ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഇന്ദ്രനോടു തന്നെ സമാനമായി ദിവ്യമായ ഐശ്വര്യത്തോടെ അലങ്കൃതമായ സുവർണ്ണസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ടിരുന്ന ദുര്യോധനനെ ഗാനഗായകർ മഹത്വത്തോടെ സ്തുതിച്ചു. അപ്പോൾ അഹങ്കാരപൂർവം സഹോദരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, കിരീടവും മാലയും ധരിച്ച്, കൈയിൽ വാൾ പിടിച്ച് ദുര്യോധനൻ അവിടെയിരുന്നു. ക്രോധത്താൽ വാൾ നിലത്ത് ഇട്ടു വലിച്ചുവിട്ടു. അവൻ നിലത്തിരുന്നപ്പോൾ വസ്ത്രത്തിന്റെ അറ്റം വെള്ളമാണെന്ന് കരുതി പിടിച്ചു, എന്നാൽ അതു ഉണങ്ങിയതായിരുന്നു. വെള്ളത്തിൽ വന്നപ്പോൾ കരയാണെന്നു തെറ്റിദ്ധരിച്ചു. ഇങ്ങനെ, മായയുടെ വിചിത്രമായ പ്രഭാവത്തിൽ ദുര്യോധനൻ കുഴഞ്ഞുപോയി. ഇതെല്ലാം കണ്ട ഭീമനും, സ്ത്രീകളും, മറ്റു രാജാക്കന്മാരും അവനെ പരിഹസിച്ചു. രാജാവ് അവരെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, ശ്രീകൃഷ്ണൻ അവരുടെ ചിരിക്ക് അനുമതി നൽകി. ഇതിൽ ദുര്യോധനൻ ലജ്ജിച്ചു, മുഖം താഴ്ത്തി, ക്രോധത്തിൽ കത്തിക്കൊണ്ട്, ഒരു വാക്കും പറയാതെ ഗജഹയിലേക്കു പോയി. ധാർമ്മികരായവരുടെ ഇടയിൽ വലിയൊരു "അയ്യോ!" എന്ന വിലാപം ഉയർന്നു. അജാതശത്രു അർജുനനും മനസ്സിൽ വലിയ ആശങ്ക അനുഭവിച്ചു. എന്നാൽ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ ഭൂഭാരഹരണത്തിന് ഉചിതമായ സമയത്തിനായി മൗനത്തിൽ നിന്നു, ചുറ്റും നോക്കി നിന്നു. രാജാവേ, മഹാരാജസൂയയാഗത്തിൽ സുവ്യോധനന്റെ ദുഷ്ടതയെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ ചോദിച്ചതു പോലെ ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു. ഇങ്ങനെ, 'ദുര്യോധനന്റെ അഹങ്കാരനാശം' എന്ന അദ്ധ്യായം, ഭഗവത്പുരാണത്തിന്റെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ രണ്ടാം പാദത്തിൽ, മഹാപരമഹംസന്മാർക്കുള്ള ഈ മഹാപുരാണത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു. ഇനി ശാല്വന്റെ യദുക്കളോടുള്ള യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അത്ഭുതകരമായ മറ്റൊരു കഥ ഞാൻ പറയുന്നു, രാജാവേ, ശ്രവിക്കുക. ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണന്റെ ലീലാമയമായ, ശരീരരഹിതനായ ഭഗവാൻ ശാല്വനെ എങ്ങനെ സംഹരിച്ചു എന്നത് ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു. ശിശുപാലന്റെ സുഹൃത്ത് ആയ ശാല്വൻ, രുക്മിണിയുടെ വിവാഹത്തിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ യദുക്കളാൽ പരാജയപ്പെട്ടു, ജരാസന്ധനും മറ്റുള്ളവരും പോലെ. അതിനുശേഷം, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ ശാല്വൻ ഒരു പ്രതിജ്ഞ എടുത്തു: "ഞാൻ ഭൂമിയെ യാദവരിൽനിന്ന് ശൂന്യമാക്കും; എന്റെ വീര്യത്തിന് നിങ്ങൾ സാക്ഷികളാവൂ." അങ്ങനെ, ആ ഭ്രാന്തൻ രാജാവ് ഭൂതപതിയായ ഭഗവാനെ ഒരു പിടി പൊടി വിഴുങ്ങി ഒരിക്കൽ മാത്രം ആരാധിച്ചു. ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഉമാപതിയായ ഭഗവാൻ, ദയാലുവായ അവൻ, ശരണം വന്ന ശാല്വനെ അനുഗ്രഹിച്ചു: ഒരു വരം ചോദിക്കാമെന്ന് സമ്മതിച്ചു. ശാല്വൻ ചോദിച്ചുവന്നത്: "വൃശ്ണികളോട് ഭയങ്കരവും, സ്വേച്ഛയാ എവിടെയും പോകാൻ കഴിയും, ദേവന്മാരും, അസുരന്മാരും, മനുഷ്യരും, ഗന്ധർവന്മാരും, സർപ്പന്മാരും, രാക്ഷസന്മാരും തകർക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒരു വാഹനമാണ് എനിക്ക് വേണമെന്ന്." ഗിരീശൻ സമ്മതിച്ചു: "അങ്ങനെയാകട്ടെ." അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, മായാസുരൻ ഒരു ഇരുമ്പ് നഗരം, 'സൗഭം' എന്ന് പേരിട്ടു നിർമ്മിച്ചു, ശാല്വനു നൽകി. അങ്ങനെയൊരു ഭയങ്കരവും, ദുഷ്പ്രവേശ്യവുമായ ആ മനോരഥം ലഭിച്ചശേഷം, യദുക്കളുടെ ശത്രുതയെ ഓർത്തുകൊണ്ട് ശാല്വൻ ദ്വാരകയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, ശാല്വൻ തന്റെ മഹാസൈന്യത്തോടൊപ്പം നഗരത്തെ വളഞ്ഞു, അതിന്റെ ഉപനഗരങ്ങളും ഉദ്യാനങ്ങളും നശിപ്പിച്ചു. നഗരദ്വാരങ്ങളെയും ഗോപുരങ്ങളെയും, രാജപ്രാസാദങ്ങളെയും, മന്ദിരങ്ങളെയും, വിനോദഭൂമികളെയും, ഉയരമുള്ള ഭവനങ്ങളെയും ആയുധവർഷം കൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു. കല്ലുകളും മരങ്ങളും വജ്രങ്ങളുമാണ്, സർപ്പങ്ങളും ഗ്രാവലും മഴപോലെ വീണു. അതിശയകരമായ ഒരു ചുഴലിക്കാറ്റ് ഉയർന്നു, ദിക്കുകൾ മുഴുവൻ പൊടികൊണ്ട് മൂടി. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ നഗരം സൗഭനഗരത്താൽ ഇങ്ങനെ അതികഠിനമായി ഉപദ്രവിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഭൂമി ത്രിപുരാസുരന്റെ ആക്രമണത്തിൽ സമാധാനം നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെ, ദ്വാരകയും സമാധാനം നഷ്ടപ്പെട്ടു. സ്വന്തം ജനങ്ങൾ ദുരിതം അനുഭവിക്കുന്നതുകണ്ട മഹാവീരനായ പ്രത്യുമ്നൻ തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി, "ഭയപ്പെടേണ്ട!" എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സത്യകി, ചരുദേഷ്ണ, സാംബ, അക്രൂരനും ഇളയച്ഛനും, ഹാർദിക്യൻ, ഭാനുവിന്ദൻ, ഗദ, ശുക, ശരണൻ—ഇവരും, മറ്റു മഹാബാഹുക്കളും, ധീരരായ രഥിനികളും, ആനകളും കുതിരകളും പദാതികളും കൂട്ടത്തോടെ, ആയുധധാരികളായി പുറപ്പെട്ടു. ശാല്വരും യദുക്കളും തമ്മിൽ ദേവാസുരസമസമമായ അതിശയകരമായ ഒരു യുദ്ധം അരങ്ങേറി. രുക്മിണിപുത്രൻ ദിവ്യായുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, സൗഭനാഥന്റെ എല്ലാ മായാജാലങ്ങളും ഒരുമിനിറ്റിൽ തന്നെ നശിപ്പിച്ചു; അർദ്ധരാത്രിയിലെ ഇരുട്ട് സൂര്യൻ അകറ്റുന്നതുപോലെ. ശാല്വസൈന്യാധിപതിയെ ഇരുപത്തഞ്ചു സ്വർണ്ണഭൂഷിത ഇരുമ്പുതുമ്പിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി. ശാല്വനെ നൂറ് അമ്പുകൾകൊണ്ട്, അവന്റെ സൈന്യത്തെ ഓരോന്നായി, നേതാക്കളെ പത്തു അമ്പുകൾ വീതം, വാഹനങ്ങളെ മൂന്ന് അമ്പുകൾ വീതം അമ്പുകൾകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു. മഹാത്മാവായ പ്രത്യുമ്നന്റെ അത്ഭുതകരമായ, ശക്തിയേറിയ കൃത്യം കണ്ടു, സഖാക്കളും ശത്രുക്കളും എല്ലാം അവനെ സ്തുതിച്ചു. മായാസുരനിർമ്മിതമായ അതി ഭയങ്കരമായ സൗഭം, പല രൂപത്തിലും, ഒരേ രൂപത്തിലും, ചിലപ്പോഴൊക്കെ കാണാവുന്നതും കാണാനാവാത്തതുമായ, ശത്രുക്കൾക്ക് ഗ്രഹിക്കാനാവാത്തതായും പ്രകടമായി. ചിലപ്പോൾ ഭൂമിയിൽ, ചിലപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ, മലശിഖരങ്ങളിൽ, ചിലപ്പോൾ ജലത്തിൽ—അങ്ങനെയുള്ള ആ സൗഭം തീക്കറ്റകളുടെ ചക്രംപോലെ ഭയങ്കരമായി ഭ്രമിച്ചു. ശാല്വനും അവന്റെ സൗഭവും സൈന്യവും എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ സാത്വതപ്രമുഖർ അമ്പുകൾവിടുകയും ചെയ്തു. അഗ്നിയും സൂര്യനുമുപമമായ, വിഷസർപ്പങ്ങൾപോലെയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് ശാല്വസൈന്യം അതികഠിനമായി ബാധിക്കപ്പെട്ടു, അവർ ഭ്രമിച്ചു. ശാല്വസൈന്യത്തിന്റെ ആയുധവർഷംകൊണ്ട് വളരെ പീഡിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, വീരരായ വൃശ്ണികൾ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ചില്ല; ഇരുവിശ്വം ജയിക്കാൻ അവർ ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ നിലകൊണ്ടു. ശാല്വന്റെ മന്ത്രിയായ ദ്യുമാൻ, മുമ്പ് പ്രത്യുമ്നനെ കീഴടക്കിയവൻ, ഭയങ്കരമായ ഒരു ഗദയുമായി സമീപിച്ചു, അവനെ അടിച്ചു, ഉഗ്രനാദം ചെയ്തു. ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്ന പ്രത്യുമ്നന്റെ വക്ഷസ്സു ഗദയാൽ തകർന്നപ്പോൾ, ധാർമികനായ ദാരുകപുത്രൻ ആയ രഥികൻ അവനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് മാറ്റി കൊണ്ടുപോയി. അൽപസമയംകഴിഞ്ഞ് ചൈതന്യം തിരിച്ചുപിടിച്ച പ്രത്യുമ്നൻ തന്റെ രഥികനോട് പറഞ്ഞു: "അയ്യോ, എത്ര അനുചിതമാണ്, രഥികാ, നീ എന്നെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ചത്! യദുകുലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് മാറിയെന്നു ഒരിക്കലും കേട്ടിട്ടില്ല—പക്ഷേ മനസ്സിൽ ധൈര്യമില്ലാത്ത, പാപം ചെയ്ത രഥികൻ മാത്രമാണ് അങ്ങനെ ചെയ്യുക. രാമനും കേശവനും എന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, ഞാൻ യുദ്ധം ഉപേക്ഷിച്ചു വരികയാണെങ്കിൽ, ഞാൻ എന്തു പറയും? സഹോദരന്മാരുടെ ഭാര്യമാർ ചിരിച്ചു പറയില്ലേ: 'ഹേ വീരാ, യുദ്ധത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭയക്കൂട്ടം എങ്ങനെ മറ്റുള്ളവർക്ക് അറിയപ്പെട്ടു?'" രഥികൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവനല്ലേ, അതിനാലാണ് ഞാൻ ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്. യുദ്ധത്തിൽ വീരൻ ദുര്‍ബലനായാൽ രഥികൻ അവനെ രക്ഷിക്കണം; അതുപോലെ രഥികനും വീരനും പരസ്പരം സംരക്ഷിക്കണം. അതുകൊണ്ടാണ്, ശത്രുവിന്റെ ആക്രമണത്തിൽ നീ അശക്തനായി ബോധംകെട്ടുപോയപ്പോൾ നിന്നെ ഞാൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് മാറ്റി.