ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

പ്രദ്യുമ്നൻ തന്റെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ആകാശത്തിലൂടെ മേഘത്തിൽ മിന്നുന്ന മിന്നലിനെപ്പോലെ ഭംഗിയായി ദ്വാരകയിലെ ആന്തർപുരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. അകത്തു നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകൾ നിറഞ്ഞു നിന്നു. ആ കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള കായം, പീതാംബരം ധരിച്ച, നീണ്ട കൈകളും താമ്രവർണ്ണം കണ്ണുകളും മനോഹരമായ മുഖവും സ്നിഗ്ധമായ പുഞ്ചിരിയും ഉള്ള ആ അദ്ഭുതപുരുഷനെ അവർ കണ്ടു. അവന്റെ കുരുക്കളുള്ള നീല കേശങ്ങളും കമലസന്നിഭമായ മുഖവും അലങ്കരിച്ചിരുന്നതും കണ്ട സ്ത്രീകൾ, "ഇവൻ കൃഷ്ണനല്ലേ?" എന്ന കുഴപ്പത്തിൽ ലജ്ജയോടെ ഒളിച്ചോടി. പിന്നീട്, അല്പം ലജ്ജയോടുകൂടി, ആ സ്ത്രീകൾ ആ മനോഹരനിൽ അത്ഭുതംകൊണ്ടു സന്തോഷത്തോടെ സമീപിച്ചു. അവിടെ വൈദർഭി, കറുത്ത കണ്ണുകളും മധുരഭാഷയും ഉള്ളവൾ, തന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട മകനെ ഓർത്ത് സ്നേഹത്തോടെ മുലകൾ നനഞ്ഞു. "ഈ മനോഹരപുരുഷൻ ആരാണ്? കമലനയനൻ, ആരുടെ മകനാണ്? ആരാണ് ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ചത്? ആരാണ് ഈ ഭാഗ്യശാലിനി? എന്റെ മകനെ പ്രസവശയ്യയിൽ നിന്ന് നഷ്ടമായിരുന്നു. ഇതു വയസ്സിലും രൂപത്തിലും അതുപോലെയാണ്. എവിടെയെങ്കിലും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ എവിടെയാണാവോ?" എന്നിങ്ങനെ അവൾ ചിന്തിച്ചു. "ശാരംഗധാരിയുമായി ഇത്രയും സാമ്യം എങ്ങനെ? ശരീരം, അവയവങ്ങൾ, നടപ്പ്, വാക്ക്, പുഞ്ചിരി, കാഴ്ച—എല്ലാം അതുപോലെയാണ്. ഞാൻ ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ച മകനാണെന്നു തന്നെ ഇവൻ. ഇടതുകൈ സ്നേഹത്താൽ വിറയുന്നു, ഹൃദയം അവനോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ നിറയുന്നു," എന്നിങ്ങനെ വൈദർഭി വിചാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ദേവകിയുടെ പുത്രനായ മഹത്വമുള്ള കൃഷ്ണൻ ദേവകിയെയും വസുദേവനെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ടു അവിടെ എത്തി. എല്ലാം അറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും ഭഗവാൻ ജാനാർദ്ദനൻ മൗനമായി നിന്നു. നാരദൻ ശമ്പരാസുരന്റെ വധം ഉൾപ്പെടെ മുഴുവൻ കഥയും പറഞ്ഞു. ഈ അത്ഭുതകഥ കേട്ട കൃഷ്ണന്റെ അന്തഃപുരസ്ത്രീകൾ ആനന്ദത്തോടെ, മരണത്തിൽനിന്ന് തിരിച്ചു കിട്ടിയതുപോലെ, വർഷങ്ങളായി നഷ്ടമായിരുന്നവനെ സ്വാഗതം ചെയ്തു. ദേവകിയും വസുദേവനും കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും അവരുടെ ഭാര്യമാരും, രുക്മിണിയും, ആ ദമ്പതികളെ ആലിംഗനം ചെയ്തു സന്തോഷിച്ചു. "പ്രദ്യുമ്നൻ, നഷ്ടപ്പെട്ടവൻ, തിരിച്ചു വന്നു!" എന്ന് ദ്വാരകാവാസികൾ ആശ്ചര്യത്തോടെയും സന്തോഷത്തോടെയും പറഞ്ഞു—"അയ്യോ! കുട്ടി മരിച്ചവനായി പോയി, ഭാഗ്യവശാൽ തിരിച്ചു വന്നു!" പ്രതിദിനം മാതാക്കൾ അവനെ ഭർത്താവിനെയും പിതാവിനെയും പോലെ ആരാധിച്ചു, സ്നേഹം ദിനംപ്രതി വർദ്ധിച്ചു. അതിൽ അത്ഭുതമൊന്നുമില്ല—യക്ഷ്മിയുടെ ഭവനത്തിന്റെ പ്രതിഫലത്തിൽ, മനസ്സും സ്നേഹവും നിറഞ്ഞിടത്ത്, പുണ്യമില്ലാത്തവർക്ക് എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? ഇങ്ങനെ 'പ്രദ്യുമ്നന്റെ ജനനവിവരണം' എന്ന അദ്ധ്യായം പത്താം സ്കന്ധത്തിലെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിൽ സമാപിച്ചു. അടുത്ത അദ്ധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ശ്രീശുകൻ പറയുന്നു: സത്രാജിത് ഒരു തെറ്റ് ചെയ്തതിന്റെ പരിഹാരമായി തന്റെ സ്വന്തം മകളെയും, സ്യാമന്തകമണിയെയും, കൃഷ്ണനു നേരിട്ട് സമർപ്പിച്ചു. രാജാവ് ചോദിച്ചു: "സത്രാജിത് കൃഷ്ണനോടു ചെയ്ത തെറ്റ് എന്താണ്? സ്യാമന്തകമണി എവിടെനിന്നാണ് കിട്ടിയത്? തന്റെ മകളെ ഹരിയ്ക്ക് നൽകാൻ കാരണം എന്ത്?" ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: സത്രാജിത് സൂര്യദേവന്റെ വലിയ ഭക്തനും സുഹൃത്തുമായിരുന്നു. സന്തോഷംകൊണ്ടു സൂര്യദേവൻ അവനു സ്യാമന്തകമണി നൽകി. അണിയിച്ചിരുത്തി, സൂര്യനു തുല്യമായ പ്രകാശത്തോടെ സത്രാജിത് ദ്വാരകയിലേക്കു വന്നു. ആ തേജസ്സിൽ ആൾക്കാർ അവനെ തിരിച്ചറിയാൻ തന്നെയായില്ല. ദൂരത്ത് നിന്ന് ഈ പ്രകാശം കണ്ടവർ, കൃഷ്ണൻ ചതുരംഗം കളിക്കുമ്പോൾ, "ഭഗവാൻ, സൂര്യദേവൻ തന്നെയാണ് വരുന്നത്," എന്ന് പറഞ്ഞു. "നാരായണാ, ശംഖചക്രഗദാധരാ, ദാമോദരാ, കമലനയനാ, ഗോവിന്ദാ, യദുകുലമണിയായുള്ളോരെ നമസ്കാരം! ലോകനാഥാ, സൂര്യൻ തന്നെ കാണാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. അവന്റെ കിരണങ്ങൾ കണ്ണ് കവർന്നിരിക്കുന്നു. ദേവതാമൂർത്തികൾ മൂന്നുലോകവും തിരഞ്ഞു നിങ്ങൾ എവിടെയാണെന്ന് അന്വേഷിക്കുന്നു. ഇന്ന്, ജനനമില്ലാത്ത പ്രഭു യദുക്കളിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നതറിഞ്ഞ് കാണാൻ വരുന്നു," എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. കൃഷ്ണൻ അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് പുഞ്ചിരിച്ചു: "അത് സൂര്യദേവൻ അല്ല, സ്യാമന്തകമണിയോടെ തിളങ്ങുന്ന സത്രാജിതാണ്," എന്നു