ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

രുക്മിണിയുടെ മനസ്സിൽ സഹിക്കാനാവാത്ത ദു:ഖവും ഭയവും ആശങ്കയും നിറഞ്ഞു. അവളുടെ നന്നായി രൂപംകൊണ്ട കാൽചുവട്ടിൽ ചുവന്ന നഖങ്ങൾ തിളങ്ങുമ്പോൾ അവൾ നിലത്തു വരച്ചു; കജലാൽ കറുത്തുവിട്ട കണ്ണുനീർ അവളുടെ മുഖം അലങ്കരിച്ചു. കുങ്കുമം പുരട്ടിയ വക്ഷസ്സുകൾ ദു:ഖാശ്രുക്കളാൽ നനഞ്ഞു; അവൾ തല താഴ്ത്തി, ദു:ഖം കൊണ്ടു ശബ്ദം അടങ്ങിയവണ്ണം നില്ക്കുന്നു. അനന്തമായ ദു:ഖത്തിൽ അവളുടെ മനസ്സ് തകർന്നു. ഭയത്തിലും ആശങ്കയിലും അവളുടെ കൈയിൽ നിന്നു വളയിടം വീണു, കയ്യിൽ പങ്കജം വീണു; ശരീരം മനസ്സും ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആകുന്നു. അപ്രതീക്ഷിതമായി അവൾ ബോധംകെട്ടുവീണു; കാറ്റടിച്ചുവീണ വാഴക്കുലപോലെ അവളുടെ രോമങ്ങൾ ചിതറിപ്പോയി. ഇത് കണ്ട കൃഷ്ണൻ, പ്രിയപ്പെട്ടവളുടെ പ്രേമത്തിൽ ബന്ധിതനായവൻ, അവളുടെ ആഴത്തിലുള്ള ഭാവങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാതെ, കരുണയോടെ നടന്നു. ഉടൻ തന്നെ കിടക്കയിൽ നിന്നിറങ്ങി, നാലു ഭുജങ്ങളുള്ള കൃഷ്ണൻ അവളെ ഉയർത്തി, അവളുടെ രോമങ്ങൾ ഒത്തുചേർത്ത്, തന്റെ കമലപാണിയാൽ മുഖം തുടച്ചു. അവളുടെ കണ്ണുനീരും ദു:ഖത്തിൽ നനഞ്ഞ വക്ഷസ്സും തുടച്ച്, കൃഷ്ണൻ അവളെ തന്റെ ഭുജത്തിൽ ചേർത്ത് അണച്ചു, രാജാവേ, അവൻ മാത്രമാണ് അവളുടെ പ്രിയൻ. ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ അറിയുന്ന കൃഷ്ണൻ, അവളുടെ മനസ്സ് അഭിമാനത്തിലും കളിയിലും കുഴഞ്ഞിരുന്നിട്ടും, അവളെ കരുണയോടെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; അവളെ അർഹമല്ലാത്ത ദു:ഖത്തിൽ നിന്ന് ഉറ്റവരുടെ ആശ്രയമായ കൃഷ്ണൻ സംരക്ഷിച്ചു. കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: "വിദർഭരാജകുമാരിയെ, കോപിക്കേണ്ട. നീ എനിക്ക് എത്ര പ്രിയയാണെന്ന് എനിക്ക് അറിയാം. നിന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇങ്ങനെ കളിയായി പെരുമാറിയത്, സുന്ദരിയേ. നിന്റെ മുഖം കാണാൻ, പ്രേമത്തിൽ വിറയുന്ന അധരങ്ങൾ, ചുവന്ന കണ്ണുനോട്ടങ്ങൾ, കോപഭാവം നിറഞ്ഞ ഭ്രൂവിലാസം—all കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്ക്, ഭയങ്കര സുന്ദരിയേ, കുടുംബജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ ലാഭം പ്രിയപ്പെട്ടവരോടൊപ്പം കളിവാക്കുകളിൽ ചെലവഴിക്കലാണ്." ശുകമുനി പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണൻ ആശ്വസിപ്പിച്ചതോടെ, രാജാവേ, രുക്മിണി കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കളിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, പ്രിയനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുമോ എന്ന ഭയം ഉപേക്ഷിച്ചു. അവൾ കൃഷ്ണന്റെ മുഖത്തേക്ക് നോക്കി, സ്നേഹവും ലജ്ജയും നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ ചിരിയോടെ, ഭരതവംശജനായ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: "കമലനയനനായോ, നീ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്. എനിക്ക് യാതൊരു ഗുണവുമില്ല, അജ്ഞയുമാണ്; എങ്ങനെയാണ് ഞാൻ സമസ്ത ഐശ്വര്യങ്ങളുടെ ഉടമയായ, സ്വമഹത്വത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന നിനക്കു യോഗ്യയാകുക? മഹാബാഹുവേ, നീ എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും വസിക്കുന്നവൻ തന്നെയാണ്, പക്ഷേ അവയാൽ അകറ്റപ്പെട്ടതുമാണ്; തിരമാലകളുടെ അടിയിൽ സമുദ്രം നില്ക്കുന്നതുപോലെ. ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്നു സ്വതന്ത്രനായ നീ ഭക്തന്മാർക്കായി രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു; രാജാക്കന്മാരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ അജ്ഞാനത്തിന്റെ കനത്ത ഇരുട്ട് നീക്കുന്നു. നിന്റെ കമലപാദങ്ങൾ സുഖിച്ച മഹർഷിമാർ അനുഭവിക്കുന്ന വഴിയാണെങ്കിലും, അതു മനുഷ്യർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും ഗ്രഹിക്കാൻ ദുഷ്കരമാണ്, ഭഗവാനേ; നിന്റെ പ്രവർത്തികൾ ലോകബോധ്യത്തിന് അതീതമാണ്; നിന്നെ അനുഗമിക്കുന്നവർക്കാണ് മാത്രം അതു ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയുന്നത്. നിനക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ യാതൊന്നും സ്വന്തമില്ല, കാരണം നിനക്ക് പുറമെ ഒന്നുമില്ല; ശക്തന്മാർ പോലും നിനക്ക് നിവേദനം അർപ്പിക്കുന്നു. അകമാടം നിറഞ്ഞ ആസക്തിയിലും ധനത്തിലും അന്ധരായവർ നിന്നെ അറിയുന്നില്ല, പ്രിയനേ; എങ്കിലും ശക്തന്മാർക്കും നീ പ്രിയൻ, നീയും അവർക്കു പ്രിയൻ. നീ മനുഷ്യജീവിതത്തിലെ എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളുടെയും ഫലങ്ങളുടെയും സാക്ഷാത്കാരമായവനാണ്; ജ്ഞാനികൾ നിന്നെ പ്രാപിക്കാൻ എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ഭഗവാനേ, നിന്നോടുള്ള സാന്നിധ്യം അവർക്കാണ് യോഗ്യം, പുരുഷസ്ത്രീകളുടെ സുഖദു:ഖങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവർക്കല്ല. കോപം ഉപേക്ഷിച്ച മഹർഷിമാർ നിന്നെ മഹത്വം കൊണ്ടു പാടുന്നു; നീ ലോകങ്ങൾക്ക് ആത്മാവും ആത്മാനുഗ്രഹവും നൽകുന്നവനാണ്—ഇത് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. നിന്റെ ഭ്രൂവിലാസം കാലത്തിന്റെ ശക്തി സൂചിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിനെയും ശിവനെയും പോലും അനുഗ്രഹങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു; മറ്റുള്ളവരെന്ത് പറയണം? ഗദയുടെ സഹോദരനായോ, നിന്റെ വാക്കുകൾ എത്ര സുതാര്യമാണെങ്കിലും, നീ വില്ലിന്റെ ശബ്ദംകൊണ്ട് രാജാക്കന്മാരെ ഓടിച്ചു, എന്നെ മൃഗങ്ങളിൽ സിംഹം തന്റെ അംശം പിടിക്കുമ്പോലെ എടുത്തു; അവരെ ഭയന്ന് ഞാൻ സമുദ്രത്തിൽ അഭയം തേടി. നിനക്കായി, കമലനയനനായോ, അംബരീഷൻ, നഹുഷൻ, ഗയൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാർ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് കാട്ടിലേക്ക് പോയി; എന്നാൽ ഇവിടെ തുടരുന്നവർ, അവർക്ക് നിന്റെ പാതയെ അനുഗമിക്കാനാവില്ലേ? ധർമ്മാത്മാക്കളാൽ പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്ന, ജനങ്ങൾക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്ന നിന്റെ കമലപാദങ്ങളുടെ സുഗന്ധം ഒരിക്കൽ പോലും അനുഭവിച്ചവൻ, മറ്റേതെങ്കിലും അഭയം അന്വേഷിക്കുമോ? ഭൗതികലാഭങ്ങൾക്കായി കണ്ണ് പൂട്ടിയ മനുഷ്യർ, ലക്ഷ്മിയുടെ ആലയം, ഗുണങ്ങളുടെ നിധി എന്ന നിന്നെ അവഗണിക്കുന്നു. എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും നാഥനായ നിന്നെ ഞാൻ യഥാവിധി ആരാധിച്ചു; ഈ ജന്മത്തിലും അദ്യജന്മത്തിലും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവനാണ് നീ. ജന്മമരണചക്രത്തിൽ ഞാൻ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, നിന്റെ പാദങ്ങൾ മാത്രമേ എന്റെ അഭയം ആയിരിക്കട്ടെ; നിന്നെ ഭജിക്കുന്നവരുടെ അടുത്ത് നീ വരുന്നു, അവരെ മിഥ്യയില്നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നു. അച്യുതാ, സ്ത്രീകളുടെ വീടുകളിൽ, നിന്റെ ഉപദേശം കേട്ട പുരുഷന്മാർ കഴുത, പശു, കുതിര, പൂച്ച, ദാസൻ എന്നിവരുപോലെയാണ്; ശിവനും ബ്രഹ്മാവും ചേർന്നുള്ള സഭകളിൽ പാടപ്പെടുന്ന നിന്റെ കഥകൾ അവരുടെ ചെവിയിൽ എത്തുന്നില്ലെങ്കിൽ, അവരുടെ ജീവൻ എന്തിന്? നിന്റെ കമലപാദങ്ങളുടെ അമൃതം ഒരിക്കലും അനുഭവിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഒരു മന്ദബുദ്ധി സ്ത്രീ, തന്റെ പ്രിയനെ—ത്വക്ക്, രോമം, നഖം, മുടി എന്നിവ കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ, മാംസം, അസ്ഥി, രക്തം, പുഴു, മല, ശ്ലേഷ്മം, പിത്തം, വായു എന്നിവ നിറഞ്ഞ ഒരു ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ശവം—ആണെന്ന് കരുതി സ്നേഹിക്കുന്നു. കമലനയനനായോ, നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ഭക്തി എനിക്ക് ലഭിക്കട്ടെ; നീ സ്വതന്ത്രനും, ആരെയും വേറിട്ടു കാണാത്തവനുമാണ്. പ്രായം മൂലം രാജോഗുണം വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ, നീ എന്നെ കണക്കിലെടുക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അതേ നിന്റെ പരമാനുഗ്രഹമാണ്. മധുസൂദനാ, ഞാൻ നിന്റെ വാക്കുകൾ അസത്യമാണെന്ന് വിചാരിക്കുന്നില്ല. ഒരു കന്യകയുടെ സ്നേഹം സാധാരണയായി അമ്മയിലേക്കാണ്, അപൂർവം മറ്റൊരിടത്തേക്കുമാണ്. വിവാഹിതയായ ഒരു ദുർബലചരിത്ര സ്ത്രീയുടെ മനസ്സ് വീണ്ടും വീണ്ടും പുതുമയിലേക്കാണ് തിരിയുന്നത്. ബുദ്ധിമാനായവൻ അത്തരം വിശ്വാസരഹിതയെ നിലനിർത്തേണ്ട; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഇരുവശവും നഷ്ടപ്പെടും." കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: "പതിവിൽ ഉറച്ച രാജകുമാരിയെ, ഞാൻ നിന്നെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് പരീക്ഷിച്ചു; നിന്റെ ആഗ്രഹം അറിയാനായിരുന്നു എന്റെ ഉദ്ദേശ്യം. ഞാൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം സത്യമാണു. സുന്ദരിയേ, നിനക്ക് എന്ത് ആഗ്രഹങ്ങളുണ്ടായാലും, നീ എനിക്ക് മാത്രം ഭക്തിയുള്ളവളാണെങ്കിൽ, അവയൊക്കെ നിറവേറ്റപ്പെടും; നീ എന്റെ ഏകഭക്തയാണല്ലോ. പാപരഹിതയേ, ഭർത്താവിനോടുള്ള നിന്റെ പ്രേമവും വിശ്വാസവും തെളിയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്റെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് നീ ഉന്മത്തയായിട്ടും, നിന്റെ മനസ്സ് എന്നിൽ നിന്ന് അകലില്ലായിരുന്നു. വിവാഹജീവിതത്തിൽ വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച്, വ്രതശുദ്ധിയോടെ എന്നെ ഭജിക്കുന്നവരും, ആഗ്രഹങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരായവരും, എന്നെ മോക്ഷപ്രദനായായി ചിന്തിക്കുന്നവരും, എന്റെ മായയിൽ മയങ്ങുന്നു. എന്നെ പ്രാപിച്ചിട്ടും, അഭിമാനത്തോടെ, ഭൗതിക ഐശ്വര്യവും ഭർത്താവിനെയും ആഗ്രഹിക്കുന്നവരായ അദൃശ്യജന്മവുമുള്ളവർ, ദുർദൈവശാലികളാണ്. അത്തരക്കാർക്ക് നരകത്തിൽ പോലും, സ്വന്തം കൂട്ടുകാരുടെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ടു നരകം സുഖകരമാണ്. ഗൃഹലക്ഷ്മിയായേ, നീ പുന:പുന: എന്നോട് അനുസൃതമായി പ്രവർത്തിച്ചിരിക്കുന്നു; അതു വലിയ ഭാഗ്യമാണ്, ജന്മമുക്തി നൽകുന്നതാണ്—even സ്ത്രീകൾക്കു പോലും, അവർ എത്ര ദുർലഭരായാലും, ആഗ്രഹങ്ങൾ സുലഭമല്ലാതെയും, കപടതയിൽ ആസക്തരായാലും. അഭിമാനിനിയായേ, ഞാൻ ഒരു ഗൃഹസ്ഥന്റെ വീട്ടിൽ പോലും, നിന്റെ പോലൊരു ഭർത്താവിൽ വിശ്വാസമുള്ള സ്ത്രീയെ കണ്ടിട്ടില്ല. വിവാഹസമയത്ത് വന്നിരുന്ന രാജാക്കന്മാരെ അവഗണിച്ച്, എന്റെ മഹത്വം കേട്ട ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ രഹസ്യമായി എന്നിലേക്ക് അയച്ചതും അതിനാലാണ്. നിന്റെ സഹോദരൻ കല്യാണസമ്മേളനത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടും, ചതിയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടും, നീ അത്യന്തം ദു:ഖം സഹിച്ചു; എന്നിൽ നിന്ന് വേറിടപ്പെടുമോ എന്ന ഭയത്തിൽ, നീ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല; അതിനാൽ നീ എന്നെ ജയിച്ചു. നീ ദൂതനെ രഹസ്യ സന്ദേശം അയച്ചു എന്നെ നേടാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോഴും, ഞാൻ ഈ അർഹമില്ലാത്ത ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുമോ എന്ന ചിന്തയിൽ നീ എന്നിൽ അചഞ്ചലമായിരുന്നു; അതിന് ഞങ്ങൾ സമമായ പ്രതികരണം നൽകുന്നു." ശുകമുനി പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ലോകനാഥനായ കൃഷ്ണൻ, രുക്മിണിയോടൊപ്പം സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ വാക്കുകളിൽ അവളെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു; മനുഷ്യരിലേക്കുള്ള ഭാവം അനുകരിച്ചുകൊണ്ട് കളിച്ചു. അങ്ങനെ തന്നെ, ലോകഗുരുവായ ഹരി, ഗൃഹസ്ഥന്റെ കർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച്, ഓരോ ഭാര്യയുടെ വീട്ടിലും ഗൃഹസ്ഥൻപോലെ വസിച്ചു. ശുകമുനി പറഞ്ഞു: പിന്നീട്, കൃഷ്ണന്റെ ഓരോ ഭാര്യക്കും പത്തു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; ഓരോരുത്തരും പിതാവിന്റെ ഗുണങ്ങൾക്കൊത്തവരും, ഒന്ന് ഒന്ന് ഒമ്പതാം പുത്രന്മാരും. അച്യുതൻ, ഒരിക്കലും വീട് വിട്ടുപോകാത്തവനായി, ഓരോ ഭാര്യയുടെ വീട്ടിലും സാന്നിധ്യപ്പെട്ടിരുന്നത് രാജകുമാരിമാർ അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞു; എങ്കിലും അവർ കൃഷ്ണന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം അറിയില്ലായിരുന്നു. പൂക്കളപോലെ വിരിഞ്ഞ മുഖവും ദീർഘമായ കൈകളും കണ്ണുകളും, സ്നേഹഭരിതമായ നോക്കും മധുരമായ വാക്കുകളുംകൊണ്ട് കൃഷ്ണൻ സ്ത്രീകളെ ആകർഷിച്ചു; അവരിൽ ആരും സ്വയം മനസ്സു നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു, കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വത്തിനുമുമ്പിൽ.