ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവായ നിങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച്, സ്വയം മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നു വേറിട്ടാണെന്ന ബോധം ഇല്ല; സ്വാന്തസുഖത്തിൽ ലീനരായി, കാൽപവിഷ്ടവൃക്ഷം പോലെയുള്ള നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹം, സേവനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണു ലഭിക്കുന്നത്, വേറേതായ മാർഗ്ഗത്തിൽ അല്ല എന്ന് യുദിഷ്ഠിരൻ ഭഗവാനോടു പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം ശ്രീകൃഷ്ണൻ, “രാജൻ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ, നിന്റെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം ഉചിതമാണ്; അതിലൂടെ നിന്റെ ഉജ്ജ്വലമായ കീർത്തി ലോകമാകെ പരക്കും,” എന്ന് അനുഗ്രഹിച്ചു. ഈ മഹായജ്ഞം, മഹർഷികൾക്കും പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും ഞങ്ങൾക്കുമടക്കം എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും ആഗ്രഹ്യമാണ് എന്നും കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു. “നീ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും ജയിച്ച് ഭൂമിയെ ഏകാധിപത്യത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ യജ്ഞത്തിന് ആവശ്യമായ എല്ലാ സാമഗ്രികളും ശേഖരിച്ച് ഈ മഹായജ്ഞം നിർവ്വഹിക്കു,” എന്നും അദ്ദേഹം ഉപദേശിച്ചു. പാണ്ഡവസഹോദരന്മാർ ലോകപാലന്മാരുടെ അംശങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരാണെന്നും, സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ള നിന്റെ ഭക്തിക്ക് മുന്നിൽ ഞാൻ കീഴടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; സ്വയം നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവർക്ക് ഞാൻ കീഴടങ്ങാറില്ല എന്നതും കൃഷ്ണൻ വ്യക്തമാക്കി. “ശക്തിയിലും, ധനത്തിലും, ഐശ്വര്യത്തിലും, കീർത്തിയിലും എനിക്കു സമനില്ല; ദേവന്മാർക്കും ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാർക്കും പോലും അല്ല,” എന്നും അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചു. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ വചനങ്ങൾ കേട്ട യുദിഷ്ഠിരൻ ആനന്ദം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ, വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയിൽ പ്രാപ്തരായ സഹോദരന്മാരെ ദിഗ്വിജയത്തിനായി അയച്ചു. സഹദേവനെ സൃഞ്ജയന്മാരോടൊപ്പം തെക്കോട്ടും, നകുലനെ പടിഞ്ഞാറോട്ടും, അർജുനനെ വടക്കോട്ടും, ഭീമനെ മത്സ്യ, കേക്കയ, മദ്ര രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം കിഴക്കോട്ടുമാണ് അയച്ചത്. ഈ വീരന്മാർ എല്ലാ ദിക്കുകളിലുമുള്ള രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ച്, മഹായജ്ഞം നടത്താനൊരുങ്ങുന്ന അജാതശത്രുവിന് ധാരാളം സമ്പത്ത് സമർപ്പിച്ചു. എന്നാൽ, ജരാസന്ധൻ അവിജിതനായി ശേഷിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അറിഞ്ഞ യുദിഷ്ഠിരൻ ആലോചിച്ചപ്പോൾ, ഹരി (കൃഷ്ണൻ) ഉദ്ധവൻ മുൻപ് പറഞ്ഞ മാർഗ്ഗം ഉപദേശിച്ചു. ഭീമസേനൻ, അർജുനൻ, കൃഷ്ണൻ—ബ്രാഹ്മണചിഹ്നങ്ങളുമായി—ബ്രഹദ്രഥപുതൻ ജരാസന്ധൻ വസിക്കുന്ന ഗിരിവ്രജയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. അത്യുത്തമമായ അതിഥിസമയത്ത്, ബ്രാഹ്മണരായി വേഷം ധരിച്ചു, ആചാരാനുസരണം അവിടെ പ്രവേശിച്ചു. “രാജൻ, ദൂരത്തു നിന്നെത്തിയ അതിഥികൾ അകത്താണ്; ഭാഗ്യവാനായ നീ ഞങ്ങൾക്കാവശ്യമായത് ദാനം ചെയ്യുക,” എന്ന് അവർ അപേക്ഷിച്ചു. “ക്ഷമയുള്ളവർക്കു സഹിക്കാനാവാത്തത് എന്ത്? അധർമികർക്കു ചെയ്യാൻ പാടില്ലാത്തത് എന്ത്? ദാനശീലിക്ക് നൽകാനാവാത്തത് എന്ത്? സമദർശികളേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠൻ ആരാണ്?” എന്നതുപോലുള്ള വചനങ്ങൾ അവർ ഉണർത്തി. “ശരീരം താൽക്കാലികമാണെങ്കിലും, ധാർമ്മികരുടെ ഇടയിൽ സ്ഥിരമായ കീർത്തി നേടാൻ ശ്രമിക്കാത്തവൻ ദയനീയനാണു,” എന്നും അവർ ഓർമിപ്പിച്ചു. ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ, രന്തിദേവൻ, ശിബി, ബലി, വേട്ടക്കാരൻ, പാരാവതം തുടങ്ങിയവർ താൽക്കാലിക ശരീരത്തിലൂടെ ശാശ്വതമായ മഹത്വം നേടിയവരാണെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. അവരുടെ വാക്കുകളും, രൂപവും, വില്ലിന്റെ പാശരേഖകളാൽ കൈകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ചിഹ്നങ്ങളും കണ്ട ജരാസന്ധൻ, ഇവരെ രാജകുലത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. “ബ്രാഹ്മണചിഹ്നങ്ങളോടെ വന്ന ഈ ബന്ധുക്കൾക്ക് ഞാൻ സ്വയം പോലും ദാനമായി നൽകാൻ തയ്യാറാണ്,” എന്ന് മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു. വിഷ്ണു ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിൽ ബലിയെ സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശുദ്ധമായ കീർത്തി ലോകമാകെ നിലനിന്നിരിക്കുന്നു എന്നത്, ജരാസന്ധൻ ഓർത്തു. ഇന്ദ്രന്റെ സമ്പത്ത് ലഭിക്കാനായി വിഷ്ണു ബ്രാഹ്മണനായി വന്ന്, ദൈത്യരാജാവായ ബലിയിൽ നിന്നു ഭൂമി വാങ്ങിയതും, ബലി മനസ്സറിയുകയും, സ്വയം നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടും ദാനം ചെയ്തതും അവൻ ഓർത്തു. “ക്ഷത്രിയബന്ധുവിന്റെ ശരീരം ബ്രാഹ്മണർക്ക് വേണ്ടി ജീവിച്ചാൽ മാത്രമേ പ്രയോജനം ഉണ്ടാകൂ; ഈ ശരീരം ഇവിടെ വീഴുമ്പോൾ വലിയ കീർത്തി ലഭിക്കും,” എന്ന് ജരാസന്ധൻ നിര്ണയിച്ചു. അതിനാൽ, കൃഷ്ണനോടും അർജുനനോടും ഭീമസേനനോടും അവൻ പറഞ്ഞു: “ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, നിങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് തിരഞ്ഞെടുക്കൂ; ഞാൻ എന്റെ തലപോലും നിങ്ങൾക്കു സമർപ്പിക്കും.” അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: “രാജൻ, നിങ്ങൾക്ക് ഉചിതമെന്ന് തോന്നിയാൽ, ഞങ്ങളോടൊപ്പമുള്ള ദ്വന്ദയുദ്ധം അനുവദിക്കുക. ഞങ്ങൾ യുദ്ധം തേടിയാണ് വന്നത്; രാജകുലത്തോടുള്ള യുദ്ധം കൂടാതെ മറ്റൊന്നും ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.” “ഇവൻ ഭീമസേനനാണ്, പാർഥാ; അവന്റെ സഹോദരൻ അർജുനൻ. എന്നെ നീ അവരുടെ അമ്മാവനും, നിന്റെ ശത്രുവുമെന്നറിയുക,” എന്ന് കൃഷ്ണൻ ജരാസന്ധനോട് പറഞ്ഞു. ഇതു കേട്ട് മഗധരാജാവ് വലിയ ചിരിയോടെ കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: “പാപികളേ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് യുദ്ധം