ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അന്നേ ദിവസം, ദീർഘകാലം തടവിൽ കിടന്നിരുന്ന രാജാക്കന്മാർ ക്ഷുഭിതരും ക്ഷീണിതരുമായി, അവരുടെ മുഖങ്ങൾ ക്ഷാമം കൊണ്ടു ഉണങ്ങിയ നിലയിൽ, ആകാംക്ഷയോടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കി. അപ്പോൾ അവർ മുന്നിൽ കണ്ടത് കറുത്ത വർണ്ണത്തിൽ കാന്തിയോടെ തിളങ്ങുന്നവനെയും, മനോഹരമായ പീതാംബരം ധരിച്ചവനെയും ആയിരുന്നു. അവൻ ശരീരത്തിൽ ശ്രീവത്സ ചിഹ്നം തെളിഞ്ഞു നിന്നു; നാലു കരങ്ങൾ, താമരപൂവുപോലെയുള്ള ചുവപ്പു കണ്ണുകൾ, മനോഹരവും ദയാപൂർണ്ണവുമായ മുഖം, മകരാകൃതിയിലുള്ള കുണ്ഡലങ്ങൾ കാതിൽ തിളങ്ങി. അവന്റെ കൈകളിൽ താമര, ഗദ, ശംഖം, ചക്രം എന്നിവയുണ്ടായിരുന്നു. കിരീടം, ഹാരങ്ങൾ, കങ്കണങ്ങൾ, ഉരസുതാര, ഭുജബന്ദ് എന്നിവയാൽ അലങ്കൃതനായി അവൻ നിലകൊണ്ടു. അവന്റെ കഴുത്തിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ രത്നഹാരവും വനപുഷ്പമാലയും തിളങ്ങി. രാജാക്കന്മാർ അവരുടെ കണ്ണുകൾകൊണ്ട് അവനെ ആസ്വദിച്ചു, നാവുകൊണ്ട് രുചി കാണുന്നവരെപ്പോലെയായിരുന്നു അത്. മൂക്കുകൊണ്ട് സുഗന്ധം ഉൾക്കൊണ്ടതുപോലെയും, കൈകൾകൊണ്ട് അവനെ അണച്ഛതുപോലെയും അവർ അനുഭവിച്ചു. പാപരഹിതരായി, അവർ തലകുനിച്ച് ഹരിയുടെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു. കൃഷ്ണനെ ദർശിച്ച സന്തോഷത്തിൽ, തടവിലടക്കപ്പെട്ടതിന്റെ ക്ഷീണം രാജാക്കന്മാർക്ക് മായിപ്പോയി. അവർ കൈകൂപ്പി ഹൃഷീകേശനെ വന്ദിച്ചു, വാക്കുകളാൽ സ്തുതിച്ചു: "ദേവതകളുടെ നാഥനായോ, അക്ഷയനായോ, അഭയം പ്രാപിച്ചവരുടെ ദു:ഖം നീക്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം. ഞങ്ങൾ ഈ ഭയാനകമായ ജനനമരണചക്രത്തിൽ നിന്നും മോചനം തേടി നിന്റെ അഭയം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു, കൃഷ്ണാ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ. മധുസൂദനാ, മഗധരാജാവായ ജരാസന്ധനാൽ ഞങ്ങളുടെ രാജ്യങ്ങൾ നഷ്ടമായതിൽ ഞങ്ങൾ നിന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നില്ല. ഭഗവൻ, ഞങ്ങൾക്കായുള്ള നിന്റെ കൃപയാൽ ഇതൊക്കെ സംഭവിച്ചതാണ്. ഭോഗവും അധികാരവും കൊണ്ട് അഹങ്കാരമുള്ള രാജാവിന് സത്യസന്തോഷം ലഭിക്കാറില്ല; നിന്റെ മായയാൽ അവൻ നശ്വരമായ സമ്പത്തിനെ ശാശ്വതമെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു. പെരുവഴിയിൽ വെള്ളം കാണുന്ന കുട്ടികളെപ്പോലെയാണ് വിവേകമില്ലാത്തവർ മായിക വസ്തുക്കളെ സത്യമെന്നു കരുതുന്നത്. മുമ്പ് സമൃദ്ധിയിൽ മയങ്ങി, ജയാഗ്രഹത്തിൽ ആകാംക്ഷയോടെ പരസ്പരം മത്സരിച്ചും, നിസ്സഹായരായ ജനങ്ങളെ അനുദയത്തോടെ സംഹരിച്ചും, മരണത്തെ അവഗണിച്ചുമാണ് ഞങ്ങൾ പെരുമാറിയത്. ആ സമ്പത്തുകളെല്ലാം, കൃഷ്ണാ, നിന്റെ അതിദുർജ്ജയമായ ശക്തിയാൽ, കാലചക്രത്താൽ, നിന്റെ കരുണയാൽ നശിച്ചു; ഞങ്ങളുടെ അഹങ്കാരം തകർന്ന്, നിന്റെ പാദങ്ങൾ ഞങ്ങൾ ഓർക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, കാഴ്ചയ്ക്ക് അദൃശ്യമായ ഈ രാജ്യം ഞങ്ങൾക്ക് ഇനി ആവശ്യമില്ല; ക്ഷയിക്കുന്ന ശരീരവും ദുഃഖവും അനുഭവിക്കുന്നതുമാത്രം. ഭഗവൻ, നിനക്ക് ഭക്ത്യാഞ്ജലികൾ സമർപ്പിക്കുവാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അതിന്റെ ഫലം ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും ശ്രവണമധുരമാണ്. ഈ ലോകത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴും നിന്റെ പാദസ്മരണ എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നതിന് മാർഗ്ഗം ഞങ്ങൾക്ക് ഉപദേശിക്കണമേ. വീണ്ടും വീണ്ടും വസുദേവപുത്രനായ കൃഷ്ണനെയും, ഹരിയെയും, പരമാത്മാവിനെയും, അഭയം തേടുന്നവരുടെ ദു:ഖം നശിപ്പിക്കുന്ന ഗോവിന്ദനെയും ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു." ഇങ്ങനെ, തടവിൽ നിന്ന് മോചിതരായ രാജാക്കന്മാർ കൃഷ്ണനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ലോകത്തിന്റെ അഭയം ആയ കൃപാസമുദ്രനായ ഭഗവാൻ അവരെ സ്നേഹപൂർവ്വം സമീപിച്ചു: "ഇന്ന് മുതൽ, രാജാക്കന്മാരേ, നിങ്ങൾക്ക് എന്നിൽ, സർവ്വേശ്വരനായ ആത്മാവിൽ, ദൃഢമായ ഭക്തി ഉണരുകയും നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്യും. നിങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടായ ആഗ്രഹം സഫലമായിരിക്കും. ഭാഗ്യവശാൽ നിങ്ങൾ ശരിയായ തീരുമാനവും സത്യവുമായ വാക്കുകളും പ്രകടിപ്പിച്ചു. സമ്പത്തിലും അധികാരത്തിലും അഹങ്കാരം ആളുകളെ എങ്ങനെയൊക്കെ ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് നോക്കൂ. ഹൈഹയ, നഹുഷ, വേന, രാവണ, നരക തുടങ്ങിയ ദേവന്മാരും, അസുരന്മാരും, മനുഷ്യന്മാരും സമ്പത്തിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണുപോയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, ശരീരാദികളിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാം നശ്വരമാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, യാഗങ്ങൾകൊണ്ട് എന്നെ ആരാധിക്കുവിൻ, ധർമ്മപാലനത്തോടെ നിങ്ങളുടെ പ്രജകളെ സംരക്ഷിക്കുവിൻ. ജനങ്ങളിൽ ഏകത്വം പാലിച്ചുകൊണ്ട്, സുഖ-ദുഃഖങ്ങൾ, ജനനം-മരണം എന്നിവ അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട്, മനസ്സിൽ എന്നെ സ്ഥിരമായി ഓർത്തുകൊണ്ട്, നിങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്നതെല്ലാം സേവിക്കുവിൻ. ശരീരത്തിൽ നിന്ന് അസക്തരായി, ആത്മാനന്ദത്തിൽ ലീനരായി, വ്രതങ്ങളിൽ ദൃഢരായി, മനസ്സിൽ എന്നെ നിലനിറുത്തി, അവസാനം ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കും. ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണൻ രാജാക്കന്മാരെ ഉപദേശിച്ചു. അവരുടെ ഭാര്യമാർക്ക് സ്നാനാചാരങ്ങൾ നടത്താൻ ഭടന്മാരെ നിയോഗിച്ചു. സഹദേവനാൽ രാജസൂയയോഗ്യമായ വസ്ത്രങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ, പുഷ്പമാലകൾ, ചന്ദനാദികൾ ഉപയോഗിച്ച് ആചാരങ്ങൾ നടത്തിച്ചു. രാജാക്കന്മാരെ സ്നാനിപ്പിച്ച് മനോഹരമായി അലങ്കരിക്കുകയും, ഉത്തമമായ ഭക്ഷണവും, ഭോഗസൗകര്യങ്ങളും, പാനീയങ്ങളും നൽകി ആദരിച്ചു. മുകുന്ദനാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാർ, കാതിൽ തിളങ്ങുന്ന കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച്, ദു:ഖരഹിതരായി, മഴക്കാലം