ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ അമ്പത്തിയൊമ്പതാം അധ്യായം, "കൃഷ്ണന്റെ ഗൃഹസ്ഥജീവിത ദർശനം" എന്ന പേരിൽ സമാപിച്ചു. അതിന് ശേഷം, ശുകമുനി പറഞ്ഞത് ഇങ്ങനെ: പുലരിക്കാലത്ത്, കോഴികൾ കൂകുമ്പോൾ, പ്രിയതമരിൽ നിന്ന് വേർപാടിന്റെ ദു:ഖത്തിൽ ആയിരുന്ന ഭാര്യമാർ പുനരായും തങ്ങളുടെ ഭർത്താക്കളാൽ ആലിംഗനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. പക്ഷികൾ ഉണർന്ന്, മന്ദാരവനത്തിൽ നിന്നുള്ള ശീതളമായ കാറ്റിൽ ഉണർവ്വോടെ കൃഷ്ണനെ പാടുന്ന പോലെ, ഉറങ്ങാതിരുന്ന ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു. ആ സമയത്ത്, വൈദർഭി എന്ന രുക്മിണി, തന്റെ പ്രിയന്റെ ആലിംഗനത്തിൽ ചേർന്നതോടെ, അതിൽ നിന്നുള്ള അൽപനേരത്തെ വേർപാടും സഹിക്കാനാവാതെ പോയി. ബ്രഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ, മാധവൻ എഴുന്നേറ്റു, ജലസ്പർശനം നടത്തി, മനസ്സിൽ വ്യക്തതയോടെ, അന്ധകാരത്തിന് അതീതനായ സ്വയം തന്റെ സ്വരൂപത്തിൽ ധ്യാനിച്ചു. അവൻ സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, ഏകനായവൻ, നശിക്കാത്തവൻ, സ്വഭാവത്തിൽ ശുദ്ധനും ശാശ്വതനുമാണ്. ബ്രഹ്മമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ആ മഹാത്മാവാണ്, തന്റെ ശക്തികൾകൊണ്ടു സൃഷ്ടിയും ലയവും നടത്തുന്നത്; ആ ശക്തികളിലൂടെയാണ് അവന്റെ ആനന്ദം പ്രകടമാകുന്നത്. ശുദ്ധജലത്തിൽ കുളിച്ച ശേഷം, ശുദ്ധവസ്ത്രം ധരിച്ചു, മഹാപുണ്യശാലിയായ കൃഷ്ണൻ യഥാക്രമം ആചാരങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു; അഗ്നിക്ക് ഹോമം അർപ്പിച്ചു, സംയമിതമായ വാക്കുകളാൽ ബ്രഹ്മൻ ജപിച്ചു. ഉദയസൂര്യനെ നമസ്കരിച്ചു, തന്റെ അംശങ്ങളെയും, ദേവന്മാരെയും, ഋഷിമാരെയും, പിതാക്കളെയും, മൂപ്പന്മാരെയും, ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു. കൃഷ്ണൻ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സ്വർണ്ണക്കൊമ്പ് ഉള്ള, ഗുണമുള്ള, മുത്തുമാലകൾ അണിയിച്ച, പാൽ കൊടുക്കുന്ന, ആരോഗ്യവാനായ, കിടാവുള്ള, നല്ല വസ്ത്രം ധരിച്ച പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്തു. അതുപോലെ, അലങ്കരിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദിവസേന വെള്ളിപ്പാദം ഉള്ള പശുക്കളും, കട്ടൻ, മൃഗചർമ്മം, എള്ള് എന്നിവയും ദാനം ചെയ്തു. പശുക്കൾക്കും, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും, ദേവന്മാർക്കും, മൂപ്പന്മാർക്കും, ഗുരുക്കന്മാർക്കും, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും കൃഷ്ണൻ നമസ്കരിച്ചു. തന്റെ തന്നെ ഉത്ഭവിച്ച മംഗളവസ്തുക്കളെ സ്പർശിച്ച്, ആശീർവാദങ്ങൾ പ്രാപിച്ചു. മനുഷ്യരിൽ അലങ്കാരമായ കൃഷ്ണൻ, തന്റെ തന്നെ വസ്ത്രവും, ആഭരണങ്ങളും, ദിവ്യപുഷ്പഗുച്ഛങ്ങളും, സുഗന്ധതൈലങ്ങളും അണിഞ്ഞു. യജ്ഞാഗ്നിയും കണ്ണാടിയും നിരീക്ഷിച്ചു, പശുക്കൾക്കും കാളകൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും ദാനം ചെയ്തു, നഗരവാസികൾക്കും അന്തഃപുരസ്ത്രീകൾക്കും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റി, അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് അവരുടെ ആശീർവാദങ്ങൾ നേടി. പുഷ്പമാലകളും, വെറ്റിലയും, ഉണക്കുപൂക്കളും ആദ്യം ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്, പിന്നെ സ്നേഹിതന്മാർക്കും സേവകര്ക്കും ഭാര്യമാർക്കും നൽകി, ശേഷം സ്വയം ആസ്വദിച്ചു. ഇതുവരെ, സൂതൻ അത്ഭുതകരമായൊരു രഥം, സുഗ്രീവനും മറ്റും പോലെയുള്ള കുതിരകൾ ചേർത്ത് ഒരുക്കി, കൃഷ്ണന്റെ മുമ്പിൽ വന്നു നമസ്കരിച്ചു. കൃഷ്ണൻ രഥസാരഥിയുടെ കൈ പിടിച്ച് രഥത്തിൽ കയറി, സത്യകിയും ഉദ്ഭവനും കൂടെ, കിഴക്കൻ പർവ്വതത്തിൽ ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെപോലെ ദീപ്തിയോടെ മുന്നേറി. അന്തഃപുരസ്ത്രീകൾ ലജ്ജാഭരിതമായ സ്നേഹനോട്ടങ്ങളോടെ കൃഷ്ണനെ നോക്കി; അവരെ ബുദ്ധിമുട്ടോടെ വിട്ടു, കൃഷ്ണൻ പുഞ്ചിരിയോടെ അവരുടെ മനസ്സുകൾ കവർന്നുകൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു. എല്ലാ വൃഷ്ണിമാരാലും ചുറ്റപ്പെട്ട്, കൃഷ്ണൻ "സുധർമ്മ" എന്ന സഭാമന്ദപത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവിടെ ഇരിക്കുന്നവർക്ക് ആറു തരത്തിലുള്ള ദു:ഖങ്ങൾ ഇല്ല. ആ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്ന കൃഷ്ണൻ തന്റെ തന്നെ പ്രകാശത്തിൽ ദിക്കുകൾ പ്രകാശിപ്പിച്ചു; വീര്യശാലിയായ യദുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളിലൊടു ചേർന്ന ചന്ദ്രനെപോലെയായിരുന്നു കൃഷ്ണന്റെ ഭാവം. അവിടെ, രാജാവേ, ചടങ്ങുകളുടെ മേൽനോട്ടക്കാരും, നൃത്തഗുരുക്കന്മാരും, വിവിധ രസകരമായ ചിരികളും സന്തോഷവും കൊണ്ട് കൃഷ്ണന്റെ സമീപം എത്തി, വ്യത്യസ്തമായ താണ്ഡവനൃത്തങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. മൃദംഗം, വീണ, മുരജ, വംശി, താളങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ശബ്ദത്തിൽ അവർ നൃത്തം ചെയ്തു, പാടി, സ്തുതിച്ചു; സുതന്മാർ, മാഗധന്മാർ, ഗായകർ എന്നിവരും സ്തുതികൾ അർപ്പിച്ചു. അവിടെ, ചില ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, പഴയ ധർമ്മശാലികളായ രാജാക്കന്മാരുടെ കഥകൾ പറഞ്ഞുനൽകി. അപ്പോൾ, രാജാവേ, അപൂർവമായ രൂപമുള്ള ഒരാൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി അവിടെ എത്തി; വാതിൽക്കാവൽക്കാരുടെ അറിയിപ്പോടെ ഭഗവാനെ സമീപിച്ചു. അവൻ കൃഷ്ണനെ, പരമേശ്വരനെ, കയ്യുയർത്തി നമസ്കരിച്ചു; ജരാസന്ധന്റെ തടവിൽ പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെ ദു:ഖം അവിടെ വിവരിച്ചു. ജരാസന്ധൻ കീഴടക്കാൻ സാധിക്കാത്തിരുന്ന രാജാക്കന്മാരെ ബലാൽക്കാരം തടവിൽ ആക്കി; ഇരുപത് ആയിരം കൂട്ടങ്ങൾ ഗിരിവ്രജയിൽ തടവിലുണ്ട്. ആ രാജാക്കന്മാർ പറഞ്ഞു: "കൃഷ്ണാ, കൃഷ്ണാ, അളവറ്റ ആത്മാവേ, അഭയം തേടുന്നവരുടെ ഭയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നവനേ, ലോകഭയത്തിൽ ഭീതരായും മനസ്സിൽ ഭിന്നരായും ഞങ്ങൾ നിന്നെ അഭയം തേടി എത്തി." "ലോകം അന്യായത്തിൽ ലീനമാണ്, ധർമ്മത്തെ അവഗണിക്കുന്നു; എങ്കിലും നിന്നിൽ നിന്നു ഉദിച്ച ഈ പ്രവർത്തി നിന്നെ ആരാധിക്കാനാണ്. ഇവിടെ ആരെങ്കിലും, എത്ര ശക്തനായാലും, ഉറങ്ങാതെ കാത്തിരിക്കുന്നവന്റെ ജീവനിന്റെ പ്രതീക്ഷ അപ്രത്യക്ഷമാക്കുമ്പോൾ—അവനേ നമസ്കാരം." "നീതിമാന്മാരെ സംരക്ഷിക്കാനും ദുഷ്ടന്മാരെ ശാസിക്കാനുമാണ് ഭഗവാൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചത്. നിന്റെ ആജ്ഞയെ മറികടക്കാൻ ആരുമില്ല, പ്രഭോ; സ്വകർമ്മഫലം നേടാൻ ആരുമാണ്? ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല." "രാജാക്കന്മാരുടെ സുഖം സ്വപ്നം പോലെയാണ്, മറ്റുള്ളവരിൽ ആശ്രിതം; എപ്പോഴും ഭയബാധിതരായി, ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിൽ മരിച്ചവരുപോലെ ജീവിതഭാരം വഹിക്കുന്നു. ആത്മാനന്ദം ഉപേക്ഷിച്ച്, അതു നിനക്കുവഴി എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാകുമ്പോഴും, ഞങ്ങൾ വലിയ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നു—നിന്റെ മായയിൽ ലോകത്തിൽ ഞങ്ങൾക്കൊന്നും ബോധമില്ലാതെ." "അതിനാൽ, അഭയം തേടുന്നവരുടെ ദു:ഖം നീക്കുന്ന നിന്റെ ചരണങ്ങൾക്കു കീഴിൽ, മഗധന്റെ കർമ്മങ്ങളിൽ പെട്ട് ബന്ധിതരായ ഞങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കണമേ. പത്തു ആയിരം ആനകളുടെ ശക്തി ഉള്ള നീയല്ലേ, രാജാവിനെ—മൃഗങ്ങളിൽ സിംഹം പോലെ ഞങ്ങളെ കൊട്ടാരത്തിൽ തടവിലാക്കിയവനെ—നിയന്ത്രിച്ചത്." "ലോകജയത്തിൽ ഹർഷിക്കുന്ന അവന്റെ അഭിമാനം ഉറപ്പായിരുന്നു; നീ അനന്തശക്തിയുള്ളവനായി, യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ മഹാഭാവം ഇരുപത്തിരണ്ടു പ്രാവശ്യം തകർത്തു. ഇപ്പോൾ അവൻ നിന്റെ ജനങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു; ജയിക്കാനാവാത്തവനേ, ദയവായി അനുയോജ്യമായി പ്രവർത്തിക്കണം." അപ്പോൾ ദൂതൻ പറഞ്ഞു: "ഇങ്ങനെ, മഗധന്റെ പിടിയിൽ പെട്ട്, നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചിട്ടുള്ളവർ, നിന്റെ പാദങ്ങൾക്കു അഭയം തേടുന്നു. ഈ പീഡിതർക്കു നീക്ഷേമം നൽകണമേ." ശുകമുനി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ രാജദൂതൻ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ദിവ്യപ്രഭയോടെ, കശായവർണ്ണത്തിൽ ജടാമുടിയോടെ, നാരദമഹർഷി അപ്രതീക്ഷിതമായി സൂര്യനെപോലെ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ലോകങ്ങളുടെ അധിപതികളിൽ അധിപതിയായ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ, തന്റെ സഭയും അനുയായികളും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് എഴുന്നേറ്റ്, സന്തോഷപൂർവ്വം തലവാഴ്ത്തി നമസ്കരിച്ചു. യോഗ്യമായ സ്നേഹത്തോടും വിശ്വാസത്തോടും കൂടെ നാരദനെ ആദരിച്ചു, സീതു നല്കി, ഹൃദയസ്പർശിയായ വാക്കുകളാൽ സംബോധന ചെയ്തു. "മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഇന്നവസ്ഥയൊക്കെയും ഭയരഹിതമാണോ? നാരദേ, നിന്റെ സഞ്ചാരത്താൽ ഭഗവാന്റെ പുണ്യം വർദ്ധിക്കുന്നു. സൃഷ്ടികളിൽ, നിനക്ക് അറിയാത്തതൊന്നുമില്ല; അതുകൊണ്ട്, പാണ്ഡവന്മാർ എന്താണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു." ശ്രീനാരദൻ പറഞ്ഞു: "പ്രഭോ, ഞാൻ നിന്റെ മായയെ പലതവണ കണ്ടിട്ടുണ്ട്—ദുർജ്ജയമായ അതിനെ—ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും നിനക്കു തന്നെ മായയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനേ. നീ ജീവികളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, നിന്റെ മഹത്വം മരുതിലുമുള്ള അഗ്നിപോലെ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് അത്ഭുതം ഒന്നുമില്ല." "ഇവിടെ നീ ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തികൾ ആരാണ് ശരിയായി അറിയാൻ യോഗ്യൻ? നീ തന്നെ മായയാൽ ഈ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുകയും ലയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; കാണുന്നത് ബുദ്ധിയുടെ പ്രതിഫലനം മാത്രം. ഭേദരഹിതസ്വരൂപനായ നിനക്കു ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു." "സംസാരത്തിൽ വലയുന്ന ആത്മാവിനു മോക്ഷം നൽകുന്നവൻ, ശരീരത്തിൽനിന്ന് വരുന്ന ദുഃഖം അറിയാത്തവൻ, ലീലാവതാരങ്ങളിൽ തന്റെ തന്നെ മഹത്വം പ്രസിദ്ധമാക്കുന്നവൻ—അന്ധകാരമകറ്റുന്നവനിൽ ഞാൻ അഭയം തേടുന്നു." ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണന്റെ ദിവ്യഗൃഹസ്ഥജീവിതം, അവന്റെ പ്രഭാതാചാരങ്ങൾ, രാജസഭയിലെ ചടങ്ങുകൾ, രാജാക്കന്മാരുടെ സംവേദനങ്ങളും നാരദമുനിയുടെ ദർശനവും ഭക്തിപൂർവ്വം നടക്കുന്നു.