ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

രതി പ്രദ്യൂമ്നനോടു പറഞ്ഞു: “നാരായണന്റെ പുത്രനായ നീ, ശംബരൻ വീട്ടിൽനിന്ന് അപഹരിച്ചവനാണ്; ഞാനാണ് നിന്റെ യഥാർത്ഥ ഭാര്യ, രതി. നീ, പ്രഭു, കാമനാണ്.” അവൾ തുടർന്നു പറഞ്ഞു: “ആ ദാനവൻ ശംബരൻ, ശിശുവായ നിന്നെ സമുദ്രത്തിൽ എറിയുകയും, ഒരു മീൻ നിന്നെ വിഴുങ്ങുകയും ചെയ്തു; അതിന്റെ വയറിൽനിന്ന്, പ്രഭു, നീ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.” രതി പ്രദ്യൂമ്നനോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു: “നിന്റെ ഈ ഭയാനകമായ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ശത്രുവിനെ—അവനു നൂറു മായാജാലങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുണ്ട്—നിന്റെ തന്നെ മായാശക്തിയാൽ, മോഹം മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച്, നശിപ്പിക്കണം.” അവളുടെ വാക്കുകളിൽ, പ്രദ്യൂമ്നന്റെ അമ്മ, മയി, തന്റെ മകനെ നഷ്ടപ്പെട്ട കുരരി പക്ഷിയെപ്പോലെ, ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു; അമ്മത്വം കൊണ്ടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ അവൾ അശക്തയാകുന്നു, കാളക്ക് കിടാവിനെ നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെ. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മായാവതി, മഹത്തായ മായാശക്തിയുള്ളവൾ, മഹാനായ പ്രദ്യൂമ്നനു എല്ലാ മായാജാലങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന പരമജ്ഞാനം നൽകി. അതിനുശേഷം, പ്രദ്യൂമ്നൻ ശംബരനോട് പോരായ്മയ്ക്ക് ചങ്ങലിച്ചുവന്നു; അവനെ സഹിക്കാനാവാത്ത രൂക്ഷവാക്കുകളാൽ ഉത്തേജിപ്പിച്ചു, യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു. പ്രദ്യൂമ്നന്റെ വാക്കുകളിൽ, പാമ്പ് കാലിൽ അടിയേറ്റതുപോലെ, ശംബരൻ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, ഗദയുമായി പുറത്ത് വന്നു. ഗദയെ ശക്തിയോടെ ഭ്രമിപ്പിച്ച്, മഹാനായ പ്രദ്യൂമ്നനോടു എറിഞ്ഞു, അതിന്റെ ശബ്ദം കല്ലിൽ ഇടിച്ച മിന്നലിന്റെ ഭീകരതയിലായിരുന്നു. അതിനെ നേരിടാൻ, പ്രദ്യൂമ്നൻ തന്റെ ഗദയും ശത്രുവിനെതിരെ കോപത്തോടെ എറിഞ്ഞു; ശംബരന്റെ ഗദയെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. മായാവതി കാണിച്ച മായയിൽ ആശ്രയിച്ച ശംബരൻ, ആകാശത്തിൽ നിന്നു മായായുധങ്ങളുടെ മഴ പ്രദ്യൂമ്നന്റെ മേൽ ഒഴിച്ചു. ആയുധങ്ങളുടെ മഴയിൽ പീഡിതനായ രുക്മിണിയുടെ പുത്രൻ, മഹാരഥി, എല്ലാ മായകൾ നശിപ്പിക്കുന്ന പരമമന്ത്രം ജപിച്ചു. പിന്നെ, ശംബരൻ നൂറോളം രഹസ്യമായ ഗന്ധർവ, ഭൂത, പാമ്പ്, രാക്ഷസ മായകൾ ഉപയോഗിച്ചെങ്കിലും, കൃഷ്ണന്റെ പുത്രൻ അവയെല്ലാം അകറ്റി. പ്രദ്യൂമ്നൻ, മുകുടവും കാതിലാഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ, മൂർച്ചയുള്ള വാളുയർത്തി, ശംബരന്റെ തല ശക്തിയോടെ വെട്ടി വേർപെടുത്തി; അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെമ്പനിറമുള്ള താടിയും പ്രകാശിച്ചു. ദേവതകൾ അദ്ദേഹത്തെ പൂക്കളും സ്തുതികളും കൊണ്ട് shower ചെയ്തു; ഭാര്യ മായാവതി, ദിവ്യരൂപത്തിൽ, ആകാശത്തിലൂടെ പ്രദ്യൂമ്നനെ കൊണ്ടുപോയി. അവൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം, ആകാശത്തിൽ നിന്നു, കണിമൂടിയ ശോഭയുള്ള അന്തർഗൃഹങ്ങളിൽ, നൂറോളം സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ lightning പോലെ എത്തി. അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, മഴമേഘം പോലെ കറുത്ത, പീതാംബരം ധരിച്ച, ദീർഘബാഹു, ചെമ്പനിറം കണ്ണുകൾ, മനോഹര മുഖം, സ്നേഹമുള്ള ചിരി—അങ്ങനെ, അവന്റെ കമലമുഖം നീലകൊഴിയുള്ള കുരുളുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, സ്ത്രീകൾ കൃഷ്ണനാണെന്ന് കരുതി, ലജ്ജയിൽ ഒളിച്ചു. അവൻ കൃഷ്ണനല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, ലഘുവായ ലജ്ജയോടെ, സ്ത്രീകൾ സന്തോഷത്തോടെ, അത്ഭുതത്തോടെ, ആ മനുഷ്യരത്നത്തെ വരവേൽപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ, വൈദർഭി, കറുത്ത കണ്ണും മധുരഭാഷയും ഉള്ളവൾ, തന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട മകനെ ഓർമ്മിച്ചു; അമ്മത്വസ്നേഹത്തിൽ, അവളുടെ മുലകൾ നനഞ്ഞു. അവൾ ചിന്തിച്ചു: “മനുഷ്യരത്നമായ ഈ കമലകണ്ണൻ ആരാണ്? ആരുടെ പുത്രൻ? ആരാണ് ഗർഭത്തിൽ വച്ചത്? ഈ സ്ത്രീ ആരാണ്, അവനെ എങ്ങനെ ലഭിച്ചു?” “എന്റെ സ്വന്തം മകൻ, പ്രസവഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടു; ഈവൻ അതേ പ്രായവും രൂപവും ഉള്ളവനാണ്—അവൻ എവിടെയെങ്കിലും ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, എവിടെയായിരിക്കും?” “വേദശാരംഗം ധരിക്കുന്നവനോടു, രൂപം, അംഗങ്ങൾ, നടപ്പ്, ശബ്ദം, ചിരി, ദൃഷ്ടി—എല്ലാം അതേപോലെയാണ്; എങ്ങനെ ഈ സമാനത?” “നിശ്ചയമായും, ഞാൻ ഗർഭത്തിൽ വച്ച മകനാണ്; എന്റെ ഇടതു കൈ സ്നേഹത്തിൽ വിറയുന്നു; എന്റേതായ സ്നേഹം ശക്തമാകുന്നു.” വൈദർഭി ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, ദേവകിയുടെ പുത്രൻ, പ്രസിദ്ധനായ കൃഷ്ണൻ, ദേവകിയും വസുദേവനും കൂടെ എത്തി. എല്ലാം അറിയുന്ന ജനാർദനൻ, പ്രഭു, മൗനത്തിലായിരുന്നു; നാരദൻ, ശംബരന്റെ വധം ഉൾപ്പെടെ, മുഴുവൻ കഥയും പറഞ്ഞു. ഈ അത്ഭുതകഥ കേട്ടു, കൃഷ്ണന്റെ അന്തർഗൃഹത്തിലെ സ്ത്രീകൾ, വർഷങ്ങളായി നഷ്ടപ്പെട്ടവനെ, മരിച്ചവൻ തിരിച്ചുവന്നതുപോലെ, സന്തോഷത്തോടെ വരവേൽപ്പിച്ചു. ദേവകിയും വസുദേവനും, കൃഷ്ണനും ബാലരാമനും അവരുടെ ഭാര്യമാരും, പ്രദ്യൂമ്നനും മായാവതിയെയും, രുക്മിണിയും, സന്തോഷത്തോടെ അണികെട്ടി. നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രദ്യൂമ്നൻ തിരിച്ചുവന്നുവെന്ന് കേട്ട ദ്വാരകവാസികൾ, “അഹ്! കുട്ടി മരിച്ചവൻപോലെ തിരിച്ചുവന്നു—പുണ്യത്താൽ!” എന്നു സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു. അമ്മമാർ, തങ്ങളുടെ ഭർത്താവിനും പിതാവിനും ഉള്ള സ്നേഹത്തോടു, അവനെ ആവർത്തിച്ച് ആരാധിച്ചു; അവന്റെ സ്നേഹം ദിവസേന വളർന്നു. എന്നാൽ, അതിൽ അത്ഭുതമില്ല; ലക്ഷ്മിയുടെ ആലയത്തിന്റെ പ്രതിഫലനത്തിൽ, ആഗ്രഹവും സ്നേഹവും നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത്, ഗുണം ഇല്ലാത്തവർക്ക് മറ്റെന്ത് ചെയ്യാൻ സാധിക്കും? ഇങ്ങനെ, ശ്രീമദ് ഭാഗവതത്തിലെ പത്താം സ്കന്ധം, രണ്ടാം ഭാഗം, അമ്പത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം, “പ്രദ്യൂമ്നന്റെ ജനനവിവരണം” എന്ന ശീർഷകത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം, അമ്പത്തിയാറാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ശ്രീ ശുകൻ പറഞ്ഞു: സത്രാജിത്, ഒരു പാപം ചെയ്തതുകൊണ്ട്, തന്റെ മകളെയും സ്യാമന്തക മണിയെയും കൃഷ്ണനു സമർപ്പിച്ചു. രാജാവ് ചോദിച്ചു: “സത്രാജിത് കൃഷ്ണനോട് എന്ത് പാപം ചെയ്തു, ബ്രാഹ്മണാ? സ്യാമന്തക എവിടെ നിന്നാണ് ലഭിച്ചത്? എന്തുകൊണ്ട് തന്റെ മകളെ ഹരിയ്ക്ക് നൽകി?” ശ്രീ ശുകൻ പറഞ്ഞു: സത്രാജിത് സൂര്യദേവന്റെ വലിയ ഭക്തനും സുഹൃത്തുമായിരുന്നു; സന്തുഷ്ടനായ സൂര്യൻ സ്യാമന്തക മണി അവനു നൽകി. സത്രാജിത് മണിയ് കഴുത്തിൽ ധരിച്ച്, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ച്, ദ്വാരകയിൽ പ്രവേശിച്ചു; അതിന്റെ ദീപ്തിയിൽ, ജനങ്ങൾ അവനെ തിരിച്ചറിയാനായില്ല. അവനെ ദൂരത്തിൽ കണ്ട ജനങ്ങൾ, പ്രകാശത്തിൽ dazzled ആയി, കൃഷ്ണൻ ചതുരംഗം കളിക്കുമ്പോൾ, “സൂര്യദേവൻ വന്നിരിക്കുന്നു!” എന്നു പറഞ്ഞു. “നാരായണാ, ശംഖം, ചക്രം, ഗദാ ധരിക്കുന്നവാ, ദാമോദരാ, കമലകണ്ണാ, ഗോവിന്ദാ, യദുവിന്റെ സന്തോഷമേ! ലോകനാഥാ, സൂര്യൻ നിന്നെ കാണാൻ വരുന്നു; അവന്റെ കിരണങ്ങൾ മനുഷ്യരുടെ ദൃഷ്ടി കവർന്നു. ദേവതകളിൽ മികച്ചവർ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും നിന്നു നിന്നെ അന്വേഷിക്കുന്നു; നീ യദുക്കളിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതായി അറിഞ്ഞ്, അജജന്മാ, ഇന്ന് നിന്നെ കാണാൻ വരുന്നു.” ശ്രീ ശുകൻ പറഞ്ഞു: കുട്ടികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, കമലകണ്ണനായ കൃഷ്ണൻ ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു: “അവൻ സൂര്യദേവൻ അല്ല; സത്രാജിതാണ്, മണിയുടെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്നവൻ.” സത്രാജിത്, അങ്ങയുടെ ഭവനത്തിൽ, അങ്ങയുടെ ഭവനത്തിൽ, ശ്രേഷ്ഠമായ ശോഭയോടെ, auspicious decorations ചെയ്ത ശേഷം, മണിയെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കു വിശുദ്ധീകരിച്ച പൂജാഗൃഹത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു.