ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഭഗവാന്റെ പാദപഥം മഹർഷിമാർ ആസ്വദിക്കുന്നതും, മനുഷ്യർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും മനസ്സിലാക്കാനാവാത്തതുമാണ്. കാരണം, പ്രഭുവിന്റെ പ്രവൃത്തികൾ ലോകബുദ്ധിക്ക് അതീതമാണ്; മഹാനായ ആ ഭഗവാനെ അനുസരിക്കുന്നവർക്കു മാത്രമേ അവന്റെ മാർഗ്ഗം ഗ്രഹിക്കാനാവൂ. ഭഗവാൻ സകലത്തിന്റെയും ആധാരമായതിനാൽ, അദ്ദേഹത്തിന് സ്വത്തുക്കളൊന്നുമില്ല; ശക്തന്മാരും അവനിൽ അർപ്പണം നടത്തുന്നു. എന്നാൽ തൃപ്തിയില്ലാത്ത ആസക്തിയും സമ്പത്തും കൊണ്ടു കാഴ്ചമറയുന്നവർ ഭഗവാനെ അറിയുന്നില്ല, എങ്കിലും മഹത്വമുള്ളവരും ഭഗവാനോടു പ്രിയരാണ്, ഭഗവാനും അവരോടു പ്രിയമാണ്. സകലപുരുഷാർത്ഥങ്ങളും അവരുടെ ഫലങ്ങളും ഭഗവാനിൽ തന്നെ സംയുക്തമാണ്; ജ്ഞാനികൾ ഭഗവാനെ നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച് എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. അങ്ങയുടെ സാന്നിധ്യം അങ്ങയെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ജ്ഞാനികൾക്കാണ് യുക്തമായത്, മനുഷ്യസ്ത്രീപുരുഷസുഖദുഃഖങ്ങളിൽ മുഴുകിയവർക്കല്ല. കോപം ഉപേക്ഷിച്ച മഹർഷിമാർ ഭഗവാന്റെ മഹത്വം ഗായിക്കുന്നു; ലോകങ്ങൾക്ക് ആത്മാവും ആത്മാനുഗ്രഹദായകനുമാണ് ഭഗവാൻ. കാലശക്തി ഭഗവാന്റെ കൺപിളർച്ചയാൽ പ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിനെയും ശിവനെയും പോലും അനുഗ്രഹങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു; പിന്നെ മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യം പറയാനാവുമോ? ഗദയുടെ മൂത്ത സഹോദരനായ കൃഷ്ണാ, അങ്ങയുടെ വാക്കുകൾ മന്ദമെന്നു തോന്നാമെങ്കിലും, അങ്ങയുടെ വില്ലിന്റെ നാദംകൊണ്ട് രാജാക്കന്മാരെ അകറ്റി, സിംഹം മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് തന്റെ ഹിതം പിടിച്ചുപോലെയായി എന്നെ എടുത്തു. അവരുടെ ഭയത്തിൽ ഞാൻ കടലിൽ അഭയം തേടി. കമലനയനാ, അങ്ങയെ ആഗ്രഹിച്ച്, അംബരീഷൻ, നഹുഷൻ, ഗയൻ മുതലായ പ്രധാന രാജാക്കന്മാർ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് വനത്തിലേക്ക് പോയി. എന്നാൽ ഇവിടെ ശേഷിക്കുന്നവർ എങ്ങനെ അങ്ങയുടെ പാത പിന്തുടരുന്നില്ല? ധർമ്മാത്മാക്കൾ പ്രസംസിക്കുന്ന, മോക്ഷം നൽകുന്ന അങ്ങയുടെ പാദസൗരഭ്യം ഒരിക്കൽ പോലും അനുഭവിച്ചവർ മറ്റെവിടെയും അഭയം തേടുമോ? ഭൗതികലാഭം മാത്രം കാണുന്ന മനുഷ്യർ ലക്ഷ്മിയുടെ നിവാസമായ അങ്ങയെ അവഗണിക്കുന്നു. ഭഗവാനേ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ അങ്ങയെ ഞാൻ യഥാവിധി ആരാധിച്ചു; ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവനാണ് അങ്ങ. ജന്മചക്രത്തിൽ ഞാൻ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ അങ്ങയുടെ പാദങ്ങൾ എനിക്കു ഏകാഭയം ആയിരിക്കും; അങ്ങയെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു ഭ്രാന്ത് ഒഴിപ്പിച്ച് അങ്ങ തന്നെ വരും. അച്യുതാ, സ്ത്രീകളുടെ വീടുകളിൽ അങ്ങയുടെ ഉപദേശം ലഭിച്ച പുരുഷന്മാർ കഴുത, പശു, കുതിര, പൂച്ച, ദാസൻ എന്നിവരുപോലെയാണ്; ശിവനും ബ്രഹ്മാവും ഉൾപ്പെടുന്ന സഭയിൽ ആലപിക്കുന്ന അങ്ങയുടെ കഥകൾ അവരുടെ ചെവിയിൽ എത്തുന്നില്ലെങ്കിൽ അവരുടെ ജീവിതം എന്തിനാണ്? ഭഗവാന്റെ പാദസൗരഭ്യം ഒരിക്കൽ പോലും അനുഭവിക്കാത്ത മന്ദബുദ്ധിയുള്ള സ്ത്രീ, ത്വക്ക്, രോമം, നഖം, മാംസം, അസ്ഥി, രക്തം, കീടങ്ങൾ, മല, കഫം, പിത്തം, വായു എന്നിവ നിറഞ്ഞ, ജീവനുള്ള ശവംപോലെയുള്ള ഭർത്താവിനെയാണ് സ്നേഹിക്കുന്നത്. കമലനയനേ, അങ്ങയുടെ പാദങ്ങളിൽ എനിക്ക് ഭക്തി ലഭിക്കട്ടെ; അങ്ങ് ആത്മതൃപ്തനാണ്, ആരെയും വേറിട്ടു കാണുന്നില്ല. വയസ്സായപ്പോൾ രാജോഗുണം വർധിച്ചാലും, അങ്ങ് എന്നെ കൺകൊണ്ടാൽ അതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ദയ. മധുസൂദനാ, അങ്ങയുടെ വാക്കുകൾ അസത്യമാണെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നില്ല; ഒരു കന്യകയ്ക്കു സാധാരണയായി അമ്മയോടാണ് സ്നേഹം, അപൂർവമായാണ് മറ്റൊരാളോടു. വിവാഹിതയായ, സദാചാരമില്ലാത്ത സ്ത്രീക്ക് മനസ്സ് വീണ്ടും വീണ്ടും പുതുമയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്; അങ്ങനെയുള്ള സ്ത്രീയെ ധാരാളി ഭർത്താവെന്നു വിശ്വാസം വച്ചാൽ, ഇരുവശവും നഷ്ടമാകും. ഈ സമയത്ത് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: "പതിവുള്ളവളേ, രാജകുമാരിയേ, ഞാൻ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് നിന്നെ പരീക്ഷിച്ചു; നീ ചോദിച്ചതൊക്കെയും ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്, അതെല്ലാം സത്യമാണ്. "സുന്ദരിയേ, അങ്ങയുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും, എനിക്ക് മാത്രം ഭക്തിയുള്ളവളായാൽ, എപ്പോഴും നിറവേറും. പാപരഹിതയേ, ഭർത്താവിനോടുള്ള സ്നേഹവും നിഷ്ഠയും തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്; എന്റെ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് നീ വിഷമിച്ചിട്ടും, മനസ്സ് എന്നിൽ നിന്ന് അകലിയില്ല. വീട്ടുവഴിയും വ്രതങ്ങളും പാലിച്ചും എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവരും, ആഗ്രഹങ്ങളിൽ അകപ്പെട്ടവരും, എന്റെ മായയാൽ മോഹിച്ചവരാണ്, എന്നെ മോക്ഷദായകനെന്നു മാത്രം കരുതുന്നു. "എന്നെ, മോക്ഷസമ്പത്തിനെ, പ്രാപിച്ചിട്ടും ഭൗതിക ഐശ്വര്യവും ഭർത്താവിനെയും ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ദുർഭാഗ്യവാന്മാരാണ്; അവർക്ക് നരകവും സ്വസ്ഥമാണ്, സ്വജനങ്ങളിൽ ആഗ്രഹം ഉള്ളതിനാൽ. ഗൃഹലക്ഷ്മിയേ, നിന്റെ ഭാഗ്യത്താൽ നീ എന്നോട് വീണ്ടും വീണ്ടും യുക്തമായി പെരുമാറി, അതു അപൂർവവും ജന്മമുക്തിദായകവുമാണ്, സങ്കടം നിറഞ്ഞ സ്ത്രീകൾക്കും. "ഗർവവതിയേ, ഞാൻ ഒരു വീട്ടിലും നിന്നെപ്പോലൊരു ഭർത്തിനിഷ്ഠയുള്ള ഭാര്യയെ കണ്ടിട്ടില്ല; വിവാഹസമയത്ത് വന്ന രാജാക്കന്മാരെ പരിഗണിക്കാതെ, എന്റെ മഹത്വം കേട്ട ബ്രാഹ്മണനെ രഹസ്യമായി എന്നിലേക്കയച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ സഹോദരൻ ദുർഗതിയായപ്പോൾ, വിവാഹോത്സവത്തിൽ ചതിയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, എന്നിൽ നിന്നും വേർപെടുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ നീ അത്യന്തം ദു:ഖം സഹിച്ചു, ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല; അതുകൊണ്ട് നീ ഞങ്ങളെ ജയിച്ചു. "എന്നെ ലഭിക്കാൻ നീ ദൂതനെ രഹസ്യവാർത്തയോടെ അയച്ചപ്പോൾ, ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ നീ എന്നിൽ അധിഷ്ഠിതയായി; അതിനാൽ ഞങ്ങൾ അങ്ങയെ അതുപോലെ പ്രതികരിക്കുന്നു." ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ കൃഷ്ണൻ, രുക്മിണിയോടൊപ്പം സ്നേഹപൂർവ്വം സംഭാഷണം നടത്തി, തന്റെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് അവളെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു, മനുഷ്യരൂപം അനുകരിച്ചു. അങ്ങനെ ലോകഗുരുവായ ഹരിചന്ദ്രൻ ഓരോ ഭാര്യയുടെ വീട്ടിലും ഗൃഹസ്ഥധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചവനായി, ഗൃഹസ്ഥനെപ്പോലെ വാസം ചെയ്തു. പിന്നീട്, കൃഷ്ണന്റെ ഓരോ ഭാര്യക്കും പത്തു പുത്രന്മാരും, ഒപ്പം ഒമ്പതാമനായ ഒരാൾ കൂടി ജനിച്ചു; ഇവർക്ക് അച്യുതന്റെ ഗുണങ്ങൾ മുഴുവനുമുണ്ടായിരുന്നു. അച്യുതൻ വീട്ടിൽ നിന്നു പുറത്തു പോകുന്നില്ലെന്നു കണ്ട രാജകുമാരിമാർ, ഭഗവാനെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവനായി കരുതിയിരുന്നു, എങ്കിലും ഭഗവാന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അവർക്കറിയില്ലായിരുന്നു. പുഷ്പം വിരിഞ്ഞ കമലപോലെയുള്ള മുഖവും, നീണ്ട കൈകളും കണ്ണുകളും, സ്നേഹപരവശമായ കാഴ്ചയും മധുരവാക്യങ്ങളും കൊണ്ട്, ഭഗവാൻ സ്ത്രീകളെ ആകർഷിച്ചു; അവരുടെ സൗന്ദര്യവും കാമബാണങ്ങളും കൊണ്ട് ഭഗവാൻറെ മനസ്സ് ചലിപ്പിക്കാൻ അവർക്കായില്ല. ഭഗവാന്റെ സ്നേഹഭാവം നിറഞ്ഞ ചിരിയും, കൺപിളർച്ചയും, ഹൃദയവേദന പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ശാരീരികഭാവങ്ങളും, സ്നേഹപരവശമായ വാക്കുകളും കൊണ്ട് പതിനാറായിരം ഭാര്യമാർ ഭഗവാന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ചലിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, അവർക്ക് സാധിച്ചില്ല. ലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവായ കൃഷ്ണനെ ഭർത്താവായി ലഭിച്ച ആ സ്ത്രീകൾ, ബ്രഹ്മാവിനും മറ്റുള്ളവർക്കും അറിയാനാവാത്ത പഥം നേടിയവരായി, ഭഗവാന്റെ സ്മിതം, കാഴ്ച, സ്പർശം, ആലിംഗനം എന്നിവയ്ക്കായി ആകാംക്ഷയോടെ, അനന്തമായ സ്നേഹത്തോടെ സേവനം ചെയ്തു. നൂറുകണക്കിന് ദാസിമാർ ഭഗവാനെ സ്വീകരിക്കുകയും, ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കുകയും, പാദം കഴുകുകയും, പാനകം നൽകുകയും, വിശ്രമം ഒരുക്കുകയും, വീശുകയും, സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പമാലകൾ അണിയിക്കുകയും, മുടി അണിയിക്കുകയും, കിടക്ക ഒരുക്കുകയും, സ്നാനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. കൃഷ്ണന്റെ പ്രധാന ഭാര്യകളിൽ പത്തു പുത്രന്മാരിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ള എട്ട് രാജകുമാരിമാരുടെ പുത്രന്മാരെ ഞാൻ പറയുന്നു; ആദ്യം പ്രദ്യുമ്നനാണ്. ചാരുദേഷ്ണൻ, സുദേഷ്ണൻ, ശക്തനായ ചാരുദേഹൻ, സുചാരു, ചാരുഗുപ്തൻ, ഭദ്രചാരു, മറ്റൊരാൾ, ചാരുചന്ദ്രൻ, വിചാരു, ചാരു—ഇവരാണ് ഹരിയുടെ പതിനായിരം പുത്രന്മാരിൽ രുക്മിണിക്ക് ജനിച്ചവർ; ഇവർ പിതാവിനേക്കാൾ കുറവില്ല. ഭാനു, സുഭാനു, സ്വർഭാനു, പ്രഭാനു, ഭാനുമാൻ, ചന്ദ്രഭാനു, ബൃഹദ്‌ഭാനു, രതിഭാനു—ഇവരാണ് സത്യഭാമയുടെ പത്തു പുത്രന്മാർ; ശ്രീഭാനു, പ്രതിഭാനു, സംബ, സുമിത്ര, പുരുജിത്, ശതജിത്, സഹസ്രജിത്, വിജയ, ചിത്രകേതു, വസുമാൻ, ദ്രാവിഡ, ക്രതു—ജാംബവതിയുടെ പുത്രന്മാർ, സംബൻ മുൻപിൽ. വീരചന്ദ്രൻ, അശ്വസേനൻ, ചിത്രഗു, വേഗവാൻ, വൃഷൻ, ആമ, ശങ്കു, വസു, ശ്രീമാൻ, കുന്തിരൻ—നാഗ്നജിതിന്റെ പുത്രന്മാർ. ശ്രുത, കവിത, വൃഷ, വീര, സുഭാഹു, ഭദ്ര, ഏകല, ശാന്തി, ദർശ, പൂർണമാസ—ഇവരാണ് കാലിന്ദിയുടെ പുത്രന്മാർ; സോമകൻ ഏറ്റവും ഇളയവൻ. പ്രഘോഷ, ഗാത്രവാൻ, സിംഹ, ബല, പ്രബല, ഊർധ്വഗ, മഹാശക്തി, സഹ, ഓജ, അപരാജിത—ഇവരാണ് മാദ്രിയുടെ പുത്രന്മാർ. വൃക, ഹർഷ, അനില, ഗൃധ്ര, വർദ്ധന, അന്നാദ, മഹാശ, പാവന, വഹ്നി, ക്ഷുധി—ഇവരാണ് മിത്രവിന്ദയുടെ പുത്രന്മാർ. ഇങ്ങനെ, കൃഷ്ണനും അവന്റെ മഹാഭാഗ്യവതികളായ ഭാര്യമാർക്കും, ഭഗവാന്റെ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നരായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; എല്ലാം ഭഗവാന്റെ അദ്ഭുതമായ ലീലകളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു.