ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

മുകുന്ദൻ രാജമഹലിന്റെ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, അവിടെയുള്ള സ്ത്രീകൾ അദ്ദേഹത്തെ സന്തോഷപൂർവ്വം സ്വാഗതം ചെയ്തു. അവരുടെ കണ്ണുകൾ സ്നേഹത്തിലും ആദരത്തിലും പുഷ്പിച്ചു. കൃഷ്ണനെ, തന്റെ സഹോദരന്റെ മകനും ത്രിലോകനാഥനുമായ കൃഷ്ണനെ കണ്ടപ്പോൾ, പൃഥാ തന്റെ കിടക്കയിൽ നിന്ന് സ്നേഹപൂരിതമായ ഹൃദയത്തോടെ എഴുന്നേറ്റു. തന്റെ മരുമക്കളോടൊപ്പം ചേർന്ന് അവളത് കൃഷ്ണനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു. രാജാവ്, ഭഗവാനായ ഗോവിന്ദനെ ആദരപൂർവ്വം വീട്ടിലേക്ക് ക്ഷണിച്ച് കൊണ്ടുവന്നപ്പോൾ, അത്യന്തം ആനന്ദത്തിൽ മുങ്ങിയതുകൊണ്ട് പൂജയിൽ ശേഷിച്ച കാര്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് പോലും തിരിച്ചറിയാൻ അവനാവുന്നില്ലായിരുന്നു. കൃഷ്ണൻ തന്റെ പിതൃമ്മാവിനെയും മാതുലനെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും വിനയപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ, കൃഷ്ണനും അവന്റെ സഹോദരിയും കൃഷ്ണനെ ആദരിച്ചു. അമ്മായിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, കൃഷ്ണയും കൃഷ്ണന്റെ എല്ലാ ഭാര്യകളും രുക്മിണി, സത്യ, ഭദ്ര, ജാംബവതി എന്നിവരെ ആദരിച്ചു. കൂടാതെ, കാലിന്ദി, മിത്രവിന്ദ, ശൈബ്യ, നാഗ്നജിതി, ഇവർക്ക് പുറമേ വന്ന മറ്റുള്ളവരെ വസ്ത്രം, പുഷ്പമാലകൾ, ആഭരണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ നൽകി ആദരിച്ചു. യുധിഷ്ഠിരൻ, ജനാർദ്ദനനെയും അവന്റെ സൈന്യത്തെയും അനുചരന്മാരെയും ഭാര്യമാരെയും വളരെ സൗകര്യത്തോടെയും ആവർത്തിച്ചും അടങ്ങിയതോടെയും സത്കരിച്ചു. ഫാൽഗുനനോടൊപ്പം ഖാണ്ഡവ വനത്തിൽ അഗ്നിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുകയും, മായനെ മോചിപ്പിച്ച് രാജാവിനായി ദിവ്യമായ സഭാമന്ദപം പണിയിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തശേഷം, കൃഷ്ണൻ രാജാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ മാസങ്ങളോളം അവിടെയായി തങ്ങി. ഫാൽഗുനനുമായി രഥത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച്, യോദ്ധാക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവൻ Indraprastha-യിൽ കഴിയുകയായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ, 'കൃഷ്ണന്റെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥയിലേക്കുള്ള യാത്ര' എന്ന അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഒരു ദിവസം, മഹാരാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ, സജ്ജന്മാർ, ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, സഹോദരന്മാർ എന്നിവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സഭയിൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. ഗുരുക്കന്മാരും കുടുംബത്തിലെ മൂപ്പന്മാരും ബന്ധുക്കളും അടുത്തവരും കേൾക്കവെ, യുധിഷ്ഠിരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "ഗോവിന്ദാ, രാജസൂയയാഗം നടത്തി ഞാനിങ്ങു നിന്റെ മഹത്വം പ്രപഞ്ചത്തിന് അറിയിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദയവായി അതിനുള്ള ക്രമീകരണം നടത്താമോ?" അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. "നിന്റെ പാദസേവനത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരും, നിന്റെ മഹത്വം ധ്യാനിക്കുന്നവരും, പവിത്രന്മാരായോരു ഭക്തരും, നിന്റെ ഗുണങ്ങൾ പാടുന്നവരും, ഈ ലോകബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോക്ഷം നേടുന്നു. അവർക്ക് അനുഗ്രഹങ്ങൾ വേണമെങ്കിൽ, ഭഗവാൻ, അവർക്ക് അതും നീ തന്നെയാണു നൽകാൻ കഴിയുന്നത്." "ഭഗവാൻ, നിന്റെ പാദസേവനഫലം ലോകം സാക്ഷ്യപ്പെടട്ടെ. നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നവരും അല്ലാത്തവരും, ഇരുവരുടെയും ഇടയിൽ, കുരുക്കളുടെയും ശ്രുഞ്ചയരുടെയും യഥാർത്ഥ സ്ഥാനം വെളിപ്പെടുത്തണമേ. നീ സ്വയം ആനന്ദത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനാണ്, ആത്മാവായവനാണ്, സകലരെയും സമദർശിയുമാണ്. കൽപ്പവൃക്ഷം പോലെ, ഭക്തിപൂർവ്വം സേവിച്ചാൽ മാത്രം നിന്റെ കൃപ ലഭിക്കും." അപ്പോൾ ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, നിന്റെ ആഗ്രഹം ഉചിതമാണ്. ഇതിലൂടെ നിന്റെ മഹത്വം ലോകമാകെ പടരും. ഈ മഹാ യാഗം സജ്ജന്മാർക്കും പിതൃന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും എല്ലാവർക്കും ആവശ്യമുള്ളതും ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്. നീ ലോകം കീഴടക്കി, ആവശ്യമായ സകല സാമഗ്രികളും ശേഖരിച്ച്, മഹായാഗം നടത്തുക." "രാജാവേ, നിന്റെ സഹോദരന്മാർ ലോകപാലൻമാരുടെ അംശങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരാണ്. ആത്മനിയമനം ഉള്ളവർക്കാണ് ഞാൻ കീഴടക്കപ്പെടുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ ആരും എന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഈ ലോകത്തിൽ ശക്തിയിലും, ഐശ്വര്യത്തിലും, പ്രശസ്തിയിലും, ധനത്തിലും എന്നെ മറികടക്കാൻ ദേവന്മാർക്കും കഴിയില്ല." ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാന്റെ വചനങ്ങൾ കേട്ട് സന്തോഷഭരിതനായ യുധിഷ്ഠിരൻ, വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയിൽ പ്രാപ്തരായ സഹോദരന്മാരെ ദിക്കുകൾ കീഴടക്കാൻ അയച്ചു. സഹദേവനെ ശ്രുഞ്ചയരോടൊപ്പം തെക്കോട്ട്, നകുലനെ പടിഞ്ഞാറോട്ട്, അർജുനനെ വടക്കോട്ട്, ഭീമനെ മത്സ്യ, കേക്കയ, മദ്രരാജ്യങ്ങളോടൊപ്പം കിഴക്കോട്ട് അയച്ചു. അവർ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും രാജാക്കന്മാരെ ജയിച്ച്, യാഗത്തിന് വേണ്ട ധനസമ്പത്ത് യുധിഷ്ഠിരനു കൊണ്ടുവന്നു. എന്നാൽ, ജരാസന്ധൻ അജയനായി ശേഷിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അറിയുമ്പോൾ, രാജാവ് അതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു. അപ്പോൾ ഹരിച്ഛയാൽ, ഉദ്ധവൻ മുമ്പേ പറഞ്ഞ മാർഗ്ഗം കൃഷ്ണൻ സൂചിപ്പിച്ചു. ഭീമസേനനും അർജുനനും കൃഷ്ണനും