ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

പ്രദ്യുമ്നൻ ശംബരാസുരനുവേണ്ടി യുദ്ധത്തിനായി നേരിട്ട് ചെന്നു. അവനെ സഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിൽ പരിഹാസപദങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉല്ലാസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ഈ കഠിനവാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, പാമ്പിനെ കാൽകൊണ്ട് തട്ടി ഉണർത്തിയതുപോലെ, ശംബരൻ ഉഗ്രകോപത്തോടെ പുറത്ത് വന്നു. കൈയിൽ ഗദയുമായി, കണ്ണുകൾ ചുവന്നതും ക്രോധം നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു അവൻ. ശംബരൻ തന്റെ ഗദയെ ശക്തിയായി ചുറ്റി, മഹാത്മാവായ പ്രദ്യുമ്നന്റെ മേൽ അതിനെ എറിഞ്ഞു. അതിന്റെ ശബ്ദം കല്ലിൽ ഇടിച്ച മിന്നലിന്റെ ഗർജ്ജനപോലെ കഠിനമായിരുന്നു. അതിനെ നേരിടാൻ പ്രദ്യുമ്നൻ, ദൈവത്വം നിറഞ്ഞവൻ, തന്റെ തന്നെ ഗദയെ ശത്രുവിന്റെ മേൽ ഉഗ്രകോപത്തോടെ എറിഞ്ഞു. ശംബരൻ എറിഞ്ഞ ഗദയെ അവൻ അകറ്റി മാറ്റി. അപ്പോഴാണ് മായാവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ശംബരാസുരൻ ആകാശത്തിൽനിന്ന് അനേകം മായായുധങ്ങൾ മഴപെയ്യുന്നപോലെ പ്രദ്യുമ്നന്റെ മേൽ വീഴ്ത്തിയത്. ആ ആയുധമഴയിൽ പീഡിതനായ രുക്മിണിയുടെ പുത്രൻ, മഹാരഥിയായ പ്രദ്യുമ്നൻ, സർവ്വമായ മായകളെയും നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഉത്തമ മന്ത്രം ജപിച്ചു. അതിന്റെ ശക്തിയിൽ ശത്രുവിന്റെ മായയും ഇല്ലാതായി. ശംബരൻ പിന്നെ ഗന്ധർവ, ഭൂത, സർപ്പ, രാക്ഷസ എന്നിവരുടെ രഹസ്യമായ ശതകണക്കിന് മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുവെങ്കിലും, കൃഷ്ണപുത്രൻ അവയെ എല്ലാം ദൂരീകരിച്ചു. പിന്നീട്, കിരീടവും കുന്തലവും ധരിച്ചുകൊണ്ട്, കയ്പുള്ള ദേഹത്തോടും തീവ്രതയോടും കൂടിയ ഒരു വാളെടുത്ത്, ശംബരന്റെ തല അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചു. ശംബരന്റെ താമ്രവർണ്ണമായ താടിയും അതിനോടൊപ്പം പ്രകാശിച്ചു. ദേവതകൾ ആകാശത്തിൽ നിന്നു പുഷ്പവൃഷ്ടിയും സ്തുതികളും അർപ്പിച്ചു. പ്രദ്യുമ്നന്റെ ഭാര്യ ദേവതകളെപ്പോലെ ആകാശമാർഗ്ഗം അവനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. അവൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം ആകാശത്തിൽ നിന്ന് മേഘത്തിൽ മിന്നുന്ന മിന്നലുപോലെ, അനേകം സ്ത്രീകളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്ന മനോഹരമായ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. പ്രദ്യുമ്നനെ അവർ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ കറുത്ത മേഘംപോലെ, പീതാംബരം ധരിച്ചും, ദീർഘമായ ഭുജങ്ങളോടും, താമ്രവർണ്ണമായ കണ്ണുകളോടും, മനോഹരമായ മുഖത്തും സ്നേഹഭാവമുള്ള നർമഹാസത്തോടും കൂടി നില്ക്കുന്നു. അവന്റെ കമലമുഖം നീല നിറത്തിലുള്ള വളഞ്ഞ മുടിയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്ത്രീകൾ അവനെ കൃഷ്ണനാണെന്ന് കരുതി ലജ്ജയോടെ ഇവിടെ അവിടെ ഒളിച്ചു. പിന്നീട്, അവർക്ക് യഥാർത്ഥം മനസ്സിലായി, അല്പം ലജ്ജയോടുകൂടി, സന്തോഷത്തോടെ ആ അപൂർവരത്നത്തെ സമീപിച്ചു. അപ്പോൾ വൈദർഭിയായ രുക്മിണി, കനിവും മധുരഭാഷയും നിറഞ്ഞവൾ, തന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട മകനെ ഓർത്തു. മാതൃദയത്തിൽ സ്നേഹത്താൽ അവളുടെ മുലകൾ നനഞ്ഞു. “ഇവൻ ആരാണ്? പുരുഷരത്നം, കമലനയനം! ആരുടെ മകനാണ്? ആരാണ് അവനെ ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ചത്? ആരാണ് അവനെ നേടിയ ഈ സ്ത്രീ?” എന്നിങ്ങനെ അവൾ ചിന്തിച്ചു. “എന്റെ സ്വന്തം മകൻ ജനനഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടു. ഇതു പ്രായത്തിലും രൂപത്തിലും അതേപോലെയാണ്. എവിടെയെങ്കിലും അവൻ ജീവിച്ചിരുന്നാലോ, എവിടെയാകും?” “ശാർംഗധാരിയായ കൃഷ്ണനോടു രൂപം, അവയവങ്ങൾ, നടപ്പ്, ശബ്ദം, പുഞ്ചിരി, കാഴ്ച—എല്ലാം എങ്ങനെ ഇത്രയും സമാനമാണു?” എന്നതും അവൾ ചിന്തിച്ചു. “നിശ്ചയമായും ഞാൻ ഗർഭത്തിൽ ധരിച്ച മകനാണ് ഇവൻ. എന്റെ ഇടത്തുകൈ സ്നേഹത്തിൽ വിറയുന്നു, അവനോടുള്ള സ്‌നേഹം ദിവസേന വളരുന്നു.” ഇങ്ങനെ വൈദർഭി ആലോചിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴാണ് ദേവകിപുത്രനായ മഹാത്മാവ് കൃഷ്ണൻ, ദേവകിയും വസുദേവനും കൂടെ അവിടെ എത്തിയത്. എല്ലാം അറിയാമായിരുന്നുവെങ്കിലും ജനാർദ്ദനൻ മൗനത്തിലായിരുന്നു. നാരദൻ അപ്പോൾ മുഴുവൻ കഥയും, ശംബരന്റെ വധം ഉൾപ്പെടെ, അവർക്കു വിശദീകരിച്ചു. ഈ അത്ഭുതകഥ കേട്ട കൃഷ്ണന്റെ അന്തഃപുരസ്ഥ്രീകൾ, വർഷങ്ങളായി നഷ്ടമായിരുന്നവൻ പുനഃജനിച്ചുപോലെ തിരിച്ചെത്തിയതിൽ പരമാനന്ദത്തോടെ പ്രദ്യുമ്നനെ സ്വീകരിച്ചു. ദേവകിയും വസുദേവനും, കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും അവരുടെ ഭാര്യമാരും, പ്രദ്യുമ്നനും ഭാര്യയും ചേർന്നു, പരസ്പരം ആലിംഗനം ചെയ്തു, രുക്മിണിയും അതിൽ പങ്കെടുത്തു. പ്രദ്യുമ്നൻ, നഷ്ടപ്പെട്ടവൻ തിരിച്ചെത്തിയെന്ന വാർത്ത കേട്ട ദ്വാരകാവാസികൾ, “അഹോ! കുട്ടി മരിച്ചുപോയതുപോലെ പോയി, ഇപ്പോൾ ഭാഗ്യവശാൽ തിരികെവന്നു!” എന്നുവിളിച്ചു. മാതാക്കളെപ്പോലുള്ള സ്ത്രീകൾ, ഭർത്താവിനോടും പിതാവിനോടും കാണുന്ന സ്നേഹത്തോടുകൂടി, പ്രദ്യുമ്നനെ നിരന്തരം ആരാധിച്ചു. അവനോടുള്ള സ്നേഹം ദിവസേന വർദ്ധിച്ചു. അതിൽ അത്ഭുതം ഒന്നുമില്ല; ലക്ഷ്മിയുടെ ഭവനത്തിന്റെ പ്രതിബിംബത്തിൽ, മനസ്സിലും പ്രേമത്തിലും, ഗുണംകുറഞ്ഞവർക്ക് മറ്റെന്ത് ചെയ്യാനാകും? ഇങ്ങനെ പൃഥ്വിയിൽ പ്രദ്യുമ്നന്റെ ജന്മകഥയുള്ള പഞ്ചപഞ്ചാശത്താം അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. അടുത്ത അദ്ധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ശ്രീശുകാചാര്യർ പറയുന്നു: സത്രാജിത് ഒരു തെറ്റ് ചെയ്തതിന്റെ പരിഹാരമായി തന്റെ മകളെയും സ്വയം സ്യാമന്തകമണിയും കൃഷ്ണനെക്കു സമർപ്പിച്ചു. രാജാവ് ചോദിച്ചു: “സത്രാജിത് കൃഷ്ണനോട് ചെയ്ത തെറ്റ് എന്താണ്, ബ്രാഹ്മണാ? സ്യാമന്തകമണി