ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

കൃഷ്ണൻ, ഗോവുകൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും ദേവതകൾക്കും മൂപ്പന്മാർക്കും ഗുരുക്കന്മാർക്കും മറ്റും, എല്ലാ ജന്തുക്കൾക്കും ആദരപൂർവ്വം നമസ്കരിച്ചു. സ്വയം ഉദ്ഭവിച്ച ശുഭലക്ഷണങ്ങളായ വസ്തുക്കളെ സ്പർശിച്ച്, അനുഗ്രഹങ്ങൾ ആഹ്വാനിച്ചു. മനുഷ്യരിൽ അണിയറയാവുന്ന കൃഷ്ണൻ, സ്വന്തം വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ദിവ്യമായ മാലകളും സുഗന്ധിത ലേപനങ്ങളും ധരിച്ച് അണിഞ്ഞു. യജ്ഞാഗ്നിയും കണ്ണാടിയും നിരീക്ഷിച്ച ശേഷം, കൃഷ്ണൻ പശുക്കൾക്കും കാളകൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും ദേവതകൾക്കും ദാനങ്ങൾ നൽകി. നഗരവാസികൾക്കും അന്തഃപുരസ്ത്രീകൾക്കും അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റി, അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു അനുഗ്രഹങ്ങൾ നേടി. ആദ്യം ബ്രാഹ്മണർക്കും, പിന്നീട് സുഹൃത്തുക്കൾക്കും സേവകരും ഭാര്യമാർക്കും, മാലകളും പാനും സുഗന്ധലേപനങ്ങളും വിതരണം ചെയ്തു; അതിനുശേഷം സ്വയം ആ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. അവസരത്തിൽ, സുതൻ അദ്ഭുതമായ ഒരു രഥം കൊണ്ടുവന്നു—സുഗ്രീവനും മറ്റുംപോലുള്ള കുതിരകളാൽ യുക്തമായത്—കൃഷ്ണന്റെ മുമ്പിൽ വിനയപൂർവ്വം നിൽക്കുന്നു. കൃഷ്ണൻ രഥിയുടെ കൈ പിടിച്ച്, സത്യകിയും ഉദ്ധവനും കൂടെ രഥത്തിൽ കയറി, കിഴക്കൻ പർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു. അന്തഃപുരത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ലജ്ജാപരവും സ്നേഹപൂർവവുമായ കണികണ്ണുകൊണ്ട് കൃഷ്ണനെ നോക്കി; അവരെ വിട്ടുപിരിയുന്നത് പ്രയാസമായിരുന്നെങ്കിലും, കൃഷ്ണൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവരുടെ മനസ്സുകൾ ആകർഷിച്ചു. എല്ലാ വൃഷ്ണികൾക്കും നടുവിൽ, കൃഷ്ണൻ സുധർമ്മ എന്ന സഭാമന്ദപത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; അവിടെ ഇരിക്കുന്നവർ ആറു തരത്തിലുള്ള ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള വിമുക്തരാണ്. അവിടെ, കൃഷ്ണൻ ഉയർന്ന സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, സ്വന്തം പ്രഭയാൽ ദിക്കുകൾ പ്രകാശിപ്പിച്ചു; വീര്യശാലികളായ യദുക്കൾ ചുറ്റും, ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ കൃഷ്ണൻ ദീപ്തിയോടെ തിളങ്ങി. അപ്പോൾ, ചടങ്ങുകളുടെ മേൽനോട്ടക്കാരനും നൃത്താധ്യാപകരും കൃഷ്ണനോടടുത്തു, വിവിധ രസങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ്; നർത്തകർ വ്യത്യസ്തമായ താണ്ഡവനൃത്തങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. മൃദംഗം, വീണ, മുരജ, വംശി, ഘടിക എന്നിവയുടെ ശബ്ദം മുഴക്കി അവർ നൃത്തം ചെയ്ത് പാടിയും സ്തുതിച്ചും; സുതന്മാർ, മഗധന്മാർ, ഗായകർ—all കൃഷ്ണനെ വാഴ്ത്തി. അപ്പോൾ, ചില ബ്രാഹ്മണർ ഇരുന്നു, ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ നിപുണരായി, ധർമ്മശീലരായ പഴയ രാജാക്കന്മാരുടെ കഥകൾ പറഞ്ഞുതന്നു. അപ്പോൾ, രാജാവേ, അത്ഭുതകരമായ രൂപമുള്ള ഒരാൾ അവിടെ എത്തി; വാതിൽക്കാവലാളുകൾ ഭഗവാനെ അറിയിപ്പിച്ചു, അയാളെ അകത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. ആ പുരുഷൻ കൃഷ്ണന്‍—പരമേശ്വരനു—കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു; ശേഷം രാജാക്കന്മാരുടെ കഷ്ടത ജരാസന്ധൻ തടവിലാക്കുന്നതിലൂടെ സംഭവിച്ചതായി അറിയിച്ചു. ജരാസന്ധൻ കീഴടക്കത്തിൽ കീഴടങ്ങാത്ത രാജാക്കന്മാരെ ബലാൽക്കാരം തടവിൽ വെച്ചു; ഇരുപത് ആയിരം കൂട്ടങ്ങൾ ഗിരിവ്രജയിൽ തടവിലുണ്ട്. ആ രാജാക്കന്മാർ പറഞ്ഞു: “കൃഷ്ണാ, കൃഷ്ണാ, അപ്പമേ, അഭയം തേടുന്നവരുടെ ഭയങ്ങൾ നീക്കംചെയ്യുന്നവൻ, ഞങ്ങൾ ഭയപ്പെട്ട്, മനസ്സാകുലരായി, ലോകജീവിതത്തിൽ നിന്നു രക്ഷ തേടി, നിന്റെ അടുക്കൽ അഭയം തേടുന്നു.” “ലോകം അധർമ്മത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നു, ധർമ്മം അവഗണിക്കപ്പെടുന്നു; എന്നിരുന്നാലും, ഈ പ്രവൃത്തി നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്, നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നതിന്. ഇവിടെ ആരായാലും, എത്ര ശക്തനായാലും, അപ്രതീക്ഷിതമായി ജീവഹാനി വരുത്തുന്നവനാണ്—അവനോട് നമസ്കാരം.” “നീതിമാന്മാരുടെ രക്ഷയ്ക്കും ദുഷ്ടന്മാരുടെ സംഹാരത്തിനും നീ ലോകത്തിൽ അവതരിച്ചവൻ. നിന്റെ ആജ്ഞ മറികടക്കാൻ ആരുമില്ല, അല്ലെങ്കിൽ തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലം നേടാൻ ആരും കഴിയില്ല; ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല.” “രാജാക്കന്മാരുടെ സുഖം സ്വപ്നസമാനമാണ്, മറ്റുള്ളവരിൽ ആശ്രിതം; എപ്പോഴും ഭയത്തിൽ, മരിച്ചവരുപോലെ ജീവിക്കുന്ന ജീവിതഭാരം സഹിക്കുന്നു. ആത്മാവിൽ ലഭിക്കാവുന്ന, ആശങ്കയില്ലാതെ നിന്റെ മുഖാന്തിരം അനുഭവിക്കാവുന്ന സുഖം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഞങ്ങൾ വലിയ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നു—നിന്റെ മായയിൽ പെട്ട്.” “അതുകൊണ്ട്, അഭയം തേടിയവരുടെ ദു:ഖം നീക്കംചെയ്യുന്നവനായ നീ, മഗധന്റെ കർമങ്ങളിൽ ബന്ധിതരായ ഞങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കണമേ. പത്തു ആയിരം ആനകളുടെ ബലംപോലുള്ള ശക്തിയുള്ള നീ, വന്യജീവികളിൽ സിംഹംപോലുള്ള രാജാവിനെ തടഞ്ഞതുപോലെ, ഞങ്ങൾ തടവിലായപ്പോഴും രക്ഷിക്കണം.” “ലോകവിജയത്തിൽ ലയിച്ചിരുന്ന അവൻ, ഉന്നതമായ ചക്രം പോരിൽ ഇരുപത്തി രണ്ടുതവണ നീ തകർത്തു; ഇപ്പോൾ അവൻ നിന്റെ ജനങ്ങളെ ഉപദ്രവിക്കുന്നു; ജയിക്കാനാവാത്തവനേ, ദയവായി യുക്തമായി പ്രവർത്തിക്കണം.” അവരുടെ ദൂതൻ പറഞ്ഞു: “ഇങ്ങനെ, മഗധനിൽ പിടിക്കപ്പെട്ട് നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർ, നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ അഭയം തേടുന്നു; ഇവർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകണമേ.” ഇതെല്ലാം നടക്കുമ്പോൾ, ദിവ്യപ്രഭയുള്ള, കവിള് നിറഞ്ഞ മുടിയുള്ള നാരദമുനി, അപ്രത്യക്ഷമായി സൂര്യനെപ്പോലെയായി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നാരദനെ കണ്ടപ്പോൾ, ലോകങ്ങളിലെ അതിസ്വാമിയായ കൃഷ്ണൻ, സഭയും അനുചിതരും കൂടെ എഴുന്നേറ്റ്, സന്തോഷപൂർവ്വം തലവാഴ്ത്തി നമസ്കരിച്ചു. യഥോചിതം സത്കരിച്ചു, ഇരിപ്പിടം നൽകി, ഹൃദയപൂർവ്വം വിശ്വാസത്തോടെയും ഭക്തിയോടെയും ആ സന്യാസിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. “മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എല്ലാം സുഖമാണോ? ഭയം ഇല്ലാതെയാണ് ലോകം? ഭഗവാന്റെ ധർമ്മം നിന്റെ സഞ്ചാരത്തിലൂടെ വർദ്ധിക്കുന്നു.” “നീ സൃഷ്ടാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, ലോകങ്ങളിൽ ഒന്നും നിന്നിൽ അജ്ഞാതമല്ല. അതുകൊണ്ട്, പാണ്ഡവന്മാർ എന്താണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്നു ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു.” നാരദൻ പറഞ്ഞു: “നിന്റെ മായയെ ഞാൻ പലതവണ കണ്ടിട്ടുണ്ട്; അതിജയിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്, ഭഗവൻ, സൃഷ്ടാവേ, മായാധിപതിയായ നീ. സ്വശക്തിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന നീ, മാരകമായ അഗ്നി മരംകൂട്ടിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ, മഹിമ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഒന്നും എന്നെ അതിശയിപ്പിക്കില്ല.” “നിന്റെ ക്രിയകൾ ആരാണു മനസ്സിലാക്കാൻ യോഗ്യൻ? നീ സ്വമായയാൽ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും പുനഃ സംഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദൃശ്യമായത് ബോധത്തിന്റെ പ്രതിബിംബം മാത്രമാണ്. ഭേദാതീതനായ നിനക്കു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.” “സംസാരത്തിൽ വലഞ്ഞു നടക്കുന്ന ആത്മാവിന് മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ, ദേഹദുഃഖം അറിയാത്തവൻ, ലീലാവതാരങ്ങൾകൊണ്ട് തന്റെ തന്നെ കീർത്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവൻ—ആൻധകാരം നീക്കുന്നവനിൽ ഞാൻ അഭയം തേടുന്നു.” “എങ്കിലും, ബ്രാഹ്മണേ, നിന്നെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്ന നിന്റെ അത്തയമ്മാവന്റെ പുത്രനായ രാജാവിന്റെ ഉദ്ദേശം ഞാൻ പറയുന്നു; ലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന പ്രവൃത്തി അവൻ നടത്തുന്നു.” “പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രൻ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥാനം ആഗ്രഹിച്ച്, രാജസൂയ യാഗത്തിലൂടെ നിന്നെ ആരാധിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു; ഭഗവൻ, നീ അതിൽ സന്തോഷിക്കണമേ.” “ആ മഹായാഗത്തിൽ, ഭഗവൻ, ദേവതകളും മറ്റു മഹാരാജാക്കന്മാരും, ആഗ്രഹത്തോടെ അവിടെ ചേർന്ന് നിന്നെ ദർശിക്കും.” “നിന്റെ ശ്രവണം, കീർത്തനം, ധ്യാനം എന്നിവയാൽ പോലും സമീപവാസികൾ ശുദ്ധരാവുന്നു; ദർശനം, സ്പർശനം എന്നിവയാൽ എത്രയോ കൂടുതൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും.” “നിന്റെ പാദങ്ങളുടെ ശുദ്ധമായ കീർത്തി സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും പാതാളത്തിലും പ്രസിദ്ധമാണ്; അതിൽ നിന്നുള്ള ജലം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ മന്ദാകിനി, താഴെ ഭോഗവതി, ഭൂമിയിൽ ഗംഗ എന്നുപറയപ്പെടുന്നു; ആ ജലം സകലലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. അതു ലോകങ്ങൾക്കൊക്കെയും അനുഗ്രഹമായി വരണമേ.” ശുകൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ, ജയാഗ്രഹണം ആഗ്രഹിച്ചവരുടെ ഇടയിൽ, കേശവൻ, മന്ദഹസത്തോടെ, മധുരവാക്യത്തിൽ തന്റെ ഭൃത്യനായ ഉദ്ധവനോട് പറഞ്ഞു. “നീ ഞങ്ങളുടെ പരമദൃഷ്ടിയാണു, യുക്തിയും ഉദ്ദേശവും അറിയുന്ന സത്യസഖാ. അതുകൊണ്ട്, എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത് എന്നതു പറയണം; ഞങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നു, അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കും.” സ്വാമിയുടെ കല്പന കേട്ട ഉദ്ധവൻ, എല്ലാം അറിഞ്ഞിരുന്നിട്ടും, വിനയപൂർവ്വം തലവാഴ്ത്തി സമ്മതം അറിയിച്ചു. ഇങ്ങനെ, പവിത്രമായ ഭാഗവതത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ രണ്ടാം പാദത്തിൽ, ദിവ്യജ്ഞാനാന്വേഷണമാണ് എഴുപതാം അധ്യായം അവസാനിക്കുന്നത്. ശുകൻ പറഞ്ഞു: ദിവ്യസന്യാസിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഉദ്ധവൻ, ജ്ഞാനികളിൽ ജ്ഞാനിയായ, സഭയുടെയും കൃഷ്ണന്റെയും മനോഭാവം മനസ്സിലാക്കി ഇപ്രകാരം പ്രസ്താവിച്ചു.