ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

വിദർഭരാജകുമാരി രുക്മിണി ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പാദസേവനത്തിന് മുന്നിൽ, തന്റെ സഖിയുടെ കൈയിൽ നിന്നെടുത്ത രത്നഹാരമുള്ള യക്ഷപുഛവാൽ കൊണ്ടു ഭഗവാനെ ഭക്തിപൂർവ്വം വീശി ആരാധിച്ചു. അവളുടെ കാലിൽ മണികൾ മൃദുവായി മുഴങ്ങുന്നു; കൈകൾ വളകളും ഉംഗരങ്ങളും വാലുംകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; വസ്ത്രത്തിൽ മറഞ്ഞു കിടക്കുന്ന സ്തനങ്ങളിൽ കുങ്കുമം ചാർന്ന മാല, വിലമതിക്കാനാകാത്ത അരമണികൾ, അവളുടെ സുന്ദരത്വം ആച്യുതന്റെ പക്കൽ പ്രകാശിച്ചു. അവളെ, സൗന്ദര്യവും ഐശ്വര്യവും നിറഞ്ഞ ദേവതയെ, തന്റെ രൂപത്തിന് തുല്യമായ രൂപം സ്വീകരിച്ചവളെ, കൃഷ്ണൻ സന്തോഷത്തോടെ, രസകരമായ ചിരിയും വളഞ്ഞ മുടിയും കുണ്ദലവും തിളങ്ങുന്ന മാലയും സഹിതം നോക്കി, അമൃതസമാനമായ ചിരിയോടെ അവളോട് പറഞ്ഞു: "രാജകുമാരിയെ, ലോകത്തിന്റെ രക്ഷകർമായ മഹാബലശാലികളും ധനികരുമായ രാജാക്കന്മാർ നിന്നെ ആഗ്രഹിച്ചു. ശിശുപാലനും മറ്റ് ധന്യന്മാരും നിന്നെ നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, പക്ഷേ നീ അവരെ നിരസിച്ചു, അഹങ്കാരികളായ രാജാക്കന്മാരെ അവഗണിച്ചു, സഹോദരനും പിതാവും നിന്നെ മറ്റൊരാളെക്കൊടുക്കുമ്പോഴും തുല്യനായവനെ തിരഞ്ഞെടുക്കാതിരുന്നതെന്ത്? രാജാക്കന്മാരെ ഭയന്ന്, നീ ശക്തന്മാരെ ശത്രുക്കളാക്കി, രാജസിംഹാസനം ഉപേക്ഷിച്ച് സമുദ്രത്തിൽ അഭയം തേടി. ലോകമാർഗ്ഗം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഭർത്താവിന്റെ വഴിയറിയാതെ പിന്തുടരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് ദു:ഖമേ കിട്ടാറുള്ളൂ. ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും ദരിദ്രരാണ്; ദരിദ്രർക്കാണ് ഞങ്ങൾ പ്രിയം. അതുകൊണ്ട് സമ്പന്ന സ്ത്രീകൾ എനിക്ക് വരൻ ആവാറില്ല. വിവാഹവും സൗഹൃദവും തുല്യമായ സമ്പത്ത്, ജന്മം, ശക്തി, സൗന്ദര്യം, സ്ഥാനം എന്നിവയുള്ളവർക്ക് മാത്രമേ യുക്തിയുള്ളൂ; ഏറ്റവും ഉയർന്നവനും താഴ്ന്നവനും തമ്മിൽ അല്ല. ഈ സത്യം മനസ്സിലാക്കാതെ, ഗുണരഹിതനായ, സന്ന്യാസികൾക്ക് മാത്രമേ പ്രശംസയുള്ള എനിക്ക് നീ വരനായി തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, തുല്യശക്തിയുള്ള ഒരു ക്ഷത്രിയവീരനുമായി നീ ചേർന്ന്, ഈ ലോകത്തും അഗ്നലോകത്തും സത്യമായ അനുഭവങ്ങൾ നേടുക. ശിശുപാലൻ, ശാൽവൻ, ജരാസന്ധൻ, ദന്തവക്രൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാർ, കൂടാതെ നിന്റെ സഹോദരൻ രുക്മിയും എനിക്കു ശത്രുക്കളാണ്. നിന്നെ ഞാൻ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നത്, അവരുടെ അഹങ്കാരം തകർക്കാനും, ധാർമ്മികർക്കായി അവരുടെ ഗർവ്വം കുറയ്ക്കാനുമാണ്. എനിക്ക് ഭാര്യ, മക്കൾ, ഭോഗങ്ങൾ എന്നിവയിലൊന്നിലും ആഗ്രഹമില്ല; ഞാൻ സ്വയം തൃപ്തനാണ്; എന്റെ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം വെറും അന്ധമായ ഒരു ആചാരമാണ്. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൃഷ്ണൻ അവളെ തന്റെ പ്രിയയെന്നു കണ്ടു, അവളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമല്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കി, അവളുടെ അഹങ്കാരം അവസാനിപ്പിച്ചു. ഭഗവാൻ ഇങ്ങനെ കടുപ്പമുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അതുവരെ പ്രിയനിൽ നിന്നു കേട്ടിട്ടില്ലാത്ത രുക്മിണി ഭയത്താൽ വിറച്ചു, അതീവ ദു:ഖത്തിൽ ആഴ്ന്നു, നിരന്തരം കരയാൻ തുടങ്ങി. അവളുടെ ചുവന്ന നഖങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കാൽവിരലാൽ നിലം വരച്ചു, കണ്ണുനീർ കജലാൽ കറുത്തു, കുങ്കുമം പുരട്ടിയ സ്തനങ്ങൾ കണ്ണുനീർ കൊണ്ട് നനഞ്ഞു, തലവാഴ്ത്തി, ദു:ഖം കൊണ്ട് ശബ്ദം മുടങ്ങി. അസഹ്യമായ ദു:ഖം, ഭയം, ശോകം എന്നിവയിൽ മനസ്സു തകർന്നു, കൈയിൽ നിന്നു വളകൾ വീണു, വാൽ നിലത്ത് വീണു, ശരീരം മനസ്സും വിചിത്രമായി, കാറ്റ് അടിച്ചുവീഴുന്ന വാഴപോലെ അവൾ അചേതനയായി നിലത്തു വീണു, മുടി ചിതറിക്കിടന്നു. ഇത് കണ്ട കൃഷ്ണൻ, തന്റെ പ്രിയയുടെ അഗാധമായ സ്നേഹമറിഞ്ഞില്ലായിരുന്നു, അവളുടെ ഭക്തിയിൽ കനിഞ്ഞു. ഉടൻ കിടക്കയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, നാലു കൈകളാൽ അവളെ ഉയർത്തി, മുടി ചുരുട്ടി, കമലപോലുള്ള കൈകൊണ്ട് മുഖം തേച്ചു. കണ്ണുനീരും സ്തനങ്ങളിൽ വീണ ദു:ഖജലവും തുടച്ച്, ഭഗവാൻ അവളെ കയ്യിൽ അളത്തി ആശ്വസിപ്പിച്ചു. അവളുടെ മനസ്സു അഭിമാനത്താൽ കുഴഞ്ഞിരുന്നുവെങ്കിലും, അർഹിക്കാത്ത ദു:ഖം അനുഭവിച്ച അവളെ, ധാർമ്മികർക്കുള്ള ആശ്രയമായ കൃഷ്ണൻ സാന്ത്വനപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: "വിദർഭരാജകുമാരി, കോപിക്കേണ്ട; നീ എനിക്കു ഭക്തയാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു. നിന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാനായിരുന്നു ഞാൻ കളിയായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത്. പ്രേമഭാവത്തിൽ വിറയുന്ന അധരങ്ങളും, ചുവന്ന ചുണ്ടുകളും, ഭംഗിയായ കൺചായകളും കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്കു ഏറ്റവും വലിയ ലാഭം പ്രിയപ്പെട്ടവരുമായി ഇങ്ങനെ രസികസംഭാഷണം നടത്തുന്നതാണ്." ശുകമുനി പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഭഗവാന്റെ ആശ്വാസം കേട്ട രുക്മിണി, കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കളിയെന്നു