ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

യദുകുലത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു എന്ന് അറിഞ്ഞ്, ദേവതകളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ പോലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാത തേടി മൂലോകത്തും തിരയുന്നു; അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഇന്ന് അജജനായ ദൈവം അദ്ദേഹത്തെ കാണാനാണ് എത്തിയത്. അപ്പോൾ, ബാലന്മാരുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു, കമലനയനനായ ശ്രീകൃഷ്ണൻ ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു: “അത് സൂര്യദേവൻ അല്ല, അതു സത്രാജിത്താണ്, രത്നം ധരിച്ച് പ്രകാശിക്കുന്നവൻ.” സത്രാജിത് തന്റെ ഭംഗിയാർന്ന, സൗഭാഗ്യത്തിനായി അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന വീട്ടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ രത്നം സ്ഥാപിച്ചു. പ്രതിദിനവും ആ രത്നം എട്ട് ഭാരത്തോളം പൊന്നാണ് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. അങ്ങനെയുള്ള രത്നം പൂജിക്കപ്പെടുന്നിടത്ത് ക്ഷാമം, ദുരന്തങ്ങൾ, പാമ്പിന്റെ ദോഷം, രോഗങ്ങൾ, ദുർഭാഗ്യം എന്നിവ ഒന്നും സംഭവിക്കാറില്ല. യദുകുലാധിപനായ ശൗരി രത്നം ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, ധനത്തിൽ ആഗ്രഹമില്ലാത്ത സത്രാജിത് അതു നൽകാൻ തയ്യാറായില്ല; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപേക്ഷ അവഗണിച്ചു. ഒരു ദിവസം, പ്രസേനൻ ആ ദിവ്യരത്നം കഴുത്തിൽ ധരിച്ച് കുതിരപ്പുറത്ത് കാട്ടിലേക്ക് വേട്ടയാടാൻ പോയി. അവിടെ ഒരു സിംഹം പ്രസേനനെയും കുതിരയെയും കൊല്ലുകയും, രത്നം പിടിച്ച് ഒരു മലക്കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് കടക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ, ആ രത്നത്തിൽ ആഗ്രഹം തോന്നിയ ജാംബവാൻ ആ സിംഹത്തെ അകത്ത് കൊന്നു. ജാംബവാനും ആ രത്നം തന്റെ മകന്റെ കളിപ്പാട്ടമാക്കി കൊട്ടാരത്തിനകത്ത് വച്ചു. സഹോദരനെ കാണാതായ സത്രാജിത് അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി. അപ്പോൾ ജനങ്ങൾ തമ്മിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “രത്നം കഴുത്തിൽ ധരിച്ചവൻ കൃഷ്ണനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടാകാം; കാട്ടിലേക്ക് പോയി, സഹോദരൻ എന്റെതായിരിക്കുന്നു.” ഈ വാർത്ത ചെവിക്കു ചെവിയായി ആളുകൾ പരന്നു പറഞ്ഞു. സ്വന്തം പേരിൽ അപകീർത്തി പറ്റിയെന്നു കേട്ട ഭഗവാൻ, പ്രസേനന്റെ പാത പിന്തുടർന്ന്, തന്റെ നിർദോഷിത്വം തെളിയിക്കാൻ നഗരവാസികളോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു. കാട്ടിൽ പ്രസേനൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതും, കുതിരയെ സിംഹം കൊല്ലുന്നതും കണ്ടു; പിന്നെ, മലമുകളിലൊരു കരടിയാൽ സിംഹം കൊല്ലപ്പെടുന്നതും അവർ കണ്ടു. അടുത്തത്, ഭയാനകമായ ആ കരടിരാജാവിന്റെ ഗുഹയിലേക്ക് കൃഷ്ണൻ മാത്രം പ്രവേശിച്ചു; മറ്റുള്ളവരെ പുറത്തു കാത്തിരിക്കാൻ പറഞ്ഞു. അവിടെ, രത്നം ഒരു ബാലന്റെ കളിപ്പാട്ടമായി കാണുകയും, അതു എടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ച് ബാലന്റെ സമീപത്ത് കാത്തുനിൽക്കുകയും ചെയ്തു. അപരിചിതനായി കയറിയ കൃഷ്ണനെ കണ്ടു, ബാലന്റെ ദായിക ഭയത്തോടെ നിലവിളിച്ചു; അവളുടെ ശബ്ദം കേട്ട്, ശക്തിയിൽ അതിപ്രധാനനായ ജാംബവാൻ ക്രുദ്ധനായി അകത്തേക്ക് ഓടിയെത്തി. കൃഷ്ണനെ സാധാരണ മനുഷ്യനായി തെറ്റിദ്ധരിച്ചു, തന്റെ യഥാർത്ഥ മഹത്വം തിരിച്ചറിയാതെ, ജാംബവാൻ ഭഗവാനോട് യുദ്ധം തുടങ്ങി. വിജയത്തിനായി ഇരുവരും ആഗ്രഹിച്ച്, ആയുധങ്ങൾ, കല്ലുകൾ, മരങ്ങൾ, കൈകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് മാംസം കൊണ്ടുള്ള കിളികൾ പോലെ കനത്ത യുദ്ധം നടത്തി. അനുദിനം, ഇരുപത്തിയെട്ട് ദിവസം, രാവും പകലും വിശ്രമമില്ലാതെ, ഇരുവരും ഇടിമുഴങ്ങുന്നവണ്ണം പരസ്പരം അടിച്ചു. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ കനത്ത അടികൾകൊണ്ട് ജാംബവാന്റെ അവയവങ്ങൾ തളർന്നു, ശക്തി ക്ഷയിച്ചു, ശരീരം വിയർപ്പിൽ മുക്കപ്പെട്ടു; അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ് ജാംബവാൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: “സകലജീവികളുടെയും പ്രാണനും, ബലവും, ശക്തിയും, വൈഭവവും നീയാണു—വിഷ്ണു, പുരാതനപുരുഷൻ, പരമേശ്വരനും സ്വാമിയും നീയാണു. നീ സൃഷ്ടാക്കളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, സൃഷ്ടികളിൽ നിലനിൽക്കുന്നവൻ; നീ കാലം, അളക്കുന്നവരുടെ അധിപൻ, പരമാത്മാവും ആത്മാക്കളിൽ ആത്മാവും. നിന്റെ ക്രോധം നിറഞ്ഞ ഒരു കൺനോട്ടംകൊണ്ട് തന്നെ സമുദ്രം കലങ്ങുകയും, പാത തുറക്കുകയും, പാലം പണിയപ്പെടുകയും, ലങ്കയുടെ മഹത്വം തെളിയുകയും, ദാനവരുടെ തലകൾ അമ്പുകൊണ്ട് തറയിൽ വീഴുകയും ചെയ്തിരുന്നു.” ഇങ്ങനെ ഭഗവാനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ജാംബവാൻ, ദേവകീപുത്രനായ അച്യുതനോട് പറഞ്ഞു. കമലനയനനായ കൃഷ്ണൻ, തന്റെ കൈകൊണ്ട് ജാംബവാനെ സ്പർശിച്ചു, മേഘം പോലെ ഗംഭീരമായ ശബ്ദത്തിൽ, സമ്പൂർണ കരുണയോടെ ഭക്തനോട് പറഞ്ഞു: “രത്നത്തിനായി, കരടിരാജാവേ, ഞാൻ നിന്റെ ഗുഹയിലേക്ക് വന്നതാണു. ഈ രത്നം കൊണ്ടു തന്നെ എന്റെ മേൽ വന്ന കുറ്റാരോപണം നീക്കാനാണ്.