സമ്മാനിക്കും.” “നിന്റെ വീര്യം സംശയാസ്പദമായതിനാൽ, നീ മഥുര നഗരം ഉപേക്ഷിച്ച് കടൽക്കരയിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചവനാണെന്നതിനാൽ, ഞാൻ നിന്നോടു യുദ്ധം ചെയ്യില്ല. ഈ അർജുനൻ വയസ്സിൽ എങ്കിൽ സമമാണ്, പക്ഷേ ശക്തിയിൽ അല്ല; ഭീമൻ മാത്രമാണ് എനിക്ക് തുല്യൻ,” എന്ന് ജരാസന്ധൻ പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ജരാസന്ധൻ ഭീമസേനനു വലിയൊരു ഗദയും, താനൊരു ഗദയും എടുത്ത് നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. ഇരുവരും സമശക്തിയോടെ, യുദ്ധം ചെയ്യാൻ കളത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി. അവർ തമ്മിൽ ഗദാപ്രഹാരങ്ങൾ നടത്തുമ്പോൾ, ആ താളം ഇടിച്ചുചേരുമ്പോൾ, ആകാശം മിന്നൽപാളികളുടെ ഗർജ്ജനപോലുള്ള ശബ്ദത്തിൽ മുഴങ്ങി. ആ ഗദകൾ, ആനയുടെ ദന്തങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേരുന്ന പോലെ, പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടി. അവർ ഇടതും വലതും വളഞ്ഞ് നൃത്തം ചെയ്യുന്ന കലാകാരന്മാരെപ്പോലെ പ്രഹരങ്ങൾ മാറ്റി മാറ്റി നടത്തി. ഇരുവരുടെയും കൈകളുടെ വേഗത്തിൽ ഗദകൾ ഒന്നുമുതൽ മറ്റൊന്നിലേക്ക്, തോളുകൾ, കാൽ, മുട്ട്, തല എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രഹരിച്ചപ്പോൾ, ശക്തിയേറിയ ആ ഗദകൾ തകർന്നുപോയി; തീപടർന്ന ആനകൾ തമ്മിൽ ചവിട്ടുമ്പോൾ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ തകർന്നുപോകുന്നതുപോലെ. ഇങ്ങനെ ഇരുവരും കോപത്തോടെ പരസ്പരം ഗദാപ്രഹാരങ്ങൾ നടത്തി, പിന്നീട് ഇരുകൈകളാൽ ഇരുവരും ഇരുമ്പുപോലുള്ള മുത്തിരികളും കൈയടികളും കൊണ്ട് പരസ്പരം അടിച്ചു. അവരുടെ കൈകളുടെ താളം ഇടിച്ചുചേരുമ്പോൾ, മിന്നലിന്റെ ഗർജ്ജനപോലുള്ള ശബ്ദം ഉയർന്നു. അവർക്കിടയിൽ ശക്തിയിലും, ദക്ഷതയിലും, ഉത്സാഹത്തിലും തുല്യതയുണ്ടായതിനാൽ, യുദ്ധം അന്യോന്യമായിരുന്നതുകൊണ്ട് ആരുടെയും വേഗം കുറയുകയോ അവശതയുണ്ടാകുകയോ ചെയ്തില്ല. അങ്ങനെ, മഹാരാജാവേ, ഇരുവരും യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ ഇരുപത്തേഴു ദിവസം അതുവിടെ തുടർന്നു; അവരുടെ സുഹൃത്തുക്കൾ രാത്രി അവരോടൊപ്പം നിന്നു. ഒരു ദിവസം, വൃക്കോദരനായ ഭീമൻ തന്റെ അമ്മാവനായ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: “മാധവാ, യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ ജരാസന്ധനെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.” ശത്രുവിന്റെ ജനനവും മരണവും അറിയുകയും, ജര എന്ന അസുരിയുടെ കൃപയാൽ അവന്റെ ജീവൻ നിലനിൽക്കുന്നുവെന്നതും മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്ത ഹരി, പാർത്ഥയെ തന്റെ ശക്തി നൽകി എന്തു ചെയ്യാമെന്നു ആലോചിച്ചു. ശത്രുവിനെ സംഹരിക്കാൻ മാർഗം കണ്ടെത്തിയ കൃഷ്ണൻ, ഭീമനോട് ഒരു ശിഖരശാഖ പിളർത്തി കാണിച്ചുകൊണ്ട് സൂചന നൽകി. അതു മനസ്സിലാക്കിയ ഭീമൻ, മഹാശക്തിയോടെ ശത്രുവിന്റെ കാലുകൾ പിടിച്ചു, അവനെ നിലത്ത് തള്ളിക്കിടത്തി. ശത്രുവിന്റെ ഒരു കാൽ നിലത്ത് വച്ചു, മറ്റേ കാൽ കൈകളാൽ പിടിച്ച്, അനുസ് മുതൽ കീറി പിളർത്തി; അതെപ്പോലെ ഒരു വലിയ ആന ഒരു ശാഖയെ പിളർത്തുന്നതുപോലെയാണ് ഭീമൻ ജരാസന്ധനെ സംഹരിച്ചത്.