മനസ്സിലാക്കി, പ്രിയനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുമെന്ന ഭയം വിട്ടു. അവൾ കൃഷ്ണന്റെ മുഖം നോക്കി, സ്നേഹഭരിതമായ ദൃഷ്ടിയും ലജ്ജാഭരിതമായ മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയും സഹിതം, ഭഗവാനോടു പറഞ്ഞു: "കമലനയനാ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്. എനിക്ക് ഗുണമോ ജ്ഞാനമോ ഇല്ല; എങ്ങനെ ഞാൻ മഹോന്നതനായ, സമ്പൂർണ്ണ ഐശ്വര്യസമ്പന്നനായ, സ്വമഹത്വത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്ന ഭഗവാനുമായി തുല്യയാകാം? മഹാബാഹുവേ, നിങ്ങൾ എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും വസിച്ചിട്ടും അവയാൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല; സമുദ്രം തരംഗങ്ങൾക്കടിയിൽ അക്ഷതമായിരിക്കുന്നതുപോലെ. ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്ന് അകറ്റിനിൽക്കുന്ന നിങ്ങൾ ഭക്തർക്കായി രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു, രാജാക്കന്മാരുടെ ഹൃദയത്തിലെ അജ്ഞാനാന്ധകാരം നീക്കം ചെയ്യുന്നു. നിങ്ങളുടെ പാദപഥം, മുനികൾ ആസ്വദിക്കുന്നതാണെങ്കിലും, മനുഷ്യർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും അതു ഗ്രഹിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്; നിങ്ങളുടെ ക്രിയകൾ ലോകബോധത്തിന് അതീതമാണു, നിങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നവർക്ക് മാത്രമേ അതു മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയൂ. നിങ്ങൾക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വന്തമൊന്നുമില്ല; എന്തെന്നാൽ, നിങ്ങളിൽ നിന്ന് വേറെയൊന്നുമില്ല. ശക്തന്മാർ പോലും നിങ്ങൾക്ക് ഭക്തിപൂവണയമർപ്പിക്കുന്നു. അകമഴിഞ്ഞ ആസക്തിയും സമ്പത്തും ഉള്ളവർ നിങ്ങളെ അറിയുന്നില്ല; എന്നിരുന്നാലും മഹാന്മാർക്കും നിങ്ങൾ പ്രിയരാണ്, നിങ്ങൾക്കും അവർ പ്രിയരാണ്. നിങ്ങളാണ് സകലപുരുഷാർത്ഥങ്ങളും അവയുടെ ഫലവും; ജ്ഞാനികൾ നിങ്ങളെ ആഗ്രഹിച്ച് എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ, സന്തോഷവും ദു:ഖവും അനുഭവിക്കുന്നവർക്കല്ല, ജ്ഞാനികൾക്ക് മാത്രമാണ് നിങ്ങളെ അനുഗമിക്കാനുള്ള യോഗ്യത. ക്രോധം ഉപേക്ഷിച്ച മുനികൾ നിങ്ങൾക്കു മഹത്വം പാടുന്നു; ലോകങ്ങൾക്ക് ആത്മാവും ആത്മദാനിയും നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് എന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. നിങ്ങളുടെ കണ്മലർപ്പിൽ കാലശക്തി ഉണരുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവും ശിവനും അനുഗ്രഹങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുന്നു; പിന്നെ മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യം പറയാനുണ്ടോ? ഗദയുടെ സഹോദരാ, നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ ഭ്രാന്തായി തോന്നാമെങ്കിലും, നിങ്ങളുടെ ധനുഷിന്റെ ശബ്ദംകൊണ്ട് രാജാക്കന്മാരെ തുരത്തുകയും, സിംഹം മൃഗങ്ങളിൽ അവകാശം പിടിക്കുന്നപോലെ എന്നെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്‌തു; അവരെ ഭയന്നാണ് ഞാൻ സമുദ്രത്തിൽ അഭയം തേടിയത്. നിങ്ങളെ ആഗ്രഹിച്ച്, അംബരീഷൻ, നഹുഷൻ, ഗയൻ തുടങ്ങിയ മഹാരാജാക്കന്മാർ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് കാടിൽ പോയി; എന്നാൽ ഇവിടെ തുടരുന്നവർ എന്തുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ വഴിയിൽ നടക്കുന്നില്ല? ധാർമ്മികർ പാടുന്ന, മോക്ഷം നൽകുന്ന നിങ്ങളുടെ പാദസൗരഭ്യം ഒരിക്കൽ അനുഭവിച്ചാൽ മറ്റെന്തിനാണ് അഭയം തേടേണ്ടത്? ഭൗതികാനുരാഗത്തിൽ കണ്ണ് മൂടിയ മനുഷ്യർ ലക്ഷ്മിയുടെ ഭവനമായ, ഗുണങ്ങളുടെ നിധിയായ നിങ്ങളെ അവഗണിക്കുന്നു. ഭഗവാനെ, ഞാൻ ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ നിങ്ങളെ യുക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു; ഈ ജന്മത്തിലും അന്ത്യത്തിലും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവൻ നിങ്ങൾ തന്നെയാണ്. ജന്മചക്രങ്ങളിൽ ഞാൻ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴും നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങൾ മാത്രം എനിക്ക് അഭയമായിരിക്കട്ടെ; നിങ്ങളെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കുന്നവർക്കു നിങ്ങൾ സ്വയം വന്നു മായാജാലങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നു. അച്യുതാ, സ്ത്രീകളുടെ ഭവനങ്ങളിൽ, നിങ്ങളുടെ ഉപദേശപ്രകാരം പുരുഷന്മാർ കഴുത, പശു, കുതിര, പൂച്ച, ദാസൻ തുടങ്ങിയവരുപോലെയാണ്; ശിവനും ബ്രഹ്മാവും പാടുന്ന നിങ്ങളുടെ കഥകൾ അവരുടെ ചെവിയിൽ എത്തുന്നില്ലെങ്കിൽ, അവരുടെ ജീവൻ എന്തിനാണ്? നിങ്ങളുടെ പാദസൗരഭ്യം അനുഭവിക്കാത്ത മണ്ടൻ സ്ത്രീ, ത്വക്ക്, രോമം, നഖം, മുടി, മാംസം, അസ്ഥി, രക്തം, കീടം, മലം, കഫം, പിത്തം, വായു എന്നിവ നിറഞ്ഞ, ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ശവമായ തന്റെ ഭർത്താവിനെ മാത്രമേ സ്നേഹിക്കൂ. കമലനയനാ, നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളിൽ എനിക്ക് ഭക്തി ഉണ്ടാകട്ടെ; നിങ്ങൾ സ്വയം തൃപ്തനും, ആരെയും വേറെയായി കാണാത്തവനുമാണ്. വൃദ്ധപ്രഭാവം കാരണം രാജോഗുണം വർദ്ധിച്ചാലും, നിങ്ങൾ എന്നെ കണ്മടിക്കുമ്പോൾ അതു തന്നെ എനിക്കു പരമാനുഗ്രഹമായിരിക്കും." ഇങ്ങനെ രുക്മിണി ഭഗവാനോട് ഭക്തിപൂർവ്വം പറഞ്ഞു.