ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

വേദനയാൽ കണ്ണുനിറഞ്ഞ്, ദു:ഖത്തിൽ കുതിർന്നിരുന്ന രുക്മിണിയുടെ കണ്ണുനീർ തുടച്ചു, അവളുടെ നെഞ്ച് കണ്ണുനീർ കൊണ്ട് നനഞ്ഞിരുന്നതിനാൽ, കൃഷ്ണൻ അവളെ തന്റെ ഭുജത്തിൽ ചേർത്ത് ആശ്വസിപ്പിച്ചു. രാജാവേ, അവൻ മാത്രം ഭർത്താവെന്നു മനസ്സിൽ ഉറപ്പുള്ള അവളായിരുന്നു അവൾ. ആശ്വാസം നൽകുന്നതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള കൃഷ്ണൻ, ദയയോടെ ദു:ഖിതയായ രുക്മിണിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. അവളുടെ മനസ്സ് അഹങ്കാരത്തിലും കളിയിലും അലഞ്ഞുനിൽക്കുമ്പോഴും, അവൾക്ക് അത്തരം ദു:ഖം അനുഭവിക്കേണ്ടതല്ലായിരുന്നു. ധാർമ്മികർക്കുള്ള ആശ്രയനായ ഭഗവാൻ അവളെ സമാധാനിപ്പിച്ചു. ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: "വിദർഭരാജകുമാരിയേ, കോപിക്കേണ്ട; നീ എന്നിൽ പ്രത്യക്ഷമായ ഭക്തയാണെന്നു ഞാൻ അറിയുന്നു. നിന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കേണ്ടതിന്നു ഞാൻ കളിയായി അങ്ങനെ പെരുമാറി. നിന്റെ ചുവപ്പ് നിറഞ്ഞ ചുണ്ടുകളും ഭയങ്കരമായി വിറയുന്ന നിന്റെ മുഖവും, കണ്മുന്നിൽ വച്ച് കുരുകിയ ക眉ഭംഗിയും കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഭയങ്കരയും സുന്ദരിയുമായവളേ, ഗൃഹസ്ഥരുടെ ജീവിതത്തിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊത്ത് കളിയോടുകൂടിയ സംഭാഷണം നടത്തുന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ പ്രാപ്തി." ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണൻ ആശ്വസിപ്പിച്ചതിനുശേഷം, രാജാവേ, രുക്മിണി കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കളിയായി തന്നെയെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, പ്രിയപ്പെട്ടവൻ വിട്ടുപോകുമോ എന്ന ഭയം അവൾ വിട്ടുകളഞ്ഞു. അവൾ ഭർത്താവിന്റെ മുഖം നോക്കി, സ്നേഹവും ലജ്ജയും നിറഞ്ഞ മൃദുലമായ ചിരിയോടെ ഭക്തിയോടെ സംസാരിച്ചു. രുക്മിണി പറഞ്ഞു: "കമലനയനനായവനേ, നീ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്. എനിക്കെങ്ങനെ നിന്നെപ്പോലുള്ള സർവ്വൈശ്വര്യത്തിന്റെ ഉടമനായ മഹാപ്രഭുവിന് യോജ്യയായവളാകാൻ കഴിയും? ഞാൻ അർഹതയില്ലാത്തവളും അജ്ഞയുമാണ്. മഹാബാഹുവേ, നീ എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും വസിച്ചിരുന്നാലും അവയാൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല; സമുദ്രം തിരകളുടെ അടിയിൽ അപ്രഭാവത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ. ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്നു സ്വതന്ത്രനായി ഭക്തരുടെ പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി രൂപം ധരിച്ച്, രാജാക്കന്മാരുടെ ഹൃദയത്തിൽ അജ്ഞാനത്തിന്റെ അന്ധകാരം നീക്കുന്നു. നിന്റെ കമലപാദങ്ങളിലേക്കുള്ള വഴി, മুনিർബൃന്ദങ്ങൾ ആസ്വദിക്കുന്നതാണെങ്കിലും, മനുഷ്യർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും അതു ഗ്രഹിക്കാനാവില്ല. നിന്റെ പ്രവർത്തികൾ ലോകബുദ്ധിക്ക് അതീതമാണ്; നിന്നെ അനുഗമിക്കുന്നവർക്കു മാത്രമേ അതു മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയൂ. നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ അസ്‌വാമി; നിന്നിൽ നിന്ന് വേറെയൊന്നുമില്ല. ശക്തന്മാരും നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു. അകത്തുള്ള തൃപ്തിയില്ലാത്ത വഞ്ചിതരും സമ്പത്തിലും മോഹത്തിലും ആന്ധരായവരും നിന്നെ അറിയുന്നില്ല, എങ്കിലും മഹാന്മാരും നീയും പരസ്പരം പ്രിയങ്കരരാണ്. മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ എല്ലായ്ക്കാര്യങ്ങളും ഫലങ്ങളും നീയാണു തന്നെ; ജ്ഞാനികൾ നിന്നെ ആഗ്രഹിച്ച് എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. പുരുഷസ്ത്രീകളുടെ സുഖദു:ഖങ്ങളിൽ മുങ്ങിയവർക്കു നിന്നോടു ബന്ധം യോജ്യമായതല്ല. കോപം വിട്ടുമാറിയ മഹർഷിമാർ നിന്നെ മഹത്വം പാടുന്നു; നീ ലോകങ്ങൾക്ക് ആത്മാവും ആത്മദാനിയും ആണെന്നു ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. നിന്റെ ക眉ഭംഗി കാലചക്രമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിനും ശിവനുമെല്ലാം അനുഗ്രഹം നഷ്ടമാകും; പിന്നെ മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യം പറയേണ്ടതില്ല. ഗദയുടെ മൂത്ത സഹോദരനേ, നിന്റെ വാക്കുകൾക്ക് ഭാവം കുറഞ്ഞതുപോലെയാണെങ്കിലും, നീ വില്ലിന്റെ ശബ്ദംകൊണ്ട് രാജാക്കന്മാരെ ഭയപ്പെടുത്തി എന്നെ പിടിച്ചുപറഞ്ഞു; സിംഹം മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് അവന്റെ ഭാഗം പിടിക്കുന്നതുപോലെ. അവരെ ഭയന്ന് ഞാൻ സമുദ്രത്തിൽ അഭയം തേടുകയായിരുന്നു. കമലനയനനായവനേ, നിന്നെ ആഗ്രഹിച്ച് അമ്ബരീഷ, നഹുഷ, ഗയ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാർ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് വനത്തിലേക്ക് പോയി; ഇവിടെയിരിക്കുന്നവർ എങ്ങനെ നിന്റെ പാത പിന്തുടരുന്നില്ല? നിന്റെ കമലപാദങ്ങളുടെ സുഗന്ധം, ധാർമ്മികർ പാടുന്നതും മോക്ഷം നൽകുന്നതുമാണ്; അത് അറിഞ്ഞശേഷം മറ്റൊന്നിൽ അഭയം തേടാൻ ആരും ശ്രമിക്കില്ല. ഭൗതികവസ്തുക്കളിൽ അകപ്പെട്ട മനുഷ്യർ ലക്ഷ്മിയുടെ ആലയം, ഗുണങ്ങളുടെ നിധിയായ നിന്നെ അവഗണിക്കുന്നു. ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ നിന്നെ ഞാൻ യഥോചിതമായി ആരാധിച്ചു; ഈ ജന്മത്തിലും മറ്റൊന്നിലും, നിന്റെ കാൽപാദങ്ങൾ എനിക്കു ഏകാശ്രയമാകട്ടെ. നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു നീ സ്വയം വന്ന് മിഥ്യാഭാവം നീക്കി മോക്ഷം നൽകുന്നു. അച്യുതാ, സ്ത്രീകളുടെ ഗൃഹത്തിൽ, നിന്റെ കഥകൾ ശിവനും ബ്രഹ്മാവും പാടുന്നവ, അവരുടെ ചെവികളിൽ എത്തുന്നില്ലെങ്കിൽ, അവിടെ പുരുഷന്മാർ കാള, കുതിര, പൂച്ച, ദാസൻ മുതലായവരുപോലെയാണ്; അങ്ങനെ ജീവിച്ചാലും എന്തു ഫലമാണ്? നിന്റെ കമലപാദങ്ങളുടെ അമൃതം അറിഞ്ഞിട്ടില്ലാത്ത ഒരു ഭ്രാന്ത സ്ത്രീ, തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ സ്നേഹിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവന്റെ ശരീരം ചർമ്മം, രോമം, നഖം, മാംസം, അസ്ഥി, രക്തം, പുഴു, മല, ശ്ലേഷ്മം, പിത്തം, വായു