ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

ജാംബവാൻ കൃഷ്ണനോട് അഭിമുഖമായി പറഞ്ഞു: “നീയാണ് എല്ലാ ജന്തുക്കളുടെയും ജീവശക്തിയും, ഉജ്ജ്വലതയും, ബലവും, ശക്തിയും; നീയാണ് പുരാതനനായ വിഷ്ണു, പരമേശ്വരനും സ്വാമിയുമാണ്.” അവൻ തുടർന്നു പറഞ്ഞു: “നീയാണ് സൃഷ്ടാക്കളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, സൃഷ്ടികളിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നവൻ; നീയാണ് കാലം, അളക്കുന്നവരുടെ അധിപൻ, പരമാത്മാവ്, എല്ലാ ആത്മാക്കളുടെയും ആത്മാവ്.” “നിന്റെ ക്രുദ്ധമായ കാഴ്ചയുടെ ഒരു ചില്ലറ കണിക മാത്രം സമുദ്രത്തെ ഉണർത്തി, അതിലൂടെ പാത തെളിഞ്ഞു, ഒരു പാലം പണിതു, ലങ്കയുടെ പ്രശസ്തി പ്രഭയോടെ വിളങ്ങുകയും, അസുരന്മാരുടെ തലകൾ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ വീണു തകർന്നുവെന്നും ഞാൻ അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.” ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ജാംബവാൻ, അച്യുതനായ ദേവകീപുത്രനോട്, രാജാവായ കരടികളുടെ രാജാവ്, ആദരപൂർവം സംസാരിച്ചു. കമലനയനായ കൃഷ്ണൻ, കരുണയോടെ, തന്റെ കൈയാൽ ജാംബവാന്റെ ശരീരത്തിൽ സ്പർശിച്ചു. മേഘം പോലെ ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ തന്റെ ഭക്തനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “ഹേ കരടികളുടെ രാജാവേ, ഈ രത്നം കൊണ്ടു തന്നെ, എന്നെ തെറ്റായ ആരോപണത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാനാണ് ഞാൻ നിന്റെ ഗുഹയിൽ വന്നത്.” ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞതോടെ, സന്തോഷപൂർവം ജാംബവാൻ തന്റെ സ്വന്തം മകൾ ജാംബവതിയും രത്നവും കൃഷ്ണനോട് സമർപ്പിച്ചു, അദ്ദേഹത്തെ ആദരിക്കാൻ. കൃഷ്ണൻ ഗുഹയിൽ കടന്നതിനു ശേഷം, കൃഷ്ണനെ പുറത്തു കാണാതിരുന്ന ജനങ്ങൾ പന്ത്രണ്ട് ദിവസം ദുഃഖത്തിൽ കാത്തുനിന്നു, പിന്നെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. കൃഷ്ണൻ പുറത്തുവരാത്ത വിവരം കേട്ട ദേവകിയും, രുക്മിണിയും, വസുദേവനും, സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും എല്ലാവരും ദുഃഖിതരായി. ദ്വാരകയിലെ ദുഃഖിതരായ ജനങ്ങൾ സത്രാജിതിനെ ശപിച്ച്, കൃഷ്ണന്റെ വിവരങ്ങൾ അറിയാൻ ചന്ദ്രഭാഗാ ദുർഗാദേവിയെ സമീപിച്ചു. അവർ ദേവിയെ ഭക്തിപൂർവം ആരാധിച്ചതിനാൽ, ദേവി അനുഗ്രഹപൂർവം ഉപദേശം നൽകി; ഉടനെ ഹരിയ്, തന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി ഭാര്യയോടൊപ്പം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, എല്ലാവരിലും സന്തോഷം നിറഞ്ഞു. ഹൃഷികേശനെ രത്നം അണിഞ്ഞും ഭാര്യയോടൊപ്പം തിരിച്ചുവരുന്നത്, മരണം വരെ പോയവൻ പോലെ തിരികെ വന്നതുപോലെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാവരും അത്യന്തം ഉല്ലാസത്തോടെ ആഹ്ലാദിച്ചു. കൃഷ്ണൻ രാജസഭയിൽ സത്രാജിതിനെ വിളിച്ചു വരുത്തി, രാജാവിന്റെ സാന്നിധിയിൽ രത്നം തിരിച്ചുപിടിച്ച കഥ പറഞ്ഞു, രത്നം അവനോട് സമർപ്പിച്ചു. വളരെയധികം ലജ്ജിച്ച സത്രാജിത് രത്നം എടുത്ത് തലകുനിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, തന്റെ തെറ്റായ പ്രവൃത്തിയിൽ മനസ്സാക്ഷി വേദനയോടെ. പ്രബലമായ പാപബോധത്താൽ അലമുറയോടെ, “എങ്ങനെ ഞാൻ ഈ പാപത്തിൽ നിന്നു മോചിക്കാം? എങ്ങനെ അച്യുതനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാം?” എന്നിങ്ങനെ ആലോചിച്ചു. “ജനങ്ങൾ എന്നെ ധാർമ്മികനായി കണക്കാക്കാൻ, എനിക്ക് ദുർദൃഷ്ടിയുള്ളവൻ, ചെറുതായവൻ, മൂഢൻ, സ്വാർത്ഥൻ എന്നിങ്ങനെ ശപിക്കാതിരിക്കാൻ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?” “അവനോട് ഞാൻ എന്റെ മകളെയും, രത്നവും സമർപ്പിക്കും. ഇതാണ് അവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ യുക്തമായ മാർഗം; വേറൊന്നുമില്ല.” ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച സത്രാജിത്, തന്റെ ഗുണവതിയായ മകളെയും രത്നവും കൃഷ്ണനോട് സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് സമർപ്പിച്ചു. അനേകം പേർ ഗുണത്തിലും സൗന്ദര്യത്തിലും ആഗ്രഹിച്ച സത്യഭാമയെ കൃഷ്ണൻ ഔപചാരികമായി വിവാഹം ചെയ്തു. “മഹാരാജാവേ, ഞങ്ങൾ ഈ രത്നം സ്വീകരിക്കില്ല. നീ ദേവഭക്തനായിരിക്കുക, അതിന്റെ ഫലം ഞങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാം,” എന്ന് കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു. ശുകദേവൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ, യുയുധാനാദി അനുചരന്മാരോടുകൂടി പരമപുരുഷനായ കൃഷ്ണൻ, പാണ്ഡവരെ കാണാൻ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് പോയി. മുകുന്ദനെ, സർവ്വലോകനാഥനെ വന്നതറിഞ്ഞപ്പോൾ, ധീരനായ പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാർ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് എഴുന്നേറ്റ്, ജീവനേ പോലെ സന്തോഷിച്ചു. അച്യുതനെ അണകെട്ടി, അവന്റെ സ്പർശത്തിൽ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും മാറി, സ്നേഹപൂർവം പുഞ്ചിരിയോടെ കാണുന്ന കൃഷ്ണനെ അവർ ആനന്ദത്തോടെ നോക്കി. യുധിഷ്ഠിരനും ഭീമനും കൃഷ്ണന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു; അർജുനനെ കൃഷ്‌ണൻ അണകെട്ടി, സഹദേവ-നകുലന്മാർ ആദരപൂർവം സ്വീകരിച്ചു. പുതുതായി വിവാഹം കഴിച്ചുകൊണ്ടു ലജ്ജാശീലയുള്ള ദ്രൗപദി, കൃഷ്ണൻ മുഖ്യാസനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ആദരപൂർവം സമീപിച്ചു വന്ദിച്ചു. അതു പോലെ തന്നെ സത്യകിയും, പാണ്ഡവർ ആദരപൂർവം സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, തന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്ന്, മറ്റുള്ളവരും സമീപം ഇരുന്നു. കൃഷ്ണൻ കുന്തിയെ സമീപിച്ചു, നമസ്കരിച്ചു; കുന്തി അത്യന്തം സ്നേഹത്തോടെ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ കൃഷ്ണനെ അണകെട്ടി, അവളുടെ ഭാവനകൾക്കൊടുവിൽ അവളുടെ സ്നേഹബന്ധുക്കളുടെ കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു. അവൾ, അനേകം കഷ്ടങ്ങൾ ഓർമ്മിച്ചും, കഷ്ടാനന്തരത്തിൽ ലഭിച്ച ആത്മാനുഭവം ഓർത്തും, സ്നേഹത്തിൽ ശബ്ദം വിറെച്ച് കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ് കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: “നമുക്ക് രക്ഷകൻ ലഭിച്ചപ്പോൾ മാത്രമേ സുഖം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളൂ; നിന്റെ ഓർമ്മയിൽ, കൃഷ്ണാ, എന്റെ സഹോദരൻ നിന്നെ സമീപിച്ചു.” “നീ എല്ലാവരുടെയും സുഹൃത്തും ആത്മാവുമാണ്; നിനക്ക് ‘ഞങ്ങൾ’–‘അവർ’ എന്ന ഭേദം ഇല്ല. എങ്കിലും ഹൃദയത്തിൽ വസിച്ച്, നിന്നെ ഓർക്കുന്നവരുടെ ദുഃഖം നീ എപ്പോഴും നീക്കുന്നു.” യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: “നാം എന്ത് പുണ്യം ചെയ്യാതെ പോയി? ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല, കൃഷ്ണാ; യോഗേശ്വരന്മാർക്കു പോലും അപൂർവമായ നിന്നെ, ഞങ്ങൾക്കു പോലുള്ള അജ്ഞന്മാർക്ക് ലഭിച്ചത് എന്താണ്?” ഇങ്ങനെ രാജാവിന്റെ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം, കൃഷ്ണൻ അവിടെ പല മാസങ്ങൾ താമസിച്ചു, ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥവാസികളുടെ കണ്ണുകൾ ആനന്ദത്തിൽ നിറച്ചു. ഒരു ദിവസം, ജയശാലിയായ അർജുനൻ, ഹനുമാൻ പതാകയുള്ള തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി, ഗാണ്ഡീവവും അക്ഷയതൂണീകളും എടുത്തു. കൃഷ്ണനോടൊപ്പം, സമ്പൂർണായുധധാരിയായ്, അനേകം കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വലിയ കാട്ടിലേക്ക് ക്രീഡാനിമിത്തം അർജുനൻ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ, അർജുനൻ തന്റെ അമ്പുകൊണ്ട് കടുവ, പന്നി, കാട്ടുപോത്ത്, കുരങ്ങു, ശരഭം, കാട്ടുപോത്ത്, കാട്ടുപന്നി, മാൻ, മുയൽ, മുള്ളൻപന്നി എന്നിവയെ വധിച്ചു. അവരുടെ അനുചരന്മാർ ആ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട മൃഗങ്ങൾ ഉത്സവത്തിനായി രാജാവിനോട് കൊണ്ടു എത്തിച്ചു; ദാഹവും ക്ഷീണവും അനുഭവിച്ച അർജുനൻ യമുനാനദിയിലേക്കു പോയി. അവിടെ, ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, ശുദ്ധജലമു കുടിച്ചു, കൃഷ്ണനും അർജുനനും, ആ മഹാബലശാലികൾ, സമീപം സുന്ദരിയായ ഒരു യുവതിയെ കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതു കണ്ടു. ആ ഭാഗ്യശാലിയായ, ദീപ്തിയുള്ള, മംഗളരൂപിണിയായ യുവതിയെ കൃഷ്ണന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അർജുനൻ സമീപിച്ചു, അവളോട് ചോദിച്ചു: “ആരാണു നീ, സുന്ദരിയേ? ആരുടെ മകളാണ് നീ? എവിടെ നിന്നാണ് നീ വന്നത്? എന്താണ് നിന്റെ ലക്ഷ്യം? ഭർത്താവിനെ തേടിയാണു നീയെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു. എല്ലാം പറയൂ, സുന്ദരിയേ.” ശ്രീ കാലിന്ദി മറുപടി പറഞ്ഞു: “ഞാൻ സൂര്യദേവന്റെ മകളാണ്, ഭർത്താവിനെ തേടുന്നു; കഠിനതപസ്സു ചെയ്തുകൊണ്ട്, വരദായകനായ വിഷ്ണുവിനെ ഭർത്താവായി ആഗ്രഹിച്ചാണ് ഞാൻ ഇവിടെ.