ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പുത്രന്മാർ ആരാണെന്നു പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന ദൃശ്യമാണ് ആദ്യം. രുക്മിണിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരിൽ പ്രധാനി പ്രദ്യുമ്നനാണ്. അവനോടൊപ്പം, ചാരുദേഷ്ണൻ, സുദേഷ്ണൻ, ബലവാൻ ചാരുദേഹൻ, സുചാരു, ചാരുഗുപ്തൻ, ഭദ്രചാരു, മറ്റൊരാൾ, ചാരുചന്ദ്രൻ, വിചാരു, ചാരു—ഇവരാണ് ഹരിയുടെ പത്താമത്തെ പുത്രന്മാർ. ഇവർ എല്ലാവരും തന്റെ പിതാവിനേക്കാൾ കുറവില്ലാത്തവരാണ്. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെയും സത്യഭാമയുടെയും പുത്രന്മാർ ഭാനു, സുഭാനു, സ്വർഭാനു, പ്രഭാനു, ഭാനുമാൻ, ചന്ദ്രഭാനു, ബൃഹദ്ഭാനു, രതിഭാനു—ഇവരാണ് എട്ടുപേർ. ശ്രീഭാനു, പ്രതിഭാനു എന്നിവരടക്കം പത്ത് പുത്രന്മാർ സത്യഭാമയ്ക്കുണ്ട്. സമ്ബ, സുമിത്ര, പുരുജിത്, ശതജിത്, സഹസ്രജിത് എന്നിവരും അവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ജാംബവതിയുടെയും പുത്രന്മാർ സമ്പയെ മുൻനിർത്തിയാണ്—വിജയൻ, ചിത്രകേതു, വസുമാൻ, ദ്രാവിഡൻ, ക്രതു എന്നിവരും. നാഗ്നജിതിന്റെ പുത്രന്മാർ വീരചന്ദ്രൻ, അശ്വസേനൻ, ചിത്രഗു, വേഗവാൻ, വൃഷ, ആമ, ശങ്കു, വസ്വ്, ശ്രീമാൻ, കുന്തിരൻ എന്നിവരാണ്. കാലിന്ദിയുടെ പുത്രന്മാർ ശ്രുത, കവിച, വൃഷ, വീര, സുബാഹു, ഭദ്ര, ഏകല, ശാന്തി, ദർശ, പൂർണമാസ എന്നിവരാണ്; ഏറ്റവും ഇളയവൻ സോമക. മാദ്രിയുടെ പുത്രന്മാർ പ്രഘോഷ, ഗാത്രവാൻ, സിംഹ, ബല, പ്രബല, ഊർദ്ധ്വഗ, മഹാശക്തി, സഹ, ഓജ, അപരാജിത—ഇവരാണ്. മിത്രവിന്ദയുടെ പുത്രന്മാർ വൃക, ഹർഷ, അനില, ഗൃധ്ര, വർദ്ധന, അന്നാദ, മഹാശ, പാവന, വഹ്നി, ക്ഷുധി എന്നിവരാണ്. ഭദ്രയുടെ പുത്രന്മാർ സംഗ്രാമജിത്, ബൃഹത്സേന, ശൂര, പ്രഹരണ, അരിജിത്, ജയ, സുഭദ്ര, വാമായു, സത്യക എന്നിവരാണ്. രോഹിണിയിൽ നിന്ന് ദീപ്തിമാൻ, താമ്ര, തപ്ത തുടങ്ങിയവരും ജനിച്ചു. പ്രദ്യുമ്നനിൽ നിന്ന്, രുക്മിണിയുടെ സഹോദരിയായ രുക്മവതിയ്ക്ക് അനിരുദ്ധൻ ജനിച്ചു. രുക്മിണിയുടെ പുത്രന്മാരുടെയും കൊച്ചുമക്കളുടെയും എണ്ണം ദശലക്ഷങ്ങൾക്കു മീതെ ആയിരുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ മക്കളുടെ മാതാക്കളായ സ്ത്രീകൾ പതിനാറായിരം പേർ ആയിരുന്നു. ഇതുവരെ കേട്ട ശേഷം, രാജാവ് ചോദിച്ചു: "ശ്രീകൃഷ്ണനാൽ അപമാനിതനും, അവനെ കൊല്ലാൻ അവസരം തേടിയിരുന്ന രുക്മി, എങ്ങനെ തന്റെ മകളെ യുദ്ധത്തിൽ കൃഷ്ണന്റെ പുത്രനുമായി വിവാഹം കഴിപ്പിച്ചു? ഈ വൈരികളുടെ വിവാഹകഥ എനിക്കു വിശദമായി പറയണം." ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: യോഗികൾക്ക് ഭൂതകാലവും ഭാവിയും വർത്തമാനവും, ഗോഹ്യവും ദൂരവും ഒളിച്ചിരിക്കുന്നതും എല്ലാം വ്യക്തമായി കാണാം. സ്വയംവരത്തിൽ, രുക്മവതിയ്‌ക്കു കാമദേവനേപ്പോലെയുള്ള അനിരുദ്ധനെയാണ് തെരഞ്ഞെടുക്കാനായത്. അവൻ യുദ്ധത്തിൽ രാജാക്കന്മാരെ തോൽപ്പിച്ച്, അവളെ തനിക്കൊപ്പം രഥത്തിൽ കൊണ്ടുപോയി. രുക്മി, കൃഷ്ണനോടുള്ള വൈരവും അപമാനവും ഓർക്കുമ്പോഴും, തന്റെ സഹോദരിയുടെ മകനായ അനിരുദ്ധനോട് തന്റെ മകളെ വിവാഹം കഴിപ്പിച്ചു. സഹോദരിയെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനായിരുന്നു ഇതു. കൃതവർമയുടെ പുത്രൻ രുക്മിണിയുടെ പുത്രിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. രുക്മി, തന്റെ മരുമകളായ രോചനയെ അനിരുദ്ധനോട് വിവാഹം കഴിപ്പിച്ചു, വൈരം അറിയാമായിരുന്നിട്ടും സഹോദരിയുടെ സ്നേഹത്തിന് വഴങ്ങി. ആ ശുഭഘട്ടത്തിൽ രുക്മിണി, രാമൻ, കൃഷ്ണൻ, സമ്ബ, പ്രദ്യുമ്നൻ തുടങ്ങിയവർ ബോജകട്ട് നഗരത്തിലേക്ക് പോയി. വിവാഹം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കലിംഗരാജാവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തി മറ്റു രാജാക്കന്മാർ രുക്മിയെ ബാലരാമനോട് പാശായം കളിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. "ഇവൻ പാശായം അറിയില്ല, എങ്കിലും തോൽവി വലിയതാണ്," എന്നിങ്ങനെയാണ് അവരെ പറഞ്ഞത്. ബാലരാമനെ വിളിച്ചു, രുക്മി പാശായം കളിച്ചു. ആവിടെ, ബാലരാമൻ നൂറ്, ആയിരം, പത്ത് ആയിരം നാണയങ്ങൾ പണയമിട്ടു, രുക്മി ജയിച്ചു. കലിംഗരാജാവ് വലിയ ശബ്ദത്തോടെ പല്ല് കാണിച്ച് ബാലരാമനെ പരിഹസിച്ചു. ഇത് ഹലായുധന് സഹിക്കാനാവില്ലായിരുന്നു. പിന്നീട് രുക്മി ഒരു ലക്ഷം നാണയങ്ങൾ പണയമിട്ടപ്പോൾ ബാലരാമൻ ജയിച്ചു; എന്നാൽ രുക്മി കപടതയിൽ ആശ്രയിച്ച്, "ഞാനാണ് ജയിച്ചത്," എന്നു പറഞ്ഞു. കോപം കൊണ്ട ബാലരാമൻ, സമുദ്രം നിറയുന്നതുപോലെ, കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, പത്ത് ലക്ഷം നാണയങ്ങൾ പണയമായി വച്ചു. ബാലരാമൻ സത്യമായി ജയിച്ചു; രുക്മി വീണ്ടും കപടതയിൽ "ഞാനാണ് ജയിച്ചത്, സാക്ഷികൾ പറയട്ടെ," എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ആകാശവാണി: "ജയം ബാലരാമന്റേതാണ്; രുക്മി വാക്കുകളിൽ മാത്രം ജയിച്ചു, ധർമ്മത്തിൽ അല്ല," എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിട്ടും, ദുഷ്ടരാജാക്കന്മാരുടെ പ്രേരണയിലും വിധിയുടെ നിർണ്ണയത്തിലും, രുക്മി ആകാശവാണി അവഗണിച്ച് ബാലരാമനെ പരിഹസിച്ചു: "പാശായം കളിക്കുന്നത്, അമ്പുകൾ എറിഞ്ഞ് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് രാജാക്കന്മാരാണ്; കാട്ടിൽ കന്നുകാലികളെ മേയിക്കുന്ന നിങ്ങളല്ല," എന്നു പറഞ്ഞു. ഇങ്ങനെ പരിഹസിക്കപ്പെട്ട ബാലരാമൻ, കോപത്തോടെ തന്റെ ഗദ ഉയർത്തി, ജനസമ്മേളനത്തിൽ രുക്മിയെ അടിച്ചു. കലിംഗരാജാവിനെ പത്താം ചുവടിൽ പിടിച്ചുപിടിച്ച്, ബാലരാമൻ അവന്റെ പല്ലുകൾ തകർത്തു—അവൻ തന്നെ പല്ല് കാണിച്ച് ചിരിച്ചവനായിരുന്നു. മറ്റ് രാജാക്കന്മാർ ഭയത്തോടെ, കൈകൾ, കാലുകൾ, തല എന്നിവ തകർന്ന് രക്തത്തിൽ കുളിച്ചവരായി ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. രുക്മി, തന്റെ സഹോദരിയുടെ ഭർത്താവായ കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരൻ, കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, രുക്മിണിയുടെയും ബാലരാമന്റെയും സ്നേഹം തകരുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ, ഹരി അവിടെ ഒന്നും പ്രശംസിച്ചില്ല, അപലപിച്ചുമില്ല. തുടർന്ന്, അനിരുദ്ധനും അവന്റെ ഭാര്യയും ഭംഗിയായ രഥത്തിൽ ഇരുത്തി, രാമനും ദാശാരഹന്മാരും ബോജകറ്റിൽ നിന്ന് കുശസ്ഥലിയിലേക്ക് മധുസൂദനന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ തിരിച്ചു. ഇതിനു ശേഷം, രാജാവ് ചോദിച്ചു: "യാദുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠൻ ബാണന്റെ മകൾ ഊഷയെ വിവാഹം ചെയ്തു. അപ്പോൾ ഹരിയും ശങ്കരനും തമ്മിൽ ഭയാനകമായ ഒരു യുദ്ധം നടന്നു. മഹായോഗീ, ഇതെല്ലാം വിശദമായി പറയാമോ?" ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: മഹാത്മാവായ ബലിയുടെ നൂറ് പുത്രന്മാരിൽ മൂത്തവൻ ബാണനാണ്—ഭൂമിയെ വാമനരൂപിയായ ഹരിക്ക് സമർപ്പിച്ചവൻ. ബാണൻ ശിവഭക്തനായിരുന്നു; ബഹുമാനവും, ദാനശീലവും, ബുദ്ധിയും, സത്യനിഷ്ഠയും, വ്രതത്തിൽ സ്ഥിരതയും അവനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ശോണിതപുരം എന്ന മനോഹര നഗരത്തിൽ ബാണൻ രാജാവായി ഭരിച്ചിരുന്നു. ശംഭുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ അവന്റെ സേവകർ ദേവന്മാരെപ്പോലെയായിരുന്നു. ആയിരം കൈകളാൽ താണ്ഡവനൃത്തത്തിൽ രുദ്രനെ സംഗീതം കൊണ്ട് സന്തോഷിപ്പിച്ചവനായിരുന്നു അവൻ. ലോകങ്ങളിലെ യജമാനനും ഭക്തജനങ്ങളുടെ പ്രിയനും ആശ്രയവുമായ പ്രഭു അവനോടു വാഞ്ഛാനുസൃതമായ ഒരു വരം ചോദിക്കാൻ അനുവദിച്ചു. ബാണൻ, തന്റെ നഗരത്തിന് ശിവനെ രക്ഷകനായി വേണമെന്നു അപേക്ഷിച്ചു. ഒരു ദിവസം, തന്റെ ശക്തിയിൽ അഭിമാനിച്ചുകൊണ്ട്, അവൻ സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന ഗിരിശന്റെ പാദങ്ങളിൽ സൂര്യനുപോലെയുള്ള കിരീടം ചാര്ത്തി നമസ്കരിച്ചു. "മഹാദേവാ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവേ, പുരുഷാർത്ഥങ്ങൾ പൂർത്തിയാകാത്തവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവനേ, ദേവന്മാർക്ക് ആരാധ്യനായവൻ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു," എന്നു ബാണൻ പറഞ്ഞു.