ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ബലരാമൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ കലിംഗരാജാവിനെ പത്താം കാൽവയ്പ്പിൽ പിടിച്ചു, അവൻ പല്ലുകൾ പുറത്താക്കി ചിരിച്ചിരുന്നത് ഓർത്ത്, അതേ പല്ലുകൾ അടിച്ചു തകർത്തു. ബലരാമന്റെ ഗദയുടെ പ്രഹരത്തിൽ ഭയപ്പെട്ട്, കൈകളും തോളുകളും തലയും പൊട്ടി രക്തത്തിൽ കുളിച്ച മറ്റു രാജാക്കന്മാർ ഓടിപ്പോന്നു. രുക്മി, രുക്മിണിയുടെ സഹോദരൻ, കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഹരി (കൃഷ്ണൻ) രുക്മിണിയുടെയും ബലരാമന്റെയും സ്നേഹബന്ധം തകരുമെന്ന് ഭയന്ന് അതിനെ പ്രശംസിച്ചുമില്ല, കുറ്റപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തില്ല. അനിരുദ്ധനും അവന്റെ വധുവും ഭംഗിയായി അലങ്കരിച്ച രഥത്തിൽ ഇരുത്തി, രാമനും ദാശാര്ഹന്മാരും, മധുസൂദനന്റെ കാവലിൽ, തന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി, ഭോജകാട്ടിൽ നിന്ന് കുശസ്ഥലിയിലേക്ക് യാത്രയായി. അപ്പോൾ രാജാവ് ചോദിച്ചു: "യദുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ബാണന്റെ മകൾ ഉഷയെ വിവാഹം ചെയ്തു. അപ്പോൾ ഹരിയും ശങ്കരനും തമ്മിൽ ഭയാനകമായ യുദ്ധം നടന്നു. മഹായോഗീ, ദയവായി ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയുമോ?" ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: മഹാത്മാവായ ബലിയുടെ നൂറു പുത്രന്മാരിൽ മൂത്തവൻ ബാണൻ. ഭൂമിയെ വാമനരൂപിയായ ഹരിക്ക് സമർപ്പിച്ച ബലിയുടെ പുത്രൻ. ശിവഭക്തനായ ബാണൻ മാന്യനും ദാനശീലനും ബുദ്ധിമാനും സത്യനിഷ്ഠനും വ്രതസ്ഥനുമായിരുന്നു. ശോണിതപുരം എന്ന മനോഹര നഗരത്തിൽ രാജാവായി ഭരിച്ച ബാണൻ, ശംഭുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ, അമരന്മാരെപ്പോലെയുള്ള അനുചരന്മാരെ സ്വന്തമാക്കി. ആയിരം കൈകളാൽ താണ്ഡവനൃത്തത്തിനിടയിൽ സംഗീതം വായിച്ച് രുദ്രനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു. സകലഭൂതങ്ങളുടെ നാഥൻ, ഭക്തജനങ്ങളുടെ ആശ്രയവും പ്രിയനും ആയ ഭഗവാൻ, അവനു ഇഷ്ടമുള്ള ഒരു വരം നൽകാമെന്ന് പറഞ്ഞു. ബാണൻ തന്റെ നഗരത്തിന് ശിവനെ കാവലാളായി വേണമെന്നു മോഹിച്ചു. ഒരു ദിവസം, തന്റെ ശക്തിയിൽ ഉന്മാദനായി, അടുത്തിരുന്ന ഗിരിശന്റെ പാദങ്ങൾ സൂര്യപ്രഭയുള്ള കിരീടത്തോടെ സ്പർശിച്ചു. "മഹാദേവാ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവേ, പുരുഷാർത്ഥങ്ങൾക്കായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവനേ, അമരന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന പാദങ്ങളേ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു," എന്നായിരുന്നു അവന്റെ പ്രാർത്ഥന. "നീ എന്നെ ആയിരം കൈകൾ നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചു, പക്ഷേ അതെനിക്ക് വലിയ ഭാരമായി. മൂന്ന് ലോകത്തിലും നിന്നെ ഒഴികെ യുദ്ധത്തിന് തുല്യൻ ആരുമില്ല. യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച് കൈകൾ കൊണ്ട് തന്നെ ഞാനെന്റെ ശരീരം ചൊരിഞ്ഞു, ദിക്കുകളിലെ ആനകളുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു, പർവ്വതങ്ങൾ തകർത്തു. അവരും ഭയന്ന് ഓടിപ്പോയി." ഇത് കേട്ട ഭഗവാൻ ശിവൻ കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: "നിന്റെ പതാക തകർന്നാൽ, അപ്പോഴാണ്, മൂഢനേ, നിനക്കു യുദ്ധത്തിൽ തുല്യനായ എതിരാളിയെ കണ്ടു നിന്റെ അഭിമാനം തകർക്കാൻ കഴിയുക." ഇങ്ങനെ ശിവൻ പറഞ്ഞതോടെ, ബാണൻ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, ഗിരിശന്റെ ആജ്ഞ കാത്ത്, സ്വയം തന്റെ ശക്തിയുടെ നാശം പ്രതീക്ഷിച്ച് കാത്തിരുന്നു. ബാണന് ഉഷ എന്ന ഒരു മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൾ സ്വപ്നത്തിൽ ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത, പ്രദ്യുമ്നന്റെ മകനായ ഒരു മനോഹര യുവാവുമായി ഐക്യാനുഭവം അനുഭവിച്ചു. അവനെ സമീപത്തൊന്നും കാണാതിരുന്നതുകൊണ്ട്, ഉഷ തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളിൽ നിന്ന് ഉണർന്നു, ഉന്മാദത്തോടെയും ലജ്ജയോടെയും "എവിടെയാണു നീ, പ്രിയനേ?" എന്ന് വിളിച്ചു. ബാണന്റെ മന്ത്രിയായ കുംബാണ്ഡയുടെ മകൾ ചിത്രലേഖ, ഉഷയുടെ സുഹൃത്തും, കൂട്ടുകാരുടെ ഇടയിൽ അവളെ കൗതുകത്തോടെ ചോദിച്ചു: "ഏതാ മനോഹര ഭ്രമരാക്ഷി, നീ ആരെയാണു തേടുന്നത്? നിന്റെ മനസ്സിൽ നിറയുന്ന ആ പുരുഷൻ ആരാണ്? രാജകുമാരി, ഇതുവരെ ആരെയും നിന്റെ കൈ പിടിച്ചിട്ടില്ലല്ലോ." ഉഷ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ എന്റെ സ്വപ്നത്തിൽ ഒരാളെ കണ്ടു—കറുത്ത നിറം, താമരപോലുള്ള കണ്ണുകൾ, മഞ്ഞ വസ്ത്രം, ശക്തമായ ഭുജങ്ങൾ—സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുന്നവൻ." "ആ പ്രിയനെയാണ് ഞാൻ തേടുന്നത്. അവൻ തന്റെ അധരങ്ങളിൽ നിന്നു എന്നെ അമൃതം കുടിപ്പിച്ചു, എന്നാൽ എന്നെ ആഗ്രഹിച്ച് എവിടെയോ മറഞ്ഞു, എന്നെ ദുഃഖസാഗരത്തിലാക്കി." ചിത്രലേഖ പറഞ്ഞു: "മൂന്ന് ലോകത്തും നിന്നെ ബാധിച്ച ദുർഭാഗ്യം എങ്കിൽ പോലും ഞാൻ അതു നീക്കം ചെയ്യും. ആ മനോഹരൻ ആരാണെന്നു പറയൂ, ഞാൻ അവനെ നിനക്കു കൊണ്ടുവരാം." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, അവൾ ദേവതകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, ചരണമാർ, പാമ്പുകൾ, അസുരന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, മനുഷ്യർ എന്നിവരുടെ രൂപങ്ങൾ വരച്ചു. മനുഷ്യരിൽ, വൃഷ്ണികൾ, ശൂര, അനകദുണ്ടുഭി എന്നിവരെയും വരച്ചു. പ്രദ്യുമ്നനെ വരയ്ക്കുമ്പോൾ രാമനും കൃഷ്ണനും വരയ്ക്കുമ്പോൾ ചിത്രലേഖ ലജ്ജിച്ചു. അനിരുദ്ധനെ വരയ്ക്കുമ്പോൾ ഉഷ ലജ്ജയോടെ കണ്ണ് താഴ്ത്തി, പുഞ്ചിരിയോടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "ഇവനാണ്, ഇവനാണ്." ഇതു മനസ്സിലാക്കി, യോഗിനിയായ ചിത്രലേഖ, കൃഷ്ണന്റെ പേരൻ, ആകാശമാർഗം ദ്വാരകയിലേക്ക് പോയി. അവിടെ യോഗശക്തി ഉപയോഗിച്ച്, പ്രദ്യുമ്നന്റെ മകനായ അനിരുദ്ധനെ, നല്ല കിടക്കയിൽ ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നത്, എടുത്തു ശോണിതപുരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു, സുഹൃത്തായ ഉഷയ്ക്കു കാണിച്ചു. ആ മനോഹരനായ വീരനെ കണ്ട ഉഷ, സന്തോഷത്തോടെ, അനിരുദ്ധനുമായി സ്വന്തം ഭവനത്തിൽ, മറ്റാർക്കും കടക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്ഥലത്ത്, സന്തോഷത്തോടെ സമയം ചെലവഴിച്ചു. അവൻ ഉത്തമവസ്ത്രങ്ങൾ, പുഷ്പമാലകൾ, സുഗന്ധങ്ങൾ, ധൂപം, ദീപങ്ങൾ, ഇരിപ്പിടങ്ങൾ, പാനീയങ്ങൾ, ഭക്ഷണം, വിഭവങ്ങൾ, സേവനവചനങ്ങൾ എന്നിവയാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടു. കന്യകയുടെ ഭവനത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരുന്ന അനിരുദ്ധൻ, ഉഷയുടെ പ്രണയത്തിൽ മുഴുകി, ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നത് പോലും മനസ്സിലാക്കാതെ ആനന്ദിച്ചു. യദുവംശവീരനാൽ ഇങ്ങനെ അനുഭവിക്കപ്പെട്ടതോടെ, ഉഷയുടെ വ്രതങ്ങൾ തകർന്ന്, അവളെ സംരക്ഷിച്ചിരുന്ന ഗാർഡുകൾ സൂക്ഷ്മമായ ലക്ഷണങ്ങൾ നോക്കി സന്തോഷത്തോടെ ഇതു കണ്ടു. അവർ രാജാവിനോട് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു: "നിന്റെ മകളിൽ സംശയകരമായ പെരുമാറ്റം കണ്ടു. കുടുംബത്തിന് അപമാനമാണ് ഇത്." "നാം അവളെ കാത്തിരിക്കുന്നു, എങ്കിലും, അവളുടെ ഭവനത്തിൽ ഒരു പുരുഷൻ അവളെ അശുദ്ധമാക്കി എന്ന് നമുക്ക് അറിയില്ല." ഇത് കേട്ട ബാണൻ, മകളുടെ അപമാനം കേട്ടു ദുഃഖിതനായി, ഉടൻ കന്യകയുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് ഓടിയെത്തി, യദുപ്രഭുവായ അനിരുദ്ധനെ കണ്ടു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരനായ, കറുത്ത നിറം, മഞ്ഞ വസ്ത്രം, താമരകണ്ണുകൾ, വിശാലമായ ഭുജങ്ങൾ, കുരുളുള്ള മുടി, കൂണ്ടുപോലുള്ള കാതുകല, പുഞ്ചിരിയോടെ തിളങ്ങുന്ന മുഖം—ഇങ്ങനെ അനിരുദ്ധനെ അവൻ കണ്ടു. അനിരുദ്ധൻ തന്റെ പ്രിയയുമായി പാശാന കളി കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു; ഉഷയുടെ ഉരസ്സിൽ നിന്നു കുങ്കുമം പാടുപെട്ട പുഷ്പമാലയിൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അവൾ, അനിരുദ്ധന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ ജാസ്മിൻ പുഷ്പമാലയുമായി, അവന്റെ സമീപത്ത് ഇരുന്നു. ബാണൻ ഇതു കണ്ടു അത്ഭുതപ്പെട്ടു. അനിരുദ്ധൻ, ശത്രുക്കളും സൈന്യവും ചുറ്റിപ്പറ്റിയപ്പോൾ, ഗദയെടുത്ത്, മരണദണ്ഡം പിടിച്ച യമനെപ്പോലെ, യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി നിന്നു. അവനെ പിടിക്കാൻ മുന്നോട്ട് വന്നവരെ, അനിരുദ്ധൻ കാട്ടുപന്നിയുടെ നേതാവ് നായകളെ കൊന്നുപോലെ അടിച്ചു വീഴ്ത്തി; തലയും തോളുകളും കൈകളും പൊട്ടി, കൊല്ലപ്പെടുന്നവൻമാർ ഭവനത്തിൽ നിന്ന് ഓടിപ്പോയി. പിന്നീട് ബാണന്റെ ശക്തിയുള്ള മകൻ, പാമ്പുപാശം ഉപയോഗിച്ച്, തന്റെ സൈന്യത്തെ കൊന്നുതീർക്കുന്ന അനിരുദ്ധനെ ബന്ധിച്ചു. അനിരുദ്ധനെ ബന്ധിതനായി കണ്ട ഉഷ, ദുഃഖത്തിലും വിഷാദത്തിലും മുങ്ങി, കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരൊഴുക്കി കരഞ്ഞു. ഇങ്ങനെയാണ് ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിന്റെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ ഇരുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായമായ "അനിരുദ്ധന്റെ ബന്ധനം" എന്നത് സമാപിക്കുന്നത്.