ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഭക്തിയോടും ആദരവോടും കൂടിയ ഒരു മനോഹരമായ കഥയാണിത്. ലോകത്തിൽ ധനം ഇല്ലാതെയും, അപമാനിതനായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന അവധൂതൻ—അവൻ എന്ത് പുണ്യമാണ് ചെയ്തതെന്ന് എല്ലാവർക്കും അത്ഭുതം തോന്നുന്നു. എന്നാൽ, ലോകത്തിന്റെ ഗുരുവായ ശ്രീനിവാസൻ തന്നെ അവനെ മൂത്ത സഹോദരനായി ആലിംഗനം ചെയ്തു. ലക്ഷ്മീദേവി കിടക്കയിൽ ഇരിക്കുന്നപ്പോഴും അവനോടുള്ള ആദരത്തിൽ ഒരു കുറവുമില്ലായിരുന്നു. അവർ ഇരുവരും ഗുരുകുലത്തിൽ ഒരുമിച്ച് കഴിഞ്ഞ കാലത്തെ രസകരമായ അനുഭവങ്ങൾ കൈകോർത്ത് ഓർമ്മിച്ചുപറയാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോൾ ഭാഗ്യവാൻ ആയ ഭഗവാൻ ബ്രാഹ്മണനോട് ചോദിച്ചു: “ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ഗുരുകുലത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി ഗുരുദക്ഷിണ നൽകി, നീ യോജ്യയായ ഒരു ഭാര്യയെ വിവാഹം ചെയ്തോ?” എന്നാൽ ഭഗവാൻ അറിയുന്നു—ഈ ജ്ഞാനിയ്ക്ക് ഗൃഹജീവിതത്തിലും ധനത്തിലും അകർഷണമില്ല; അവൻ നിർമമത്വത്താലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. “ചിലർ കാമനകളാൽ മോഹിതരായി ദൈവിക സ്വഭാവം ഉപേക്ഷിച്ച് കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു; ലോകസംരക്ഷണത്തിനായി ഞാൻ പോലും അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നു. ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ഗുരുഗൃഹത്തിൽ ഒരുമിച്ച് കഴിഞ്ഞ കാലം നീ ഓർക്കുന്നുണ്ടോ? ദ്വിജന്മാർക്ക് അവശ്യം അറിയേണ്ടത് അറിഞ്ഞാൽ അവൻ അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുള് കടന്ന് പോകുന്നു. ഗുരു തന്നെ ധാർമികജീവിതത്തിന്റെയും ആശ്രമങ്ങളിലെയും ആദിയിൽ നിന്നവനാണ്; ഞാൻ ജ്ഞാനദാതാവും ഗുരുവുമാണ്. വർണ്ണാശ്രമധർമങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നവരിൽ സത്യമുള്ള അർത്ഥം അറിഞ്ഞവർ എന്റെ ഉപദേശത്താൽ സുഖമായി സംസാരസാഗരം കടക്കുന്നു. എനിക്ക് പൂജ, പുത്രന്മാർ, തപസ്സു, സംയമനം എന്നിവയാൽ പോലും അത്ര തൃപ്തിയില്ല, ഗുരുസേവനത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നതുപോലെ. ഗുരുകുലത്തിൽ ഞങ്ങൾ നടത്തിയ പെരുമാറ്റം നീ ഓർക്കുന്നുണ്ടോ? ചിലപ്പോൾ ഗുരുപത്യിമാരുടെ ആജ്ഞയാൽ ഞങ്ങൾ കാട്ടിൽ ഇന്ധനം ശേഖരിക്കാൻ പോയിരുന്നു. ഒരു ദിവസം ഞങ്ങൾ കാട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ കനത്ത കാറ്റും ഇടിമിന്നലുമാണ് ഉണ്ടായത്. സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇരുട്ട് ചുറ്റും പടർന്നിരിക്കുന്നു; താഴ്ന്ന നദീതടം വെള്ളം കയറി കാണാനാവാത്ത വിധം മറഞ്ഞു. ശക്തമായ കാറ്റും മഴയും ഞങ്ങളെ തളർത്തിയപ്പോൾ, കാട്ടിൽ ഒരു ദിശയും കാണാനാകാതെ, പരസ്പരം കൈ പിടിച്ചുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ അലഞ്ഞു. അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ ഗുരു സാന്ദീപനിചാര്യർ ഞങ്ങളെ അന്വേഷിച്ച് കാട്ടിൽ കണ്ടു. 'കുഞ്ഞുങ്ങളേ, എനിക്ക് വേണ്ടി നിങ്ങൾ വളരെ കഷ്ടപ്പെട്ടു; നിങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ഉപേക്ഷിച്ച് നിങ്ങൾ എന്നെ സേവിച്ചു. ഇതാണ് സത്യം ശിഷ്യൻ ഗുരുവിനായി ചെയ്യേണ്ടത്—ആത്മാർത്ഥതയോടെ എല്ലാ ശ്രമവും അർപ്പിക്കുക. ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാ സത്യമായ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറട്ടെ, വെദവും അതിന്റെ ഉപാംഗങ്ങളും നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കട്ടെ.' ഗുരുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഗുരുഗൃഹവാസിയായ ഒരാൾക്ക് ഇത്തരത്തിലുള്ള അനുഭവങ്ങളിലൂടെ സമ്പൂർണ്ണതയും ശാന്തിയും ലഭിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണൻ ഭഗവാനോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവാദിദേവാ, ലോകഗുരുവേ, നിങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ ജീവിച്ചപ്പോൾ ഞങ്ങൾക്ക് എന്താണ് അപൂർണ്ണമായിരിക്കുക? വെദശബ്ദരൂപിയായ നിങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഗുരുകുലവാസം എല്ലാ അനുഗ്രഹങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്.' ഇങ്ങനെ ശ്രീദാമയുടെ കഥയുമായി ഭാഗവതത്തിലെ എൺപതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ശ്രീശുകാചാര്യർ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഹരി ബ്രാഹ്മണനോടൊപ്പം സംവദിച്ച്, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ മനസ്സറിയുന്നവൻ ഹസിച്ചു സംസാരിച്ചു. കൃഷ്ണൻ, ബ്രാഹ്മണപ്രിയൻ, സ്നേഹപൂർവ്വം അവനെ നോക്കി—ഈ കാഴ്ചയാണ് സത്പുരുഷന്മാർ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ഭഗവാൻ ചോദിച്ചു: 'ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, നീ വീട്ടിൽ നിന്ന് എനിക്ക് എന്തെങ്കിലും സമ്മാനം കൊണ്ടുവന്നോ? ഭക്തിയോടെ സമർപ്പിച്ച ചെറുതായാലും ഒരു അർപ്പണം എനിക്ക് വലിയതായിത്തീരും; ഭക്തിയില്ലാതെ വലിയതായാലും എനിക്ക് പ്രിയമല്ല. ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഒരു ഇല, പൂവ്, പഴം, വെള്ളം എനിക്ക് സമർപ്പിച്ചാൽ ഞാൻ അതു സ്വീകരിക്കുന്നു.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും ബ്രാഹ്മണൻ ഭഗവാനെ നോക്കി ലജ്ജിച്ചു; കൈയിൽ പിടിച്ചിരുന്ന ചുരുണ്ടവറിക്കലരി അർപ്പിക്കാൻ പോലും മടിച്ചു. സർവ്വഭൂതാത്മാവായ കൃഷ്ണൻ അവന്റെ മനസ്സറിഞ്ഞു: 'ഈ മനുഷ്യൻ ധനലോലതയാൽ എന്നെ മുമ്പ് ആരാധിച്ചിട്ടില്ല. ഇപ്പോൾ ഭാര്യയുടെ ആഗ്രഹത്താലും സ്നേഹത്താലുമാണ് വന്നത്. അതിനാൽ ഞാൻ അവനു മനുഷ്യർക്കു അപൂർവമായ ധനം നൽകട്ടെ.' ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് കൃഷ്ണൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ വീടിൽ നിന്നുള്ള ചുരുണ്ട അലരി എടുത്തു: 'എന്താണ് ഇതു?' എന്ന് വിചാരിച്ചു. 'ഹേ സുഹൃത്ത്, നീ എനിക്ക് കൊണ്ടുവന്ന ഈ അർപ്പണം എനിക്ക് പരമസന്തോഷം നൽകുന്നു; ഈ അലരി ധാന്യങ്ങൾ എനിക്ക് മാത്രമല്ല, സർവ്വവിശ്വത്തിനും തൃപ്തി നൽകുന്നു.' ഭഗവാൻ ഒരു കയ്യിൽ അലരി കഴിച്ചു; രണ്ടാമത്തേത് കഴിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ തന്നെ ലക്ഷ്മീദേവി ഭഗവാന്റെ കൈ പിടിച്ചു: 'ഹേ വിശ്വാത്മാവേ, നിങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഇത്രയുമാത്രം മതിയാകട്ടെ, ഈ ലോകത്തും അപ്പുറത്തും സമ്പദ് സമൃദ്ധിക്കായി.' ബ്രാഹ്മണൻ അച്യുതന്റെ വീട്ടിൽ ആ രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, പാനീയങ്ങൾ കുടിച്ച്, ആനന്ദത്തോടെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ തന്നെയാണെന്നു തോന്നി. രാവിലെ സർവ്വജനപ്രിയനായ് ആദരിക്കപ്പെട്ട് സന്തോഷത്തോടെ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. കൃഷ്ണനിൽ നിന്ന് ധനം ചോദിച്ചോ ലഭിച്ചോ ഇല്ല; മഹാനായ ദർശനം ലഭിച്ചതിൽ അവൻ ലജ്ജയോടെയും തൃപ്തിയോടെയും വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. 'അയ്യോ, ഞാൻ കഷ്ടസമ്പന്നനായിട്ടും കൃഷ്ണൻ ബ്രാഹ്മണപ്രിയനാണെന്നു ഞാൻ കണ്ടു; ലക്ഷ്മി അവന്റെ വക്ഷസ്സ് ആലിംഗനം ചെയ്തു. ഞാൻ എവിടെയും, പാപിയായും ദരിദ്രനുമായും, കൃഷ്ണൻ സമ്പത്ത് നിറഞ്ഞവനുമാണ്; എന്നിരുന്നാലും ബ്രാഹ്മണനെന്ന പേരിൽ പോലും ഞാൻ അവന്റെ വക്ഷസ്സിൽ ആലിംഗനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഞാൻ കിടക്കയിൽ ഇരുന്നു, സുഹൃത്ത് എന്നെ സഹോദരനെപ്പോലെ സ്നേഹിച്ചു; രാജ്ഞി തന്നെ ക്ഷീണിതനായ എന്നെ കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ വിറകുപോലുള്ള വീഞ്ഞൽകൊണ്ട് വീശി. കാൽമസാജ് പോലുള്ള പരമസേവനത്തോടെ ദേവാദിദേവനായ കൃഷ്ണൻ, ബ്രാഹ്മണദേവനായ ഭഗവാൻ, എന്നെ ദേവനെപ്പോലെ ആദരിച്ചു.' ഇങ്ങനെ, ഭഗവാന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലും സ്നേഹത്തിലും ആ ബ്രാഹ്മണൻ അനന്താനന്ദം അനുഭവിച്ചു.