ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ദ്വാരകയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, നൂറുകണക്കിന് ദാസിമാർ അദ്ദേഹത്തെ സേവിക്കാൻ അണിനിരന്നു. അവർ പുറത്തേക്ക് വരികയും, അസിൻ നൽകുക, പാദപൂജ, ചന്ദനം, താമ്പൂലം, വിശ്രമം, ചാമരം വീശുക, സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പമാലകൾ അണിയിക്കുക, കേശസംസ്കാരം, വിശ്രാന്തിക്കായി ശയനം ഒരുക്കുക, സ്നാനം, ഭേദസമ്മാനം എന്നിവയൊക്കെയും ഭക്തിപൂവണയത്തോടെ നിർവഹിച്ചു. ഇങ്ങനെ, പാരിജാത വൃക്ഷം കരസ്ഥമാക്കി നരകാസുരനെ സംഹരിച്ച കഥയും ഭാഗവതത്തിന്റെ പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ അമ്പത്തൊമ്പതാം അധ്യായവും സമാപിക്കുന്നു. ഒരു ദിവസം, ഭൈഷ്മി എന്ന രുക്മിണി, ലോകഗുരുവായ ഭർത്താവിനെ തന്റെ സഹചാരികളോടൊപ്പം, സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ ശയനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവണ്ണം, ചാമരം വീശി സേവിച്ചു. ഈ ലീലാമയനായ ഭഗവാൻ, സൃഷ്ടി-സ്ഥിതി-സംഹാരങ്ങളുടെ കര്‍ത്താവായിട്ടാണ്, യദുകുലത്തിൽ, ഗോകുല സംരക്ഷണത്തിനായി ജനിച്ചത്. ആന്തരികഗൃഹം, മുത്തുമാലകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, മനോഹരമായ തൂക്കുമരപ്പന്തലും രത്നദീപങ്ങളും കൊണ്ടു ശോഭയാർന്നതുമായിരുന്നു. മല്ലികാമാലകളും, പുഷ്പങ്ങളുടെയും തേൻചീന്തുന്ന തേനീച്ചകളുടെയും മൃദുലമായ ഗുഞ്ചലും, ജാലകങ്ങളിലൂടെ കയറുന്ന ശുദ്ധമായ ചന്ദ്രപ്രഭയും അവിടെ നിറഞ്ഞിരുന്നു. പാരിജാതവനത്തിന്റെ സുഗന്ധം കാറ്റിൽ പകർന്ന്, ഉദ്യാനങ്ങളുടെ സമൃദ്ധിയും, അഗരുവിന്റെ ഗന്ധവും ജാലകങ്ങൾക്കു പുറത്തേക്ക് ഒഴുകി. പാല്പൊന്തുപോലെ വെള്ളയുള്ള അത്യുത്തമമായ ശയനത്തിൽ ഭർത്താവായ ലോകനാഥനെ രുക്മിണി ഭക്തിപൂർവം സേവിച്ചു. രത്നംജ്വലിക്കുന്ന ചാമരം സഹചാരിയുടെ കൈയിൽ നിന്ന് എടുത്ത്, ഭഗവാനെ ആരാധനയോടെ വീശി. കാൽക്കലണ്ടി മൃദുലമായി മണിയാർന്ന പാദങ്ങൾ, വിരലുകളിൽ ഉങ്കിതമായ വല, കങ്കണങ്ങൾ, ചാമരം, വസ്ത്രത്തിനടിയിൽ മറഞ്ഞ കുഞ്ചികകളിൽ കുങ്കുമം കലർന്ന മാല, വിലമതിക്കാനാവാത്ത ഒടയാലം കമരത്തുവെച്ച്, രുക്മിണി അച്യുതന്റെ പക്കൽ പ്രകാശിച്ചുനിന്നു. ആ സൗന്ദര്യലക്ഷ്മിയായ ദേവിയെ, ഭഗവാൻ ഹരി, സ്നേഹപൂർവം ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ വളയുന്ന മുടിയും കുണ്ദലങ്ങളും ദീപ്യമായ മാലയും അണിഞ്ഞ്, അമൃതസ്മിതം ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, ഇങ്ങനെ ഉദ്ദേശിച്ചു: "രാജകുമാരി, ലോകത്തിന്റെ രക്ഷിതാക്കളായ ശക്തന്മാരും, സമ്പന്നരുമായ രാജാക്കന്മാർ, ഭംഗിയിലും ധൈര്യത്തിലും സമ്പന്നരായവരും, നിന്നെ നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അവരെ നീ നിരസിച്ചു. ശിശുപാലനും മറ്റും പോലുള്ള അഭിമാനികളായ രാജാക്കന്മാരെയും അവഗണിച്ചു. നീ സഹോദരനും പിതാവിനും വഴങ്ങി; എന്നാൽ, നിനക്ക് തുല്യനായവനെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കാത്തതെന്ത്? ഭയപ്പെട്ട്, നീ ശക്തന്മാരെ ശത്രുക്കളാക്കിയതുകൊണ്ട്, സമുദ്രത്തിൽ അഭയം തേടി, രാജസിംഹാസനം ഉപേക്ഷിച്ചു. ലോകവഴി വിട്ട്, ദിശയില്ലാതെയുള്ള പുരുഷന്മാരെ പിന്തുടരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണ ദു:ഖമേ ലഭ്യമാകുമല്ലോ. ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും ദരിദ്രരാണ്; ദരിദ്രന്മാർക്കും ഞങ്ങൾ പ്രിയം. സമ്പത്തുള്ള സ്ത്രീകൾ എനിക്ക് സാധാരണയായി വരാറില്ല. വളപ്പാട്, സൗഹൃദം, സമ്പത്ത്, വംശം, ശക്തി, സൗന്ദര്യം, സ്ഥാനം എന്നിവയിൽ തുല്യരായവർക്കിടയിലാണ് ഉചിതം; ഏറ്റവും ഉയർന്നവർക്കും താഴ്ന്നവർക്കും തമ്മിൽ അല്ല. രാജകുമാരി, നീ ഇതറിഞ്ഞില്ല; ഗുണരഹിതനായ എന്നെ, സഞ്ചാരിയായ സന്ന്യാസിമാർ വെറുതെ പ്രശംസിക്കുന്ന എന്നെ, തിരഞ്ഞെടുക്കുകയാണോ? അതുകൊണ്ട്, നിനക്ക് തുല്യനായ ഒരു ക്ഷത്രിയവീരനുമായി ഏകീകരിച്ചാൽ, ഇഹലോകപരലോക സൗഖ്യങ്ങൾ ലഭിക്കും. ശിശുപാലൻ, ശാൽവൻ, ജരാസന്ധൻ, ദന്തവക്രൻ തുടങ്ങിയ രാജാക്കന്മാരും, നിന്റെ സഹോദരനായ രുക്മിയും എനിക്ക് ശത്രുക്കളാണ്. നിന്റെ അഭിമാനത്തിനും, ശക്തിയിൽ മദം പിടിച്ചിരിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെ അഹങ്കാരത്തിന് അന്ത്യമിടാനും, സത്പുരുഷന്മാരുടെ ഭാവിന്മേൽ, നിന്നെ ഞാൻ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നതാണ്. എനിക്ക് ഭാര്യയോ, മകനോ, ഭോഗമോ വേണ്ടതില്ല; സ്വയം തൃപ്തനാണ് ഞാൻ. എന്റെ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം വെറും പ്രയാസമേ ഉള്ളൂ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ മൗനം പാലിച്ചു. അങ്ങനെയുള്ള പ്രിയപ്പെട്ടവളെ കണ്ടു, അവളുടെ അഭിമാനം അകറ്റി. മൂല്യരഹിതമായ വാക്കുകൾ മുൻപൊരിക്കലും കേട്ടിട്ടില്ലാത്ത തന്റെ പ്രിയതാമനിൽ നിന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, ഭയത്തോടെ, ഹൃദയം വിറച്ച്, രുക്മിണി ആഴമായ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങി, കരയാൻ തുടങ്ങി. ചുവപ്പു തിളങ്ങുന്ന നഖങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഭംഗിയുള്ള കാൽകൊണ്ടു നിലം വരച്ചു; കണ്ണീരിൽ കജലിന്റെ കറ അണിഞ്ഞു; കുങ്കുമം പുരട്ടിയ കുഞ്ചികകൾ കണ്ണീർകൊണ്ട് നനഞ്ഞു; തല താഴ്ത്തി, ദു:ഖത്തിൽ ശബ്ദം മുടങ്ങി നിൽക്കുകയായിരുന്നു. അസഹ്യമായ ദു:ഖം, ഭയം, വിഷാദം എന്നിവകൊണ്ട് മനസ്സ് തകർന്നു; കൈയിൽ നിന്നു വള വീണു; ചാമരം നിലത്തുവീണു; ശരീരവും മനസ്സും തളർന്നു; വെളിച്ചം നഷ്ടപ്പെട്ട വാഴക്കൊമ്പുപോലെ അവൾ കാറ്റ് തട്ടിയതുപോലെ നിലംപതിച്ചു; മുടി ചിതറി. ഇത് കണ്ട കൃഷ്ണൻ, പ്രിയഭാര്യമാരുടെ പ്രണയത്തിൽ ബന്ധിതനായവൻ, അവളുടെ ആഴത്തിലുള്ള സ്നേഹം മനസ്സിലാക്കാതെ, കരുണകൊണ്ടു ഉണർന്നു. ഉടൻ കിടക്കയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, നാലു കൈകളും ഉള്ള ഭഗവാൻ അവളെ എഴുന്നേൽപ്പിച്ചു; മുടി ഒതുക്കി, കമലപോലുള്ള കൈകൊണ്ട് മുഖം തുടച്ചു. കണ്ണീരും, ദു:ഖത്തിൽ നനഞ്ഞ കുഞ്ചികകളും തുടച്ചു; അവളെ അങ്കത്തിലേറ്റു; ആത്മാർത്ഥമായി ഭർത്താവിനോടു മാത്രം ഭക്തിയുള്ളവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. പ്രിയതാമിനിയുടെ മനസ്സിൽ അഭിമാനവും കളിയുമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, അർഹമല്ലാത്ത ദു:ഖം അനുഭവിച്ച അവളെ, സദ്ഗുണികളുടെ അഭയം ആയ ഭഗവാൻ സാന്ത്വനം നൽകി. "രാജകുമാരി, കോപിക്കേണ്ട; നീ എനിക്ക് ഭക്തയാണെന്ന് ഞാൻ അറിയാം. നിന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ചാണ് ഞാൻ ഇങ്ങനെ കളിയായി പറഞ്ഞത്. പ്രിയേ, പ്രേമത്തിൽ വിറയുന്ന നിന്റെ നാവു, ചുവപ്പിച്ച കണ്ണ്, ഭംഗിയാർന്ന കണികൊണ്ടു നിറഞ്ഞ മുഖം കാണാനായിരുന്നു എന്റെ ആഗ്രഹം. ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്ക്, പ്രിയതമയോടൊപ്പം കളിയിലേക്കുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ സമയം ചെലവിടുന്നതാണ് പരമലാഭം." ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ ആശ്വസിപ്പിച്ചപ്പോൾ, രുക്മിണി ഭയമില്ലാതെ ഭർത്താവിന്റെ വാക്കുകൾ കളിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി. ഭഗവാന്റെ മുഖം നോക്കി, സ്നേഹപൂർവമായ കാഴ്ചയോടെ, ലജ്ജാന്വിതമായ മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയോടെ, രുക്മിണി ഭർത്താവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "കേശവ, നിന്റെ വാക്കുകൾ ശരിയാണ്. എനിക്ക് വലിയ ഗുണങ്ങളോ, ജ്ഞാനമോ ഇല്ല; എങ്ങനെ ഞാൻ നിനക്ക് തുല്യയായിരിക്കും? നീ സർവ്വസമ്പത്തിന്റെ അധിപനാണ്; നിന്റെ മഹത്വത്തിൽ തന്നെ സന്തോഷിക്കുന്നവൻ. മഹാബാഹുവേ, നീ എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും വസിച്ചിട്ടും അവയിൽ അകപ്പെട്ടിട്ടില്ല; സമുദ്രം തരംഗങ്ങൾക്കടിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നതുപോലെ. ഇന്ദ്രിയങ്ങളിൽ നിന്നെ അകന്നവനായി, ഭക്തന്മാർക്കായി രൂപം ധരിക്കുന്നവനാണ് നീ; രാജാക്കന്മാരുടെ ഹൃദയത്തിലെ അജ്ഞാനതിമിരം നീക്കുന്നു. നിന്റെ പാദസേവനം, മഹർഷികൾ ആസ്വദിക്കുന്നതാണെങ്കിലും, മനുഷ്യർക്കും മൃഗങ്ങൾക്കും അതു ഗ്രഹിക്കാൻ ദുഷ്കരമാണ്; കാരണം, നിന്റെ പ്രവൃത്തികൾ ലോകബുദ്ധിക്ക് അതീതമാണ്; നിന്നെ അനുഭവിക്കുന്നവർ മാത്രമേ അതു മനസ്സിലാക്കൂ. നിനക്ക് യാതൊന്നും സ്വന്തമില്ല; കാരണം, നിന്നിൽ നിന്ന് വേറെയൊന്നുമില്ല. ശക്തന്മാരും നിനക്ക് നിവേദനം ചെയ്യുന്നു. അകത്തുള്ള തൃപ്തി ഇല്ലാത്ത, സമ്പത്തിലും ആസക്തിയിലും അകപ്പെട്ടവർ നിന്നെ അറിയുന്നില്ല; എങ്കിലും, മഹത്തുക്കൾക്കും നീ പ്രിയനാണ്, നീയും അവർക്കും പ്രിയമാണ്. നീ മനുഷ്യലോകത്തിലെ എല്ലാ പുരുഷാർത്ഥങ്ങളുടെയും ഫലങ്ങളുടെയും സാക്ഷാത്കാരമാണ്; ജ്ഞാനികൾ നിന്നെ പ്രാപിക്കാൻ എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ, ഭോഗ-ദു:ഖങ്ങളിൽ മുങ്ങിയവർക്കല്ല, ജ്ഞാനികൾക്കാണ് നിന്റെ സാന്നിധ്യം യോജിക്കുന്നത്." ഇങ്ങനെ, ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനും രുക്മിണിയും തമ്മിലുള്ള ഭക്തി, സ്നേഹം, വിനയം, പരസ്പരസ്നേഹത്തിന്റെ ആഴം, ദ്വാരകയിലെ ആ അദ്ഭുതമായ അന്തർഗൃഹത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.