ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശത്രുവിന്റെ ജനനവും മരണവും, അവന്റെ ജീവൻ ജരയുടെ കൃപയാൽ നിലനിൽക്കുന്നതുമാണ് ഹരിക്ക് അറിവായിരുന്നത്. അപ്പോൾ തന്നെ തന്റെ ശക്തി പാർത്ഥനിൽ പകരി, ഹരി എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആലോചിച്ചു. ശത്രുവിനെ വധിക്കാൻ യുക്തി കണ്ടെത്തിയശേഷം, ദൂരദർശിയായ കൃഷ്ണൻ ഒരു കൊമ്പ് പൊട്ടിച്ച് ഭീമനോട് സൂചന നൽകി. ആ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കിയ ഭീമൻ, മഹാശക്തിയുള്ള യോദ്ധാവായ ഭീമസേനൻ, തന്റെ ശത്രുവിനെ കാലുകളിൽ പിടിച്ച് നിലത്ത് വീഴ്ത്തി. അകത്തുനിന്ന് ഒരു കാൽ നിലത്തിട്ടു, മറ്റേ കാൽ കൈകളാൽ പിടിച്ച്, ആന ഒരു കൊമ്പ് പിളർത്തുന്നതുപോലെ അവനെ അനുസ് മുതൽ പിളർത്തി. ജനങ്ങൾ കണ്ടത്, ജരാസന്ധന്റെ ശരീരം രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി പിളർന്നത്—ഒരുവശം ഒരു കാൽ, ഒരു ഉരുവു, ഒരു അണ്ഡം, ഒരു കൂത്ത്, ഒരു പിൻ, ഒരു മുല, ഒരു ഭുജം; മറുവശം ഒരു കൈ, ഒരു കണ്ണ്, ഒരു കന്യ, ഒരു ചെവി. മഗധരാജാവ് വീണതോടെ വലിയ ഒരു കോലാഹലം ഉയർന്നു. ഭീമനും വിജയികളായ പാണ്ഡവന്മാരെയും ആളുകൾ ആലിംഗനം ചെയ്ത് സ്തുതിച്ചു. പ്രജാപതിയും സ്വയം നിയന്ത്രകനുമായ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ, ജരാസന്ധന്റെ പുത്രനായ സഹദേവനെ മഗധരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു. ജരാസന്ധൻ തടവിലാക്കിയിരുന്ന രാജാക്കളെ മോചിപ്പിച്ചു. ഇങ്ങനെ 'ജരാസന്ധവധം' എന്ന അദ്ധ്യായം ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിന്റെ ദശമ സ്കന്ധത്തിൽ സമാപിച്ചു. ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: പതിനാറായിരത്തി എൺപതോളം രാജാക്കന്മാർ, യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റു പർവതഗുഹയിൽ തടവിലായിരുന്നവർ, മലിന വസ്ത്രവും ക്ഷീണിച്ച ശരീരവുമോടെ പുറത്തുവന്നു. വിശപ്പിനാൽ ക്ഷയിച്ച മുഖം, തടവിലുള്ള പീഡനത്തിൽ വാടിയ അവർക്കു മുന്നിൽ കൃഷ്ണൻ നില്ക്കുന്നതു കണ്ടു—കറുത്തവണ്ണം, പീതാംബരം, ശ്രീവത്സ ചിഹ്നം, നാലു കൈകൾ, കമലപോലെ ചുവന്ന കണ്ണുകൾ, മനോഹരമായ മുഖം, മകരകുണ്ദലങ്ങൾ, കമലം, ഗദ, ശംഖം, ചക്രം കൈയിൽ, കിരീടം, മാല, കങ്കണങ്ങൾ, ഉരസ്സ്, ഭുജബന്ധങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്. അവന്റെ കഴുത്തിൽ ഉത്തമരത്നങ്ങളും വനമാലയും തിളങ്ങുന്നു. അവൻ്റെ ദർശനം കണ്ണുകൾകൊണ്ട് ആസ്വദിച്ചു, നാവുകൊണ്ട് രുചിയെടുക്കുന്നതുപോലെയായിരുന്നു. മൂക്കുകൊണ്ട് സുഗന്ധം അനുഭവിക്കുന്നതുപോലെയും കൈകളാൽ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നതുപോലെയും