എവിടുനിന്നാണ് ലഭിച്ചത്? അവൻ തന്റെ മകളെ ഹരിക്ക് നൽകാൻ എന്തുകൊണ്ടാണ് തീരുമാനിച്ചത്?” ശ്രീശുകൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: സത്രാജിത് സൂര്യദേവന്റെ വലിയ ഭക്തനും സുഹൃത്തുമായിരുന്നു. സന്തുഷ്ടനായ സൂര്യൻ സ്യാമന്തകമണി അവനു നൽകി. ആ മനിയെ കഴുത്തിൽ ധരിച്ച്, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശവാനായി സത്രാജിത് ദ്വാരകയിലേക്കു നടന്നു. അതിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ, അവനെ ആളുകൾ തിരിച്ചറിയാൻ പോലും കഴിഞ്ഞില്ല. ദൂരത്ത് നിന്നു അവനെ കണ്ട ദ്വാരകാവാസികൾ, അതിന്റെ ദീപ്തിയിൽ കണ്ണുതുറക്കാൻ കഴിയാതെ, കായം കളിക്കുകയായിരുന്ന ഭഗവാനോട് പറഞ്ഞു: “നാരായണാ, ശംഖചക്രഗദാധാരിനേ, ദാമോദരാ, കമലനയനാ, ഗോവിന്ദാ, യദുക്കുലത്തിന്റെ പ്രിയനേ, നമസ്കാരം! സൂര്യദേവൻ തന്നെ ഭവാനെ കാണാനായി വന്നിരിക്കുന്നു. അവന്റെ തേജസ്സിൽ മനുഷ്യരുടെ കാഴ്ച പോലും മായുന്നു. മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും ദേവതാമൂല്യൻ ഭവാന്റെ വഴി അന്വേഷിക്കുന്നു. യദുക്കുലത്തിൽ ഭവാൻ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതറിയാവുന്നതുകൊണ്ട്, ഇന്നവിടേയ്ക്ക് അജജന്മാ ഭഗവാൻ വന്നിരിക്കുന്നു.” ശ്രീശുകൻ പറഞ്ഞു: കുട്ടികളുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കമലനയനായ കൃഷ്ണൻ ചിരിച്ചു: “അവൻ സൂര്യദേവൻ അല്ല, സ്യാമന്തകമണിയുടെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന സത്രാജിതാണ്.” സത്രാജിത് തന്റെ ഭവനിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ആ ഭവനം ഉത്സവഭാവത്തിൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതായിരുന്നു. അവൻ മനിയെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ശുഭീകരിച്ച ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. പ്രതിദിനം ആ മനി എട്ടു ഭാരം പൊന്നാണ് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. അതു ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത് ക്ഷാമം, ദുരിതം, സർപ്പദോഷം, രോഗങ്ങൾ, ദോഷങ്ങൾ എന്നിവ ഒന്നും ഉണ്ടാകില്ല. യദുകുലപതി കൃഷ്ണൻ ആ മനിയെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, സത്രാജിത് ധനത്തിന് ആഗ്രഹിച്ചില്ല. അതിനാൽ, അവൻ മനി നൽകാതിരികയും കൃഷ്ണന്റെ അപേക്ഷ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ദിവസം, പ്രസേനൻ, ആ മനി കഴുത്തിൽ ധരിച്ച് കുതിരപ്പുറത്ത് കാട്ടിൽ വേട്ടയാടാൻ പോയി. ഒരു സിംഹം പ്രസേനനെയും അവന്റെ കുതിരയെയും കൊന്നു, മനി പിടിച്ച് ഒരു ഗുഹയിലേക്കു കടന്നു. അവിടെ ജാംബവാൻ ആ സിംഹത്തെ കൊല്ലുകയും, മനിയെ സ്വന്തമാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു. ജാംബവാനും ആ മനിയെ തന്റെ മകന്റെ കളിപ്പാട്ടമാക്കി ഗുഹയിൽ സൂക്ഷിച്ചു. അതേസമയം, സഹോദരനെ കാണാനില്ലാതായതിൽ സത്രാജിത് വളരെ ദുഃഖിതനായി.