ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

നാരായണാ, ശംഖം, ചക്രം, ഗദയും കൈവശം വഹിക്കുന്ന ദാമോദരാ, കൃഷ്ണാ, യദു വംശത്തിന്റെ ആനന്ദം, പദ്മനയനാ, ഗോവിന്ദാ, നിനക്ക് വന്ദനം! അങ്ങിനെ കുട്ടികൾ കൃഷ്ണനെ സ്തുതിച്ചു. അതിനിടയിൽ, "സൂര്യൻ വരുന്നു, ലോകത്തിന്റെ നാഥാ, നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, തന്റെ ഉഗ്രമായ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് മനുഷ്യരുടെ ദൃഷ്ടി കവർന്നുകൊണ്ടാണ് വരുന്നത്," എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ദേവതകളും മൂന്നു ലോകങ്ങളിലായി നിന്റെ പാത തേടുന്നു; യദു വംശത്തിൽ നീ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നതായി അറിഞ്ഞ്, ഇന്ന് അജജന്മനായ പ്രഭു നിന്നെ കാണാൻ വരുന്നു. ശ്രീശുകൻ പറയുന്നു: കുട്ടികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട കൃഷ്ണൻ, പദ്മനയനൻ, ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു, "അത് സൂര്യദേവൻ അല്ല, അതിനു പകരം സത്രാജിത് ആണ്, രത്നം കൊണ്ടു തിളങ്ങുന്നവൻ." സത്രാജിത് തന്റെ ഭംഗിയുള്ള, ഉത്സവത്തിന് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന വീട്ടിൽ കടന്നു, ബ്രാഹ്മണന്മാർ പൂജിച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്ന രത്നം ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ആ രത്നം, ഭഗവാനേ, ദിവസേന എട്ട് ഭാരം സ്വർണം ഉത്പാദിപ്പിച്ചു; അതു പൂജിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് ക്ഷാമം, ദുരന്തം, പാമ്പ് ദോഷം, രോഗങ്ങൾ, ദുഃഖങ്ങൾ ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല. യദു രാജാവായ കൃഷ്ണൻ (ശൗരി) രത്നം ചോദിച്ചപ്പോൾ, സത്രാജിത് ധനം ആഗ്രഹിച്ചില്ല; അതിനാൽ, അദ്ദേഹം അതു നൽകാതെ, അഭ്യർത്ഥന അവഗണിച്ചു. ഒരിക്കൽ, പ്രസേന, തന്റെ കഴുത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന രത്നം ധരിച്ച്, കുതിരയിലേറി കാടിലേക്ക് വേട്ടയാടാൻ പോയി. ഒരു സിംഹം പ്രസേനയെയും കുതിരയെയും കൊല്ലുകയും, രത്നം പിടിച്ചു ഒരു മലകുഹയിൽ കടക്കുകയും ചെയ്തു; എന്നാൽ, ജാംബവാൻ, രത്നം ആഗ്രഹിച്ച്, ആ സിംഹത്തെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു. ജാംബവാൻ രത്നം തന്റെ മകന്റെ കളിപ്പാട്ടമാക്കി കുഹയിൽ വെച്ചു. തന്റെ സഹോദരനെ കാണാതെ, സത്രാജിത് വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആയിരുന്നു. "രത്നം കഴുത്തിൽ ധരിച്ചവൻ കൃഷ്ണൻകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടതായിരിക്കാം; കാടിൽ പോയതല്ലേ? എന്റെ സഹോദരൻ ഇപ്പോൾ അവനാണ്," എന്ന噂ം ആളുകൾ തമ്മിൽ ചെവിയിൽ നിന്ന് ചെവിയിലേക്ക് പറഞ്ഞു. കൃഷ്ണന്റെ പേരിൽ അപകീർത്തി വന്നതായി കേട്ട ദൈവം, അവന്റെ ശുദ്ധീകരണത്തിനായി, ജനങ്ങളോടൊപ്പം പ്രസേനയുടെ പാത പിന്തുടർന്ന് കാടിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. കാട്ടിൽ, പ്രസേനയും കുതിരയും സിംഹംകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടതും, മലയുടെ കയറ്റത്തിൽ സിംഹം ഒരു കരടിനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതും അവർ കണ്ടു. കൃഷ്ണൻ മാത്രം, ഭയാനകമായ കരടികളുടെ കുഹയിൽ, കനത്ത ഇരുട്ടിൽ, ജനങ്ങളെ പുറത്തു നിർത്തി, പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ, രത്നം ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ കളിപ്പാട്ടമായി കണ്ടു; അതു എടുക്കാൻ തീരുമാനിച്ച്, കുട്ടിക്ക് സമീപം കാത്തുനിന്നു. അപരിചിതനായ മനുഷ്യനെ കണ്ട നഴ്‌സ് ഭയപ്പെട്ട് കരഞ്ഞു; അതു കേട്ട ജാംബവാൻ, ശക്തിയിൽ പ്രധാനനായവൻ, കോപത്തോടെ ഓടിവന്നു. കൃഷ്ണനെ സാധാരണ മനുഷ്യനായി കരുതി, തന്റെ യഥാർത്ഥ ശക്തി തിരിച്ചറിയാതെ, ഉഗ്രമായ പോരാട്ടം തുടങ്ങി. ഇരുവരും വിജയത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ച്, ആയുധങ്ങൾ, കല്ലുകൾ, മരങ്ങൾ, കൈകൾ ഉപയോഗിച്ച്, മൃഗങ്ങൾ മാംസത്തിനായി പൊരുതുന്നതുപോലെ, ഉഗ്രമായ യുദ്ധം നടത്തി. ഇരുപത്തിയെട്ട് ദിവസവും, രാവും പകലും, വിശ്രമമില്ലാതെ, ഇരുവരും വജ്രപാതംപോലുള്ള കയ്യോടെ പരസ്പരം അടിച്ചു. കൃഷ്ണന്റെ പ്രഹരങ്ങളിൽ ജാംബവാന്റെ അംഗങ്ങൾ തളർന്നു, ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ടു, ശരീരം വിയർപ്പിൽ മൂടി, അത്ഭുതപ്പെട്ട്, ജാംബവാൻ പറഞ്ഞു: "നീ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ജീവനും, ശക്തിയും, പ്രഭയും, ശക്തിയും ആകുന്നു—വിഷ്ണു, ആദിപുരുഷൻ, പരമേശ്വരൻ, സർവാധിപൻ. സൃഷ്ടാക്കളുടെ സൃഷ്ടാവും, സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവയിൽ നിലനിൽക്കുന്നവനും, കാലം, അളക്കുന്നവരുടെ നാഥനും, പരമാത്മാവും, എല്ലാ ആത്മാക്കളുടെയും ആത്മാവും നീയാണ്." "കോപത്തോടെ ഒരു കാഴ്ച മാത്രം ചെയ്തപ്പോൾ സമുദ്രം ചലിച്ചു, പാത തെളിഞ്ഞു, പാലം പണിയപ്പെട്ടു, ലങ്കയുടെ പ്രശസ്തി തെളിഞ്ഞു, അസുരന്മാരുടെ തലകൾ ബാണങ്ങളാൽ ഭൂമിയിൽ വീണു." അങ്ങനെ കൃഷ്ണന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിഞ്ഞ ജാംബവാൻ, അച്യുതൻ, ദേവകിയുടെ മകൻ, അവനോട് പറഞ്ഞു. പദ്മനയനനായ കൃഷ്ണൻ, ജാംബവാനെ സ്പർശിച്ച്, മെഗംപോലെയുള്ള ശബ്ദത്തിൽ, അത്യന്തം കരുണയോടെ ഭക്തനോട് പറഞ്ഞു: "രത്നം കൊണ്ടു ഞാൻ ഈ കുഹയിൽ വന്നതാണ്, ഭയങ്കരമായ അപകീർത്തി നീക്കുന്നതിനായി, ഈ രത്നം കൊണ്ടു തന്നെ." അങ്ങനെ കേട്ട ജാംബവാൻ സന്തോഷത്തോടെ, തന്റെ മകളായ ജാംബവതിയും രത്നവും കൃഷ്ണനോട് സമർപ്പിച്ചു, ആദരമായി. കുഹയിൽ കൃഷ്ണൻ പുറത്തു വരാത്തതിനെ കണ്ട ജനങ്ങൾ, പന്ത്രണ്ടു ദിവസം ദുഃഖത്തിൽ കാത്തു, പിന്നീട് നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. കൃഷ്ണൻ പുറത്തു വരാത്ത വിവരം കേട്ട ദേവകിയും, രുക്മിണിയും, വസുദേവനും, സുഹൃത്തുക്കളും, ബന്ധുക്കളും, എല്ലാവരും ദുഃഖിച്ചു. ദ്വാരകയിലെ ദുഃഖിതരായ ജനങ്ങൾ സത്രാജിതിനെ ശപിച്ചു; കൃഷ്ണന്റെ വിവരം അറിയാൻ അവർ ദുർഗാദേവിയായ ചന്ദ്രഭാഗയെ സമീപിച്ചു. ദേവിയെ ആരാധിച്ചുകൊണ്ട്, അവർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകി ദേവി ഉപദേശിച്ചു; അതിനുശേഷം, ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി, ഭാര്യയോടൊപ്പം ഹരി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, സന്തോഷം പകർന്നു. ഹൃഷീകേശൻ, രത്നം ധരിച്ചും ഭാര്യയോടൊപ്പം, മരണം മുതൽ തിരിച്ചെത്തിയതുപോലെയാണ്, എല്ലാവരും വലിയ ഉത്സവത്തിൽ ആകി. രാജാവിന്റെ സാനിധിയിൽ, സത്രാജിതിനെ സഭയിൽ വിളിച്ചു, കൃഷ്ണൻ രത്നം വീണ്ടെടുത്ത കഥ പറഞ്ഞു, രത്നം സത്രാജിതിന് തിരികെ നൽകി. വലിയ ലജ്ജയിൽ, സത്രാജിത് രത്നം എടുത്തു, മുഖം താഴ്ത്തി, തന്റെ പാപത്തിൽ ഉല്ലാസം ഇല്ലാതെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. ആഴത്തിലുള്ള ഖേദവും, മനസ്സിൽ സംഘർഷവും അനുഭവിച്ച്, "എങ്ങനെ ഞാൻ ഈ പാപം ശുദ്ധീകരിക്കും? എങ്ങിനെയാണ് അച്യുതൻ എന്നിൽ സന്തോഷം കാണുന്നത്?" എന്ന് ചിന്തിച്ചു. "എന്ത് ചെയ്യണം, ώστε ജനങ്ങൾ എന്നെ ധർമ്മശീലനായി കാണണം, ധനലോഭിയായ, ചുരുങ്ങിയ, മണ്ടായവനെന്ന് ശപിക്കരുത്?" "ഞാൻ എന്റെ മകളെ—സ്ത്രികളിൽ രത്നം—രത്നത്തോടൊപ്പം കൃഷ്ണനോട് സമർപ്പിക്കും. ഇതാണ് അദ്ദേഹത്തെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ യഥാർത്ഥ മാർഗം; മറ്റൊന്നുമില്ല." മനസ്സിൽ അങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച്, സത്രാജിത് തന്റെ പുണ്യശീലയുള്ള മകളും രത്നവും കൃഷ്ണനോട് സമർപ്പിച്ചു. ഭഗവാൻ, സത്യഭാമയെ—സ്വഭാവം, സൗന്ദര്യം, ഉത്തമഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു പലരും ആഗ്രഹിച്ചവളെ—യഥാക്രമം വിവാഹം ചെയ്തു. ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: "ഞങ്ങൾ രത്നം സ്വീകരിക്കില്ല, രാജാവേ. അതു നിന്റെ പക്കൽ തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ, ദേവതാഭക്തനായവനായി, അതിന്റെ ഫലത്തിൽ ഞങ്ങൾ പങ്കാളികളാവും.