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, സന്തോഷത്തോടെ ജാംബവാൻ തന്റെ മകളായ ജാംബവതിയും രത്നവും കൃഷ്ണനു സമർപ്പിച്ചു. കൃഷ്ണൻ ഗുഹയിൽ കയറി പുറത്തു വരാതിരുന്നതു കണ്ട ജനങ്ങൾ, പതിനിരണ്ട് ദിവസം ദുഃഖത്തോടെ കാത്തുനിന്നു, പിന്നീട് നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. കൃഷ്ണൻ പുറത്തു വരുന്നില്ലെന്ന വാർത്ത കേട്ട് ദേവകിയും, രുക്മിണിയും, വസുദേവനും, സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും എല്ലാം ദുഃഖത്തിലായി. ദ്വാരകയിലെ ദുഃഖിതരായ ജനങ്ങൾ സത്രാജിത്തിനെ ശപിച്ചു; കൃഷ്ണന്റെ വിവരം അറിയാൻ അവർ ദുർഗാദേവിയായ ചന്ദ്രഭാഗയോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു. ജനങ്ങൾ ദേവിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചതിനാൽ, ദേവി അനുഗ്രഹം നൽകി ഉപദേശം പറഞ്ഞു; അതിനുശേഷം, ലക്ഷ്യം നേടിയ ഹരിയും ഭാര്യയുമൊത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, എല്ലാവർക്കും സന്തോഷം പകരമായി. ഹൃഷികേശനു രത്നം ധരിച്ചും ഭാര്യയോടൊപ്പം മടങ്ങിയെത്തിയതും, മരണമുതൽ തിരിച്ചെത്തിയതുപോലെ കണ്ടു, എല്ലാവരും വലിയ ഉത്സവത്തിൽ മുഴുകി. അതിനുശേഷം, രാജാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സഭയിൽ സത്രാജിത്തിനെ വിളിച്ചു, കൃഷ്ണൻ രത്നം തിരിച്ചുകിട്ടിയ കഥ വിവരിച്ചു, രത്നം അവനു സമർപ്പിച്ചു. വളരെ ലജ്ജിതനായ സത്രാജിത് രത്നം എടുത്തു, മുഖം താഴ്ത്തി, തന്റെ അകൃത്യത്തിൽ പീഡിതനായി വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. കഠിനമായ പശ്ചാത്താപത്തിലും അകത്തളത്തിൽ കലഹത്തിലും അലഞ്ഞ്, “എങ്ങനെ ഞാൻ ഈ പാപം കഴുകി കളയാം? എങ്ങനെ അച്യുതനെ പ്രസന്നനാക്കാം?” എന്ന് ചിന്തിച്ചു. “എന്ത് ചെയ്താൽ ജനങ്ങൾ എന്നെ ധർമ്മാത്മാവായി കണക്കാക്കും? എനിക്ക് ദുർദർശിത, സ്വാർത്ഥ, മൂഢൻ, ലാഭലോലൻ എന്നോരുപേരില്ലാതിരിക്കാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?” “എന്റെ മകളെയും, സ്ത്രീകളിൽ രത്നംപോലുള്ളവളെയും, ഈ രത്നവുമാണ് ഞാൻ കൃഷ്ണനു നൽകുക. ഇതാണ് അദ്ദേഹത്തെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ യോജിച്ച മാർഗം; മറ്റൊന്നുമില്ല.” ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച്, സത്രാജിത് സ്വന്തം മകളെയും രത്നവുമെടുത്ത് കൃഷ്ണന്റെ മുമ്പിൽ എത്തിച്ചു. നല്ല ഗുണവും സൗന്ദര്യവും മഹത്വവും കൊണ്ട് ആരും ആഗ്രഹിച്ച സത്യഭാമയെ കൃഷ്ണൻ യോഗ്യമായ രീതിയിൽ വിവാഹം ചെയ്തു. അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: “ഞങ്ങൾ രത്നം സ്വീകരിക്കുന്നില്ല, രാജാവേ. അത് ദേവഭക്തനായ നിന്റെ കൈവശം തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ; അതിന്റെ ഗുണം ഞങ്ങൾ അനുഭവിക്കാം.” ശുകാചാര്യർ പറഞ്ഞു: ഒരു ദിവസം, യുയുധാനനും മറ്റ് അനുചിതരുമായി അലങ്കൃതനായ പരമപുരുഷൻ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക്, പാണ്ഡവരെ കാണാൻ പോയി. മുകുന്ദനായി, സർവ്വലോകാധിപനായ ഭഗവാൻ എത്തുന്നതു കണ്ട പാണ്ഡുവംശജന്മാർ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് എഴുന്നേറ്റ്, ജീവൻ തന്നെ തിരികെ വന്നതുപോലെ ആഹ്ലാദിച്ചു.