കഴിഞ്ഞു തിളങ്ങുന്ന ഗ്രഹങ്ങളെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു. രത്നവും പൊന്നും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ചാരിയോട്ടങ്ങൾ നല്ല കുതിരകളാൽ കെട്ടിച്ച്, സ്നേഹപൂർവ്വം ആശംസിച്ച്, അവരെ സ്വന്തം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് മടക്കി അയച്ചു. കൃഷ്ണന്റെ മഹാത്മ്യത്തിൽ രക്ഷപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാർ, അവിടെയും അവന്റെ കർമ്മങ്ങളിലും ദ്യാനമുറപ്പിച്ച് യാത്രയായി. ജനങ്ങൾ പരമപുരുഷന്റെ പ്രവർത്തികൾക്കു വിസ്മയിച്ചു; ഭഗവാൻ നിർദേശിച്ചപോലെ അവർ തങ്ങളുടെ കര്‍മ്മങ്ങൾ കൃത്യമായി അനുഷ്ഠിച്ചു. ഭീമസേനൻ ജരാസന്ധനെ സംഹരിച്ച ശേഷം, സഹദേവനാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട കൃഷ്ണൻ, പൃഥയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥം എത്തിയപ്പോൾ, വിജയികളായ വീരന്മാർ ശംഖം മുഴക്കി, സുഹൃത്തുക്കളെ ആനന്ദിപ്പിക്കുകയും ശത്രുക്കളെ വിഷമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് കേട്ട ഇൻദ്രപ്രസ്ഥവാസികൾ ഹൃദയത്തിൽ ആനന്ദം നിറഞ്ഞു; മഗധരാജാവ് കീഴടക്കപ്പെട്ടു, തങ്ങളുടെ രാജാവിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റപ്പെട്ടു എന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചു. പിന്നീട് ഭീമനും അർജ്ജുനനും ജനാർദ്ദനനും രാജാവിന് നമസ്കരിച്ച്, അവർ നടത്തിയ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം വിശദീകരിച്ചു. യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ഈ വിവരം കേട്ടപ്പോൾ, കൃഷ്ണന്റെ കരുണ മനസ്സിലാക്കി, സന്തോഷാശ്രു വീഴ്ത്തി; അത്രമേൽ സ്നേഹത്തിൽ ആകയാൽ ഒരു വാക്കും പറയാനാവാതെ നിന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് 'കൃഷ്ണാദി ആഗമനം' എന്ന അദ്ധ്യായം, ഭഗവത്പുരാണത്തിലെ രണ്ടാം പാദത്തിലെ എഴുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നത്. ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, ശക്തനായ കൃഷ്ണൻ ജരാസന്ധനെ സംഹരിച്ച കഥയും അതിലെ അത്ഭുതകൃത്യങ്ങളും കേട്ട്, രാജാവ് യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ സന്തോഷത്തോടെ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: "ത്രൈലോക്യാധ്യാപകരായ മഹാനുഭാവന്മാർ, പ്രാപിക്കാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായതും ലഭിച്ചിട്ടും, ഉപദേശങ്ങളെ തലയിൽ ചുമന്ന് സ്വീകരിക്കുന്നു. കമലനയനനായോ, കഷ്ടത്തിൽ പെട്ടവരുടെ ഉടമയെന്ന് സ്വയം കരുതുന്നവരെ പോലും നീ ഭരിക്കുന്നു; മഹാനായവനേ, ഇതൊരു വലിയ രഹസ്യമാണല്ലോ. ഏകമായ പരമാത്മാവിന്, പ്രവർത്തികളാൽ മഹിമ വർദ്ധിക്കുകയോ കുറയുകയോ ഇല്ല; സൂര്യന്റെ പ്രകാശം പ്രവർത്തികളാൽ ബാധിക്കപ്പെടാത്തതുപോലെയാണ് അത്. ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനേ, മാധവാ, ഭക്തന്മാരിൽ 'എന്റെത്', 'നിന്റെത്' എന്ന ഭേദം ഇല്ല; അവ ഭേദങ്ങൾ മൃഗങ്ങളിൽ കാണുന്ന വ്യത്യാസങ്ങൾ പോലെയാണ്.