ഈ ദുര്ജ്ജന്മാര് പലവിധ അഭിമാനങ്ങളില് നിറഞ്ഞവരായി, സമാധാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്ന് തീര്ച്ചയാണു്. അവര്ക്കു് ശമം ശിക്ഷയാണു്, മൃഗങ്ങള്ക്കു് ദണ്ഡംപോലെ. ഞാന് ഇവിടെ സമാധാനം തേടിയെത്തിയതാണു്; ക്രോധിതരായ യാദവന്മാരെയും കൃഷ്ണനെയും സാന്ത്വനപ്പെടുത്തി, മനസ്സിലൊരു നന്നായിരുത്തലോടെ വന്നതാണു്. എന്നാല് ഈ ബുദ്ധിഹീനരും കലഹപ്രിയരും പാപികളുമാണ്; അവര് എന്നെ പലതവണ അവഗണിച്ചു, അപമാനകരമായ വാക്കുകള് പറഞ്ഞു, അഭിമാനത്തോടുകൂടി. ഉഗ്രസേനനല്ലേ ഭോജന്മാരുടെയും വൃഷ്ണിമാരുടെയും അന്ധകന്മാരുടെയും മഹാശക്തിയുള്ളാധിപതി? ഇന്ദ്രനും ലോകപാലന്മാരും പോലും അനുസരിക്കുന്നവന്. അവനാണ് സുധര്മാ സഭയില് പ്രവേശിക്കുകയും, അമരലോകത്തില്നിന്ന് പാരിജാതവൃക്ഷം കൊണ്ടുവന്ന് ആസ്വദിക്കുകയും ചെയ്തതല്ലോ; രാജസിംഹാസനത്തിന് അയോഗ്യനാണോ അവന്? അവന്റെ പാദപങ്കജത്തില് തന്നെ ശ്രീദേവി നേരിട്ട് സേവിക്കുന്നു; ലോകത്തിന്റെ അധിപതിയായ അവന് രാജോപചാരങ്ങള്ക്കു് അയോഗ്യനാണോ? ലോകപാലന്മാരുടെ കിരീടങ്ങള് അവന്റെ പാദധൂളി ധരിക്കുന്നു; അവന് തന്നെയാണ് തീര്ത്ഥങ്ങളിലൊന്നായ ഏറ്റവും വിശുദ്ധനായവന്. ബ്രഹ്മാവും ശിവനും ഞാനും അവന്റെ ഭാഗത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്; ശ്രീദേവി ദീര്ഘകാലം അവനെ സേവിക്കുന്നു. അവന് എന്തിനാണ് രാജസിംഹാസനം? വൃഷ്ണിമാര് കുരുക്കന്മാര് നല്കിയ ഭൂമിയില് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു; ഞങ്ങള് ചെരിപ്പുപോലെയാണ്, കുരുക്കന്മാര് തലയില് കിരീടംപോലെ. ധനസമ്പത്താല് മുഴുവന് മയങ്ങിയവരുടെ അപമര്യാദയുള്ള, അസംബദ്ധമായ വാക്കുകള് സഹിക്കാനോ ഉപദേശിക്കാനോ ആര്ക്കാണ് കഴിയുക? അങ്ങനെയുള്ളവരുടെ അഭിമാനവും മദ്യവും അതിരുവിടുന്നു. അതിനിടയില് ഒരിക്കല് രോഷത്തോടെ ബലരാമന് പ്രഖ്യാപിച്ചു: “ഇന്ന് ഞാന് ഭൂമിയെ കൌരവന്മാരില് നിന്ന് ശൂന്യമാക്കും!” എന്നു്. തന്റെ ഹലായുധം എടുത്തു്, മൂന്നുലോകവും ദഹിപ്പിക്കാന് തയ്യാറായവനായി എഴുന്നേറ്റു. ഹലയുടെ അഗ്രഭാഗം കൊണ്ട് ഹസ്തിനാപുരം ചിതറിച്ചു്, അതിനെ ഗംഗയിലേക്കു് വലിച്ചു് കൊണ്ടുപോയി. നഗരമാകെ ഗംഗയില് വെട്ടികറങ്ങുമ്പോള്, കൌരവന്മാര് അതു് കണ്ടു് ഭയഭീതരായി. ജീവന് രക്ഷിക്കാനാഗ്രഹിച്ച്, കുടുംബങ്ങളോടുകൂടി, ലക്ഷ്മണനും സാംബനും മുന്നില് നിര്ത്തി, കൌരവര് കയ്യുകൂപ്പി പരമേശ്വരനോട് അഭയം പ്രാപിച്ചു: “ഹേ രാമാ, സകലാധാരനായവാ, ഞങ്ങള്ക്കു് നിങ്ങളുടെ ശക്തി അറിയില്ല. ഞങ്ങള് അജ്ഞാനികളാണ്, കൃപയോടെ ഞങ്ങളുടെ കുറ്റം ക്ഷമിക്കണമേ. സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരങ്ങള്ക്കു് സ്വതന്ത്രമായ കാരണം നിങ്ങളാണ്. ലോകങ്ങള് നിങ്ങളുടെ ലീലാവിഷയങ്ങള് മാത്രമാണെന്നു ജ്ഞാനികള് പറയുന്നു. അനന്തനായവാ, ആയിരം തലകളാല് ഭൂമിയെ തലയിലെത്തുന്നവന് നിങ്ങളാണ്; സംഹാരകാലത്ത് എല്ലാം നിങ്ങളിലേക്കു് ലയിക്കുന്നു, പിന്നെ നിങ്ങളാണ് ഏകമായുള്ളത്. ഭൂമിയില് സത്വഗുണം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് നിങ്ങളുടെ ക്രോധം, വൈരാഗ്യത്താലോ ദ്വേഷത്താലോ അല്ല. എല്ലാ ജീവരാശികളുടെ ആത്മാവായ, എല്ലാ ശക്തികളുടെ ധാരകനായ, ക്ഷയമില്ലാത്ത, സൃഷ്ടിയുടെ കര്ത്താവായ നിങ്ങളെ ഞങ്ങള് നമസ്ക്കരിക്കുന്നു; അഭയം തേടുന്നു.” ശുകമുനി പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഭയത്താല് വിറയഞ്ഞ് അഭയം പ്രാപിച്ചവരോട് ബലരാമന് സന്തുഷ്ടനായി, പൂർണ്ണമായും തൃപ്തനായി, “ഭയപ്പെടേണ്ട” എന്ന് പറഞ്ഞു അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. ദുര്യോധനന് അര്പ്പണമായി അറുപത് വയസ്സായ ആനകളും പന്ത്രണ്ടായിരം കുതിരകളും നല്കി. സൂര്യപ്രഭയുള്ള ആറായിരം പൊന്നുനിറഞ്ഞ രഥങ്ങളും, ആഭരണങ്ങളില്ലാത്ത ആയിരം ദാസിമാരെയും നല്കി, പെണ്കുട്ടികളെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടവനായിരുന്നു. ഇതെല്ലാം സ്വീകരിച്ച ശേഷം, സാത്വതന്മാരില് പ്രധാനനായ പരമേശ്വരന് തന്റെ മകനെയും മരുമകളെയും കൂട്ടി, സുഹൃത്തുക്കളാല് ആദരിക്കപ്പെട്ട് യാത്രയായി. ഹലായുധന് സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി, ബന്ധുക്കളോടുള്ള സ്നേഹപൂര്വ്വം ഹൃദയത്തോടെ, യാദവസഭയില് കൌരവരോടുണ്ടായ സംഭവങ്ങള് എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞുവച്ചു. ഇന്നും ആ നഗരം, രാമന്റെ വീര്യത്തിന്റെ അടയാളമാക്കി, ഗംഗയുടെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഉയർന്നുനില്ക്കുന്നു, എല്ലാവര്ക്കും കാണാവുന്ന വിധത്തില്. ഇങ്ങനെ മഹാഭാഗവതത്തിലെ ദശമസ്കന്ധത്തിലെ ഉത്തരഭാഗത്തിലെ “ഹസ്തിനാപുരം വലിച്ചുനീക്കി സംകര്ഷണന്റെ ജയവിജയം” എന്ന അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം, ഭഗവാന്റെ ഗൃഹസ്ഥജീവിതം, നാരദമുനി അനുഭവിച്ച പ്രകാരം: നാരകാസുരന് വധിക്കപ്പെട്ടതും, അനേകം സ്ത്രീകളെ കൃഷ്ണന് വിവാഹം ചെയ്തതും കേട്ട നാരദന് അതു് നേരില് കാണാന് ആഗ്രഹിച്ചു. അത്ഭുതം തന്നെയാണു്—ഒരു ശരീരത്തില് തന്നെ കൃഷ്ണന് എട്ടായിരത്തി ഇരുനൂറ് സ്ത്രീകളെ അവരുടെ വീടുകളില് ഓരോരുത്തരെയും വിവാഹം ചെയ്തതെന്നു്. ദ്വാരകയിലേക്കു് പോകാനാഗ്രഹിച്ച്, ദൈവമുനിയായ നാരദന് അവിടെ എത്തി. പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഉദ്യാനങ്ങളും പുഷ്പവൃക്ഷങ്ങളാല് സമൃദ്ധമായിരുന്ന നഗരത്തില് പക്ഷികളുടെ ഗീതവും ബ്രാഹ്മണരുടെ ശബ്ദവും മുഴങ്ങുന്നു. പൂർണ്ണവികസിതമായ നീലനീല്ത്താമരകളും, കുമുദങ്ങളും, കാളഹംസകളും, വാലക്കുരുവികളും നിറഞ്ഞ തടാകങ്ങള്, നീളംകൂടിയ പുല്ലുകളും നിറഞ്ഞു്, ശ്വാനങ്ങളുടെ കുരലും വാലക്കുരുവിന്റെ ശബ്ദവും മുഴങ്ങുന്നു. നഗരത്തില് ഒമ്പതുലക്ഷം ക്രിസ്റ്റല്, വെള്ളി, പച്ചമണികള് കൊണ്ടുള്ള മഹത്തായ കൊട്ടാരങ്ങള് നിലനില്ക്കുന്നു; പൊന്നും രത്നങ്ങളും കൊണ്ടുള്ള അലങ്കാരങ്ങള് അതിനെ ഭംഗിയാക്കുന്നു. തെരുവുകളും, ചത്വരങ്ങളും, വിപണികളും പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം; മനോഹരമായ ഹാളുകളും സഭാമണ്ഡപങ്ങളും, ദൈവാലയങ്ങളും ഒരുമിച്ചുനില്ക്കുന്നു. വഴികളും, നടപ്പാതകളും, വാതിലുകളും വെള്ളം തളിച്ചിരിക്കുന്നതും, പതാകകളും കൊടികളും സൂര്യനില് നിന്ന് കാവലായി ഉയര്ന്നിരിക്കുന്നതും കാണാം. അകത്തുള്ള അഗൃഹങ്ങളില് ഗൃഹസ്ഥന്മാര് ആദരവോടെ ഇരുന്നു; അവിടെയാണു് ഹരിയുടെ സ്വന്തം കൌശല്യം പൂർണ്ണമായി പ്രതിഫലിച്ചത്, ത്വഷ്ടാവ് തന്നെയാണോ എന്നപോലെ. ആ പതിനാറായിരം ഭംഗിയുള്ള മന്ദിരങ്ങളില് ഒന്നിലേക്കു് നാരദന് പ്രവേശിച്ചു; അത് ശൌരിയുടെ ഭാര്യയിലൊരുത്തിയുടെ ഭംഗിയുള്ള വാസസ്ഥലമായിരുന്നു. കൊറല് തൂണുകളും, ഉത്തമമായ വൈഡൂര്യമണികള് കൊണ്ടുള്ള നിലവും, നീലമണികള് കൊണ്ടുള്ള മതിലുകളും, അതുല്യമായ പ്രകാശം വിതറുന്ന നിലവും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. ത്വഷ്ടാവ് നിര്മ്മിച്ച മുത്തുക്കളാലുള്ള തൂക്കുമരങ്ങള്, ഉത്തമരത്നങ്ങളാലും ദന്തത്താലും അലങ്കരിച്ച ഇരിപ്പിടങ്ങളും കിടക്കകളും. മനോഹരവസ്ത്രങ്ങളണിഞ്ഞെങ്കിലും ആഭരണങ്ങളില്ലാത്ത ദാസിമാരും, ഉത്തമവസ്ത്രങ്ങളണിഞ്ഞ പുരുഷന്മാരും, കച്ചയും പാഗയും രത്നകണ്ഠലങ്ങളും ധരിച്ചവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്. മണിക്കല്യാണങ്ങളാല് പ്രകാശം നിറഞ്ഞു; വിവിധ ബാല്ക്കണികളില് മയിലുകള് നൃത്തം ചെയ്തു; ധൂപവും ഹോമവസ്തുക്കളും അണിയിച്ചിരുന്നത്; വിവേകമുള്ളവര് പാടികൊണ്ട് പുറകിലേക്കു് പോകുന്നതു് കണ്ടു. ആയിരക്കണക്കിന് ദാസിമാരില് ഗുണത്തിലും സൗന്ദര്യത്തിലും യൗവനത്തിലും വസ്ത്രത്തിലും സമമായവരിലൊടുങ്ങി, സാത്വതപതിയായ ഭര്ത്താവിനെ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ചാമരം വീശി ഭര്യയാണു് നിന്നിരുന്നത് നാരദന് കണ്ടു. അവിടെയെത്തിയ നാരദനെ ദർശിച്ചയുടന്, ലോകത്തിലെ ധര്മ്മസംരക്ഷകരില് മഹത്തനായ കൃഷ്ണന് കിടക്കയില് നിന്നുയര്ന്നു, കിരീടധരിച്ച തലമണിയെ മുനിയുടെ പാദങ്ങളില് വണങ്ങി, കയ്യുകൂപ്പി സ്വാഗതം ചെയ്തു തന്റെ സിംഹാസനത്തിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. മുനിയുടെ പാദം കഴുകി, ആ ജലമെടുത്ത് തന്റെ തലയില് ചൊരിഞ്ഞു; ലോകത്തിന് ഗുരുവുമായ, സദാചാരത്തിന്റെ പ്രതിപാദകനായ കൃഷ്ണന് തന്നെ, 'ബ്രഹ്മണ്യദേവ'ന് എന്നുള്ള പാദശുദ്ധിക്ക് അത്രമേല് മഹത്വം നല്കി.