ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

മാഗധരാജാവിന്റെ തടവിൽ കഴിയുന്ന രാജാക്കന്മാർ കൃഷ്ണനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവിടുത്തെ ദൂതനെ അയച്ചു. ദൂതൻ കൃഷ്ണന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി പറഞ്ഞു: “മാഗധനിൽ പിടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അവർക്കു നിങ്ങളുടെ ദർശനം ലഭിക്കണമെന്ന വലിയ ആഗ്രഹമാണ്. അവർ നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ദയവായി ഈ ദുർബലരായവരെ രക്ഷിക്കുക.” അങ്ങനെയിരിക്കും ദൂതൻ പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരിക്കേ, അപ്രത്യക്ഷനായി ദിവ്യമായ തേജസ്സോടെ, കനൽ നിറഞ്ഞ ജടാമുടിയുമായി നാരദമഹർഷി അവിടെയെത്തി. അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടു, ലോകങ്ങളിലെ ദേവതകളുടെ ദൈവമായ കൃഷ്ണൻ തന്റെ സഖ്യക്കാരോടൊപ്പം എഴുന്നേറ്റ് സന്തോഷത്തോടെ തലവാങ്ങി നമസ്കരിച്ചു. കൃഷ്ണൻ നാരദയെ യഥോചിതമായി ആദരിച്ചു, സുഖാസനം നൽകി വിശ്വാസത്തോടും ഭക്തിയോടും കൂടിയ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു അദ്ദേഹത്തെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. “ഇന്ന് ത്രിലോകങ്ങളിലും ഭയം ഇല്ലാതെ സുഖമുണ്ടോ?” എന്ന് കൃഷ്ണൻ ചോദിച്ചു. “നിങ്ങൾ ലോകങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ, ധർമ്മം വർദ്ധിക്കുന്നു. സൃഷ്ടികളിൽ ഒന്നും നിങ്ങൾക്കു മറഞ്ഞതല്ല. പിതാമഹന്മാരിൽ പരമനായവനേ, പാണ്ഡവന്മാർ എന്താണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്ന് ഞങ്ങൾക്കു പറയാമോ?” നാരദൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: “പ്രഭോ, നിങ്ങളുടെ മായയെ ഞാൻ പലപ്രാവശ്യം കണ്ടിട്ടുണ്ട്— അതിജയിപ്പിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതാണത്. സൃഷ്ടിക്കാരനായവനേ, മായാധിപതിയായവനേ, നിങ്ങൾ സ്വശക്തിയിൽ ജീവികളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ മഹിമ അഗ്നി മരത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെയാണ്. അതുകൊണ്ട് ഒന്നും എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നില്ല. ഈ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും പിന്‍വലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതെല്ലാം നിങ്ങളുടെ മായാവൈഭവം കൊണ്ടുതന്നെ. ദൃശ്യമായതെല്ലാം ബുദ്ധിയുടെ പ്രതിഫലനം മാത്രമാണ്. ഭേദരഹിതസ്വഭാവമായ നിങ്ങളെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.” “സംസാരത്തിൽ അലഞ്ഞുനടക്കുന്ന ആത്മാവിന് മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ, ശരീരദുഃഖം അറിയാത്തവൻ, സ്വന്തം ലീലാവതാരങ്ങളാൽ മഹത്വം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവൻ— ആ അന്ധകാരനാശകനിൽ ഞാൻ അഭയം പ്രാപിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ബ്രാഹ്മണനേ, നിങ്ങളുടെ ഭക്തനായ രാജാവായ പിതൃസഹോദരപുത്രൻ ലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു കർമ്മം ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് ഞാൻ പറയുന്നു. പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥാനത്തെ ആഗ്രഹിച്ച്, രാജസൂയയാഗം നടത്തി നിങ്ങളെ ആരാധിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ദൈവമേ, നിങ്ങൾ അതിൽ സന്തോഷിക്കണം.” “ആ മഹായാഗത്തിൽ ദേവതകളും പ്രശസ്തരായ രാജാക്കന്മാരും ആവേശത്തോടെ ഒന്നിച്ചു ചേരും; അവിടെ നിങ്ങൾ ദർശനമാകും. നിങ്ങളെ ശ്രവിച്ചാലോ, പാടിയാലോ, ധ്യാനിച്ചാലോ പോലും അടുത്തവരും ശുദ്ധരാകുന്നു; കാണുകയോ സ്പർശിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർക്ക് എത്രയോ കൂടുതൽ പുണ്യം ലഭിക്കും. നിങ്ങളുടെ പാദലാളത്തിന്റെ കീര്ത്തി സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും പാതാളത്തിലും പ്രസിദ്ധമാണ്. ആ പാദജലം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ മന്ദാകിനി, പാതാളത്തിൽ ഭോഗവതി, ഭൂമിയിൽ ഗംഗയായ് വിശ്വം പവിത്രമാക്കുന്നു. ആ ജലം ലോകങ്ങളെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ.” ഇതെല്ലാം കേട്ടശേഷം, യാദവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ വിജയാഗ്രഹത്തോടുകൂടിയവരോടൊപ്പം, കേശവൻ ഉദ്ദവനോട് മൃദുസ്മിതത്തോടെ പറഞ്ഞു: “നീ ഞങ്ങളുടെ കണ്ണാണ്, സത്യസഖാവാണ്, ഉപദേശത്തിന്റെ താത്പര്യവും ഗഹനവും അറിയുന്നവനാണ്. അതിനാൽ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് നീ പറയൂ; ഞങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നു, അപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കും.” സ്വാമിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഉദ്ദവൻ, എല്ലാം അറിയുന്നവനായിട്ടും, വിനയത്തോടെ തലവാങ്ങി ഉത്തരവംഗീകരിച്ചു. അങ്ങനെ, നാരായണന്റെ സന്നിധിയിൽ, യോഗ്യതയുള്ളവരിൽ ഏറ്റവും ജ്ഞാനിയായ ഉദ്ദവൻ, സഭയുടെയും കൃഷ്ണന്റെയും മനസ്സ് മനസ്സിലാക്കി, ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: “പ്രഭോ, മഹർഷി പറഞ്ഞതുപോലെ, നിങ്ങൾ ആ യാഗത്തിനായി ഉപദേശകനായും, നിങ്ങളുടെ സഹോദരപുത്രനെ രക്ഷിക്കാനുമായി പ്രവർത്തിക്കണം. അഭയം തേടുന്നവരെ സംരക്ഷിക്കണം. നിങ്ങൾ തന്നെ ദിക്കുകൾ ജയിച്ചവനായി രാജസൂയയാഗം നടത്തണം; അതിനായി ജരാസന്ധന്റെ പരാജയം അനിവാര്യമാണ്. ഇതിൽനിന്ന് നമ്മൾക്കും വലിയ ഉപകാരമുണ്ട്; തടവിൽ കഴിയുന്ന രാജാക്കന്മാരെ മോചിപ്പിച്ചാൽ നിങ്ങളുടെ കീര്ത്തി വർദ്ധിക്കും. ജരാസന്ധൻ അതിജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവൻ, പത്തു ആയിരം ആനകളുടെ ശക്തിയുള്ളവൻ; ഭീമനെ ഒഴികെ മറ്റാരും അദ്ദേഹത്തിന് തുല്യമല്ല. അവനെ ഒരു സേനയാൽ അല്ല, ഏകാന്തമായി യുദ്ധം ചെയ്ത് മാത്രം ജയിക്കാം; ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു പ്രതിജ്ഞാബദ്ധനായതിനാൽ, അവർ ചോദിച്ചാൽ ഏതുമൊക്കെ നൽകും. അതിനാൽ വൃക്കോദരൻ ബ്രാഹ്മണവേഷം ധരിച്ച് അവനോട് ഭിക്ഷ ചോദിക്കട്ടെ; നിങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഭീമൻ അവനെ ഏകാന്തയുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.” “പരമേശ്വരനാണ് സൃഷ്ടിക്കും ലയത്തിനും കാരണമാകുന്നത്; ഹിരണ്യഗർഭനും ശർവനും നിങ്ങളുടെ അനാദി ശക്തിയുടെ രൂപങ്ങളാണ്. ദേവതകളുടെ ഗൃഹങ്ങളിൽ നിങ്ങളുടെ പവിത്രകർമ്മങ്ങൾ പാടപ്പെടുന്നു—രാജാക്കന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിച്ചതും, ഗോപിമാരും ഗജരാജപത്നിമാരും ജനകപുത്രിമാരും മാതാപിതാക്കളും മഹർഷികളും അഭയം പ്രാപിച്ചതുമെല്ലാം. ജരാസന്ധനെ സംഹരിക്കുന്നത് പല ഉദ്ദേശങ്ങൾക്കും ഉപകാരപ്പെടും; അതിനുശേഷം നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന യാഗം നിർവഹിക്കപ്പെടും.” ഉദ്ദവന്റെ വാക്കുകൾ എല്ലാവരും, മഹർഷിയും യാദവവൃദ്ധന്മാരും കൃഷ്ണൻ തന്നെയും, ഹൃദയപൂർവ്വം അംഗീകരിച്ചു. അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ, ദേവകിയുടെ പുത്രൻ, യാത്രക്ക് ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങി. മൂപ്പന്മാരെ യാത്രയാക്കി, ദാരുക, ജൈത്ര തുടങ്ങിയ സേവകരെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകി, ശക്തനായ കൃഷ്ണൻ യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായി. തന്റെ ഭാര്യമാരെയും പുത്രന്മാരെയും അനുയായികളെയും അയച്ചു, സങ്കർഷണനെയും യാദവരാജാവിനെയും വിട പറഞ്ഞ്, കുരിശ്ശടക്കിയ രഥത്തിൽ കയറി. അയാളുടെ ചുറ്റും രഥാധിപന്മാരും, ആനകളും, കുതിരകളും, അശ്വാരോഹികളുമടങ്ങിയ വലിയ സൈന്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു. മൃദംഗം, പകർ, ശംഖം, ഭേരി മുതലായ വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ യാത്ര തിരിച്ചു. ഭാര്യമാരും പുത്രന്മാരും മനോഹരവസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച്, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, സുവർണ്ണപല്ലക്കുകളിലും രഥങ്ങളിലും കയറി, ആയുധങ്ങളും കവചവും ധരിച്ചവരാൽ സംരക്ഷിതരായി യാത്രയായി. പുരുഷന്മാർ, ഒട്ടകങ്ങൾ, പശുക്കൾ, മേശകൾ, കുതിരകൾ, ആനകൾ, ഭൃത്യർ, മഹിളകൾ—എല്ലാവരും ആഭരണങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, പുതപ്പുകൾ ധരിച്ച്, സ്വഭരണങ്ങൾ എടുത്ത് വിവിധ ദിശകളിൽ പുറപ്പെട്ടു. ആ സൈന്യം വലിയ പതാകകളും കുടകളും, മനോഹരായുധങ്ങളും, ആഭരണങ്ങളും, കിരീടങ്ങളും, കവചങ്ങളും ധരിച്ച്, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു. അതിന്റെ ഗർജ്ജനം മഹാസമുദ്രത്തിൽ വലിയ തിമിംഗലങ്ങളും തിരകളും ഉണർത്തുന്ന ശബ്ദംപോലെയായിരുന്നു. യാദവനാഥൻ കൃഷ്ണൻ മഹർഷിയെ ആദരിച്ചു, ഹൃദയത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ സ്ഥിരമാക്കി, നാരദൻ ആകാശമാർഗ്ഗം യാത്രയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീരുമാനം കേട്ടു സന്തുഷ്ടനായ മുകുന്ദൻ യോജ്യമായ ആദരങ്ങൾ നൽകി. കൃഷ്ണൻ ദൂതനോട് സാന്ത്വനപൂർവ്വം പറഞ്ഞു: “ഭയപ്പെടേണ്ട, ദൂതനേ; അനുഗ്രഹം നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ. ഞാൻ മാഗധനെ സംഹരിക്കും.” ദൂതൻ തിരിച്ചു പോയി, രാജാക്കന്മാരോടു സന്ദേശം അറിയിച്ചു. അവർക്ക് കാത്തിരുന്ന ശൗരിയെ ദർശിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചു. ഹരി ആനർട്ട, സൗവീര, മരു, വിനശന എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ കടന്നു, മലകളും നദികളും താണ്ടി, നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും ഗോശാലകളിലും എത്തി. പിന്നീട് മുകുന്ദൻ ദൃശദ്വതി, സരസ്വതി എന്നീ നദികൾ കടന്ന്, പാഞ്ചാല പ്രദേശവും, പിന്നീട് മത്സ്യദേശവും, അവസാനം ശക്രപ്രസ്ഥവും എത്തി.