ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അന്ന് ആ മഹാസഭയിൽ, ശിശുപാലനെ വീഴ്ത്തിയശേഷം, ഭഗവാൻ സ്വയം എഴുന്നേറ്റ് തന്റെ അനുയായികളെ തടഞ്ഞു. കഠിനമായ കോപത്തോടെ, തന്റെ ശത്രുവിന്റെ തല അദ്ദേഹം അതിസൂക്ഷ്മമായ ചക്രം ഉപയോഗിച്ച് അകറ്റി. ഈ സംഭവത്തിൽ വലിയൊരു കലഹം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു; ശിശുപാലന്റെ അനുയായിയായിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ ജീവനുവേണ്ടി ഭയപ്പെട്ടു, ചുറ്റുംകിടക്കുന്ന ദിശകളിലേക്കു ഓടി രക്ഷപെട്ടു. അപ്പോൾ, ചെടിരാജാവിന്റെ ശരീരത്തിൽനിന്ന് ഒരു പ്രകാശം പുറത്തുവന്നു. ആ പ്രകാശം, ആകാശത്തിൽനിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കു വീഴുന്ന ഒരു ഉല്കയെപ്പോലെ, എല്ലാവരും നോക്കി നിൽക്കേ വാസുദേവന്റെ ഉള്ളിലേക്കു ചേർന്നു. മൂന്നു ജന്മങ്ങളിലായി ശത്രുത്വം വളർത്തിയ മനസ്സോടെ, ശിശുപാലൻ ഭഗവാനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവൻ അതേ പരമാത്മാവിൽ ലയിച്ചു; കാരണം, ജഡഭാവം തന്നെ പുനർജന്മത്തിന് കാരണമാകുന്നു. തുടർന്ന്, യജ്ഞത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച പുരോഹിതന്മാരെയും സഹചാരികളെയും മഹാരാജാവ് യഥാവിധി ബഹുമാനിക്കുകയും ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്തു. രാജസൂയയാഗത്തിന്റെ സമാപനസ്നാനം അദ്ദേഹം നിർവഹിച്ചു. യാഗം പൂർത്തിയായശേഷം, യോഗേശ്വരനായ കൃഷ്ണൻ, സുഹൃത്തുക്കളുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം, കുറേ മാസം അവിടെ തന്നെ താമസിച്ചു. പിന്നീട്, രാജാവിന്റെ ഇഷ്ടത്തിന് വിരുദ്ധമായി പോലും, ദേവകിയുടെ പുത്രനായ കൃഷ്ണൻ തന്റെ ഭാര്യമാരെയും മന്ത്രിമാരെയും കൂട്ടി സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു. ഇതുവരെ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞത്, വൈകുണ്ഠത്തിൽ നിന്നുള്ള രണ്ടു പുരുഷന്മാരുടെ കഥയാണ്—ബ്രാഹ്മണന്റെ ശാപം മൂലം അവർ വീണ്ടും ജന്മം സ്വീകരിച്ചതിന്റെ കഥ. രാജസൂയയാഗം പൂർത്തിയാക്കിയ രാജാവ് യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും നിറഞ്ഞ സഭയിൽ, ദേവേന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു. ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും ഗന്ധർവാദികളും, രാജാവിന്റെ ആദരവു ഏറ്റുവാങ്ങി, കൃഷ്ണനെയും യാഗത്തെയും പുകഴ്ത്തി സന്തോഷത്തോടെ സ്വന്തം ലോകങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങി. എന്നാൽ, പാണ്ഡുവിന്‍റെ ഈ മഹാസംരുദ്ധി കണ്ടു സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ, കുരുകുലത്തിലെ കലിയുഗത്തിന്റെ പ്രതീകമായ ദുർയോധനൻ മാത്രം ദു:ഖിതനായി. വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ മഹാത്മാവിന്റെ കർത്ത്യങ്ങൾ—ശിശുപാലവധവും രാജാവിന്റെ മോക്ഷവും മഹായാഗവും—ആവർത്തിച്ച് പാരായണം ചെയ്യുന്നവർ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തരാവും. ഇതോടെയാണ് ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിലെ എഴുപത്തിനാലാമത്തെ അധ്യായം, 'ശിശുപാലവധം' എന്ന പേരിൽ സമാപിക്കുന്നത്. അപ്പോൾ, രാജാവ് ചോദിച്ചു: "മഹാബ്രാഹ്മണനേ, അജാതശത്രുവിന്റെ ഈ മഹാരാജസൂയയാഗം കണ്ടു, ഒത്തുചേർന്നിരുന്ന രാജാക്കന്മാരും ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും എല്ലാവരും ആനന്ദിച്ചു. എന്നാൽ ദുർയോധനൻ ഒഴികെ എല്ലാവരും സന്തോഷിച്ചു. ഇതിന്റെ കാരണം ഞങ്ങൾക്ക് പറയാമോ?" ശ്രീ ബാദരായണി ഉത്തരം പറഞ്ഞു: "നിന്റെ മഹാപുരുഷനായ പിതാമഹന്റെ രാജസൂയയാഗത്തിൽ, ബന്ധുക്കളൊക്കെയും സ്നേഹബദ്ധരായി വിവിധ സേവനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. ഭീമൻ അന്നശാലയുടെ ചുമതലയേറ്റു; സുവ്യോധനൻ ധനശാലയുടെ; സഹദേവൻ പൂജാകർമ്മങ്ങൾ, നകുലൻ ആവശ്യമായ വസ്തുക്കൾ ഒരുക്കുന്നത്. അർജുനൻ മൂപ്പന്മാരെ പരിചരിച്ചു; കൃഷ്ണൻ അത്തിഥികളുടെ കാൽ കഴുകി; ദ്രുപദപുത്രി ഭക്ഷണം വിളമ്പി; മനസ്സു മഹത്തായ കർണൻ ദാനങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്തു. യുയുധാനൻ, വികർണൻ, ഹാർദിക്യൻ, വിദ്യുരൻ, ബാഹ്ലികപുത്രന്മാർ, ഭൂരി, സന്തർദനന്മാർ എന്നിവരും വിവിധ കാര്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ഇങ്ങനെ, ആ മഹായാഗത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയവർ രാജാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. പിന്നീട്, യജ്ഞത്തിൽ സേവനം ചെയ്ത പുരോഹിതന്മാരെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും ദാനങ്ങളാൽ, സ്നേഹവാക്കുകളാൽ, യഥാവിധി ആദരവു നൽകി, ശിശുപാലവധത്തിനുശേഷം സാത്വതകുലപതി യാഗശാലയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, സ്വർഗ്ഗനദിയിൽ സമാപനസ്നാനം നടത്തി. അപ്പോൾ മൃദംഗം, ശംഖം, പണവം, ധുന്ധുരി, അനക, ഗോമുഖം തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി. സന്തോഷത്തോടെ നർത്തകർ നൃത്തം ചെയ്തു; ഗായകർ ഭക്തിഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു; വീണയും വംശിയും കയി ചവിട്ടലും ആകാശം തൊട്ടു. പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച ഹാരങ്ങൾ ധരിച്ച രാജാക്കന്മാർ, മനോഹരമായ പതാകകളും പതാകകളും അണിഞ്ഞ ആനകളിലും രഥങ്ങളിലും കുതിരകളിലും കയറി, ഭടന്മാരോടൊപ്പം യാത്രയായി. യദുക്കൾ, ശ്രിഞ്ചയന്മാർ, കംബോജന്മാർ, കുറുക്കൾ, കേകയന്മാർ, കോസലന്മാർ—അവരുടെ സൈന്യങ്ങളുടെ അഗ്രഭാഗത്ത്, ഭൂമിയെ നടുക്കിച്ചുകൊണ്ട് യാഗശാലയിലേക്കു നീങ്ങി. പ്രശസ്തരായ സപ്തർഷിമാരും, പുരോഹിതന്മാരും, ദ്വിജന്മാരുമൊക്കെയും വേദഘോഷത്തോടുകൂടി വന്ദിതരായി; ദേവന്മാർ, പിതാക്കന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി. പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പഹാരങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും മനോഹര വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, പരസ്പരം