അനുഭവിച്ചു. പാപമുക്തരായി, അവർ കൃഷ്ണന്റെ പാദങ്ങളിൽ തലകുനിച്ചു നമസ്കരിച്ചു. കൃഷ്ണനെ കണ്ട സന്തോഷത്തിൽ തടവിലെ കഷ്ടം മറന്ന രാജാക്കന്മാർ, കയ്യുയർത്തി ഹൃശികേശനെ സ്തുതിച്ചു: "ദേവതകളുടെ അധിപതിയായ അക്ഷയനായ കൃഷ്ണ, അഭയം തേടുന്നവരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്നവനേ, ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ജന്മമരണചക്രത്തിൽ തളർന്ന ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ. മധുസൂദന, മഗധരാജാവിന്റെ കൈവശം നമ്മുടെ രാജ്യം പോയത് നിന്റെ ദോഷമല്ല; രാജാക്കന്മാരായ ഞങ്ങൾക്ക് നിന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്. അധികാരവും സമ്പത്തും കൊണ്ടുള്ള അഭിമാനത്തിൽ രാജാവ് നന്മയിലേക്ക് എത്തുന്നില്ല; നിന്റെ മായയിൽ ആസ്വാദ്യങ്ങൾ ശാശ്വതമാണെന്നു തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു." "പെരുവഴിയിലെ വെള്ളം എന്നറിഞ്ഞും കുട്ടികൾ അതിനെ വെള്ളമെന്നു കരുതുന്നതുപോലെ, വിവേകമില്ലാത്തവർ മായയെ യാഥാർത്ഥ്യമായി കരുതുന്നു. മുമ്പ് സമൃദ്ധിയിൽ മയങ്ങി, ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, പരസ്പരം മത്സരിച്ച്, അന്യോന്യം നിഷ്ഠൂരമായി പ്രജകളെ നശിപ്പിച്ചവരാണ് ഞങ്ങൾ, മരണത്തെ അവഗണിച്ച്. ആ സമ്പത്തുകൾ, കൃഷ്ണ, നിന്റെ അതിമഹത്തായ ശക്തിയാൽ, കാലംകൊണ്ടും, നിന്റെ ദയയാലും ഞങ്ങളുടെ അഭിമാനം തകർന്ന്, നിന്റെ പാദങ്ങൾ ഓർക്കാൻ ഞങ്ങൾക്കായി." "അതിനാൽ, ഇനി ഈ മായാവിഷയമായ രാജ്യം ഞങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമില്ല; ക്ഷയിക്കുകയും ദു:ഖം അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശരീരത്തോടൊപ്പം. കൃഷ്ണ, ഞങ്ങൾ നിനക്ക് സേവനം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിന്റെ ഫലം ഈ ലോകത്തും പിന്മെത്തും ശ്രവ്യമാണ്. ഈ ലോകത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴും നിന്റെ പാദസ്മരണ എപ്പോഴും നിലനിൽക്കാൻ ഉപദേശം നൽകണമേ." "വസുദേവപുത്രനായ കൃഷ്ണ, ഹരി, പരമാത്മാവായ ഗോവിന്ദ, അഭയം തേടുന്നവരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്നവനേ, വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം." ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ രാജാക്കന്മാർ കൃഷ്ണനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, അവരെ മോചിപ്പിച്ച ദയാനിധിയായ കൃഷ്ണൻ, സ്നേഹപൂർവ്വം അവരോട് പറഞ്ഞു: "ഇന്നുമുതൽ, രാജാക്കളേ, നിങ്ങൾക്ക് എന്നിൽ, ആത്മാവിൽ, സർവ്വാധിപതിയിൽ, ദൃഢമായ ഭക്തി ഉണരുക. നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ചതുപോലെ. ഭാഗ്യവശാൽ നിങ്ങൾ ശരിയായ തീരുമാനവും സത്യവുമാണ് പറഞ്ഞത്; സമ്പത്തിന്റെയും അധികാരത്തിന്റെയും അഭിമാനം മനുഷ്യനെ ഭ്രാന്താക്കുന്നു." "ഹൈഹയ, നഹുഷ, വേന, രാവണ, നരക തുടങ്ങിയവരും, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും അധിപതിമാരും സമ്പത്ത് കൊണ്ടുള്ള അഭിമാനത്തിൽ നിന്ന് വീണുപോയി. അതിനാൽ, ശരീരാദികളിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാം നാശംവരുന്നവയാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, യജ്ഞങ്ങളിലൂടെ എന്നെ ആരാധിക്കുക, ധർമപൂവകമായി പ്രജകളെ സംരക്ഷിക്കുക. പ്രജകളുടെ ബന്ധം നിലനിർത്തി, സുഖദു:ഖങ്ങൾ, ജനനം മരണം എന്നിവ അനുഭവിച്ചു, ലഭിക്കുന്നതിൽ സംതൃപ്തരായി, മനസ്സിൽ എന്നെ ധ്യാനിച്ച് സഞ്ചരിക്കുക." "ശരീരത്തിൽ നിന്ന് അകന്ന്, ആത്മാനന്ദത്തിൽ ലീനരായി, വ്രതത്തിൽ ദൃഢരായി, മനസ്സിൽ എന്നെ മാത്രം ധ്യാനിച്ചാൽ, അവസാനം ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കും." ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ രാജാക്കന്മാരെ ഉപദേശിച്ച ശേഷം, ലോകനാഥനായ കൃഷ്ണൻ, അവരുടെ ഭാര്യമാർക്ക് അഭിഷേക ചടങ്ങിനായി സേവകരെ നിയോഗിച്ചു. സഹദേവന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ രാജാക്കന്മാർക്ക് യുക്തമായ വസ്ത്രങ്ങളും ഭൂഷണങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും ചന്ദനവും നൽകി പൂജ നടത്തി. അവരെ സ്നാനമെടുപ്പിച്ച് അലങ്കരിച്ച് ഉത്തമമായ ഭക്ഷണം നൽകി, വിവിധ വിഭവങ്ങളും, പാനീയങ്ങളും, ബീറ്റൽപാനും നൽകി. മുകുന്ദന്റെ ആദരവിൽ, കഷ്ടനഷ്ടങ്ങൾ വിട്ട, കാന്തിയുള്ള കണവളയങ്ങളോടുകൂടി രാജാക്കന്മാർ മഴക്കാലം കഴിഞ്ഞ ഗ്രഹങ്ങൾപോലെ തിളങ്ങി. രത്നങ്ങളും പൊന്നും അണിഞ്ഞ ചാരിയോട്ടങ്ങൾ സജ്ജമാക്കി, നല്ല കുതിരകളെ കെട്ടി, സ്നേഹപൂർവം ആശംസകൾ പറഞ്ഞ് അവരെ അവരുടെ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് അയച്ചു. മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണൻ രക്ഷിച്ച ഈ രാജാക്കന്മാർ, കൃഷ്ണനെയും ഭഗവാന്റെ ലീലകളെയും ധ്യാനിച്ച് തിരിച്ചു പോയി. ജനങ്ങൾ പരമപുരുഷന്റെ പ്രവർത്തികൾക്ക് അത്ഭുതപ്പെട്ടു, കൃഷ്ണൻ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ തങ്ങളുടെ കര്‍മ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു. ഭീമസേനൻ ജരാസന്ധനെ വധിച്ചതിന് ശേഷം, സഹദേവന്റെ ആദരവോടെ കൃഷ്ണനും പൃഥാപുത്രന്മാരും യാത്രയായി. ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥം എത്തിയപ്പോൾ ഈ വിജയികൾ ശംഖം മുഴക്കി, സുഹൃത്തുക്കളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു, ശത്രുക്കളെ വിഷമിപ്പിച്ചു.