എന്നിവ നിറഞ്ഞ, ജീവനുള്ള ശവം മാത്രമാണ്. കമലനയനനായവനേ, നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ഭക്തി എനിക്ക് ഉണ്ടായിരിക്കട്ടെ; നീ സ്വയം തൃപ്തനാണ്, ആരെയും വേറെയായി കാണുന്നില്ല. വൃദ്ധപ്രഭാവം മൂലം രാജോഗുണം വളരുമ്പോൾ, നീ എന്നെ കൺടാൽ അതാണ് എനിക്ക് പരമകൃപ. മധുസൂദനാ, നിന്റെ വാക്കുകൾ അസത്യമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല. ഒരു കന്യകയുടെ സ്നേഹം സാധാരണയായി അമ്മയോടാണ്, അപൂർവമായി മറ്റൊരാളിലേക്കുമാണ്. ദുഷ്‌ചരിത്രയായ വിവാഹിത സ്ത്രീയും, വീണ്ടും വീണ്ടും പുതിയവരെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അത്തരം വിശ്വാസം ഇല്ലാത്ത സ്ത്രീയെ ബുദ്ധിമാനായ ഭർത്താവ് നിലനിർത്തരുത്; അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ ഇരുവരെയും നഷ്ടപ്പെടും." ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: "പതിവായിരിയ്ക്കുന്ന രമണിയേ, രാജകുമാരിയേ, ഞാൻ നിന്നെ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പരീക്ഷിച്ചു; നീ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം സത്യമാണു. സുന്ദരിയേ, നിന്റെ മനസ്സിലുള്ള എന്ത് ആഗ്രഹങ്ങളാണെങ്കിലും, നീ എന്നിൽ മാത്രം ഭക്തയാണെങ്കിൽ, അതെല്ലാം നിനക്കു നിത്യമായി ലഭിക്കും. പാപരഹിതയേ, ഭർത്താവിനോടുള്ള സ്നേഹവും വിശുദ്ധതയും നീ തെളിയിച്ചു. എന്റെ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് നീ ബുദ്ധിമുട്ടിയപ്പോഴും, നിന്റെ മനസ് എന്നിൽ നിന്ന് കുലുങ്ങിയില്ല. വിവാഹജീവിതത്തിൽ വ്രതങ്ങളും തപസ്സും പാലിച്ചു എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു, എന്നാൽ അവര്ക്ക് ഇച്ഛകൾ ഉള്ളപ്പോൾ, എന്റെ മായയാൽ അവര്ക്ക് ഞാൻ മോക്ഷദാതാവായാണ് തോന്നുക. എന്നെ, മോക്ഷത്തിന്റെ നിധിയായ ഭഗവാനെ, പ്രാപിച്ചിട്ടും, ഭൗതിക സമ്പത്തും ഭർത്താവും ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാണ് ഏറ്റവും ദുർഭാഗ്യവാന്മാർ. അത്തരം ആസ്വാദകർക്ക് നരകവും സ്വർഗ്ഗം പോലെ ആകുന്നു, സ്വജനങ്ങളിൽ ആസ്വാദനം കൊണ്ടാണ്. ഗൃഹലക്ഷ്മിയായവളേ, നിന്റെ ഭാഗ്യത്തിൽ നീ എന്നെ അനുസരിച്ചിരിക്കുന്നു; അത് അപൂർവവും ജന്മമുക്തിയും നൽകുന്നതുമാണ്. സ്ത്രീകൾക്ക് ഇച്ഛകൾ നിറഞ്ഞവരും വഞ്ചനാപരവുമാണ്; അവര്ക്ക് പോലും ഇത് ദുർലഭം. അഭിമാനിനിയായവളേ, ഞാൻ ഒരുപാടു ഗൃഹങ്ങളിൽ നിന്നു, നിന്നെപ്പോലൊരു ഭർത്താവിനോടുള്ള ഭക്തി മറ്റൊരിടത്തും കണ്ടിട്ടില്ല. വിവാഹം നടക്കുമ്പോൾ വന്ന രാജാക്കന്മാരെ അവഗണിച്ച്, എന്റെ മഹത്വം അറിഞ്ഞ ബ്രാഹ്മണനെ രഹസ്യമായി എന്റെ അടുക്കൽ അയച്ചു. നിന്റെ സഹോദരൻ യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ട്, വിവാഹോത്സവത്തിൽ ചതിയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, എന്നിൽ നിന്ന് വേർപിരിയുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ നീ അത്യന്തം ദു:ഖം സഹിച്ചു; ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. അതുകൊണ്ട് നീ എന്നെ ജയിച്ചു. ദൂതനെ അയച്ചു എന്നെ നേടാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോഴും, ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ പോലും നീ എന്നിൽ ഉറച്ചുനിന്നു; അതിനാൽ ഞാനും അങ്ങനെ പ്രതികരിക്കുന്നു." ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ, ലോകത്തിന്റെ നാഥനായ കൃഷ്ണൻ, രുക്മിണിയോടൊപ്പം സ്നേഹപൂർവ്വമായ സംഭാഷണത്തിലൂടെ അവളെ ആനന്ദിപ്പിച്ച്, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ കളിയോടുകൂടി പെരുമാറി. അതുപോലെ തന്നെ, ലോകഗുരുവായ ഹരിഃ, ഗൃഹസ്ഥനായതുപോലെ ഓരോ ഭാര്യയുടെ ഗൃഹത്തിലും വസിച്ചു, ഗൃഹസ്ഥധർമ്മങ്ങൾ പാലിച്ചു. ശുകദേവൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: പിന്നീട്, കൃഷ്ണന്റെ ഓരോ ഭാര്യക്കും പത്ത് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; ഓരോ പുത്രനും ശക്തിയിലും ഗുണത്തിലും പിതാവിനോട് തുല്യരായിരുന്നു. ഒപ്പം ഒൻപതാം പുത്രനും ജനിച്ചു. അച്യുതൻ ഒരിക്കലും വീട്ടിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോകാറില്ലെന്നു കണ്ട രാജകുമാരികൾ, അവനെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവനായി കരുതി; എന്നാൽ അവർ അവന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അറിയുന്നില്ലായിരുന്നു. പൂക്കളുപോലെ വിരിയുന്ന മുഖവും, നീണ്ട കൈകളും കണുകളും, സ്നേഹപൂർവ്വമായ കാഴ്ചകളും മധുരവാക്കുകളും കൊണ്ടു കൃഷ്ണൻ സ്ത്രീകളെ ആകർഷിച്ചു; അവളുടെ സൗന്ദര്യവും കലയുമൊന്നും കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വത്തിന് മുമ്പിൽ പ്രഭയില്ലാതായി. ചിരിയൊപ്പമുള്ള കാഴ്ചകളും, ഭാവം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ചലനങ്ങളും, ക眉ഭംഗിയിലൂടെ പ്രേമം നിറഞ്ഞ വാക്കുകളും കൊണ്ട് കൃഷ്ണൻ ആ സ്ത്രീകളെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു; അവർ കാമദേവന്റെ ബാണങ്ങൾകൊണ്ട് കൃഷ്ണന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അലയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, അവനിൽ അതൊന്നും ബാധിച്ചില്ല. ഇങ്ങനെ, ലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവായ കൃഷ്ണനെ ഭർത്താവായി ലഭിച്ച ആ സ്ത്രീകൾ—ബ്രഹ്മാവിനും മറ്റുള്ളവർക്കും പോലും അവരുടെ മാർഗം അറിയാനാവാത്തവർ—അവനെ നിരന്തരമായ സ്നേഹത്തോടെ സേവിച്ചു; അവന്റെ പുഞ്ചിരി, കാഴ്ച, സ്പർശനം, അങ്കലാപ്പ് എന്നിവ ആഗ്രഹിച്ച്. നൂറുകണക്കിന് ദാസികൾ കൃഷ്ണനെ സേവിച്ചു; വരവേൽക്കൽ, ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കൽ, പാദപ്രക്ഷാളനം, പാനസുര, വിശ്രമം, വീശൽ, സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പമാലകൾ, മുടി അലങ്കാരം, കിടക്ക ഒരുക്കൽ, സ്നാനം, മറ്റ് സേവനങ്ങൾ എന്നിവ അവർ നിർവഹിച്ചു. കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യകളിൽ, പത്തു പുത്രന്മാരിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവരായ എട്ട് മഹാരാണിമാരുടെ പുത്രന്മാർ ആരൊക്കെയെന്ന് ഞാൻ പറയാം; ആദ്യം പ്രദ്യുമ്നനാണ്.