പറഞ്ഞു. സത്രാജിത് ആ മനോഹരമായ വീട്ടിൽക്കയറി, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കു പ്രതിഷ്ഠ ചെയ്ത ക്ഷേത്രത്തിൽ മണി വച്ചു. പ്രതിദിനം ആ മണി എട്ടു തൂക്കം പൊന്നുണ്ടാക്കി. മണമില്ല, ദുരന്തം ഇല്ല, പാമ്പു കടി, രോഗം, ദുർഭാഗ്യം—ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല മണിയെ ആരാധിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത്. യദുകുലാധിപനായ കൃഷ്ണൻ സ്യാമന്തകമണി ചോദിച്ചപ്പോൾ, സത്രാജിത് ധനത്തിൽ ആഗ്രഹം ഇല്ലാതെ അതു കൊടുത്തില്ല. ഒരു ദിവസം പ്രസേനൻ, ആ മണി കഴുത്തിൽ അണിഞ്ഞ് കുതിരപ്പുറത്ത് കാടിലേക്ക് വേട്ടയാടാൻ പോയി. അവിടെ ഒരു സിംഹം പ്രസേനനെയും കുതിരയെയും കൊല്ലുകയും, മണി പിടിച്ച് മലകുഹരത്തിലേക്ക് കടക്കുകയും ചെയ്തു. അതുവിടെ ജാംബവാൻ ആ സിംഹത്തെ കൊല്ലുകയും, മണി നേടുകയും ചെയ്തു. ജാംബവാൻ അതിനെ തന്റെ മകന്റെ കളിപ്പാട്ടമാക്കി. പ്രസേനനെ കാണാനാകാതിരുന്ന സത്രാജിത് വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആയിരുന്നു. "മണിയുള്ളവൻ കൃഷ്ണനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു; അവൻ കാട്ടിൽ പോയി; ഇപ്പോൾ എന്റെ സഹോദരൻ അവനാണ്," എന്നിങ്ങനെ ആളുകൾ തമ്മിൽ ചർച്ച ചെയ്തു. ഈ അപവാദം കേട്ട കൃഷ്ണൻ, തന്റെ പേരിൽ കറ പിടിച്ചു എന്നറിഞ്ഞ്, ജനങ്ങളോടൊപ്പം പ്രസേനന്റെ പാത പിന്തുടർന്ന് തെളിയിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു. കാടിൽ പ്രസേനനും കുതിരയും സിംഹത്താൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതും, സിംഹം മലയിൽ കരടിയാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടതും കണ്ടു. ഭഗവാൻ മാത്രം ഭയങ്കരമായ കരടിരാജാവിന്റെ കുഹരത്തിൽ, പുറത്ത് ജനങ്ങളെ നിർത്തി, കയറി. അകത്ത്, ഒരു ബാലന്റെ കളിപ്പാട്ടമായി മണി കണ്ട്, അതു എടുക്കാനായി കാത്തുനിന്നു. അപരിചിതനായ പുരുഷനെ കണ്ടു ഭയപ്പെട്ട ദായാദി നിലവിളിച്ചു. അവളുടെ ശബ്ദം കേട്ട് ശക്തിയിൽ പ്രധാനനായ ജാംബവാൻ, കോപത്തോടെ അകത്തേക്ക് ഓടി. കൃഷ്ണനെ സാധാരണ മനുഷ്യനായി കരുതി, യഥാർത്ഥ ശക്തി തിരിച്ചറിയാതെ, യുദ്ധം തുടങ്ങി. ഇരുവരും വിജയത്തിനായി ആയുധങ്ങൾ, കല്ലുകൾ, മരങ്ങൾ, കൈകൾ—എല്ലാം ഉപയോഗിച്ച് പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്തു, മാംസം പിടിച്ചുകൊണ്ടു പോരാടുന്ന കഴുകന്മാരെപ്പോലെ. ഇങ്ങനെ ഇരുപത്തിയെട്ടു ദിവസം, അർദ്ധരാത്രിയും പകലും വിശ്രമമില്ലാതെ, ഇരുവരും ഇടിമുഴങ്ങുന്നവണ്ണം തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി.