ശ്രീമദ്ഭാഗവതപുരാണമ്

അത് ഒരു അതിമനോഹരമായ നഗരം ആയിരുന്നു. നഗരത്തിന്റെ വീഥികൾ സുഗന്ധവുമുള്ള മദകരസങ്ങളാൽ തളിച്ചിരുന്നതും, നഗരവാതിലുകളിൽ പ്രിയപ്പെട്ട രാജാക്കന്മാർ വിളിച്ചുചേർത്ത ആനകൾ നിരന്നിരുന്നതും, വാഴയും പാക്കുവൃക്ഷങ്ങളും നിരയായി നഗരത്തെ അലങ്കരിച്ചിരുന്നതുമാണ്. അപ്പോൾ കുരുക്കന്മാർ, ശ്രുഞ്ചയന്മാർ, കൈകേയന്മാർ, വിദർഭന്മാർ, യദുക്കൾ, കുന്തികൾ—എല്ലാവരും ഒരുമിച്ചുകൂടി ആനന്ദത്തിൽ ഉല്ലാസത്തോടെ ഇടപെടുകയും, അവിടെയവിടെയായി ആവേശത്തോടെ ഓടിച്ചേറുകയും ചെയ്തു. രുക്മിണിയുടെ അപഹരണകഥ എവിടെയും പാടപ്പെടുന്നത് കേട്ട് രാജാക്കന്മാരും രാജകുമാരികളും അതീവ അത്ഭുതത്തോടെ അതു കേട്ടു. ദ്വാരകയിൽ, രാജാവേ, കൃഷ്ണനും രുക്മിണിയും രാമനും ഒന്നിച്ചിരിയുന്നതു കണ്ട ജനങ്ങൾ അതിവിശാലമായ സന്തോഷത്തിൽ മുങ്ങി. ശുകദേവൻ തുടർന്നു പറഞ്ഞു: രുദ്രന്റെ കോപത്തിൽ മുമ്പ് ദഹിക്കപ്പെട്ട കാമദേവൻ, വാസുദേവന്റെ അംശമായ്, വീണ്ടും ശരീരധാരണം ചെയ്യുന്നതിനായി ആ രൂപത്തിൽ തന്നെ ജനിച്ചു. വൈദർഭിയായ രുക്മിണിയിൽ ജനിച്ച അവൻ കൃഷ്ണന്റെ ശക്തിയാൽ സമ്പന്നനായി, പിതാവിനേക്കാൾ കുറവൊന്നുമില്ലാതെ പ്രശസ്തനായ പ്രദ്യുമ്നനായി. ശംബരൻ എന്ന മായാവി, ശത്രുവെന്നറിഞ്ഞ്, ഇനിയും ഹാനിക്കു വിധേയനല്ലാത്ത ആ ശിശുവിനെ അപഹരിച്ച് കടലിലേക്കു എറിഞ്ഞു വീട്ടിലേക്കു മടങ്ങി. ശക്തിയുള്ള ഒരു മീൻ ആ കുഞ്ഞിനെ വിഴുങ്ങി; പിന്നീട് ആ മീനും മറ്റുമീൻമാരും മത്സ്യക്കാർ വലിയ വലയിൽ പിടികൂടി. മത്സ്യക്കാർ ആ മീനെ ശംബരന് സമ്മാനമായി കൊണ്ടുവന്നു; പാചകരും അതിനെ അടുക്കളയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, കത്തിയാൽ വെട്ടാൻ ശ്രമിച്ചു. അകത്തു കുഞ്ഞിനെ കണ്ടപ്പോൾ അവർ അതു മായാവതിക്ക് അറിയിച്ചു. മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ ഇരുന്ന മായാവതിക്ക് നാരദൻ അവന്റെ യഥാർത്ഥ ഉത്ഭവവും മീന്റെ വയറ്റിൽ നിന്ന് അവൻ എങ്ങനെ ഇവിടെ എത്തിയതുമൊക്കെ വിശദമായി പറഞ്ഞു. കാമദേവന്റെ പ്രശസ്തയായ ഭാര്യയായ രതി, ഭർത്താവിന്റെ പുനർജനത്തിനായി കാത്തിരുന്നതായിരുന്നു അവൾ. ശംബരൻ അടുക്കളക്കു ചുമതലപ്പെടുത്തിയ മായാവതി, ആ കുഞ്ഞിനെ കാമദേവനാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു, അവനോടു അനുരാഗം തോന്നി. കുറേ കാലംകഴിഞ്ഞ്, കൃഷ്ണപുത്രൻ യുവാവായി വളർന്നു, അവനെ കാണുന്ന സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിൽ ആകർഷണം ഉണർത്തി. അപ്പോൾ രതി, കമലനയനനായ ഭർത്താവിന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു; നീണ്ട ഭുജങ്ങളോടും മനോഹരമായ രൂപത്തോടും കമലപത്രംപോലെയുള്ള കണ്ണുകളോടും, ലജ്ജയോടെ പുഞ്ചിരിച്ച്, പ്രേമഭാവത്തിൽ കൺവശം നോക്കി അവനോട് സമീപിച്ചു. കൃഷ്ണപുത്രൻ അവളോട് പറഞ്ഞു: "ഭഗവതി, അമ്മയുടെ മനസ്സല്ല നിനക്കു; അമ്മയെപ്പോലെ അല്ല, പ്രേമികയെപ്പോലെ നീ എന്നോട് പെരുമാറുന്നു." അതിനുത്തരമായി രതി പറഞ്ഞു: "നീ നാരായണന്റെ പുത്രനാണ്; ശംബരൻ നിന്നെ വീട്ടിൽ നിന്ന് അപഹരിച്ചു. ഞാൻ നിന്റെ യഥാർത്ഥ ഭാര്യ രതിയാണ്; നീയാണ് കാമദേവൻ." "ആ ദാനവൻ ശംബരൻ നിന്നെ ബാല്യത്തിൽ തന്നെ സമുദ്രത്തിലേക്കു എറിഞ്ഞു; ഒരു മീൻ നിന്നെ വിഴുങ്ങി; അതിന്റെ വയറ്റിൽ നിന്ന്, ഭഗവൻ, നീ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു." "ഇപ്പോൾ നീ നിന്റെ മായാശക്തിയാൽ, നിന്റെ അതിമഹത്തായ ശത്രുവായ, അനേകം മായകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ശംബരനെ സംഹരിക്കണം." "നിന്റെ അമ്മ, കുരരി പക്ഷി കുഞ്ഞിനെ നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെ, മാതൃസ്നേഹത്തിൽ മുങ്ങി, ദുഃഖത്തിൽ ആയിരിക്കുന്നു; ഒരു പശു കன்றിയെക്കാണാതെ വേദനിക്കുന്നതുപോലെയാണ് അവൾ." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, മഹാമായയുള്ള മായാവതി, മഹോന്നതനായ പ്രദ്യുമ്നനു എല്ലാ മായകളെയും നശിപ്പിക്കുന്ന പരമവിദ്യ നൽകി. പ്രദ്യുമ്നൻ ശംബരന്റെ അടുത്ത് ചെന്നു, അവനെ യുദ്ധത്തിന് വെല്ലുവിളിച്ചു; സഹിക്കാൻ കഴിയാത്തവണ്ണം അവനെ പരിഹസിച്ചും സങ്കടിപ്പിച്ചും കലഹം ഉണർത്തി. കഠിനവാക്കുകൾ കേട്ട്, പാമ്പ് കാലിൽ അടിയേറ്റതുപോലെ, ശംബരൻ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ചു, ഗദയുമായി പുറത്ത് ചാടിപ്പോയി. ശക്തിയോടെ ഗദ ചുറ്റി, മഹാത്മാവായ പ്രദ്യുമ്നന്റെ നേരെ അതെറിഞ്ഞു; അതിന്റെ ശബ്ദം കല്ലിൽ ഇടിച്ച മിന്നലുപോലെ കഠിനമായിരുന്നു. അതു വരുമ്പോൾ, കുപിതനായ പ്രദ്യുമ്നൻ തന്റെ ഗദ ശത്രുവിന്റെ നേരെ എറിഞ്ഞു, ശത്രുവിന്റെ ഗദയെ അകറ്റി. മായാവതിയുടെ മായയിൽ ആശ്രയിച്ചു, ശംബരൻ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് കൃഷ്ണപുത്രന്റെ മേൽ മായായുധങ്ങളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു. ആ ആയുധമഴയിൽ പീഡിതനായ രുക്മിണിയുടെ പുത്രൻ, മഹാരഥിയായ പ്രദ്യുമ്നൻ, എല്ലാ മായകളെയും നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പരമമന്ത്രം ജപിച്ചു. അപ്പോൾ ശംബരൻ നൂറുകണക്കിന് രഹസ്യമായ ഗന്ധർവ, ഭൂത, സർപ്പ, രാക്ഷസമന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചെങ്കിലും കൃഷ്ണപുത്രൻ അവയെല്ലാം ഭംഗിപ്പിച്ചു. കിരീടവും കുണ്ഡലങ്ങളും അണിഞ്ഞു, ഉഗ്രമായ വാളെടുത്ത്, ചുവന്ന താടിയോടെ, അതിശക്തിയായി ശംബരന്റെ തല ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വെട്ടി മാറ്റി. ദേവതകൾ പുഷ്പവർഷവും സ്തുതികളും നടത്തി; ഭാര്യയുടെ സഹായത്തോടെ ആകാശമാർഗം ദിവ്യരൂപത്തിൽ അദ്ദേഹം പറന്നു. അനേകം സ്ത്രീകൾ നിറഞ്ഞ മഹത്തായ അന്തഃപുരത്തിൽ, മേഘത്തിൽ മിന്നലുപോലെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ആകാശത്തിൽ നിന്ന് അകത്തു പ്രവേശിച്ചു. കറുത്ത മേഘംപോലെ കനിഞ്ഞു, പീതാംബരം ധരിച്ച്, നീണ്ട ഭുജങ്ങളോടും ചുവന്ന കണ്ണുകളോടും, മനോഹരമായ മുഖത്തും സ്നേഹപൂർവകമായ മൃദുപുഞ്ചിരിയോടും, കമലമുഖം നീലവളവുള്ള കുരുളുകളും അലങ്കാരങ്ങളും അണിഞ്ഞും, അവനെ കണ്ട സ്ത്രീകൾ കൃഷ്ണനാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ചു, ലജ്ജയോടെ ഇവിടെ അവിടെ ഒളിച്ചു. പിന്നീട്, അൽപം സംശയത്തോടെ, ആസ്ത്രികൾ ആ മഹാപ്രഭയുള്ളവനെ സന്തോഷത്തോടെയും അത്ഭുതത്തോടെയും സമീപിച്ചു. ആ സമയത്ത്, കറുത്ത കണ്ണുകളും മധുരഭാഷയും ഉള്ള വൈദർഭി, തന്റെ മകനായിരുന്ന പ്രദ്യുമ്നനെ ഓർത്ത് സ്നേഹത്തിൽ മുങ്ങി. "ഇവൻ ആരാണ്—പുരുഷരത്നം, കമലനയനൻ? ആരുടെ പുത്രൻ? ആരാണ് ഗർഭം ധരിച്ചത്? ഇവനെ കിട്ടിയ ഈ സ്ത്രീ ആരാണ്, അല്ലെങ്കിൽ ആരാണ് ഇതിനെ നേടിയത്?" "എന്റെ സ്വന്തം മകൻ പ്രസവകക്ഷിയിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടു; ഇവൻ അതേ പ്രായവും രൂപവും ഉള്ളവൻ—അവൻ എവിടെയെങ്കിലും ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ എവിടായിരിക്കും?" "ശാരംഗധാരിയുമായുള്ള ഈ സാദൃശ്യം എങ്ങനെയാണ്—രൂപവും അവയവങ്ങളും നടയും ശബ്ദവും പുഞ്ചിരിയും കാഴ്ചയും?" "നിശ്ചയം, ഇവൻ ഞാൻ ഗർഭം ധരിച്ച മകനാണ്. എന്റെ ഇടതു കൈ സ്നേഹത്തിൽ വിറയുന്നു, അവനോടുള്ള സ്നേഹം വളരുന്നു." വൈദർഭി ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ദേവകിയുടെ പുത്രനായ പ്രശസ്തനായ കൃഷ്ണൻ, ദേവകിയും വസുദേവനും കൂടെ അവിടെ എത്തി. എല്ലാം അറിയുന്നവനായ ജനാർദ്ദനൻ ഒന്നും പറയാതെ മൗനത്തിലിരുന്നു; നാരദൻ ആകെയുള്ള കഥയും ശംബരന്റെ വധവും ഉൾപ്പെടെ വിശദമായി പറഞ്ഞു.