ങളും മറന്നു. രോഹിണിയും ദേവകിയും, വ്രജരാജ്ഞിയായ യശോദയെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു. അവൾ നൽകിയ സൗഹൃദം ഓർത്ത്, കണ്ണുനീർകൊണ്ടു കണ്ഠം മുട്ടി പറഞ്ഞു: "വ്രജരാജ്ഞി, നിന്റെ അനശ്വരമായ സൗഹൃദം ആരാണ് മറക്കുക? ഇന്ദ്രപദവി നേടിയിട്ടും നഷ്ടപ്പെടുത്തിയിട്ടും, അതിന് തുല്യമായ പ്രതിഫലം ഈ ലോകത്ത് ഇല്ല." "നിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ നിന്നെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു, പോഷിപ്പിച്ചു, സംരക്ഷിച്ചു, ധർമ്മം നിറവേറ്റിയിരിക്കുന്നു. കണ്പീലുകൾ കണ്ണിനെ കാത്തുപോലെയാണ് സദാചാരികൾ; സ്വർഗ്ഗം പോലും അവരുടെ ലക്ഷ്യം അല്ല." ശുകചാര്യർ പറഞ്ഞു: ഗോപികകൾ, പ്രിയനായ കൃഷ്ണനെ കണ്ടപ്പോൾ, കണ്പീലുകൾ കാഴ്ച തടഞ്ഞതിൽ ദുഃഖിച്ചു. കണ്ണുകൊണ്ടു അവനെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, ഹൃദയത്തിൽ ആഴമായി ആലിംഗനം ചെയ്തു. അങ്ങനെ, കൃഷ്ണനോടുള്ള അപൂർവമായ ഭക്തി അവർ എല്ലാവരും പ്രാപിച്ചു.