ബ്രാഹ്മണചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ച് ഗിരിവ്രജയിലേക്കു, ബൃഹദ്രഥന്റെ മകൻ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി. അവസരോചിതമായി അതിഥികൾ എത്തേണ്ട സമയത്ത്, അവിടെ എത്തിയ അവർ, ബ്രാഹ്മണരെന്ന വ്യാജത്തിൽ, ആചാരാനുസൃതമായി വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചു. "രാജാവേ, ദൂരത്ത് നിന്ന് വന്ന അതിഥികൾ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു നൽകണം," അവർ പറഞ്ഞു. "ക്ഷമയുള്ളവർക്കു സഹിക്കാൻ പറ്റാത്തത് എന്താണ്? അധർമ്മിക്ക് ചെയ്യാൻ പറ്റാത്തത് എന്താണ്? ധാന്യന്മാർക്ക് നൽകാൻ പറ്റാത്തത് എന്താണ്? സമദർശികളേക്കാൾ ഉന്നതൻ ആരാണ്?" "ശരീരം നശ്വരമെങ്കിലും, ധാർമ്മികരുടെ ഇടയിൽ ശാശ്വതമായ കീർത്തി നേടാൻ ശ്രമിക്കാത്തവൻ, കഴിവുള്ളവൻ എങ്കിലും, ദയനീയനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ, രന്തിദേവൻ, ശിബി, ബലി, വേട്ടക്കാരൻ, പാരാവതം—ഇവരും നശ്വരമായ ശരീരത്തിലൂടെ ശാശ്വതത്വം നേടിയവരാണ്." ജരാസന്ധൻ അവരുടെ വാക്കുകളും രൂപവും വില്ലിന്റെ പാശം കൊണ്ടുണ്ടായ കൈയിലെ പാടുകളും കണ്ടു, ഇവരെ നേരത്തെ കണ്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ രാജകുമാരന്മാരാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. "ഇവൻമാർ ബ്രാഹ്മണരെന്ന ചിഹ്നം ധരിച്ച രാജകുടുംബാംഗങ്ങളാണ്. ഞാൻ എന്റെ ശരീരം പോലും ദാനമായി നൽകാൻ തയ്യാറാണ്," എന്ന് മനസ്സിൽ വിചാരിച്ചു. "വിഷ്ണു ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ ബലിയുടെ സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടെങ്കിലും, അവന്റെ വിശുദ്ധമായ കീർത്തി എല്ലാടും നിലനിന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിച്ച വിഷ്ണു, ദാനവരാജാവായ ബലിയിൽ നിന്ന് ഭൂമി വാങ്ങി. ബലി അറിയാമായിരുന്നിട്ടും, സ്വയം നിയന്ത്രിച്ചവനായിരുന്നു, എങ്കിലും ഭൂമി നൽകി. ബ്രാഹ്മണർക്കായി ജീവിക്കുന്ന ഒരു ക്ഷത്രിയന്റെ ശരീരത്തിന് എന്താണ് പ്രയോജനം? ഇവിടെ ഈ ശരീരം വീഴുമ്പോൾ മഹത്തായ കീർത്തി ലഭിക്കും." ഇങ്ങനെ ധാർമ്മിക ചിന്തയോടെ ജരാസന്ധൻ കൃഷ്ണനോടും അർജുനനോടും ഭീമസേനനോടും പറഞ്ഞു: "ബ്രാഹ്മണരേ, നിങ്ങൾക്ക് ആവശ്യം എന്താണോ, ഞാൻ എന്റെ തല പോലും നൽകാൻ തയ്യാറാണ്." അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, നിങ്ങൾക്ക് യുദ്ധം ഉചിതമെന്നു തോന്നിയാൽ, ഞങ്ങൾക്കായി ഒരു ഇരട്ടയുദ്ധം അനുവദിക്കണം. ഞങ്ങൾ രാജകുലത്തോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തന്നെയാണ് വന്നിരിക്കുന്നത്, മറ്റൊന്നും ആഗ്രഹമില്ല." "ഇവൻ ഭീമസേനനാണ്, പാർഥാ; അവന്റെ സഹോദരൻ അർജുനൻ. എന്നെ—കൃഷ്ണനെ—നിങ്ങളുടെ ശത്രുവും ഇവരുടെ അമ്മാവനുമെന്നറിഞ്ഞു കൊള്ളുക." ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞപ്പോൾ, മഗധരാജാവ് ജരാസന്ധൻ വലിയ ശബ്ദത്തിൽ ചിരിച്ചു, കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: "അപ്പോൾ, ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് യുദ്ധം നൽകാം, മൂഢന്മാരേ!