വെള്ളം തുള്ളിച്ചാടി ആനന്ദിച്ചു. സ്ത്രീകൾ എണ്ണ, നെയ്യ്, സുഗന്ധപൊടി, മഞ്ഞൾ, കുങ്കുമം എന്നിവയിടിച്ച്, പുരുഷന്മാരോടൊപ്പം കളിച്ചു. പുരുഷന്മാർ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന രാജ്ഞികൾ, ദൈവസ്ത്രീവർഗ്ഗം പോലെ, യാതൊരു തടസ്സവുമില്ലാതെ പുറത്ത് വന്നു; അവരുടെ അമ്മാവന്മാരും സുഹൃത്തുക്കളും വെള്ളം തുള്ളിച്ചപ്പോൾ, അവരുടെ മുഖങ്ങൾ ലജ്ജാഭാവത്തിൽ പ്രഭയോടെ തിളങ്ങി. അവ രാജ്ഞികൾ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ദേവന്മാരെ സന്തോഷത്തോടെ വെള്ളം തുള്ളിച്ചു; വസ്ത്രങ്ങൾ നനഞ്ഞു, മാലകൾ ചിതറിപ്പൊട്ടി, അവരുടെ മനോഹരമായ കളികൾ അശുദ്ധചിന്തയുള്ളവരുടെ മനസ്സുകൾ അലയടിപ്പിച്ചു. അവിടെയായിരുന്നു, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കുതിരകളിൽ കയറി, പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച രഥത്തിൽ, രാജാവും ഭാര്യകളും, യാഗത്തിലെ യജമാനൻപോലെ പ്രകാശിച്ചു. രാജ്ഞിമാരോടൊപ്പം സമാപനസ്നാനം നടത്തിയശേഷം, പുരോഹിതന്മാർ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം രാജാവിനെ ഗംഗയിൽ സ്നാനിപ്പിച്ചു. ദൈവവാദ്യങ്ങളും മനുഷ്യവാദ്യങ്ങളും ഒരുമിച്ച് മുഴങ്ങി; ദേവന്മാർ, സപ്തർഷിമാർ, പിതാക്കന്മാർ, മനുഷ്യർ പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി. അവിടെ, എല്ലാ വർണ്ണാശ്രമങ്ങളിലുമുള്ള പുരുഷന്മാരും സ്നാനം നടത്തി; വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്തവരും അക്ഷണത്തിൽ പാപരഹിതരായി. തുടർന്ന്, രാജാവ് മനോഹരമായ പടർവസ്ത്രം ധരിച്ച്, ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും നൽകി, പുരോഹിതന്മാരെയും സപ്തർഷിമാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ആദരിച്ചു. നാരായണഭക്തനായ രാജാവ്, ബന്ധുക്കളെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും രാജാക്കന്മാരെയും മറ്റെല്ലാവരെയും ആവർത്തിച്ച് ആദരിച്ചു. അവിടെയുള്ള എല്ലാവരും ദിവ്യപ്രഭയോടെ തിളങ്ങി; രത്നത്തൊപ്പിയ കുണ്‌ഡലങ്ങൾ, പുഷ്പഹാരങ്ങൾ, പഗ്ഡികൾ, സുന്ദര വസ്ത്രങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞു; സ്ത്രീകൾ ഇരട്ട കുണ്‌ഡലങ്ങളും ചൂഡികൾക്കും സൗന്ദര്യം പകർന്ന സ്വർണമേഖലയുമണിഞ്ഞ്, മുഖച്ഛായയിൽ കാന്തിയോടെ തിളങ്ങി. ശേഷം, മഹാപുണ്യശാലികളായ പുരോഹിതന്മാരും, സപ്തർഷിമാരും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാരും, ബ്രാഹ്മണ, ക്ഷത്രിയ, വൈശ്യ, ശൂദ്ര വർഗ്ഗങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാരും ഒത്തുചേർന്നു. ദേവന്മാർ, സപ്തർഷിമാർ, പിതാക്കന്മാർ, ഭൂതഗണങ്ങൾ, ലോകപാലകർ, അവരുടെ അനുചിതന്മാരൊപ്പമെത്തി, ആദരവു സ്വീകരിച്ച്, അനുമതി നൽകി സ്വന്തം ലോകങ്ങളിലേക്കു മടങ്ങി. ഹരിദാസനായ കൃഷ്ണന്റെ മഹാരാജസൂയയാഗത്തെ മഹാരാജാക്കന്മാർ ആവർത്തിച്ച് പുകഴ്ത്തി; ആമൃതം കുടിക്കുന്ന ഒരു മനുഷ്യൻപോലും അതിൽ തൃപ്തരാവുന്നില്ലായിരുന്നു.